Stand van zaken op weg naar de evaluatie werkprogramma Schoon en Zuinig

31209SchoonenzuinigNr.105BRIEFVANDEMINISTERVANVOLKSHUISVESTING,RUIMTE-LIJKEORDENINGENMILIEUBEHEERAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,30november2009MetdezebriefgeefikmedenamensdeministervanEconomischeZaken,vanVerkeerenWaterstaat,voorWonen,WijkenenIntegratieenvanLand-bouw,NatuurenVoedselkwaliteitennamensdestaatssecretarisvanFinanciëninvullingaanmijntoezeggingvan15juni2009omdeTweedeKamerteinformerenoverhetprocesronddeevaluatieendemaatregelendiehetkabinetinogenschouwneemtvoordeevaluatieSchoonenZuinig.DaarnaastinformeerikuoverdesamenhangtussenhettrajectvandeevaluatieSchoonenZuinigendeHeroverweging.Ditkabinetheeftbijzijnaantredenambitieuzedoelstellingengeformu-leerdophetgebiedvanklimaatbeleid:30%reductievanbroeikasgassenin2020tenopzichtevan1990,bijvoorkeurinEuropeesverband,20%hernieuwbareenergiein2020enindeperiode2011tot2020gemiddeldjaarlijks2%energie-efficiency.Voorhethalenvandezedoelenishetbelangrijkdevoortganggoedindegatentehouden.Daaromheeftuop29aprildeVerkenningenMonitorSchoonenZuinigontvangen(Kamer-stuk31209,nr.77).DeVerkenningisooktijdenshetdebatop15junibesproken.UitdeMonitorenVerkenningblijktgoedevoortgangophetdossier.ErzijnsectorenwaardeafsprakenmethetRijknualaantoonbaarleidentotaansprekendesuccessen.Deenergiemarktindegebouwdeomgevingstimulerenwijbijvoorbeelddoormiddelvansubsidieregelingen.Dezesubsidieregelingenmakenonderanderedeeluitvanhetaanvullendbeleidsakkoord.Zoisereensubsidieregelingmaatwerkadvies,waarmeteentotaalbedragvan€10miljoenca.50000woningenvaneenenergie-besparingsadvieskunnenwordenvoorzien.Ookiserdeisolatieglasrege-lingwaarvooreenbedragvan€45miljoenhetplaatsenvanhoog-rendementsisolatieglaswordtgestimuleerd.HetConvenantGlastuin-bouwenMilieu(GLAMI)enhetInnovatieprogrammaKasalsEnergiebronhebbenmedegeleidtoteenenormeenergie-efficiencyverbeteringvanmaarliefst70%in2008tenopzichtevan1980.VanhetglastuinbouwdoelTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1383580910tkkst31209-105ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31209,nr.1051 voorCO2-emissiereductieindeteeltvan2mtonvoor2020isin2008reeds1mtongerealiseerd.Hetdoelbereikkomtserieusinzicht.Indesectorverkeerenvervoerwordenvorderingengemaaktmetbijvoorbeelddekabinetsaanpakrondelektrischeauto’s.Bovendienwerpenalleinspan-ningenvanmede-overhedenopklimaatgebiedhunvruchtenaf.Daarvoorhebbendedecentraleoverhedeninhetgroenakkoord500mlneurovrijgemaakt.Ookbijduurzameenergieiseenstapgezet.Onlangsheeftditkabinetbeslotenomvoorhetgrootstewindmolenparkoplandbijnaeenmiljardeuroaansubsidietoetekennen.Ditwindmolenparkzal400000huishoudensvoorzienvanduurzameelektriciteit.TijdenshetdebatmetuwKamerop15junijl.isduidelijknaarvorengekomenvoorwelkeopgaveditkabinetstaat.UitdeVerkenningSchoonenZuinigblijktdathetkabinetopkoersligtmetdedoelenvoor20111.Dehoofddoelstellingvoorbroeikasgassen,energiebesparingenduurzameenergiewordenallengehaald,AleerderisdoorhetPBLaangegevendatdedoelenvoor2011ookzondereconomischecrisisgerealiseerdzoudenzijn:«Zonderrecessiezoudatdoelwaarschijnlijkookwordengehaald,maardanzoudenbedrijvenenoverheidmeerbuitenlandseemissie-rechtenhebbenmoeteninzetten.»2OokblijktuitdeVerkenningvanECN/PBLdaternogonzekerheidisofdedoelenvoor2020wordengehaald.Ditkabinetsteltzichtendoeldezeonzekerheidtereduceren,wanthetishetkabineternstmetdedoelberei-kingvanSchoonenZuinig:hetuitgangspuntishetrealiserenvandekabinetsambities.HetKabinetbereidtdaaromaanvullenden/ofalternatiefbeleidvoor.Zodat,indienhetkabinetdaartoebijdeEvaluatiebesluit,dezemaatregelendirectkunnenwordengenomen.HeroverwegingenevaluatieSchoonenZuinigDitkabinetstaatvoormoeilijkekeuzes.Destaatvanderijksfinanciënisernstig.Daaromisditkabineteenbredeheroverwegingsoperatiegestart,waarbijvooronderanderehetterreinvanEnergieenKlimaateenwerk-groepgestartismetalsopdracht«hetontwikkelenvanbeleidsvariantendiestructureelbesparen,waarbijéénvariantstructureel20%bespaart,conformdespelregelsvandeBredeHeroverweging.»HetkabinetzalderesultatenvandeHeroverwegingaandeTweedeKameraanbieden.Voorhetdebatoverdevoorjaarsnotazalhetkabinetdaarbijaangevenwelkeafwegingenhetmedeopbasisvandezerapportenheeftgemaakt.Behalvedezewerkgroep,zijnookdebevindingenvandewerkgroepenLeefomgevingenNatuur,MobiliteitenWater,Wonen,Innovatieentoege-pastonderzoekenBelasting-enpremieheffingvanbelangvoordeevalu-atievanSchoonenZuinig.DeEvaluatieSchoonenZuiniglooptparallelaanditHeroverwegings-proces,beidetrajectenmakenmaximaalgebruikvanelkaarskennisenexpertise.Inhetvoorjaarvan2010wordtnaderbekekenwatdegevolgenzijnvandesamenhangtussenbeidetrajecten.HierbijwordtaangetekenddatdeHeroverwegingendeevaluatieverschillendedoelennastreven.Viadeheroverwegingwordtzondertaboesenmetveelcreativiteitnagedachtovermogelijkebezuinigingenenanderewijzenvanfinancieringvanhetklimaatbeleid.DeevaluatieSchoonenZuiniggaatdaarentegenoverdevoortgangvanhetnationaleklimaat-enenergiebeleid.ProcesenplanningEvaluatieSchoonenZuinigTenbehoevevandeevaluatieSchoonenZuinigstellenECNenPBLeennieuweReferentieramingEnergieenEmissiesop,waarindeeffectenvandehuidigeenverwachteeconomischesituatie,hetcrisis-enherstelpakketenhetrecentingezetteenvoorgenomenbeleidverwerktzullenzijn.DezeeffectenwarennognietopgenomenindeVerkenningdieuwKamerin1Dehoofddoelen209MtonCO2emissie,9%duurzameelektriciteit,4%biobrandstoffenen29–61PJprimenergiebesparingwordengehaald.Eenenkeleonderliggendemaatregelalsenergiebesparingindegebouwdeomgevingbij500000woningenstaat–mededoordatdoordeeconomischecrisisinveste-ringenvanparticulierenachterwegeblijven–onderdruk.2PBL,Milieubalans2009,September2009,p.15.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31209,nr.1052 april2009heeftontvangen.Doordeeconomischecrisiszienheteconomi-schebeeldendaarmeeookdemilieueffectenerandersuitdanindeVerkenningwasgeschetst.Deevaluatiezalinhetvoorjaar2010naaruwKamerwordengestuurd.DanstuurikUwKamerinhetkadervandezeevaluatieeenoverzichtvandedoelbereikingin2020metenzonderaanvullendebeleidsmaatregelen,inclusiefeenoverzichtvaninstrumentendiehetkabinetvoorsteltinhetkadervandeevaluatieSchoonenZuinig.MogelijkeaanvullendebeleidsoptiesIndevolgendealinea’streftueenopsommingaanvanteoverwegenaanvullendebeleidsoptiesdieonderzochtwordeninhetkadervandeevaluatievanSchoonenZuinig.Hetkabinetgaatverderophetpadvanhet«verleiden»vanmaatschappelijkeactorenomdatditveeldynamiekoplevertenervoorzorgtdatookdeeconomischekansendiedeklimaat-crisisbiedt,wordenbenut.Daarnaastlijken,daarwaardoelennietgehaaldworden,meerverplichtendemaatregelennodig.Ditwilnietzeggendatallehiergenoemdeaanvullendemaatregelendaad-werkelijkwordeningezet.Alleendiemaatregelendiegegevendereferen-tieramingnodigzijnendiepassenbinnenhetafwegingskadervanhetkabinetwordengeïmplementeerd.BijdenieuweReferentieramingwordtimmerspasdeverwachteomvangvanmogelijkebeleidstekortenzicht-baar.Heteerstecriteriumvanhetafwegingskadervanhetkabinetisvanzelfsprekenddebijdrageaanhetoplossenvandebeleidstekortenvoorbroeikasgassen,energiebesparingenduurzameenergie.Daarnaastbeoor-deelthetkabinetdemaatregelenop(2)zijnsamenhangenrobuustheidvanhetgehelepakket(bestaandenaanvullendbeleid),(3)de(maatschap-pelijkeenoverheids-)kostenenbatenvandebeleidsopties,(4)haalbaar-heid(intermenvantijdigeinvoering,juridischebelemmeringenenmaat-schappelijkdraagvlak),(5)economischeeffecten(waarondergelijkspeelveld,effectopadministratievelastenenkoopkrachteffecten).Indienenkeleofmeerderebeleidsoptiesnodigblijken,zullendezeopdekortstmogelijketermijnnadeevaluatiegeïmplementeerdworden.Daartoezaldeuitwerkingvaneenaantalaanvullendeoptiesreedsterhandwordengenomen.DemogelijkeaanvullendebeleidsoptiesdieinhetWerkprogrammaSchoonenZuinigwordengenoemd,wordenmeegewogen.Dezebetreffen:bijstellingvandeafsprakenmetdesectoren,aanvullendinno-vatiebeleid,meerverplichtendemaatregelen,capentradesysteem,verhogingvanhetpercentageverplichtebijmengingbiobrandstoffen,fiscalevergroening,clusteringtussenglastuinbouwbedrijven,bedrijven-terreinenenwoningenomrestwarmtenuttigtegebruiken,introductievannormenvoormethaanemissiesvanWKK-installaties.Hetkabinetbetrekt,naastdemogelijkeaanvullendebeleidsoptiesdiegenoemdzijninhetWerkprogrammaSchoonenZuinig,inelkgevaldevolgendeteoverwegenbeleidsoptiesbijdeevaluatieSchoonenZuinig:•OpEuropeseen/ofNederlandseschaaleenCO2-uitstootnormvoorcentralesen/ofCCS-verplichting.•hetonderhetemissiehandelssysteembrengenvandecentraleelektrici-teitsproductieenrelatiefgrotepuntbronnenvanoverigebroeikas-gassen.•eenconvenantofverplichtingvoorgrootschaligebiomassabij-enmeestookvoordeelektriciteitsproducenten•CO2-vereveningssysteemvoordeglastuinbouwTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31209,nr.1053 •AanscherpenBEMSmethaanslipwkkglastuinbouw(tenzijmethaan-slipWKKonderETS)•N2OenCH4reductievanRWZI’sexplicietinconvenantwaterschappen•OptimaliserenEIA,MIAenVAMIL:déstimulerenvanHFK’sdoorstimu-leringnatuurlijkekoudemiddelen.•uitwerkingherzieningvandeopnieuweleestgeschoeidefinancieringvandeSDE•instrumentenomdeinzetvoorgroengasenduurzamewarmteteverhogen•verhogingvanhetpercentagebijmengingvanbiomassainvoertuig-brandstoffen•energieprestatie-eisenbestaandebouw•toepassingsplichtvoorbedrijvenvooralleenergiebesparendemaatre-gelendiezichin7jaarterugverdienen,endehandhavingvandezetoepassingsplicht.•slimmeschakelaarbovenleidingvoordetrein;•demogelijkheidomaanvullendnationaalbeleidvoorelektrischeappa-ratentevoeren,omdatblijktdatvooreenaantalproductgroepen(zoalsaudio/tv,huishoudelijkekoel-envriesapparatuurenventilatoren)denormenscherperkunnendanEuropeesvastgesteldzijn;•systeemvanwittecertificatenindegebouwdeomgeving.BroeikasgassenIndecembermoetduidelijkwordenofweinKopenhageneenambitieusmondiaalklimaatakkoordkunnensluiten,waarmeedeEuropeseCO2-doelstellingvoor2020naar30%zalgaan,enNederlanddeCO2-doelstellingvoorhetETS-deeldushaalt.DeministervanEconomischeZakenzalinhetvoorjaarvan2010eenuitgewerktevisieopdebrandstofmixpresenteren.Indatkaderzalinoverlegmetmijnaderwordeningegaanopeenaantalmogelijkemaatre-gelenomdeCO2-uitstootvankolencentralesforstereduceren,medeinhetlichtvandemotieVendrikovereenCO2-normvoorkolencentrales.EnergiebesparingVanaf1septemberisde100Wattgloeilampnietmeerverkrijgbaar,deoverigegloeilampenzullendekomendejarenuitdehandelwordengenomen.LED-lampenkomenmeerenmeeropdemarkt.DeafgelopenmaandenzijninEuropaenergieefficiencynormenvastgesteldvoordevolgendeproduktgroepen:TV’s,elektrischemotoren,stand-byapparatuur,batterijopladers,tertiaireverlichting,huishoudelijkekoel-envriesappara-tuur,huishoudelijkeverlichtingenCV-pompen.Binnenkortvolgennormenvoorhuishoudelijkewasmachines.Op9novemberiseennationaleenergiebesparingscampagne«Nederlandgaatvooreenbeterklimaat»,gestartomparticulierewoningeigenarentestimulerenmaatregeleninhuneigenwoningtenemen.Metdezecampag-neoptv,radio,tijdschriftenengecontroleerdeverspreidingbeogenwij,samenmetmarktpartijen,demarktvoorenergiebesparinginbewegingtebrengen.DuurzameenergieUheeftinmiddelsvanmijncollegaVanderHoeveneenbriefontvangenoverdenieuwefinancieringswijzevandeSDEwaarindecontourenvaneenSDE-opslagwordengeschetst.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31209,nr.1054 Daarnaastmoetenallelidstatenmedio2010eenNationalRenewableEnergyActionPlanindienenbijdeCommissie,waarinzijaangevenhoezijhunnationaledeelvandeEU-doelstellingvoorduurzameenergieen10%duurzameenergieintransportbereiken.InnovatieOp27juni2008isdeInnovatieagendaEnergieinhetKabinetvastgesteld.Eenbudgetvan€438miljoenisbeschikbaargesteldvoorinnovatiesop7thema’s:Groenegrondstoffen,Nieuwgas,Duurzameelektriciteitsvoorzie-ning,Duurzamemobiliteit,Ketenefficiency,Gebouwdeomgeving,Kasalsenergiebron.SindsdienisdeInnovatieagendauitgewerkttoteengrootaantalconcreteinnovatieprogramma’s.Dezezijnvooreenbudgetvan€284miljoenvanstartgegaanofgaanbinnenkortvanstart.Eenbesluitoverprogramma’svoorhetresterendebudgetwordtbegin2010geno-men.Wijbeogenhetheleinnovatieprogrammain2010inuitvoeringtehebben.InhetkadervanhetCrisis-enHerstelpakketishetPlanvanaanpakElek-trischrijdenopgesteldenvanstartgegaan,meteentotaalbudgetvan€65miljoen(kamerstuk2008–2009,31305,nr.145,TK).Hetinnovatiepro-grammaDuurzamemobiliteitishiermeeversterkt.Ikgaervanuituhiermeevoldoendetehebbengeïnformeerd.DeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer,J.M.CramerTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31209,nr.1055