Verslag van een notaoverleg over het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT)

31700AVaststellingvandebegrotingsstaatvanhetInfrastructuurfondsvoorhetjaar2009Nr.78VERSLAGVANEENNOTAOVERLEGVastgesteld23januari2009DevastecommissievoorVerkeerenWaterstaat1endevastecommissievoorVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer2hebbenop15december2008overleggevoerdmetministerEurlingsvanVerkeerenWaterstaat,staatssecretarisHuizinga-HeringavanVerkeerenWaterstaatenministerCramervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheeroverhetMeerjarenprogrammaInfrastructuur,RuimteenTransport(MIRT).Vanhetoverlegbrengendecommissiesbijgaandstenografischverslaguit.DevoorzittervandevastecommissievoorVerkeerenWaterstaat,JagerDevoorzittervandevastecommissievoorVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer,KoopmansDegriffiervandevastecommissievoorVerkeerenWaterstaat,Sneep1Samenstelling:Leden:Vendrik(GroenLinks),VanderStaaij(SGP),Snijder-Hazelhoff(VVD),Mastwijk(CDA),Jager(CDA),voorzitter,Koopmans(CDA),Gerkens(SP),VanderHam(D66),Haverkamp(CDA),Aptroot(VVD),DeKrom(VVD),Samsom(PvdA),Boelhouwer(PvdA),Roefs(PvdA),Jansen(SP),Cramer(Christen-Unie),Roemer(SP),Koppejan(CDA),Vermeij(PvdA),Madlener(PVV),TenBroeke(VVD),ondervoorzitter,Ouwehand(PvdD),Polderman(SP),Tang(PvdA)enDeRouwe(CDA).Plv.leden:VanGent(GroenLinks),VanderVlies(SGP),Boekestijn(VVD),Bilder(CDA),Hessels(CDA),Atsma(CDA),VanBommel(SP),Kos¸erKaya(D66),Sterk(CDA),Neppérus(VVD),Dijsselbloem(PvdA),Jacobi(PvdA),Besselink(PvdA),Anker(ChristenUnie),VanLeeuwen(SP),Knops(CDA),Depla(PvdA),Agema(PVV),Verdonk(Verdonk),Thieme(PvdD),Lempens(SP),Waalkens(PvdA)enVanHeugten(CDA).2Samenstelling:Leden:VanGent(GroenLinks),VanderStaaij(SGP),Poppe(SP),Snijder-Hazelhoff(VVD),ondervoorzitter,Depla(PvdA),VanBochove(CDA),Koopmans(CDA),voorzitter,Spies(CDA),VanderHam(D66),VanVelzen(SP),Vietsch(CDA),Aptroot(VVD),Samsom(PvdA),Boelhouwer(PvdA),Roefs(PvdA),Neppérus(VVD),VanLeeuwen(SP),Jansen(SP),VanderBurg(VVD),VanHeugten(CDA),Vermeij(PvdA),Madlener(PVV),Ouwehand(PvdD),Bilder(CDA)enWiegman-vanMeppelenScheppink(ChristenUnie).Plv.leden:Vendrik(GroenLinks),VanderVlies(SGP),Polderman(SP),Remkes(VVD),Jacobi(PvdA),Hessels(CDA),Koppejan(CDA),Ormel(CDA),Kos¸erKaya(D66),Leijten(SP),Schreijer-Pierik(CDA),DeKrom(VVD),Timmer(PvdA),Waalkens(PvdA),Vos(PvdA),Zijlstra(VVD),Langkamp(SP),Gerkens(SP),VanBeek(VVD),Schermers(CDA),Besselink(PvdA),Agema(PVV),Thieme(PvdD),Vietsch(CDA)enOrtega-Martijn(ChristenUnie).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1273370809tkkst31700A-78ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.781 Voorzitter:JagerAanwezigzijn13ledenderKamer,teweten:Cramer,VanderHam,VanHeugten,Jager,Koopmans,DeKrom,VanLeeuwen,Roefs,Roemer,VanderStaaij,Agema,VendrikenVermeij,endeheerEurlings,ministervanVerkeerenWaterstaat,mevrouwHuizinga-Heringa,staatssecretarisvanVerkeerenWaterstaat,enmevrouwCramer,ministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer.Aandeordeisdebehandelingvan:-debriefvandeministervanVerkeerenWater-staatd.d.30juni2008overhetMIRT-spel-regelskader(31200-A,nr.86);-debriefvandestaatssecretarisvanVerkeerenWaterstaatd.d.14augustus2008overdeVerken-ningverkeerssituatieHollandschDiep-DordtscheKil(31200-A,nr.95);-debriefvandeministervanVerkeerenWater-staatd.d.11juli2008overdereactieopdeartikelenoverdeA4Delft-SchiedaminonderandereDelftsePostvan14,19en26maart2008(30561,nr.11);-debriefvandeministervanVerkeerenWater-staatd.d.29september2008overdemededelinginzakehetterinzageleggenvanhetMIRT-projectenboek2009(31700,nr.6);-debriefvandeministervanVerkeerenWater-staatd.d.30oktober2008overafschriftbriefoverfilevormingdoorbrugbijSluiskil(2008Z05531);-debriefvandeministervanVerkeerenWater-staatd.d.5november2008overMIRT-afsprakenmetdeprovincieZeeland(31700-A,nr.10);-debriefvandeministervanVerkeerenWater-staatd.d.29september2008overlijstvanvragenenantwoordeninzakehetMIRT-projectenboek2009(31700-A,nr.6);-debriefvandeministervanVerkeerenWater-staatd.d.29september2008overmededelinginzakehetterinzageleggenvanhetMIRT-projectenboek2009(31700-A,nr.6);-debriefvandeministervanVerkeerenWater-staatd.d.25november2008overMaliebaanspoor(Oosterspoorbaan)(29984,nr.158);-debriefvandeministervanVerkeerenWater-staatd.d.27november2008overdeuitkomstenbestuurlijkeoverleggenMIRTnajaar2008(31700-A,nr.19);-debriefvandeministervanVerkeerenWater-staatd.d.27november2008overhetjaarverslagRandstadUrgent(31089,nr.23);-debriefvandeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheerd.d.6november2008overdevoortgangsleutelprojectArnhem(31700-XI,nr.10);-debriefvandeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheerd.d.11november2008overuitvoeringmotie-VanHeugtenc.s.overruimtelijkeinvesterings-systematiek(27562,nr.19);-debriefvandeministervoorWonen,WijkenenIntegratied.d.21november2008overkostenenopbrengstenbijprojectenvoorverstedelijkingtot2020(31757,nr.2);-debriefvandeministervanVerkeerenWater-staatd.d.10december2008overMIRT-Spel-regelkader(2008Z09033).Devoorzitter:IkopenhetnotaoverlegoverhetMIRT.Voorditoverlegheeftzicheenbehoorlijkaantalsprekersgemeld.Wijverheugenonsophunbijdragen.Wijzijnookverheugdoverdegrotebelangstellingopdepublieketribuneenanderszins.Ditwordteenlangezitting.Wijwillenproberenomnietzolaatteeindigenalsvorigjaar.Toeneindigdenwijnamelijkom0.15uur.Vandaagstrevenwijnaar23.00uuralseindtijd.Ikstelvooromindeeersterondevijfonderlingeinterruptiesperfractietoetestaan.Eeninterruptievatikopalseenvraageneenvervolgvraag,zoalswijbijdebehandelingvandebegrotingdoen.Kunnendewoordvoerdershiermeeinstemmen?Ikziedatdithetgevalis.Degroottevandefractiesbepaaltdesprekersvolgorde.Ikzalallesprekersongeveervijfminutenvoorheteindevandeopgegevenspreektijdwaarschuwen.AlseerstegeefikhetwoordaandeheerVanHeugtenvandeCDA-fractie.DeheerVanHeugten(CDA):Voorzitter.IkzalhetspitsafbijtenindezeMIRT-ronde.Ikgainopdrieonderwer-pen,tewetenhetspelregelkadervoorhetMIRT,decentenvoorruimtelijkeplannenenheteenenanderoverruimtelijkeprojecten.StenografischverslagvaneennotaoverlegvandevastecommissievoorVerkeerenWaterstaatendevastecommissievoorVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheerMaandag15december2008Aanvang10.15uurTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.783 VorigjaarzeimijncollegaKoopmanshetvolgende:’’lntegraalwerkenisprima,maardebesluitvormingmagernietdoorverzanden.Ookeenintegraalbesluitmoetsnelenweloverwogengenomenworden.HetisnietdebedoelingdatdebroodnodigeI-investeringen,dusdeinvesteringenindeinfrastructuur,onnodigenonverant-woordlangmoetenwachtenopdeR-plannen,dusderuimtelijkeplannen.’’Daaropbeloofdehetkabinetmeteenspelregelkadertekomenwaarmeedeeffectiviteitvanhandelenzouwordengewaarborgd.Wijhebbenhiervaneeneersteaanzetmogenzien.Hetbetrefteenmatrixvanzesbeleidsveldenenviergebiedsdelen.Hetlijktallemaalvrijingewikkeldteworden.Daaromishetgoeddaterverderwordtafgebakend.Inhetvoorlig-gendevoorstelwordtvoorgestelddatbijdegebieds-gerichteprojectenvierdepartementenzijnbetrokkenvanuiteeneigenbeleidsprogramma.WijhebbenhetdanoverhetministerievanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheermetdeNotaRuimte,hetministerievanVerkeerenWaterstaatmetdeNotaMobiliteit,hetministerievanEconomischeZakenmetPiekenindeDeltaenhetministerievanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteitmetdeAgendaVitaalPlatteland.DefinanciëlebetrokkenheidvaninhetMIRTopgenomenprojectenmoetindeeigenbegrotingenzijnopgenomen.ProvinciesengemeentenparticiperenfinancieelindegebiedgerichteontwikkelingenvanuithuneigenbegrotingenendedaarinopgenomengedecentraliseerdemiddelenzoalsISV,PDUenILG.Dezestructuurdiewordtvoorgesteldisopzichzelfduidelijkenzouintheoriemoetenkunnenwerken.DeCDA-fractievindtechterdatwijookenkelepraktischespelregelsnodighebben.Iknoemervier.IndeeersteplaatsmoetgebiedsgerichtwerkennietleidentoteenPoolselanddag.Deeindverantwoordelijkheideniedersafzonderlijkeverantwoordelijkheidvoorprojectenmoethelderblijvenzonderdatproblemenopelkaarwordenafgeschoven.Eengebiedsontwikkelingmoetgeenschipwordenmetdiversekapiteinserop.Indetweedeplaatsmoethetgeldverantwoordengoedonderbouwdwordeningezet.Deonderzoekslastenendeinternebureaucratiemoetenechterminimaalblijven.Ikkomhieropstraksterug.Indederdeplaatsmoettempogemaaktkunnenworden.BijditsoortontwikkelingenbepaaltdeIangzaamstespelervaakhettempovandeheleclub.Indevierdeplaatsmoetenbestuurderskunnenblijvenbesturen.Ambtenarenenrekenmodellenzijnnietdebaas.Ermoetendusveiligheidskleppenaanwezigzijnvooreenbestuurlijkeindoordeeloverdedoorgangenvoortgangvanprojectenendeinzetvanmiddelen.DezeIaatsteopmerkingmaakik,omdatikbijeenvanmijnbezoekeninhetafgelopenjaaraaneenprojectvandeNotaRuimte,vernamdathet5D-overlegdebusiness-casehadbeoordeeldendathetprojectdaaromverderkon.Mijbleekdat5Dstondvoorhetvijfdirecteuren-overlegvandeeerdergenoemdevierdepartementen,aangevuldmetiemandvanhetministerievanFinanciën.Dezesamenwerkingtussendevijfdepartementenisuiteraardprima,maarvolgensmijnfractiemoethetblijvenbijeenadviesaandeminister.Deministerbepaaltofietsdoorgaatofvoortgaat.GraaghorenwijvandebeideministershoedezepraktischekantvanhetspelregelkaderdiedeCDA-fractievoorstelt,wordtingevuld.Ikzalietszeggenoverdeonderzoekslast.BijmeerderebezoekenaanprojectenvandeNotaRuimtevielnamelijkonmiddellijkdeenormeonderzoekslastop,waaronderdeinmiddelsberuchteMKBA’s,deCPB-doorrekeningen,uitgebreidebusinesscases,deOEI-systematiekenenzovoorts.Datgebeurtsomsvoorbedragenvanamper10mln.aanrijksinzet,terwijlwijeldersinderijksbegro-tinghonderdenmiljoeneneuro’sbijwijzevanspreken–ikchargeereenbeetje–inzettenmetéénsimpelepennenstreek.Ikvraagmijafofwijnietnogeenskritischmoetenkijkennaardiemodellenendieberekeningen,endezenogeenstegenhetIichtmoetenhouden.Wijklagenbijuitvoeringsprojectenweloverlangdurigeprocedures.Daarbijdoelenwijmeestalopbezwaar-enberoeps-procedures.WaaropdeCDA-fractieechterdoelt,zijnalleinterneprocedures,interneonderhandelingeneninterneberekeningen.Dathebbenwijalsoverhedenallemaalzelfindehand.GraagkrijgIkeenreactievandeministersopditpunt.MevrouwVermeij(PvdA):Datzijninteressanteopmer-kingendiedeheerVanHeugtenoverdeMKBA’smaakt.Ikbenhetmethemeensdatwijhetonszelfenormingewikkeldmaken,maarwijhebbeninditlandookeenprincipe,namelijkdatwijinvesteringeneffectiefbesteden.WaarpleitdeheerVanHeugtennupreciesvoor?PleithijvoorhetafschaffenvanMKBA’sendeOEI-systematiek,vooreenveranderingervanofvooreenvereenvoudiging?Datmaakthijniethelder.DeheerVanHeugten(CDA):Wijhebbenernueenaantalgedaan.Watmijbetreftmogenzenogeenstegenhetlichtgehoudenwordenmethetoogopvragenals:watzijndeuitkomsten,wathebbenwijermeegedaanenhoelangenhoeveelhebbenwijeringeïnvesteerd?Dathoudtvoormijduseenkorteevaluatievandehuidigewerkwijzein.AIsikgewoonmaarevenindenajaarsnotavanVROMkijk,zieikdaterzoeendrietalpostenzijnwaarbijvelemiljoenenwordendoorgeschovennaarvolgendjaar.Indeonderbouwingzieikdaarbijeenaantaldingen.DeplannenmakerijduurtIangerdanverwacht.Hetonderhandelenduurtlangerdanverwacht.Hetuitwerkenduurtlangerdanverwacht.Desubsidie-verstrekkingduurtlangerdanverwacht.Alswijdatindenajaarsnotalezen,moetikconcluderendatwijmetelkaarinternespelregelseneeninternemaniervanwerkenhebbenbedachtdieuiteindelijkresultereninveeldoorschuivenvanprojectenenhetlangermakenvanprojecten.IkbenhethelemaalmetmevrouwVermeijeensdathetnuttigennoodzakelijkblijftomeenheldereonderbouwingtekrijgenwaaraangoedeberekeningentengrondslagliggen,maaralsikziedatsomsveletientallenmiljoeneneuro’smetnauwelijksenigerapportageeronderwordentoegekend,denkikdatwijhierbijdeonderzoekslastnogeensnadrukkelijktegenhetlichtmogenhouden.Uiteindelijkdraaithetallemaalomdecenten.Daaropgaiknuverderin.Vorigjaar,bijheteersteMIRT,steldedeCDA-fractiedathetnietzokanzijndatdeministervanVerkeerenWaterstaatmetdeRinhetMIRTallerleiruimtelijkeopgavenmoetgaanbetalenendatwijstraksminderspoorlijnenofminderwegenkunnenaanleggenomdatwijhetgeldvoorandereruimtelijkeprojectenhebbengebruikt.Hetisduszaakdatderuimtelijke-investeringsagendaeeneigenfinanciëlesystematiekontwikkelt.ErisnueeneenmaligeNotaRuimtebudget.Alsverdernietsgeregeldwordt,moetdeministervanVROMdaarnasteedsmeteenIegeportemonneebijhetTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.784 MIRTaanschuiven.DaaromisvorigjaarbijmotiegevraagdomdieruimteIijke-investeringsagendametdebijbehorendesystematiekteontwikkelen,zodanigdatdezeaansluitbijhetMIRT,ookquatijdhorizon.Wijpratendanovereenlangjarigeplanningshorizonenoverhetkunnenaangaanvanbijbehorendfinancieelcommitment.Datisdestebelangrijkeralsookandereoverhedenevenalsprivatepartijeninruimtelijkeopgavenmoetenmee-investeren.Hetisspijtigomtezeggen,maarwatonsbetreftisdeuitwerkingvandiemotievolledigdemistingegaan.Inhetkadervannieuweverstedelijkingsafsprakenvoordeperiodena2009heeftdeministervoorWWIeenrondjelangsdediverseregio’sgemaakt.WatbetekentditechtervoordeministervanVROMenvoorhaarpositie?HeeftzijaIietsvaneenVROM-brederuimtelijke-investeringsagendavoordelangetermijngemaakt?Overdefinancieringssystematiekwordtkennelijknogdriftignagedacht,wantietsconcreetsisnognietgepresen-teerd.Hoestaathetdaarmee?Regerenisvooruitzien,maartotdusvervaltnognietveelwaartenemen.DatzaIwelmoetengebeuren,wantandersvervaltdeRinhetMIRTbinneneenpaarjaartoteenlegehuls.Hoemoeilijkkanheteigenlijkzijnomdieinvesterings-agendamaken?VoorhethuidigeNotaRuimtebudgetvan1mId.zijn23projectengeselecteerd.Bijdieselectiekondenechternietalleprojectenwordenmeegenomen.ToendeKamerhetlaatsteproject,HartvanZuidinHengelo,eraantoevoegde,waarschuwdedeministerdathetbudgetaIzwaarovertekendwas.Datgeefttochalaandatditeenmaligebudgeteenvervolgmoetkrijgen?Ondertussenmoetdeministerneeverkopenalsnieuweprojectenzichaandienen,ookontwikkelingendiena2014doorlopen.Ditallesomdatgeredeneerdwordtvanuiteeneenmaligbudgetenomdatdezeministergeenperspec-tiefbiedtopeenvervolgofditzelforganiseert.DeCDA-fractiezetbovendienvraagtekensbijdehuidigebesluitenvooreenrijksbijdrage.Erwordtnusteedsafgeknepen,datwilzeggenerwordtmindertoegekenddanwaarvanmenindeanalysesendeberekeningenisuitgegaan.Natuurlijkiseraltijdsprakevanonderhande-len.Daarmeeplaatsenwijdezeprojectenvooreennieuwdilemma.Alswijmindertoekennendannodigis,ontstaanvertragingen,omdateerstaanvullendgeldgezochtmoetworden,ofwijschroevendekwaliteitterugomdatwijambitiesmoetenbijstellenengaanbezuini-gen.BeideoptiesvindtdeCDA-fractienietwenselijk.DaaromverzoekikdeministervanVROMnogmaalsominzichtelijktemakenwelketekortenerzijnopdeeenmaligeNotaRuimtebudget.Welkeprojectenzijnbuitendebootgevallen?Welkeprojectendienenzichnuaan?Laatdeministerdaarvaneeninvesteringsagendamakenmeteenvervolgtotna2014.IkwerdvorigeweeknoggeconfronteerdmetdeambitieuzecentrumplanneninEmmen.Hetdierenparkwordtverplaatstenhetcentrumwordtontwikkeld.Dezeopgavegaatdegemeenteenderegioteboven,maaraankloppenvoorhetNotaRuimtebudgetheeftgeenzin,omdathetovertekendis.Graagkrijgikduidelijkheidvandeministeroverhaaraanpakna2014.Ofwildeministergeldoverhoudenvooranderedingen?Alsditzois,horenwijhetgraag.Ikstastilbijenkeleandereprojecten.Debedrijven-terreinenNieuwReijerwaardenWestelijkeDordtseOeverzijndealternatievenvoordeHoekscheWaard.Wijhaddendaarvooreenreserveringvan25mln.staan.Nukrijgenwijhetsignaaldater3mIn.vanafisgehaaldvooreennogonbekenddoelendatennogmaximaal22mln.beschikbaarisvoordezelocaties.Kandeministerdittoelichten?InhetkadervanhetprogrammaSpoorzoneontwikkelingonderzochtenVROM,VW,NSenProRailinhetvoorjaarvan2008dehaalbaarheidvandeherontwikkelingvanspoorzones.Viervoorbeeldprojectenzijngeselecteerd:Groningen,Nijmegen,AmersfoortenZwolle.Hoegaatditprocesverder?Isdaargeldvoorbeschikbaar?IkkomophetprojectHartvanDieren.ZesjaargeledenisvanuitdeKamerdoormiddelvaneenmotiegeldvrijgemaaktvooreenoplossinginDieren.Erzijnplannengemaakt,erisgerekend,erisbijgesteld,eniseennieuwbedragvastgesteldenerzijnnieuweplannengemaakt.ZozijnwijdusalbijnazevenjaarbezigvoorDieren.HetplanTraverseDierenisfinancieelwélhaalbaar,kanlokaalopgrotesteunrekenenenisopkortetermijnuitvoerbaar.Nulezenwijechterdatdeministerdreigtzelfzandindemachinetestrooiendoorderijksbijdrageopnieuwterdiscussietestellen.Waarwildezeministerheen?Wildeministereennieuwepatstellingcreërenmetnogeenaantaljarenvanrekenen,tekenen,over-leggenenonderhandelen?Ofwildeministereenoplossingbereiken?VoordeCDA-fractieishetwelgenoeggeweest.Watonsbetreft,stoppenwijnameerdanzevenjaarplannenmakenengaatvolgendjaarinDiereneindelijkdeschopdegrondin.Daarvooris53,3mln.beschikbaar.HetzoudeeervanderegeringtochtenamoetenkomenommeetemakendatdeKamervoordederdekeerhetprojectinDierenmeteenmotieverdermoethelpen?WanneerkanhetbesluitoverderijksbijdragevoorStadshavensRotterdamwordengenomen?WordtditbesluitgenomeninsamenhangmetdeZuidplaspoldervanwegedeintegralestads-enwoonvisieopRotterdam?VoordebuitengewoonbelangrijkeprojectenlJsseldelta-ZuidinKampenenIJsselsprongbijZutphenzijnomwisselbesluitenvandePKBnodig.InhetMIRTstaatkeiharddatdezevoor1januari2009genomenmoetenzijn.Hoeisdestandvanzaken?Zijndezeomwissel-besluitentijdiggenomen?DeheerKoopmans(CDA):Voorzitter.Hetmeerintellectueledeel,indezinvangrootschaligevisies,vanmijnteksthebiknetdoorgestreept.Datzaliknamelijkbijdemobiliteitsaanpakmetdeministerdelen.VandaagbehandelenwijhetMIRT-projectenboek.Opvisieskunjenietvaren,optaskforceskunjedetreinennietlatenrijdenenopintegraleaanpakkenkunjeookhelemaalniks.Wijwillenhetinditoverlegvooralhebbenoverwegen,vaarwegenenspoorwegen.DatfeestisafgelopenweekgeweldigvergrootdoordeaannemingdoordeKamervandemotie-Koopmans/SamsomomhetMIRTteverlengenmetachtjaar.DatbetekentdatindezeperiodedezeKamerenditkabinetonderleidingvandeministervanVerkeerenWaterstaatvoorveletientallenmiljardenaankeuzesmogenmakenvoornieuweinfrastructuurinditlandendatisnoodza-kelijk.Wijzullenerbijdemobiliteitsaanpaknaderopterugkomen.Behalvedecriteriadiealindemotiezijngenoemd,gevenwijooknogeenaantalconcreteprojectenaandieindat2020-plustijdperkeenbelangrijkerolmoetenspelen.IknoemdeA1-Oost.WijhebbenuhetECORYS-rapporttoegestuurd,maarwijhebbennoggeenreactieTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.785 ontvangen.Wijzoudenergraagsnelmeervanweten.VerdernoemikdeRijnlandroute,deWestfrisiawegendeA67Eindhoven-Venlo.OoknoemikdeA1enA67,diedoordeenormegroeivanhetvrachtvervoerindeafgelopenperiode,losvandehuidigedip,dreigendichtteslibben.Ikmoetnogeenopmerkingmakeninverbandmetderapportendiewijkrijgen.Zorgervoor,bewindslieden,datdeinternationalecomponent,hetfeitdateengrootdeelvanditlanddichterbijhetbuitenlandwoontdanbijDenHaag,wordtmeegenomen.IkkomerstraksopterugbijdeministervanVROM.Zoalsikbijdebegrotingsbehandelingalhebgezegd,hanteertonzefractiedecriteriapoenenapplaus.Poenbetekentdateenregiomoetmeebetalenenmoetlatenziendaterooklokaaldraagvlakis.Applausbetekentdatjedezakengoedopordehebtendatjenietmetheelgroteactieswordtgeconfronteerddoordatergeendraagvlakis.Ikvoegereenderdecriteriumaantoe,tewetenderechterug.Hetverbaastonstocheenbeetjedatwijdeafgelopenperiodebijeenaantalprojectentemakenhebbengekregenmeteengebrekaanrechterug.IknoemDiemen;datiseengebrekaanrechterug.DeCDA-fractiewasblijverrastdateenakkoordwerdbereikttussenderegioenhetkabinet.Wijwarenongeveerdeenigendienogvasthieldenaanonsideaal,detunnel.Wijhebbengezegd:danniet.Maardankanhetgemeentebe-stuurvanDiemennietineensactiegaanvoeren.Hetisvantweeëneenendatzegiktegeniedereenhier.Utekentendaarmeebentuverantwoordelijk;nieteersttekenen,dangezeikindegemeenteraadkrijgenenvervolgenszeggen:datdoenwijallemaalniet.Zowerkthetniet.DatwerktzoooknietvoorLeiderdorp.Leiderdorpmaaktinmijnogeneenfout.IkvinddatmeneenpuntheeftmetdeschadealsgevolgvanhetlaterdoorgaanvandeaanlegvandeA4.Maarhetismijweertegemakkelijkomtezeggendat19mln.teveelis.Datisnietdegoedeleus.Degoedeleusmoetzijn:wijmoetenpratenoverdeschade.Ikvraagdeministerookomdattedoen.Maardierechterughoortookbijhetkabinettezitten.DeheerVanHeugtenisernetalopingegaan.WatHartvanDierenbetreft,vragenwijookvanhetkabineteenrechterug:doorgaanopdeingezetteweg,dus53mln.terbeschikkingstellen!DeheerRoemer(SP):IkbenbehoorlijkverrastoverdeopmerkingenvandeheerKoopmansrichtingDiemen.Hijroeptdeministeropeenrechterugtehoudenendatwiliksteunen,wanthijheeftdaargezegddatdezemensenniethetkindvanderekeningmogenworden.Datwordenzijnudusgewoonwel.DeheerKoopmanszegtookdatderegioeenrechterugmoethouden.WijhebbenvandeweektochhaarfijnvandegehelegemeenteraadenhetcollegevanDiementehorengekregenhoehetgelopenisDevariantvaneenoverkappingofeenondertunneling,ofhoejehetookwiltnoemen,wasgewoonprincipieelonbespreekbaarophetministerie.Daarheeftmensteedsgezegddatzijnietsgingengoedkeuren–erlaggeenovereenkomst–voordatdegemeenteraadvanDiemendaarovereenuitspraakheeftgedaan.DeverwijtenrichtingDiemenzijndusenigszinsongepast.DeheerKoopmans(CDA):Nee,absoluutniet.Diemenheeftgetekendenhettekenenvanovereenkomstenkannietzomaar,nietopeenmanierwaarbijjedaarnazegt:ja,maardaarhebikevennietsmeermeetemaken.ZowerkthetindebestuurlijkepolderinNederlandniet.Wijwerdenverrastenallegemeentebesturenenderegioook.WatbetreftdeansichtkaartkanikdeheerRoemerhetvolgendezeggen.Mijnmedewerkerisnuhelaasniethier,omdatervanmorgenaanzijnmotorgeprutstis,maarikhebeenandereansichtkaart.IkvinddatdeansichtkaartennietgerichtmoetenwordenaandeministervanVerkeerenWaterstaat,maaraanheteigengemeentebestuur,aandeheerHerrema,wethouderinAmsterdamenaanhetcollegevanGSvanNoord-Holland.Zijhebbengetekend.Zijhebbendieverantwoor-delijkheidgenomen.Degemeenteraadkandannietmeerzeggen:datdoenwijniet!Danhadhetcollegeandersgeïnformeerdmoetenworden.Wijbetreurdendieovereenkomstaandeenekant...DeheerRoemer(SP):IkdenkdatdeheerKoopmansverkeerdisgeïnformeerd.HetlijktmijheelverstandigdathijzichvoordetweedetermijnvanditdebatnogeenserggoedlaatinformerenuitDiemen,wanthetisnietzoalshijhetschetst.DeheerKoopmans(CDA):Wijhebbendestijdseenpersberichtgekregenwaarindeheleregioheeftlatenwetenhetermeeeenstezijn.Alsmenheternietmeeeensis,moetmenbijhetcollegevanGSzijnennietbijdeminister.Volstrektniet.MevrouwVermeij(PvdA):ZokennenwijdeheerKoopmansweer,hijismooiopdreef.Maarnuevendefeiten:deCDA-fractieheeftsamenmetmijnfractieeenmotieingediendvooreenzeerruimhartigeinpassing,ookbijDiemen.DatisdeheerKoopmansnietvergeten,hoopik.DeheerKoopmans(CDA):Datwasikooknietvergeten.Indemotiestondletterlijk:ingoedoverlegmetderegio.Daaromhebbenwijlaterhetideevandetunnelooknogeensopgepakt.Datwarenelfvragen,waarvanenvijfgingenoverdevraagofdenieuwetunneleenoptiezoukunnenzijn,waardoordediscussiebijDiemeneenvolstrektanderkarakterzoukrijgen.Wijhebbenookzesvrageningediendrondomdefeitelijkeinpassing.Opdedagdatdeantwoordenopdievragenkwamen,kondeministerdieantwoordengevenomdatereenakkoordwas.Nogmaals,alseenministermeteencollegevanGSenmetderegioonderhandelt,kanhetnietzozijndathetdaarnaweerandersis.GraageenreactiehieropvandeministervanVWS.Ikhebnogeenpaaralgemeneopmerkingen,voordatikprovinciegewijsaandeslagga.Teneersteisonsnogniethelemaalduidelijkhoehetzitmetdebezuiniging,ofwelhetweghalenvan350mln.ophetMIRT-spoortrajectOost,Utrecht-Arnhem.Wijwilleneenscherpereonderbouwing.Ineenschriftelijketoelichtingopdebegrotingisdaaroveraleenopmerkinggemaakt,maarwijwetennietprecieswatdeministerbedoeltmetdekeuzendiehijhierinmaaktenwélkekeuzenhijmaakt.Hettweedepuntisdatersomseennieuwewegwordtaangelegdendatdaaromheenbestaandewegenwordenafgewaardeerd.InZuid-Limburgisdaarvaneenvoorbeeldtegeven.AfgewaardeerdbetekentdatdiewegeneruitgehaaldwordenenvooreendeelveelTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.786 mindergebruiktworden.Tienjaarlaterziejedanineensdatdiewegenweergebruiktworden.Ikwildeministervragenominalgemenezinoptelettenmethetafwaarderenvanwegen.MijnderdealgemeneopmerkingmaakikinderichtingvandestaatssecretarisvanVerkeerenWaterstaat.Wijzijnblijmetde62mln.voorverbeteringvandebinnenhavens.Erliggenvelegoederegionaleplannenklaardienietgehonoreerdkunnenworden,terwijlerwelsprakeisvancofinancieringeneenpositieveMKBA.Wijvragendestaatssecretarisdaaromomeenderdetranchein2010terwaardevan40mln.Datisinonzeogenredelijkvoorverdereverbeteringvandebinnenhavens.Wijvragenhetkabinetomhiertoesamenmetdesectorvoorstellentedoen.Nuikdestaatssecretaristochaanspreek:iklaseenpaarwekengeledenindeVolkskrantdatzijernietvanhoudtalsKamerledenplannetjesdroppenendansnelweghollen.Ikzouvanhaarwillenwetenoverwiezijhetheeft.Ikwilgraagnamenenrugnummers.Rekentzijmijtothen?DeheerVendrik(GroenLinks):Datiseenstommevraag!DeheerKoopmans(CDA):Jahoor,deheerVendrikisookweerbinnen!Ikvraagdusofdestaatssecretarismijooktothenrekent.Ikgeefhaarnogeentipvoorhoezijdatkanvoorkomen.Zijmoetgewoondeideeënuitvoerendieaangedragenworden.Ikkomtesprekenoverdeprovincies,tebeginnenbijNoord-Holland.Ikbenbenieuwdofdeministerdefly-overbijdeGreenportAalsmeerheeftgeregeld.Erligtnamelijknogeenamendementvanonsopditpunt.MijnvolgendepuntbetreftdenieuwezeesluisbijIJmuiden,desluisvanGonnyvanOudenallen.DeministerheeftdaaropeenreactiegegeveninhetStanHuygensJournaal,maarikontvangzijnreactielieverbijbrief.EnikmoetzeggendatdeteksteninhetStanHuygensJournaalmijnormaalgesprokenwelbevallen,maardezevondikietstenegatiefenteveelopdetoekomstgericht.Ikvraagdeministeromhiernogeensgoednaartekijken.IkhebzojuistaldeWestfrisiaweggenoemdalseenvandevierprojectendiewatonsbetreftvoordeperiode2020totenmet2028moetenwordenmeegenomen,zodatdefinancieringgeregeldwordt.Watwijzogeweldigvinden–ikvraagdeministerofhijdatdeelt–isdatderegiodaaraanzelfonvoorstelbaarveelwilmeebetalen.Hetgaatom250mln.Datverdientnavolging.Hetverdientookwaarderingvanhetkabinet,ookindeprioriteitstelling.WijhebbenvorigjaaralgesprokenoverdeRijnland-route.Ermoeten5000woningengebouwdworden,maardeRaadvanStateheeftaltweekeer’’nee’’gezegdtegenbestemmingsplannenvoordieregio,omdatdeinfra-structuurnietopordeis.Ditisvolgensonseenvoorbeeldvaneenintegralebenadering.Datzegthetkabinetook.IkhebechterhetgevoeldatdeministervanFinanciënniethelemaalbijdieintegraliteitisbetrokken.IkvraagdeministervanVerkeerenWaterstaatomhetGOB,hetGemeenschappelijkOntwikkelingsbedrijf,erbijtehalen,ookalshetgaatomdefinancieringvandezeweg.Erliggenvelemiljoenenklaar.Daarmeemoeteengezamenlijkeoplossingtevindenzijn.IkhebalgesprokenoverLeiderdorp.Deministermoetonderzoekenhoedeontstaneschadesamenmetdegemeenteverholpenkanworden.Hetterugbrengenvande19mln.opzichzelf,omdatdebegrotingvandegemeenteuitdehandloopt,isnietdejuisteaanpak.WijhechtennogalaandeuitvoeringvanhetRandstadUrgentprojectStadshavens.Ikhoordaargraagmeerover.WijzijnniethelemaaltevredenoverdeantwoordenopdevragenoverdeaanlandingvanRandstadRailopDenHaagCS.Hetiseenbeetjevaag.Alseenaanlandingineentunneltoternstigetechnischeenfinanciëlerisico’sleidt,waaromisdaninmei2006eenafspraakoverdebouwvandietunnelgemaaktmetdegemeente?IndertijdzijnanderevariantenafgevallenomdatdezederuimtelijkeontwikkelingvanhetprojectDenHaagNieuwCentraalernstigzoudenschaden.Waaromgeldtdatnudannietmeer?IkkomtesprekenoverZeeland.DeN57isgeregeld.Chapeau!WijzijndeministerookerkentelijkvoorhetfeitdathijgevolgheeftgegevenaaneenaantalmotiesvandeTweedeKameromdekanaalkruisingSluiskilendeN57metdeprovincieZeelandendeministervanFinanciënterealiseren.Dusdehandenkunnenuitdemouwen.Geletophetfeitdathettracééndecentengeregeldzijn,zoudenwijgraagziendatdeBouwdienstvanRijkswater-staatdeN61alsprioritairprojectaanmeldt.Ditisnueenhaarscherpvoorbeeldvanietswaarbijwijmeteenaandeslagkunnen.Datisgoedvoorhetgebiedenvoordeeconomie.MetbetrekkingtotBrabantzijnwijverheugdoverhetakkoordinzakederuitbijEindhoven.Welzoudenwijgraageenbriefontvangenoverdeinhoudvandatakkoord,dusoverhettracé,tijd,geldetcetera.OverdeA67hebikheteigenlijkalgehad.DeBrainportEindhoven-Venloslibtdichtdoorhetvrachtverkeer.Watonsbetreftmoetdatmeelopenindeplanning2020-2028.Wijzijntevredenoverdeaangekondigdekortetermijn-maatregelenmaarwijzijntevensbenieuwdnaardeuitkomstenvandelangetermijnstudiewaartoevorigjaarisbesloten.HetvaltoverigenswelopdatrondomderuitvanEindhovenelkekeerindestukkenvanhetdepartementdeterm’’regionalewegenrondomEindhoven’’wordtgebruikt.Welnu,daarisnietsregionaalsaan.BrainportEindhoveniseengebiedvannationaalbelang.Diewegenzijnnietregionaal.Ikvraagdeministerdanookomtegenzijnambtenarentezeggendatzijzorgendatdietermnietmeergebruiktwordt.DeministervanVROMisdeeerstverantwoordelijkerondomdeMIRT-verkenningAntwerpen-Rotterdam.KlopthetdatzijalvelemaandenbezigismaardatnochzijzelfnocheenvanhaarmedewerkersmetéénVlaminghierovergesprokenheeft?DeministervanVWweetdatwanneerhetspooroverdegrensgaat,hetdoorgetrok-kenwordt.InhetkadervanRandstadUrgentissprakevanhetbegrip’’bestuurlijkduo’’.Wellichtishetgoedominditkadertedenkenaaneenbestuurlijktriootje.WijvragendeministervanVROMomsamenmetgedepu-teerdemevrouwVanNieuwenhuizenvandeprovincieNoord-BrabantendeVlaamseministervanVerkeerenWaterstaatmevrouwVervotteeenbestuurlijktriootjetegaanvormenomtezorgendatdezebuitengewoonserieuzeMIRT-verkenningopeengoedemanierinternationaalwordtopgepakt.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.787 VerdervernemenwijgraagdelaatstestandvanzakenoverhetaquaductbijSteenbergen.Ikraakdedraadeenbeetjekwijt.IkgaervanuitdatmethetantwoordvandeministervanVWdedraadweerteruggevondenwordtendezaakalsnoggeregeldgaatworden.TenaanzienvanLimburgbenikbenieuwdnaardelaatstestandvanzakenronddeA73-tunnels.VerderwordthetsteedsspannenderofdeA74noggereedzalkomenvoordeFloriade.IseroverigensookvoldoendeoverlegmetdeDuitseinstantieszodatookdeBAB61optijdgereedisenonzeDuitsevriendeninenormgrotestromennaardeFloriadekunnenkomen?InrelatietotdeproblemenranddeA74enhetfeitdathierbijforsevertragingisopgetredenvragenwijdeministerdemogelijkheidteonderzoekenomwatbetreftdeproblematiekdiehierdoorinVenloontstaat,metnameinhetgebiedspoorwegovergangVierPaardjes,ietsmeerdebeurstetrekken.HetgemeentebestuurvanVenloheeftzelfalaangegevenforsmeetewillenbetalen.Dusisdeministerbereidomsamenmetdatgemeentebestuurtoteenaanpaktekomenopditpunt?Wijzijnblijmetdetweedetranchespoorsedoorsnijdin-gen.Wijwordengraaggeïnformeerdovendeinvullinghiervan.RecentelijklazenwijberichtenoverhetopzettenvaneensneltreindienstoverdeMaaslijntussenVenloenEijsden.Wijzijneigenlijkbenieuwdnaardeinfrastructurelemaatregelendiedaarvoornodigzijnenofdaardekkingvooris.OverstationEijsdenkanikeenheelbetooghouden,maardatdoeikwanneerwijdeinitiatiefnotavandeheerCramergaanbespreken.DankomikopGelderland.WijhechtenerbijdeN18nogalaandathetplanbreedwordtgedragendoorderegio.Ditvaltonderdecategorieapplaus.Hetisnietunaniem,datwetenwij.VerkeersveiligheidvindtdeCDA-fractiezekerindatgebied,geziendeknelpuntenineenaantaldorpen,nogalwatbelangrijkerdanhierofdaareenkonijnofeenGelderseveldparkietofdebelangenvandezeofgenegrondbezitter.Wijwachtenmetspanningopeenconcreetplanvanaanpakmetdaarinhardedataenhardeeuro’s.Rijk,provincieenregiomoetenhiersnelaandeslag.HetknooppuntHoevelakenopdeA28inUtrechtiseennatuurlijkeenknelpunt.NaastditknooppuntisdenieuwbouwwijkVathorstgebouwd.Alsjenaarditknooppuntkijkt,vraagjejeheelsterkaf:watisdaarnuintegraalaan,aangeziendewijkeraIligt,maarhetknooppuntnietechtisopgelost?Wanneerisdeinfra-structuurhieroppeilmetderuimtelijkeontwikkelingen?IkgainopUtrechtenNoord-Brabant,metnamedeA27.DeministerheeftonseenbriefgestuurdmedenaaraanleidingvaneenmotievanmevrouwWiegmanenmijzelf.Indiebriefstonddathetmogelijkisomheteenenandertecombinerenendatdit750mln.besparingoplevert.Dieextralijngaatechter3mld.extrakosten.Datiseeningewikkeldekwestie.Datlijkteenbeetjeopdesituatiewaarinjepartnerthuiskomtenzegt:ikhebindeP.C.Hooftstraateenprachtigetasgekochtmetkorting.Datblijftingewikkeld,wantalsjehetbankafschriftziet,blijkthettochnogeenduretastezijn.Datisdeafwegingmoetenwijsamenmaken.Jepartnerkanheelblijzijnmetdietasenhetkanookweleenmooietaszijn,maarhetblijfteenheelduretas.Omhetwatserieuzertemaken:wijzittenermee.DeMerwedebrugiseenenormprobleem;dezeishetgrootstefileknelpuntvanNederland.Deheenwegisheteersteknelpunt,staatbovenaanopdelijst,endeterugwegishettweede.Samenishetduszekerheteerste.Wijvindennogsteedsdathetcombinerenniettoteenvertragingmagleiden.Datstondoverigensookindemotie.Isdeministerbereidomtebezienofdebrugalvasteerderkanwordenaangepakt?Isdatookmogelijkmeteenzogenaamde’’noregret’’-aanpak,zodatereventueelnogwatverkeeroverheenkan?Ikkandatnietoverzien.DeheenCramer(ChristenUnie):Ikweetnietofennogietskomtoverdieinteressantespoorlijn,andersmagdeheerKoopmansdatstuknogeerstafmaken.DeheerKoopmans(CDA):Vraagmaar,wantdanishetinterruptietijd.DeheerCramer(ChristenUnie):DanwachtIkeventotdeheerKoopmanszijntekstafheeft.DeheerKoopmans(CDA):Voorzitter.Deprijsdiejebetaalt,namelijk3mld.extra,isontzettendveelgeld.Wijvindendatwijsameneenveelbredereafwegingmoetenmakenvoordatwijertoebesluitenomverdertegaanmethetuitgevenvan3mld.voorhetvervoerenvan50.000tot90.000mensen.Kunjeditbedragnietveelefficiënterinzetten?Kunjebijvoorbeeldhetspoorboek-loosrijdennietuitbreiden?Kunjeanderelijnennietuitbreiden?Datzijndevragendiejesamenmoetbeantwoorden.Dievragenleidenerookmogelijkerwijstoedathetheletrajectjarenlanguitgesteldwordt.Datisnietdebedoeling.Datisooknietdebedoelingvandemedeondertekenaargeweest.DeheerCramer(ChristenUnie):Allereerstvindikheteenboeiendbetoog.Iksnapdeaarzelingookwelendiedelenwij.DeheerKoopmansbegonmetdevergelijkingmetdeduretasuitdeP.C.Hooftstraat.Hetgrappigeisdatinveelvandietassengeenbalinkan,tenzijjezo’nhutkofferkooptvoorwaanzinnigveelgeld.Datismetdezelijnnietzo.DezeheefteenvervoerwaardediegroterisdandeHanzelijnendanhetstukjeAmersfoort-ZwoIle.Datzijntochcapaciteitenwaarbijjetweekeermetjeogenmoetknipperen,voordatjemeteen’’nee’’zegt?Iksnapdeaarzelingwel,maarenisveelmeerovertezeggendandeheerKoopmansnudoet.IkbenheterwelmeeeensdatvoordeMerwedebrugeenzodanigeoplossingmoetwordengezochtdathetanderenietonmogelijkwordtgemaakt.DeheerKoopmans(CDA):Ikdenkdatwijongeveeropdezelfdelijnzitten.UIegteenaantalvergelijkingenneer.Alswijover3mld.extraspreken,vindikdatwijanderevergelijkingenmoetenmaken.Wijkunnennietzomaar3mld.gaanuitgeven,omdatuiteenstudieblijktdatsamenaanpakken750mln.extraefficiencywinstoplevert.DatvindIktesnelgaan.Hetlijktmijverstandigalsdatineenbrederoverleggebeurt.Ikheblieverdatdeministersnelbesluitovereenoplossingvoordebrugenikbedankudatuhetdaarmeeeensbent.Indekomendetijdmakenwijdiebredeafweging,maardeverbeterin-genbijdeA27moetendaardoornietverderwordenvertraagd.DeheerCramer(ChristenUnie):Erwordtnugezegddatdesynergiewinst700mln.is.Dezekannogoplopentot1TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.788 mld.,alsjekijktnaardeuitvoeringindemiddenberm.Ikkenweinigprojectenuitdeafgelopenjarenwaarzo’ngrootvoordeeltehalenis.Ikbenhetermeeeensdatwijernogeensrustigovermoetenpraten.Ikzalerstraksookuitgebreidaandachtaanbesteden.Natuurlijkmoetjeafwegenwatjenogmeervoordatgeldkuntdoen,maarindediscussieoverdeontsluitingvandeRandstadlevertditeengeweldigebijdrageeneengrootpotentieelvoorextrareizigersop.DeheerKoopmans(CDA):Ikhebmijnvisiedaaropgegevenenikkanernietmeerofmindervanmaken.ErligtookeenakkoordvoorderuitbijUtrecht.Wijzoudengraageenbriefontvangenoverwatdatakkoordpreciesbehelst.DeheerDeplazeiafgelopenzaterdagoptvdatikervoorstandervanbenomdoorAmelisweerdtegaan,omdatikuitLimburgkomennietsmetgrassprie-tenheb.IkhebdehelezaterdagmiddagzittengoogelenomerachtertekomenwaarAmelisweerdligt,wantdatwistIkhelemaalniet.ErisaltijdzoveelgedoeovergeweestdatikdachtdathetwelbijAmsterdamzouliggen.DeheerCramer(ChristenUnie):DatligthetalgauwalsjeuitLimburgkomt.DeheerKoopmans(CDA):WijkennendatrooieAmsterdamnatuurlijkenikhaddatredelijkeUtrechtnietmeteengeassocieerdmetAmelisweerd,maardatblijktdaarteliggen.Wijhebbenernoggeenstandpuntover.Wijwachtenevenafwathetpreciezeakkoordbehelst.Wijwillengraagoverlegmetderegio.WijzijnwelverbaasdoverhetgemakwaarmeeblijkbaarwordtgesprokenovereenwegdoordenieuwewijkLeidscheRijn.Jehoefternieteensdichtbijtewonenomjeteverbazenoverhetconceptomeenwegteplempendoordezenieuwewijkdienetisaangelegdvoorhonderdduizendman.Ikweetnietwieditheeftbedacht.Deministermagproberenomhetuitteleggen,maarikgeloofnietdatikhetooitgabegrijpen.Bijdelandelijkemarkt-encapaciteitsanalysesendenetwerkanalyseswordtduidelijkaangegevenwaardeknelpuntenzittenendaarzoudenwijbijditsoortprojectenookopmoetenletten.Wijmoetenookoplettendatwijnietzeggendatdeoplossingbinnenhethiervoorbeschikbarebedragvan1,2mld.moetblijven,wantwijmoetendenkenintermenvandemiddelendievoor2020en2028beschikbaarkomen.Alswijdatnietdoen,makenwijfouten.DeheerVanLeeuwen(SP):AanhetbeginvanzijnbetoogzeideheerKoopmansdatdeRdeInietindewegmoetzitten,dusgeenvertragingendooreenintegraleaanpak,visiesenverkenningen,maarbijdeRijnlandroutemoeteropeensweleenintegraleaanpakzijn.NuhoorikdatdeheerKoopmansnietbegrijptdaterachterafeenwegkomtbijLeidscheRijn.Pleithijnietgewoonvooreenintegralevisieofeenverkenningomdatsoortzakengoedteregelenvoordatjeergensaanbegint,zodatderuimtelijkeontwikkelingendeinfrastruc-tuurperdefinitiegoedgeregeldworden?DeheerKoopmans(CDA):Ja.Ruimtelijkeordeningeninfrastructuurmoetenzekergoedaanelkaargekoppeldzijn.MaarweetdeheerVanLeeuwenwateraandehandisinditIand?Somshebbenwijdeneigingomhetzointegraaltemakenenomzolangdeintegraliteittezoeken,waardoorenvooralnietsgebeurt.lntegraliteitwordtdaneensoortalibi.Bijdeinfrastructuur,zoalsdeRijnlandroute,zijndecenteneenvandeknelpunten.DeministervanFinanciënisdaarbijdeafwezige.HijheeftdatterreinvooreenpaareurogekregenvanDefensie.Daarlangswordtgewerkt.Devraagisofwijdatzomoetendoen.Alsjekuntvoorzienwatdaargebeurt,danisersprakevaneenforseboekwinst.Latenwijmaareerlijkzijn:hetistochheelredelijkdaterwordtnagedachtomdatintezettenvoordeinfrastructuurterplekke.Wijzijndusniettegenhetkoppelen,maarwijzijntegendeRalsRemmer.DewijkLeidscheRijnisalgeplandenwordtalgebouwd.OmdaardanopeenseensnelwegtussendeA2endeA12doorheenteleiden,zienwijdusniethelemaalzitten.DitisdusgeenandereopvattingdandeheerVanHeugtenheeftneergezet,maarwijblijvenmetditsoortdingenheelpraktisch.DeheerVanLeeuwen(SP):ZouhetdannietveelslimmerzijnalshetCDAveelmeerhetaccentlegtopdeintegraliteitinplaatsvanditopvoorhandalsremtezien?Ikhebdeindrukdatwanneerjeditgoedaanpakt,aldieprojectengewoonveelsnellergaan.DeheerKoopmans(CDA):Wijzijneraltijdeengrootvoorstandervanomheelveelvooraftedoen.Wijzijnookverheugddathetkabinetnieuwewegendaarinkiest.Hetspreektnuoverparticipatieinplaatsvanoverinspraak.WijhebbennietsmetdeRalsRemmer,deRalshetalleenmaarzoekennaarintegraliteit,deRalsbemoeizuchtenbevestigingvanverkokeringvandepartementen.Voorzitter.IkkomopFlevoland.Wijwillengraagzienwelkestappendeministerzetinhetkadervaninfrastruc-tuurrondomhetvliegveldLelystad.DitsluituiteraardgeweldigaanbijonzeopvattingenoverdeN23.WijzijnbenieuwdhoedeministeraankijkttegendeinpassingsproblematiekA6/A9inFlevoland.Decommissie-Duivesteijn–wijkennendeheerDuivesteijnallemaalgoed–heeftindertijdgezegddatjeplannennooitmoetaanpassenalsbesluitvormingdaaroverreedsheeftplaatsgevonden.DeheerDuivesteijnvraagtonsechteromdeplannenvoordeaanlandingA6/A9bijAlmereaantepassen.Ikbenbenieuwdwatdeministerdaarvanvindt.IkvinddatdeheerDuivesteijnoverigensweleenterechtevraagheeft.Ofwijdeplannenmoetenaanpassen,kanikniethelemaaloverzien.Daarombenikbenieuwdnaardereactievandeminister.IkkomtesprekenovenOverijssel.VorigjaarhebbenwijalgesprokenoverdeN35,metnameoverhetstukjebijWierden.Wijhebbendaardestijdseenmotieoveringediend.Vorigjaaris6,1mln.gereserveerd,endatschrijftdeministerookinzijnantwoorden.Erstaatoverigens6mln.guldeninzijnantwoorden,maardatzal6,1mln.moetenzijn.Ditisechterteweinig.Vorigjaarheeftdeministeraltoegezegddathijhetgaatregelen.Wijvragen,indezinvaneisen,deministerdringendomermetderegiovoortezorgendatditwordtopgelost.Deregiowilditzelfook.Hetgaatomeenprojectvanintotaalbijna40mln.Hetlijktmijdaterongeveersamsamuittekomenis.Deministermagditevenbekijken,maarhetzoumooizijnalsditgeregeldisvoordatwijgaanstemmen.VoorderestvandeN35geldtookdatsnelaandeslagmoetwordengegaan,voordatNaturaTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.789 2000-zandindeasfaltmachinewordtgegooid.Datlijktonsnamelijkgeengoedidee.WijzijnookbenieuwdwatdeministermetderegiodoetrondomdegebiedsontwikkelinglJsseldeltaZuid.Ditiseenintegraalnationaalvoorbeeldproject.Wijzijnhierergvoor,maarerisookeennieuweoeververbindingnodigbijdeRoggebotsluis.OpverzoekvanhetRijkwordtdezesluisverplaatsten/ofvernieuwd.KunnendeministerendestaatssecretarisaangevenhoedefinancieringvandezeoeververbindingenhetaanbodvandeprovincieOverijssel,dieditwilvoorfinancieren,wordenopgepakt?Danhebiknogeenpuntvanzorg.Indemotie-Koopmans/VanHijumwordtverzocht,40mln.teinvesterenincapaciteitsvergrotingrondZwolle,opdatvertragingenwordentegengegaanendeverbindingnaarhetnoordensnellerwordtgemaakt.Daarwasdezemotievoorbedoeld.DevraagisechterofbijdenieuwbouwvandeHanzelijntussenHattemenZwollenietdirectseinverdichtingkanwordengerealiseerdinplaatsvanachteraf.Hetlijktereenbeetjeopdatspoorbouwersditzo’nmooiideevindendatzijhettweekeerwillenaanleggen.Datlijktmijwatoverdreven.Wijzijnbenieuwdhoehetzitmetdeop-enafrittenvandeA28.Daarhebbenwijaleenkeervragenovergesteld.HetgaatmetnameoverhetstukbijStaphorst.Wijzijnnogniethelemaalovertuigddoordeargumentenvandeminister.DeheerCramer(ChristenUnie):IkwileventerugkomenopdeN35,wantdatiseenuitgebreidecorridor.DeheerKoopmanszegtterechtdatdaaralveelgeldvoorisgevraagd.HoewitdeCDA-fractiedekansenbenuttenomhetspooroptewaarderen?Indiecorridorishetovnunamelijkwelwatmagergeregeld.DeheerKoopmans(CDA):Daarhebiknognietovernagedacht.WijwillenvooraldathetstukbijWierdeneerstwordtaangepakt.OokvoorhetontbrekendedeelvanNijverdalnaarZwollemoetenplannenwordengemaakt.Overhetonderwerp’’spoor’’hebiknognietnagedacht.DeheerCramer(ChristenUnie):AlsdeheerKoopmansdatwelgaatdoen,kanhijmisschienooknadenkenoverdekansenvoorhetov.Zoudateenoplossingzijnvoorhetdilemma?DeheerKoopmans(CDA):Ikkrijghierbijnietmeteendeallerwarmstegevoelens,hetgebiedgoedkennende.DeverkeersveiligheidiszekerbijWierdeneenprobleem.DaaromkrijgikeerderdeneigingommijnbetoogvanzojuistmetvoIlekrachtteherhalendandatiknuineenshetspooralseenoplossingzievoordieproblemen.VoorDrentheenGroningenwilikhethebbenoverdeN33.DehavenvanDelfzijlwordtdegrootstebouwputvanNederland.Alsdietweecentralesdaardoorgaan–endathopenwij,mijnheerVendrik–enalsookeenaantalanderedaaropstapelstaandeontwikkelingendoorgaat,ishetvanwegededaarplaatsvindendegroteeconomischeontwikkelingennoodzakelijkomhettweededeelvandeN33optepakken.ProvincialestatenvanGroningenhebbenzelfeenmotieopdatpuntaangeno-menenalvastgeldgereserveerd.Nuwijvoorheteerstedeeleenaanpakhebbenmiddelshetregiospecifiekepakket,vraagikdeministeromsamenmetderegioookvoorhettweededeeleenaanpaktemaken.Eenanderevraagis:watisdestandvanzakenindepreverkenningnaardeaanpassingvandezeesluisbijDelfzijl?Overdelaatsteprovincie,Friesland,hebikdriepunten.WijzijnniettevredenmetdeantwoordenvandestaatssecretarisoponzevragenoverdevaargeultussenHarlingenenTerschelling.Wildestaatssecretarismedewerkingverlenenaaneensoortsecondopinion,waarbijbijvoorbeeldcofinancieringdoordebetreffenderederijtotdemogelijkhedenbehoort?OfgaanwijwachtentotwijhaarnaarhetvragenuurvandeKamermoetenhalenomdateenschipisvastgelopeneneenpaarhonderdFriezenopzo’nbootvastzitten?Datlijktmijgeengoedidee,dusgravendaar.IkhebeenvraagvoordeministeroverdebrugindeA6tussenJoureenEmmeloord.Naarverluidtmoetdiein2011vervangenworden.Doordegrotedruktevanhetwegverkeerendescheepvaartvormtdezebrugeenknelpunt.Indezomerstaatdebrugdehelftvandetijdopenenhetwerktallemaalnietdaar.Hetschietnietop.Inderegioleeftdesuggestieomvandezebrug,nudietochaangepastmoetworden,eenaquaducttemaken.Wildeministerhieraanmeewerkenenkanhij,ondervoorwaardevancofinancieringvanuitderegio,daarvoordemiddelenreserveren?Ikhebnogeenlaatstevraagindecategorie’’kleinbier,maargrootplezier’’.WijvragendestaatssecretarisvanVerkeerenWaterstaatomvoordebinnenhavensinLeeuwarden,tweeprojectjes,€300.000versneldterbeschikkingtestellen.Zokanhetwerkaandezeprachtigebinnenhavenssnelopgepaktworden.Ikbenhetexactebedragoverigenseventjeskwijt.DeheerVendrik(GroenLinks):GoedomtehorendatdeheerKoopmansinmiddelsweetwaarAmelisweerdIigt.Hijzeizo-evendaarovernognietechteenstandpunttehebben.Ikhebmetgroteinteressenaarzijnverhaalgeluisterd.Hijheeftveelboodschappenvoorditkabinet.Misschienheefthijopditvlakookeenboodschapvoorhetkabinet.DiekanwellichtluidendathetCDAernietvooropgerichtisomalweereennatuurgebiedaangortteasfalterenendatdeministermoetvermijdendatbijAmelisweerdeennieuwesnelwegwordtaangelegd.ZoudathetstandpuntvanhetCDAkunnenzijn,nublijktdatdeheerKoopmansbesteenbeetjevangrassprietjeshoudt?DeheerKoopmans(CDA):Voordatstandpuntisbestietstezeggen,alsjedaarnuchternaarkijkt.ZekeralswijdaarmeedeverkeersproblematiekrondUtrechtzoudenoplossen.Danzoudenwijdirectzakenkunnendoen.Hetlevenisechterietsingewikkelder,zozegikaanhetadresvandeheerVendrik.UitdeLandelijkeMarkt-enCapaciteitsanalyseWegenendenetwerkanalysesblijktdatdaargroteverkeersproblemenzijn.Datzietookiedereendiedezestukkennietleest,maarereensrondrijdt.MetdehuidigeplannenvandeNotaMobiliteitlossenwijdieonvoldoendeop.Iknoemookdegrotespoorinvesteringenvanhetkabinet,metnamerondomUtrecht.Dannogishetonvoldoende.ErmoetnogietsgebeurenbijUtrecht.Wijzijnbenieuwdnaardebriefendepreciezekeuzesenafwegingen.Pasdaarnamakenwijeenfinaleafweging,ookomdatwijgraagmetiedereeninderegiohieroverwillenoverleggen.IkhebdeafgelopendagenmetmensengesprokendiezeggendathethennietbevaltwaterbijAmelisweerdaandehandis,maar’’d’rmotwelwatgebeuren’’.AIsikvraagwatzijTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7810 willen,zeggenzijernognietuittezijn.Datzegikook,zekeromdatikdepreciezekeuzenenfeitenvandeministernognietken.MevrouwVermeij(PvdA):Voorzitter.SprekennadeheerKoopmansisaltijdeenfeest.AllewegenvanNederlandzijndanalvoorbijgekomen.Hijzietooknietveelheilinvisies.Mijnfractievindthetechtenwetmooialswijwetenwaarwijheenwillen.VorigjaarsprakdePvdA-fractienognietvaneenMIRT,maarwijsprakenvaneen’’nietje’’:hetbetereplak-enknipwerkvanveelprojecten.HetMIRTiseenbelofte.Datzeggenwijaltweejaar.Hetmoeteenpogingzijnommeersamenhangtebrengentussenruimtelijke,groeneeninfrastructureleinvesteringen,omtekomentoteenkruisbestuiving,omvoordelenoptezoekenenomsnelleronzedoelentehalen.WiegoednaardeheerKoopmansluistert,hoortdatditbijbepaaldeknelpuntenookzijnmeningwas.WatdePvdA-fractiewil,isgeengeheim.Wijwillenbouwen,maarwelhetovtegelijkertijdaanleggenenlatenrijden.Wijwillendewegenveelbeterinpassen.Alleenwaarhetechtnodigis,willenwijnieuwewegenaanleggen.Wijwillenookverdichteninplaatsvangroenopofferen.HetMIRTmoetsynergieopleveren:eenruimtelijke,groeneblikopinfraeneeninfrablikopderuimte.NooitmeermetderuggentegenelkaarinDenHaag.Veelvandebestuurdersopdetribunedromendaarvolgensmijvan.Hetistochookkinderlijkeenvou-dig,zoujezeggen.Waarstaanwijnu,zovragenwijonsaf,enbeginthetergensoptelijken?Hetmoetenhetkantotonorthodoxemaatregelenleiden.Opdatvlakzienwijnogietsteweinigterug.WaarommaaktministerCramerdeexploitatiemaatschappijenvoorgrotegebieds-ontwikkelingooknietverantwoordelijkvoordeaanlegvanopenbaarvervoer?InGroningengebeurtdatal,maaropveelplekkenzienwijdaarnognietsvanterug.Ookinhetspelregelkader,straksmeerdaarover,horenwijdaarnietsover.Hoekandat?Eenvandespelregelsmoettochzijndatergeenwijkinhetlandwordtopgeleverdzonderbus,tromoflightrail?AanministerEurlingsdevraagofhijdeA6bijAlmereopmaaiveldzodanigvormgeeftdatenruimtekomtomteontwikkelenenteoverkluizen.ZorgthijervoordatAlmereStadenAlmereHavennietvooreeuwiggesplitstwordendooreen14-of12-baanswegmaardatzijaanelkaarwordenverbonden?Uitzijnlaatsteantwoordenproefikeenheelpositieverichting.Ikgeefhemgraagnogeenzetje:hetzalzomoetenminister.Ikhoorgraageenbevestigingopditpunt.DeheerCramer(ChristenUnie):DegeachtecollegavandePvdA-fractiehoudteeninteressantbetoog.Bijopenbaarvervoerbijelkestadsuitbreidingontstaatonherroepelijkdediscussieoverhetnemenvandeaanloopverliezen.HoestaatdePvdA-fractiedaarin?MevrouwVermeij(PvdA):Datiseeninteressantdebat.Ikkomerstraksnogovertespreken,maarikdenkdatwijrekenmethodiekenmoetengebruikendievoorkomenwatwijbijvoorbeeldinLeidscheRijnhebbenmeege-maakt,namelijkdatergeenstationaangelegdkonwordenomdatennogteweinigopstapperswaren.Wijmoeteneensysteemhanterenwaarinstationswordenaangelegdengebruiktzodaternieteensituatieontstaatwaariniedereenaltweeauto’svoordedeurheeftstaan.Ikbenhetermeeeensdatditnaderebestuderingendapperebesluitvormingvanonzekantvergt.MijnvraagaanditkabinetenaandeministersvanVerkeerenWaterstaatenVROMisopwelkewijzewijdaaraanvormkunnengeven.Metdehuidigemethodiekenlukthetniet.DeheerCramer(ChristenUnie):Datbeniknietmetueens;wijwetenhetwel.Erzijnaanloopverliezenomdaterteweiniginstapperszijnindebeginperiode.Indeeindsituatiekomthetprimauit,maarerwordttelaatmeebegonnen.Ikdeeldiemeningvolstrektmetu.HoedenktdePvdA-fractiedieaanloopverliezentekunnendekken,wantdaardraaithetuiteindelijkom?Wijwetenwathetprobleemis.MevrouwVermeij(PvdA):Ikgeefmaareveneenschotvoordeboeg:bijgrotegebiedsontwikkeling,waarfIinkwordtgebouwdenwaarhetovmoetdraaien–iknoemalsvoorbeeldValkenburgwaardeRijnGouwelijnmoetlopenophetmomentdaterhuizenwordengebouwd–zoudenbinnendeexploitatiemaatschappijmiddelenmoetenwordengevondenomdefinancieringnaarvorentehalen.DatiswaarhetMIRTnaarmijnmeningomdraait:hetafstemmenvanplanningenfinancieringopelkaar.Diesynergieproberenwijmetelkaartebehalen.Hetspelregelkadergeeftdaarnogonvoldoendeantwoordop.DeheerRoemer(SP):Hetblijfteenbeetjealgemeenenvaag.Ikdeelderichtingvolkomen.Degrootstefoutvandeafgelopendertigjaarisdatpasnahetbouwenisnagedachtovenhoemensenerzoudenkunnenkomenenhoezijerzoudenkunnenvertrekken.Dievisiedeelikdus.Alsechtereerstbegonnenmoetwordenmeteengoedov-systeem,danisdevraagvancollegaCramerheelterecht.ElkekeeralsdeKamerhetoverditsoortonderwerpenheeft,danzeggendestaatssecretarisendePvdA-fractiedathetaandedecentraleoverhedenis.Deverantwoordelijkheidligtdanniethier.Hetgaatweloverregionaalopenbaarvervoer.Wordthetregionaalopenbaarvervoer–watdeSP-fractiegraagwil–veelmeernaardelandelijkeoverheidgetrokkenofhoudtueenmooipraatjevoordebühneenmoetenderegio’shetvervolgenszelfmaaruitzoeken?WatwildePvdA-fractienuprecies?MevrouwVermeij(PvdA):Ikkomhierverderookopteruginmijnbetoog.InhetspelregelkaderiseenenanderpuurenalleenophetRijkgefocust.IndevisievandePvdA-fractietrekthetRijkregionaleprojectennietnaarzichtoe,maarwordtereensleutelgevondenomgoedeafstemmingtotstandtebrengen.Watdesregio’sis,moetdaargebeuren.Alsvoorfinancieringbetergeregeldkanworden,danmoetdatookbetergeregeldworden.Methetovhebbenwijeenpunttepakken.Inhetspelregelkadermoetendaarsleutelsvoortevindenzijn.Diezijnennunogniet,datiseenvanmijnbelangrijkstekritiekpuntenopdatspelregelkader.Ikkomdaaropterug.Ikdeeldusuwmening.Maanniethelemaal.Ikhebeenietsandereoplossing.DeheerRoemer(SP):Ikbennaardieandereoplossingnatuurlijkwelheelnieuwsgierig.Opdezemanierishetheelgemakkelijkoverdeschuttingtegooiennaarderegionaleoverheden.UkuntdanweleenspelregeltjeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7811 bedenkenomhetvoortefinancieren,maardatkomtneeropeensigaaruiteigendoos.Uiteindelijkmoetmendantochzelfbetalen.WatwildePvdA-fractie?MevrouwVermeij(PvdA):Ikhebhetvolgendegezegd.HetMIRTiseenkaderwaarbinnennieteenwegofeenspoorlijnalsprobleemwordtaangewezen,maareengebied.Indatgebiedwordtgebouwd,indatgebiedwordtovaangelegdenindatgebiedwordenwegenaangelegd.SommigevandieprojectenzijndesRijks;sommigezijndesregio’s.Inhetspelregelkaderzullendaarvoorspelregelsmoetenwordenafgesprokenzodater,ophetmomentdatereenwijkwordtaangelegd,ookovloopt.Datiseenvandedoelstellingen,dieikookzouwillenterugvindeninhetspelregelkader.Somsisdatgelukt.Ypenburg,hierinDenHaag,isdaarvaneengoedvoorbeeld.Opsommigeplekkenisdatnietgelukt.Inhetspelregelkadergebeurtdatnuniet.Daaroverhebbenwijeenvraaggesteldaandeminister.DeheerVanHeugten(CDA):IkbeniedergevalblijommevrouwVermeijtehorenzeggendatwijindetoekomstnieuwewijkenaanleggen,wantikhadhetideedatdePartijvandeArbeidalleennogmaarwildeinbreidenenallegroeneruimtenenopenruimtenwildesparen.Ikproefinhaarbeantwoordingdatzijtochnogwelnieuwewijkenwilaanleggen.Wijleggendaneersteennieuwewegeneennieuwespoorlijndaarnaartoeaan.Datgaatdusgoed.IkhebinmijnbijdragegezegddatwijdeMKBA-berekeningenenallesystematiekendiewijnuhebbenvoordeinvesteringsbijdrage,misschieneenstegenhetlichtmoetenhouden.Alsjegeeninstappershebt,hebjegeenstationofspoorlijn.Alsjegeenautomobilistenhebt,hebjegeenweg.DehuidigeMKBA’sendehuidigesystematiekgaanuitvandeprincipes’’geenreizigers,geenwegen’’en’’geenreizigers,geenspoorlijnen’’.IsmevrouwVermeijhetmetmijeensdatwijdiesystema-tiektocheensdanigopdeschopmoetennemen?MevrouwVermeij(PvdA):Daaromhebikdievraagookgesteld.Ikbenhetermeeeens.AlsjebijhetMIRTeengebiedalsprobleemneemt,zuljeooknaareenandersoortMKBAtoemoeten,eventueelnaarclustersvanMKBA’s.Hetwordtinteressantomtekijkenofdatlukt.Ikwilhetnietingewikkeldermaken.OpdatpuntdeelikdemeningvandeheerVanHeugten.WijwetenallemaaldaterinditlandongeveervijfmensenzijndieeenMKBAkunnenmakenenerookongeveervijfzijndiehemkunnenlezen.DeheerKoopmans(CDA):Engeendiehemsnapt!MevrouwVermeij(PvdA):Engeendiehemsnapt.Ikoverdrijf,maarhetMIRTzetdedeuropenomdaareensgoednaartekijken.Mijnfractieisereengrootvoorstan-dervanomtegaandenkeninclustersvanMKBA’sendaarinderegionalevervoersaspectenmeetenemen.Datwordtechtspannend.Wijziendaarnognetietsteweinigvanteruginditkader.DeheenVanHeugten(CDA):Ikconstateerdatwijeigenlijkveelmeernaarpolitiekeafwegingengaanoverprioriteitendiewijstellentenaanzienvaninvesterings-bijdragendandatwijinmodelberekeningenverzanden,waarinsomsheelonhandigeuitgangspuntenzijnterechtgekomen.MevrouwVermeij(PvdA):DePvdAiseraltijdvoorstan-dervangeweestomeenMKBAalseenmiddeltebeschouwenennietalseendoel.JegebruikteenMKBAbijhetmakenvaneenpolitiekekeuze.Deafwegingenkunnendanalsnogandersuitvallen;datklopt.Voorzitter.IkwiloverAlmerenogeenvraagstellenaandeministervanVerkeerenWaterstaat.IkzietochnogsteedsvoormijdatwijbijdeolifantlangsdeA6eenenormeparkeerplaatsaanleggen,waarnawijsupersnelmeteenuiterstduurzame,sneIletrein–wellichteenmagneettrein–naarAmsterdam-ZuidenSchipholafreizen.Maaktdeministerdiecombinatiesook,duseenstukjemetdeautoendanopeensneltreinspringen?Rekenthijdiedoor?Spreekthijdaaroverindebestuur-lijkeoverleggen?Wijkwamenhetnogniettegen.DePvdA-fractieisblijmetversie0.1vanhetMIRT,maarookkritischophetspelregelkader.Wijzijnernogniet.Ditisnognietversie1.0.Datis,zozegiktegendebewindspersonen,uwalleropdrachtvoor2009.Tijdensdeverbouwinggaatdeverkoopgewoondoor,zoalswijweten.Namensmijnfractiewilikeenkleinzeurpuntjenaarvorenbrengen.Eenjaargeledenzatenwijhierook.Erwerdtoengevraagdomeenspelregelkader.Hetkabinetzoudaarinhetnajaarmeekomen.Vorigeweekwoensdagontvingenwijhet.Eendeelervankomtuit’’Elverding’’.Ditiswelvrijaandelatekant.Hetistocheenbelangrijkstuk,datgaatoverdewijzewaaropwijmetelkaargaansamenwerken.Deministerzegt–daaromsnapikmijnbuurmanniethelemaal–dathijditvoorlopigalleenmetVROMenVWgaatdoenendatLNVenEZlatervolgen.Klopthetdatditpasin2014is,dusbuitendebudgetruimte?Datmoetechtanders,watonsbetreft.VeelbestuurdersinhetlandhebbenvoorhungebiedenjuisttemakenmetdeministersvanLNVenEZ.Datzijnnietaltijddegemakkelijkstedames–ikzeghetnetjes.Graageentoezeggingdatwijopditpuntwatmeerambitiemogenverwachten.Onzefractieheefteenaantalvragenoverhetspelregel-kader.Devoorkeurbeslissingmoeteengebiedsbesluitzijn,waaringroen,bouwenbewegenzitten.Mijisnietduidelijkofditindeplanuitwerkingallemaaldeel-projectenworden.Hoehoudjedandeintegraliteitindegaten?WatbetrefthetOEIendeMKBA’s:zoudenwijniettoteenclusteringmoetenkomen,omhetMIRTechtmeertelatenzijn?IsdeministerdaaroverinoverlegmetbijvoorbeeldhetCPB?HoestaathetmetdeuitwerkingvanhetvoornemenommeerduurzaamheidsaspectenenRO-aspectenindeMKBA’smeetenemen?ErzijnproevenuitgevoerdinEindhoven.Watisdaarvangeleend?Wijzijnbenieuwdofsamenhangechttotvoordelenleidtentotbeterebesluiten.Watbetekenendeuitkomstenvan’’Elverding’’voorhetMIRTenandersom?Hetspelregelkaderkenteigenlijkvooralprocesregels,maarheelweinigbeleidsregelsofnormatieveregels.Eenvoorbeeld:voorallewegendiewijnogwillenaanleggen,zoumoetengeldendatzijnietdoorkwetsbarenatuurmogenwordenaangelegd.Wijkijkennaarruimtelijkeinpassingenontwikkelingnaastdeweg.Ookbezienwijofdetreineenalternatiefis,aldannietgedeeltelijk.Zoudenditsoortspelregelsnietinhetkaderthuishoren?Graaghoorikdaaropeenantwoordvandeminister.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7812 Inveelregio’sneemtmeninvesteringsbeslissingen.BijnaalleMIRT-projectenkenneneenregionalecomponent.Altijdzijngebiedsontwikkelingeneenregionaleopgaveeneenrijksopgave.Gaatderegioditspelregelkadergebruiken?Datlijktonswelhandig.Onzefractiegaatervanuitdatookditstukinontwikkelingis,zoalsdeministerzelfaangeeft.Mijnfractiestelthetopprijsomovereennieuweversievanhetspelregelkadernogvoordezomermetdeministertespreken.Kanhijtoezeggendaterdaneennieuweversieligt?Ikkomnutesprekenoverderuimtelijkeinvesterings-agenda.Op13november2007diendedeKamerdemotie-VanHeugtenc.s.in,waarinderegeringwerdverzocht,nategaanwelkeruimtelijkeinvesteringenditlandopmiddellangetermijnbehoeft:waar,hoeenhoeveel.Tevenswerdgevraagd,watdekostenendebatenzoudenzijn,alsderuimtelijkeinvesteringengoeddeelsbinnenstedelijkwerdengedaan.DezemotieisdaaromzobelangrijkvoorhetMIRT,omdatwijallemaalwetendatdeinfra-investeringenabsoluutnietindepaslopenmetderuimtelijkeinvesteringsagenda.Sterkernog:deNotaRuimteloopttot2014;hetMIRTinmiddelstot2028.Veelruimtelijkegebiedsontwikkelingenstaangeplandvoordeperiodevan2010tot2020.Degrotebinnenstedelijkebouwopgaven,zoalsdestadshavens,hetMerwedekanaalendeNoordoeversinAmsterdam,omenmaardrietenoemen,lopenookdoor.Opdemotiewerdgereageerdop21november2008,ruimeenjaarlater,doordeministervoorWWI.OverigensstaandedesbetreffendebriefenderapportennietbijdeministervoorWWIopdewebsitevanVROM,maarbijdeministervanVROM.Datiseentamelijkverwarrendekwestie.DeKamerkreegduseenbrief,vergezelddoortweerapporten,opgestelddoorexternen.Hetspijtmij,maarikkanmijnongenoegendaarovernauwelijksonderdrukken,zozegiktegendeministervanVROM.Zijheefteenjaardetijdgehadomdezemotieuittevoeren.NuhebbenwijeenbriefgekregenvandeministervoorWWI,mettweerapporten,opgestelddoortweeexternen.DeministervanVROMzittochbijallebestuurlijkeoverleggen?WaaromkrijgenwijdaneenbriefvandeministervanWWI?Hoeraarditvoorhetdepartementvandeministerzelfis,blijktwetuitdewijzewaaropdeministervanVROMhaarwebsiteheeftvormgegeven.HetRIGO-rapportspreektvanaanzienlijketekortenvoorvergevorderdeplannenzonderalternatieven.Bijwiegaatendaneenalarmbelafophetdepartement?Waaromkomtdeministerinhaarbriefnietterugopdeinves-teringsagenda?WaaromwijstdeministerzoresoluuthetideeafomISV-enBLS-middelenteverbindenaanhetMIRT?Hierligttocheenprachtigekans?Binnenstedelijkbouwenisduur,maanwellichtlevertdecombinatiemetovoptermijnjuistveelgeldop.Deuitleglocatieswordenimmersooknietdoorgerekendopdefilesendevervoersstromendieernaartoemoetenenervandaankomen.Ikgeeftweevoorbeelden.Allereerstdestads-havens;dezewordenalomgeprezen,ookwegensdelangetermijnvisiedieeraantengrondslagligt.Inderegiozijnechterbelabberdeafsprakengemaaktoverdewoningbouwopgave,terwijljegeengeleerdehoefttezijnomtewetendatdestadshavenalleeneensucceswordtalsdeappartementendriftvandestedeninderegiointoomwordtgehouden.WatheefthetRijknugeregeld?Financieringtot2010,endeplanningloopttot2030.WatstaaterinhetMIRT?AlswijRotterdamgeensocialecatastrofewillenlatenworden,moeterwatgebeuren.InhetMIRTstaatdatenopditmomentonderhandeldwordtoverdetijdtot2020.Wijhebbengeenideewaardatgeldvandaanmoetkomen,maarwijhopendatdeministerdatideewelheeft.IkadviseerdeministervanVROMomvoordespiegelteoefenenhoezijmetdevuistoptafelmoetslaan.Zijmoetdepolitiekeslimmig-hedenvanhaarcollegavanVWkopiëren.Datisechtnodig,minister,enhetisechtheeldringend.HettweedevoorbeeldisParkstadLimburg.Wijwetennognauwelijksietsvankrimp.DeregioParkstadgaatin15jaarvan250.000naar180.000inwoners.Datiseenfeit.Bedenkeensevenwatdatdoetmetaljeruimtelijkeenfysiekeinfrastructuur.PetjeafvoordebestuurdersinLimburgenbijdeprovinciediedaaroveraanhetnadenkenzijn.Ookhiergeldtheeleenvoudigdat2014echtniethetperspectiefis.Voorlopigheeftdeministerdaarnaarmijnwetennoggeenantwoordop.Ikvraaghemwathijgaatdoenomallepartijenuitderegio–corporaties,ontwikkelaars,deoverheid–tekunnendwingenommeetewerkenaandegrootschaligeherstructurering.Ishijbijvoorbeeldbereidomonderzoektedoennaardevoor-ennadelenvangebiedsconcessiesalsdenieuweWroendeWvgnietvoldoendeblijkentezijnomintegrijpen?Totslot.DeministerdoetnaaraanleidingvandeStructuurvisieRandstad2040MIRT-verkenningen,inrelatietothetUrgentieprogrammaRandstad,naarsleutelprojectenna2020.Tussen2014en2020hebbenwijechterooknogheelveelprojectenstaan,echtermetnuleuro.Hoekandat?Ofhebikhetmis?IknoemnogeenaantalprojectenindeRandstadendanhebikeenslotopmerking.IkwilietszeggenoverDiemen.ErzittennietvoornietsbezoekersuitDiemenindezaal.Ikhebéénvraagaandeminister.Welkakkoordheefthijgeslotenop23oktoberenwienshandtekenin-genstaandaaronden?ErlijkteenpatstellingtebestaantussendeopvattingvandegemeenteraadvanDiemen,dieeneen30meterhogeoverkluizingwilmaken,endeminister,diehetheeftover8meterhogegeluids-schermen.Nuiserooknogietstussen8meteren30meter.Isdeministerdatmetonseens?Verdergeeftdeministerinzijnantwoordenaandathijdemotie-Haverkamp/Vermeijinderdaadheefttoegepast,endatersprakeisvanruimhartigeinpassingsmaatregelen,diezelfsbovenwettelijkzijn.Watisenbovenwettelijkaandemaatregelendiedeministervoorstelt?IkhebwatverderevragenmetbetrekkingtotAmstel-veen.DeheerVendrik(GroenLinks):EvenoverDiemen.WatmoetdaarvolgensdePvdA-fractiegebeuren?Moetdieverbredingerkomenendanminimaalmetoverkapping?Ofmagdezeministerookzonderoverkappingdoorgaan?MevrouwVermeij(PvdA):Hebtudeantwoordenopdevragengoedgelezen?Wijhebbenaleerderhetstandpuntingenomendatdieverbredingenmoetkomen,omdatDiemenechteenheelingewikkeldknooppuntis.DiemenwasvroegereenmooidorpjewaarRembrandtnogpentekeningenheeftgemaakt.Vandaagdedagligthetingeklemdtussenhogedijkenmetheelveelinfrastructuurerop.Jekuntdaarverderniets.Jekunternietontwikkelen,dushebjeookweinigtewheelenendealen,zegikdaarmaareventjesbij.Jemoetzogoedmogelijkdieverbredingdaargaaninpassen.ZogoedmogelijkDaarhebbenwijeenmotieTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7813 overingediendHetmoetruimhartig,maardie30meterhogeoverkappingisgeengeloofvoordePvdA-fractie.Umoetimmersookgoedlezenwatditbetekent.HetzouzoongeveerdegrootsteconstructiezijndiewijinNeder-landmoetenbouwen,eninverhoudingtotdewijkjesdiedaarachterliggen,kandatwerkelijkniet.Datmoetubedenken.Ikzegerechterhetvolgendebij.Wellichtisennogietstebedenkenwattussende30meterhogeoverkappingende8meterhogegeluidsschermeninligt.kweethetniet.Ikvraaghetaandeminister.Hetmoet,enhetzalzogoedmogelijkmoetengebeurendaarinDiemen,echtwaar.DeheerKoopmans(CDA):Voorzitter.Hetklinktmooidatertusseneen8meterhooggeluidsschermeneen30meterhogeoverkappingnogietsligt,maarikzounietwetenwatEen15meterhooggeluidsscherm,maardatwilmenniet.Ofeen12meterhogeoverkapping,maardiewerktniet.Hetklinktinteressant,maarmevrouwVermeijkomtvolgensmijmeteenkeuzedienietbestaat.MevrouwVermeij(PvdA):Ikhebdevraagaandeministervoorgelegd,omdatikhetantwoordnietweet.Dathebikgedaan.Ikwilhiergraagzijnantwoordophoren.Ikzegnogmaals,ooktegendeheerVendrik:umoetgoednaardeplaatjeskijkenenzichrealiserenwateen30meterhogeconstructiedaarindieomgevingdoet.Ikbenheelergbenieuwdwatuwfractiedaarvanvindt.Allerijksbouwmeestershebbendaaruitermatenegatiefovergeadviseerd.DeministerzegtdatvoordegebiedsontwikkelingbijAmstelveendeondertunnelingleidendIs.HierbijhebbenwijeenechtMIRT-punttepakken.HoegaanwijommetderegionalewensenenderegionaleaanpakinrelatietotwatwijhierbijbijhetRijknodigachten?Watisdomi-nant?Hetzalgelijkopmoetengaan.Ikhoorgraageenantwoordvandeministeropdezevragen.Inzijnantwoordoverwatenindezeregiokangebeuren,vindiknognetietstedominantdeRijkswaterstaattoon.Ikkomtotmijnslotopmerking.BijdebehandelingvanhetMIRThoudtiedervanonsaltijdeenpleidooivooreenprojectuitzijnofhaarbuurt,uiteensoortliefdeofomdathetdaarbijgaatomeenongewoonprojectopeenongewoneplaats.Ikzegnueerlijkdatikzo’npleidooigahoudenendatikdaarbijbenomgekocht.SindsikinEmmenindestallenbijdeolifantenbaby’sbengeweest,wiliknamelijkallesvoorzedoen.InEmmenheeftmen,zoalsbekendis,eenwaanzinniggoedenleukplan.DitplanstaatnietinhetMIRT,maarhoortdaarvolgensmijnfractiewelinthuis.Hetgaathierbijomeenlangjarigeruimtelijkeinvesteringineeningewikkeldgebiedwaarookdoorderijksoverheidhoogwaardigearbeidwordtuitgeplaatst.BijhetlaatstekijkikinderichtingvandeministervanVROM.ZijweetdathetKadasternaarZwollemoet.Wijsprekenovendeverplaatsingvandedierentuin,dieenergieneutraalmoetworden,debouwvaneentheaterendaardoorovereenenormebinnen-stedelijkeontwikkeling.IedereendieinEmmenisgeweest,weetdatdehuidigetekleinedierentuinvanEmmenmiddenindestadligt.Deregiolevertzelfeenerggrotebijdrageaanditproject,maarmenzoektnogwatextramiddelen.IsdeministerbereidomdittebezienenhetprojectdaarnaeventueeloptenemeninhetMIRTvoorvolgendjaar?MevrouwRoefs(PvdA):Voorzitter.DevoorbereidingvanhetMIRTwordtdelaatstejarenmindenhectisch.Erzijninledergevalminderspoedgesprekkenenwensenlijstjesvandeprovincialeenlokalebestuurders.Constructievebestuurlijkeoverleggenzijnhiervooreenbelangrijkereden.UiteraardspeelthierbijookhetRSPeenrol,hetRegiospecifiekPakketvanhetNoorden.Mijnfractiebiedthiervoorhaarcomplimentenaan.Destapelnotitiesdieonsafgelopenvrijdagnogmoestwordentoegestuurd,voerdededrukechtertochweeraardigop.Ikvraagmijafofditechtopdezemaniermoetgaan.Ikbeginmijnbijdragemeteenwatalgemeneinleiding.Diezalikhoudenaandehandvandrievoorbeelden,tewetenderuitrondUtrecht,deruitrondEindhovenendeN18.HetheeftmijnfractieergverbaasddatwijuitdekranthebbenmoetenvernemendateneenstartnotitieisgepresenteerdovendeinfraplannenrondUtrecht.Ikzegmetnadrukdathetalleenominfraplannengaat.Waaromhebbenwijdezenotitienietontvangen?Waaromwordenhierbijopnieuwalternatievengepresenteerddieeerdereigenlijkalzijnafgeserveerd?IknoemdewegdoorLeidscheRijnoflangsLeidscheRijn,de’’A2,5’’.HoekomtindezenotitieplotselingeenwegterechttussenBunnikenUtrecht,indebuurtvanAmelisweerd?Watisdegedachteachtereenzuidelijkeparallelstructuur?Ergensineenbijzinnetjeleesikoverdegevoeligheids-analysedieuitgevoerdisofdieuitgevoerdmoetwordenomdeeffectenvandekilometerbeprijzingmeetenemen.Hoezitdit?ZijndeambtenarenopVerkeerenWaterstaatlosgegaanomdateenverlengingvanhetMIRTeenrolgaatspelen?Waaristrouwenshetopenbaarvervoerindezestartnotitiegebleven?WaarisüberhaupthetministerievanVROMindezestartnotitieterugtevinden?Alsditeengezamenlijkopgesteldenotitieis,waaromiserdanaleenzienswijzevandegemeenteUtrecht,waarindezemedeopstellerstelthetnieteenstezijnmetdezestartnotitie?Wijkunnendezeaanpaknietrijmenmetdeafgelopenvrijdagtoegestuurdekabinetsreactieopheteindrapport’’Passendepublieksparticipatieleidttotbeterebesluitvor-ming’’.Ikkandezeaanpakooknietrijmenmetdegebiedsgerichteaanpak,waarvoorruimesteunisindeKamer.WaaromkiestdeministerervooromdebewonersvanLeidscheRijnenindeomgevingvanAmelisweerdinonzekerheidtebrengendooralternatie-ventepresenterenwaarvoorgeendraagvlakbestaat,ooknietbijdefractievandePvdA?Misschienzieikhetallemaalverkeerd,maarvolgensmijnfractiekandezestartnotitieindeprullenbakverdwijnen.DeheerKoopmans(CDA):Ishetwellichtmogelijkdathetderegiozelfooknogonduidelijkiswatmenprecieswil?MevrouwRoefs(PvdA):Latenwijduidelijkzijn.Naveelzoekenkunjedestartnotitiedusgewoonvinden.Daarstaanallealternatievenin.DiestartnotitieisgemaaktdoordeclubVERDER,waarinallebestuurderszitten.Ditlijktmijdusietswaaroverzijmetelkaargesprokenhebben.Ditiseensoorteindconclusie.NumagheelUtrechtzienswijzengaanindienen.Ikvindhetheelvreemddatallebewonersindestartblokkenmoetenomzienswijzenintedienentegenplannenwaarvanwijnualwetendatdiegeendraagvlakhebben.OokvindikhetvreemddathethelevraagstukrandUtrechtnietgeagen-deerdisalseengebiedsprobleem,maaralleenalseenwegenprobleem.IkweetnunamelijknogsteedsnietTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7814 waarde80.000woningendieUtrechteigenlijkmoetbouwen,moetenkomentestaan.Vandaarmijnvraag:waarinditverhaalkomthetministerievanVROMvoor?DeheerKoopmans(CDA):MevrouwRoefszegtterecht:bijdevoorbereidingenisderegio,stadendeprovincie,betrokken.Ishetnietvreemddateneenstartnotitiekomtwaarbijiedereenuitdieregiobetrokkenis,endatdaagsdaarnadeheleregiozegtdathettochweerandersmoet?Ishetnieteenbeetjevreemddathetzoindezepolderwerkt?Dezevraagheeftdenkiktemakenmethetderdecriteriumdatikzonetinmijnverhaalhebtoegevoegd,derechterugofhetscherpertegenoverelkaarzijn.Hetwerktnatuurlijkookvertragenddatjeeerstietsondertekentofmeegaatineenprojectenuiteindelijk,begrijpelijkerwijsweliswaar,weerheelanderesignalenafgeeft.MevrouwRoefs(PvdA):Wijdenkenendusprecieshetzelfdeover.Ikspreekennamelijkmijnverbazingoveruitdatzoietsoptafelkomtteliggen,enikvoelinder-daadvertragingopvertragingopvertragingaankomen.ikbendusblijdatdeCDA-fractiehetmetmijeensis.VeelpositieverzijnwijovendeontwikkelingenbijderuitrondEindhoven.Datiseennationaalspeerpunt,eenechtintegraalproject,voortkomenduitnetwerkanalysen,denkevenaanonzeCoVerdaas.Ditechteenprestatievanformaat,ookbelangrijkvoordelandzijdigebereikbaar-heidbijdenieuwepositievanEindhovenAirport.Deprovinciezaltot2020750mln.indatgebiedsteken.VanhetRijkwordtcommitmentverwachtvooreveneens750mm.Devraagisnuhoedeministerdieintegraliteitgestaltegaatgeven,ookmetgeld.Minimaalvierministerieszijnerbijbetrokken,endiezullenallemaalmoetendokken.MetwiegaanEindhovenendeheleomgevingvanEindhovenstraksaantafelzitten?Wijbeschouwenderuitdusalseenproevevanbekwaam-heidvooreenMIRTvolgensdenieuweopzet,metdenieuwe,hopelijkverbeterdespelregelkaders.OverigenshebikbijeenbezoekaanMaastricht,afgelopenvrijdag,gekekennaardeuitgewerktealternatievenvoordeA2-traverse.Diewordendaaropeenheelaantrekkelijkemaniergepresenteerd.Hetpubliekkangaankijkenenzijnmeninggeven.Ikhebdusgezienhoehetministerieookkanwerken.Watikdaargezienheb,vindikeenechtegebiedsgerichteaanpak.Ikwilnogmaalsterugkomenophetverhaaldatikbijdebegrotingsbehandelinghieldovenkrimpgebiedeneninfrastructuur.Inzijnbeantwoordingvanschriftelijkevragengaatdeministernietinopmijnkernvraag.Deministerweidtvooraluitoverhetrobuustewegennet,overalternatievenvoorstandaardroutes.Mijgaathetechteromwegendieindeogenvanlokaleenregionalebestuurdersaangelegdmoetenwordenomkrimptegentegaan.Visioenenvanzichtlocatiesvankantoren,winkelboulevardsenbedrijvenzoudenmenseninderegiomoetenhoudenenmoetenaantrekken.Ikhebdeministergevraagdofhijook’’nee’’durfttezeggentegeneenweg,bijvoorbeeldtegenhetdoortrekkenvandeA77ofhettotsnelwegverheffenvandeN18tussenVarsseveldenGroenlo.Wijzijndaartegen.WijsteunendeinitiatievendieinderegioontwikkeldwordenvoorhetdoortrekkenvandeA77niet,enwijstaanachtenhetakkoordoverdeN18-A18datoplokaalenprovinciaalniveauisafgesproken.DeheerKoopmans(CDA):MevrouwRoefsmaakteeeninteressanteopmerking.Hetgingeromdatjekrimpnietmetinvesteringenoplost.LatenwijtocheenseenvoorbeeldnemenenkijkennaardegevolgenvandeinfrastructuuraanpassingenbijRoermond,eenstadmetgroteproblemen.DaarisdoordeaanlegvandeA73endekoppelingmetDüsseldorfeenenormeeconomischeontwikkelingopganggekomen.Daardoorbruist,bloeitengroeitRoermondopeensenstaatdestadindetoptienvanwinkelsteden.Dezeinvesteringengevendusgoedeantwoorden.IshetprincipevanmevrouwRoefsniettegemakkelijk?Zijzegtdatjekrimpnietkuntoplossenenwildaaromnergensietsdoen.MevrouwRoefs(PvdA):Roermondisgeengoedvoorbeeldvanwatikbedoeltezeggen.DeontwikkelinginRoermondisalveeleendergestartvanuiteenheelanderperspectief.Dithadnietsmetkrimptemaken,maarmeteenongelooflijkhogewerkloosheidinRoermond.Destadzakteinelkaar.DeoplossingisgeweldigvoorRoermondenbiedteeneconomischeimpuls.Ikhebhetnuoverregio’sdieeennaderendekrimpbeantwoordenmetdeaanlegvanbedrijven-terreinen.Maandekrimpiseengegevenwaarmeejemoetlerenomgaan.HeelgrotegebiedeninNederlandzullenermeemoetenlerenomgaan.DeaanlegvannogmeerbedrijventerreinenisgeenoplossingdiepastbijdePartijvandeArbeid.Hetisbekendhoewijdenkenoverbedrijventerreinendieopenruimteninvullen.Dezepassennietbijonsdenkenovenomgaanmetkrimp.IkmaakeenrondjedoorNederlandenbehandeldaarbijeerstdewegen,dandevaarwegenentenslottehetspoor.Ditisoverigensnietdevolgordevanbelangrijk-heid.IkbeginbijdewegeninhetWesten.DezeweekhebbenwijhandtekeningeninontvangstgenomenvandeinwonersvandegemeentenLeiderdorpenZoeter-woude,verzameldindeactiegroepGeennegentienmiljoen.19mln.ishetbedragdatdezegemeentenmoetenbijleggenvoordeaanlegvandeverbredeA4.DeRaadvanStateheeftdezeaanleggetorpedeerd.Hierdoorzijnallevertragingeninwegenaanlegontstaan.Degemeentenstellendatzijdoordevertragingnietdeprojectenhebbenkunnenrealiserenwaarmeezijgeldwildengenereren.Isdezeredeneringjuist?Zoja,kandeministerietsbetekenenvoordegemeente?WatdoetdeprovincieZuid-Holland?WanneerkomtdebeoordelingovendeMIRT-aanvraagvoordeA23,deWestfrisiaroute?DegedeputeerdestatenvanBrabanthebbeninseptem-bereenbriefgestuurdaandeministeroverdeschijn-barevertragingvandeA27.Destatenwildengraagdeoorzaakvandevertragingweten.Eenantwoordisnognietbinnen.Erblijkteengattezijnvan250mm.,waarvan150mln.detolgeldenzijnwaarmeegerekendwas.Aangezienwijkilometerheffinginvoeren,kunnenwijnietrekenenmettolgelden.Hoezithetmetdevertraging?WijhebbenafgelopenvrijdagweenderapportengekregenoverBreda-Utrecht.Wijziennietsineenverderevertraging,maarvragenonsafofminderconservatiefaanleggenvanspoor,bijvoorbeelddoorlightrail,eenoplossingkanzijn.Kandebrugnietalvastgelegdworden?IndepershebbenwijgelezendatA4Zuideigenlijkhelemaalvandebaanisvanwegedezelfdetolgelden.Komtennogeennieuwepogingtotpps?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7815 IkgaverdermetdeA4enhetaquaductbijBergenopZoomenSteenbergen.Deresultatenvandeaanbeste-dingmetenzonderaquaductzulleninhetvoorjaarkomen.DePvdA-fractiewilduidelijktestellendatzijzeergecharmeerdisvandeaquaductplannen.DezezijnvoorSteenbergenveeltoekomstbestendigerdandeoptiemetbrug.DevraagisnatuurlijkofdeA74klaarisvoordeForiade.Watvindtdeministervanhetduurzameoverkappings-planbijdeA73bijBIerichendeMolenbossenflats?Erzijnwelmeergemeentendiedaarinhunheildenkentekunnenvinden.Kanditsamengaan?Hetplanpastmisschiengoedbijdecommissie-Elverding,dieheeftgeadviseerdpasnarealisatiedeaanpassingentetreffen.WijhebbeneenauditgekregenoverdetunnelsbijdeA73.Trektdeministerdaarleringuit?OpdeA2Maasbracht-Kerensheidekomenspitsstrokeninbeiderichtingeneneenfly-over.2016wordtgenoemdalshetjaarwaarineenstructureleoplossinggerealiseerdwordt.Moetiksomslezendatin2016wordtgekekenofeneenstructureleoplossingmoetkomen?Inderegiozegtmendandatereenstructureleoplossingmoetkomen,2x3of2x4.Overigensbenikdie2x4nergenstegengekomenindestukken.DeregioisbezigmetdegebiedsontwikkelingtussendeA2,hetspoorendeMaas.Deonzekerheidopdatpuntzorgtervoordatmeneigenlijknietverderkan.Kandeministereenenanderverduidelijken?HetisduidelijkdatdeA2inmiddelszo’nbeetjedelevensadervanautorijdendNederlandis,alleeftdezenietaltijd.KlopthetdatdeA2straksinfeitealleentussenEindhovenenWeertnog2x2is?Moetenwijdaarnogopanticiperen?DaarmeekomikopOost-Nederland.ScheptverlengingvanhetMIRTruimteomintekunnengaanopvoor-financieringsvoorstellenvoordeA1,zoalsderegioenhetregionalebedrijfslevenhebbengedaan?Wijmoetenimmersconstateren–dathebbenwijatgedaan–datderekenmodellenvoordeA1endeA67nietkloppen.Deaanwezigheidvanenormeaantallenvrachtwagensheeftveelmeenimpactdanvenwacht.WatdeN35betreft,sluitikmeaanbijdeopmerkingenvandeCDA-fractie.MijnfractiegeeftsteunaanhetzosnelmogelijkstartenvaneengezamenlijkeverkenningvandeN35,Zwolle-AImelo,metalseinddoelhetopwaarderenvandezewegtoteen200kilometerstroomweg.WatisdestandvanzakenvanhetdoortrekkenvandeA15envanhetoverlegdatdeministervoertmetdeStichtingA50dB,duurzaambeter,overhettrajectGrijsoord-Rijnbrug?DankomiktesprekenoverNoord-Nederland.HoestaathetmethetgevaarlijkepuntindeN33,defly-overbijGieten?WijverwachtendatdeEemshaveneenzeerbelangrijkerolgaatspelenalsenergiehaven;deCDA-fractierefereerdehierookalaan.IsdeN33Indatgevalvoorbereidopzijntaak?Moetenwijnietgaanpreluderenopverbreding?HetknooppuntJoureisookeenov-knooppunt.Ditkn0oppuntwordtnognietmeteenopgelost.Kunnenwijwellichtvoordedefinitieveoplossingeentijdelijkeoplossingvoorhetovbedenken?Blijftvoordedefini-tieveoplossinghetgeldbeschikbaar?Hiermeekomikophetwater.DePvdA-fractieheeftbegrependatdeMIRT-verkenningbehoorlijkpositiefisoverdezeesluisbijlJmuiden.Wijwillendezeechterookgraagzien.Alszijinderdaadpositiefis,dansteltmijnfractievoorombijdeVoorjaarsnotametvoorstellentekomenoverdefinancieringvanhetrijksdeelvandeZeetoeganglJmond,zodatnogvoordezomergestartkanwordenmetdeplanstudiefasevandetweedezeesluis.KandestaatssecretarisdestandvanzakenmeldenrandomhetSeine-Nordkanaal?MogenwijuitgaanvaneensubstantiëlerijksbijdragevoordeverruimingvandeZaan,deWilhelminasluis,omervoortezorgendathetprojectderealisatiefasekaningaan?Ikhebbegrependathetministeriekamptmeteenpersoneelstekortopwaterwegengebied,zekeralswijnogzoudenwillenversnellenmetdeinfrastructuurprojecten.Hetzoujammerzijnalsdatpersoneelstekortredenzouzijnomnietteversnellen,temeerdaarenzoveelmogelijkhedenvoorversnellingzijn.Dankomiktesprekenoverhetspoor.InmiddelsheeftdeKameropdevalreepnogeenbriefontvangenovenhetHartvanDieren.Mijnfractieheeftnogenkelevragen.Heeftdeverwachtetoenamevangoederentreinen,nudenoordelijkeaftakkingvandeBetuweroutegeendoorgangvindt–datwastenslottederedenvoorditproject–ookdaadwerkelijkplaatsgevonden?Wordtinhetplandeverbindingtussendebeidedelenvanhetlandgoedgerealiseerd?Daarvoorlagimmersookeenopgave.Ikbegrijpdatopditmomentnoggesprekkenplaatsvinden.DePvdA-fractievindtdatvooralsnoghetbedragvan53,3mln.gereserveerdmoetblijven,maardatditwelmoetwordenvergezeldvaneengoedplandatvoldoetaandeeerdergesteldevoorwaarden.IkgaervanuitdatdeKamerbinneneenbepaaldetermijnduidelijkheidopditpuntkrijgt;ikhoorgraagvandeministeropwelketermijn.DangaiknaarhetprojectSporeninArnhem.Indespoorzonealdaarzorgtmetnamehetgoederenvervoervoorzeerveeloverlast.StationArnhemiseenkopstationdatvoorveelextrarangeerbewegingenzorgt.Extraveel,nudenoordelijketakvandeBetuweroutenietdoorgaat.Datlevertzeerveelgeluids-entrillingenoverlastop.ProRailwildetreinendaarooknogeensharderlatenrijden.Eenwettelijktrillingenplafondhebbenwijblijkbaareenaantaljarengeledenuitdewetgesloopt.Ikhoorgraagvandeministerofdatklopt.Ermoeteneentunneleneennieuwperronkomen,waardoordespoorkuilbrederwordtendehuizenongeveeropderandvandekuilkomentestaan.Volgensmijweetdeministerdaarallesvan.Kanhijzichovendezesituatiebuigeneninkaartbrengenwelkeextrageluidsvoorzieningennodigzijnomdeleefbaarheidlangsdespoorkuiloppeiltehouden?Deov-terminalinArnhemishethartvanhetnationalesleutelprojectArnhemCentraal.MetdeICEInternationalkunnenwijFrankfurtbinnendrieuurbereiken.Hetwordteenvandebelangrijkstestationsvanonsland.Nuzijner40.000reizigersperdagenstraks,in2020,110.000.Erisblijkbaareentekortopditproject.Naeenaanbestedings-enconsultatierondeeneenversoberingvandeplannenisgeblekendathetbeschikbarebudgetaanzienlijkonderdereëlemarktprijsligt.Hoegrootishettekortenzijndeministersbereidmedenaareenoplossingtezoeken?Ikhadhetoverhetspoor.HetspooroverdeVechtbijMuidenenWeespiseenbottleneckinonzespoor-ambities.Debrugmoetveeltevaakopenvoordepleziervaartpassage.Iseneenoplossinginzicht?IkkombijdesituatierandomLelystad.ZietdeministereenmogelijkheidvooreentransferiumbijHarderwijk?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7816 BijdebesprekingvandebegrotingvanVerkeerenWaterstaatheeftmijncollegaDiederikSamsameenaantalvoorstellengedaanvoorhetspoor,bijvoorbeeldhetaanpakkenvandewisselsbijhetstationUtrecht,despoorboogbijDeventerenhetviersporigmakenvanhetspoornaarGeldermalsen,watoverigensookdeMaliebaankwestiezouoplossen.Ikhoongraageenreactie.IkgaevennaarFriesland,naarLeeuwarden.TenbehoevevaneenderdetreinSneek-Leeuwardenisereenextrapasseermogelijkheidnodigophetenkelsporigebaanvak.Iserzichtoprealisatie?DezelfdevraaggeldtvoorextraperroncapaciteitvanhetstationLeeuwarden.DesituatierondomdelJzerenRijnzullenwijineenAOnaderbespreken,maarerzijnopditmomentgewoonprojectengaande.Dieverkerenineensoortschemer-gebied.Blijkbaarishetoudetracéafgeschoten,maarisernoggeennieuwtracé.Watmoetenwijnudoenmetprojectenwaarvoorbinnenkortschoppenindegrondgaan?lnverbandmetATBvernieuwdeversievraagikdeministerofeensubstantiëleverbeteringvandespoorveiligheidtebehalenis,alsdeprovinciesNoord-BrabantenLimburgde97plaatsenwaarvanvernieuwingaandeordeis,willenvoorfinancieren.Eriseentweedetranchespoorsedoorsnijdingengekomen.DefractiesvandePvdAenhetCDAhebbendevorigekeerdaaropaangedrongen,maarvandemanierwaaropwordenwijnietdirectenthousiast.Omvieruur’smorgenslagendeDrechtstedenvoordedeur,Ossvolgdeomzesuurenomtienuurwarenenvijftiengemeentenpresent.Aanhenwerdmedegedeelddatzijallenummereenkregen.Usnaptweldatzijdatnietechteerlijkvonden.Ervanafgeziendatheteigenlijkeenpotsierlijkevertoningis,lijkthetonsnietlogischzo’ninschrijvingtedoenvia’’wieheteerstkomt,heteerstmaalt’’,bovendienophetmomentdatdegemeentera-dendebegrotingennethebbenvastgesteld.Aantoon-barecofinanciering,overigenseenterechtevoorwaarde,kandannatuurlijknietwordengeleverd.Isdeministerbereidomdoorprovinciestelateninventariseren–Brabantdoetdatopditmoment–welkeproblemennunogbestaan?Wilhijopgronddaarvannogverderactieondernemen?Hetgaatomeeninventarisatiewelkegemeentenachterhetnethebbengevist.IkkombijVERAenVEZO.Erstandooit224mln.gereserveerdvoordeVEZO-Iijn,deaftakkingvanhetSloegebiednaarAntwerpen.Nuwildeministereersteenherrouteringmakenvanhetgoederenvervoer.Devraagisdusofhetgelddataanwezigwas,ennogblijft.Zoudenwijeigenlijkniettochheelsneltotaanlegmoetenovergaan?DatbeperktderangeerbeweginginKijfhoekenkangevaarlijkestoffentreinenwegleidenuitBrabant.Erstaannogtweeanderespoorboogjesoponslijstje,namelijkdiebijMeterenenbijSittard.Zoalsiknetalzei,wordtgesprokenoverdeherrouteringvanhetgoederen-vervoer.Wanneerhorenwijdaarietsvan?Gaathetdaarbijookoverdezebogen?IknoemdemijnbezoekaanMaastricht.Wijgingendaarnatuurlijkooknaardewijkenbovenopdetoekomstigetraverse,decentrumontwikkelingLimmel/Nazareth,bijdeministervastnietonbekend.DoorhetRijkzou12mln.bijelkaarwordengebracht.ErisvoorgetekenddoordeministersVogelaar,EurlingsenVerburg.Menwacht.DeheerVanLeeuwen(SP):Voorzitter.DeRisinhetMIRT.Ruimtelijkeontwikkelingenwordeninsamenhangbezienmetinfrastructuurenopenbaarvervoer.Ishetnietmeerdaneenletterofheefthetwerkelijkaanwijsbaregevolgenvoorzorgvuldigeruimtelijkeafwegingen?DeMIRT-projectenzijngeëntophetbegripgebieds-ontwikkeling,zolangzamerhandeencontainerbegripwaarmeejeallekantenopkunt.Projectontwikkelaarsziengebiedsontwikkelingalsverlengstukvanprojectont-wikkeling,gemeentengebruikenhetomhetzoveelstebedrijventerreinaanteleggen,provinciesgebruikenhetvoordrastischeingrepeninhetlandschapvanwegevageeconomischemotieven–zieWieringerrandmeer–enhetRijkgebruikthetomasfaltaantekunnenleggen.Hetlijkteropdatennietverdernagedachthoefttewordenalsjeergenshetetiket’’gebiedsontwikkeling’’opplakt.Voordegoedeorde,deSPisuitgebreidvoorstandervangebiedsontwikkeling.IkhebbijdeeersteontmoetingmetdeministervanVROMalgepleitvooreennieuwenaamvoorhaarministerie:ministerievanSamenhangenSchoonheid.Wijmoetendatbegripdanechterwelinhoudgevenennietblijvenstekeninprocedures.Duswatbetekenthetprecies?Wathoudthetindatruimte-lijkeontwikkelingenbezienwordeninsamenhangmetinfrastructuurentransport?Hetsuggereertiniedergevaldatdeaanlegvanbijvoorbeeldeenspoorlijnofeenanderegrootschaligeingreepinhetlandschapietsandersisdaneenruimtelijkeontwikkeling.Aanwatvoorruimtelijkeontwikkelingendenktdeministeralshetblijkbaarnietomdeinfrastructuurenhettransportgaat?Zondereengoederuimtelijkeordening,verliezenlastigingelduittedrukkenwaardenhetvandeklinkendemunt.HoegaatdeministervanVROMbelangrijkecollectievewaardenborgenindeMIRT-projecten?Kandatbinnenhetbestaandebudget?Hetmerendeelvandeprojectenzitallangetijdindepijplijn.Despelregelsgaanstraksechtergeldenvoornieuweprojectenenprogramma’sinhetruimtelijkedomein.KomtdeRalsmosterdnademaaltijdalshetgaatomprojectendiealindepijplijnzitten,ofiservanwegedevertragingvandeprojectennogeenmogelijkheidomruimtelijkebelangenalsnogtelatenmeewegen,juistomdieprojectenvlottetrekken?Zoja,voorwelkeprojectengeldtdatdan?Ikhadgehooptdatdeuitwerkingvanhetspelregelkadermeerduidelijkheidzoubrengendannublijkt.Ikmoethelaasvaststellendaternietveelverschilzittussendetoelichtingophetspelregelkadervan13junijongstledenenhetkaderdatennuligt.Hetgaatweervooreengrootdeeloverhethoe,deprocedures,enerwordtslechtszijdelingsgesprokenoverdeinhoud.Eennadereuitwerkingvandeuniformeevaluatieexantealsintegraalonderdeelvanhetspelregelkaderiszeergewenst.Hetisterechtdathetaccentverschuiftnaardeverkenningsfase.DatiseenmooiegelegenheidomhetgeenisneergeschrevenindenotaEencultuurvanontwerpeninpraktijktebrengen.VolgensdenotazalerimmersgeenruimtezittenindeovergangtussenhetbeleidvanOCWendatvanVROM.HoegaatdeministerervoorzongendatdeVisiearchitectuurenruimtelijkontwerperautomatischdeelvanuitmaakt,nudeRinhetMIRTzit?Bijdeopsommingvandevelenota’sdievanbelangzijnvoorhetMIRT,hebikEencultuurvanontwerpenvooralsnoggemist.BijhetoverlegoverdienotahebikdeRaadvoorCultuuraangehaald,diesteltTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7817 dathijhetalstaakvanhetRijkziet,sturendoptetredenomhetkwaliteitsbesefvandeleefomgevingopalleschaalniveaustevergroten.Hetgetuigtvanweiniggevoelvoorurgentieenverantwoordelijkheiddatdebestuurlijkeverantwoordelijkheidvoorhetrealiserenvanruimtelijkekwaliteitbijgemeentenwordtgelegd,zoalsindespelregelsstaatbeschreven.Terillustratienoemikdesnelwegpanorama’s.Deinktplaktnog,maarnualisersprakevaneenbedrijven-terreinindeOostvlietpolder,snelwegpanoramaA4,eengeluidswalinhetsnelwegpanoramaVechtenVeneneneenbedrijventerreininhetopenvenstertussenBodegravenenWoerden.Watgaatdeministerdaaraandoen?Hoeherstelthijdeverschrijvinginhetspelregel-kaderdatvoorVROMhetdoelvandeevaluatieexanteslechtsgeldtalsonderbouwingvoormedefinanciering?HetisraardatVROM,juistalshetgaatomruimtelijkekwaliteit,opvoorhandafhaakt.DespelregelsgeidennietvoorEZenLNValshetgaatomdeToppenregelingenhetInvesteringsbudgetLandelijkGebied.Datiseengemistekanseneenbewijsdathetbelangvaneenintegraleaanpaknognietdooriedereenonderschrevenwordt.DedoordeSP-fractieingediendemotiediebeoogtombijdesubsidieinhetkadervandeToppenregelingookstedenbouwkundigeenarchitectonischeaspectentelatenmeewegen,wasjuistbedoeldomdieschottenneertehalen.Nietalleenheteconomischebelangmagprevaleren.HoestaathetmetdeuitvoeringvandezemotienuEZvooralsnognietmeedoetaanhetspelregelkader?Demarktheeftdekennis,decontacten,decapaciteitenhetgeldomalscoproducentencofinanciergebieds-ontwikkelingmetdeMIRT-projectenterhandtenemen,daarmeeletterlijkenfiguurlijkderuimteopvullenddiedeterugtredendeoverheiddemarktbewustgebodenheeft.Nuzelfsdeminister-presidentvraagtekenszetbijhetkritiekloosachternarennenvanhetAngelsaksischemodel,lijktditmijhetuitgelezenmomentvoorover-heidsinvesteringeninmaatschappelijkrelevanteprojectenindepubliekesector.Enligteenkansomderegieterugtehalen:geenincestueuzepps-constructieswaarbijhetonderscheidtussenhetpubliekeenhetparticulierebelangopgehevenis,maarterugwinnenvandedemocratischezeggenschapoverdeinrichtingvanonsland.Ditisdesteurgenter,wantalsgevolgvandefinanciëlecrisiskomensteedsmeerdoorparticulierinitiatiefgedrevenprojectenstilteliggen.Kandeministeraangevenwelkeprojectenzichbijuitsteklenenvooreenversneldeuitvoeringonderregieenverant-woordelijkheidvandeoverheid?DeheerRoemer(SP):Voorzitter.BijdebehandelingvandebegrotinghebbenwijmetdeministereneengrootdeelvandeKameruitvoeriggesprokenoverdevoortgangenvertragingenvanprojecten.Ikwildedaarnogmaalsopingaan–ikhadongeveereenA4’tjevol–omdatveelvandievertragingennatuurlijktemakenhebbenmetinfrastructuur.Ikdoedattochmaarniet,andershebikgeentijdmeeromconcreteprojectentebespreken.Eengrootnadeelvanalleprojectenlosvanelkaarbespreken,isdathetlijktalsofhetlosseprojectenzijn.Ikhoopdathetaanheteindevanmijnbetoogookdeministerduidelijkisdatprojectenvaaknietloskunnenwordengezienvanandereprojecten.DatgeldtvoordeRvanruimtelijkeinpassingenvooralvoordemodalshift.Watgebeurteralswijmeerinvestereninopenbaarvervoerenwelkeconsequentiesheeftdatvoordeaanlegvanwegen?JuistopdietweepuntenishetMIRTnogsteedsonvoldoende.Ikhoopdatditduidelijkwordtalsikgedurendemijnbetoogsteedsopeenaantalvandieprojectenterugkom.Ikbespreekachtereenvolgensdewegen,despoorwegenendevaarwegen.Devaarwegenkrijgenvaakteweinigaandacht,hoewelerindezeperiodegelukkigsteedsmeeroverwordtgesproken.Voorwegenwondtdekomendejarenveelgelduitgetrokken.HetmogeduidelijkzijndatditvoordeSP-fractiehierendaarteveelis.Opveelplaatsenisweliswaarbehoefteaanaanpassingenindeinfrastruc-tuur,maarvaakontbreekthetaandenavolgendepunten.Vaakwordenkansengenegeerdomeenmodalshifttebereiken.BijdeverbredingvandeA1,A6,A9enA10kanbijvoorbeeldeerstwordengeprobeerdomdegebruikersvandezewegentothetopenbaarvervoerteverleiden.Dezekanswordtechternietgegrepen.Ookbijhetgoederenvervoerzienwijdatvaak.Daarwordtvaakonvoldoendegekekennaarmogelijkhedentothetbevorderenvanhetgebruikvanvaarwegen.Hettweedepuntbetreftdegevolgenvaneeninvesteringopanderewegen.Deaanlegvaneenwegheeftaltijdgevolgenvooranderewegen.ZozaldeverbindingvandeA1,A6,A9enA10gevolgenhebbenvoordeA10-NoordmaarookvoordetoegangswegentotAmsterdam.Bovendienzalhetsteedsmeerauto’saantrekken,waardoordeproblemennietopgelostworden.BijdeA4Midden-DelflandisallangbekenddathetKethelpleinhierdoorextreemzalvollopen.Dezegevolgenmoetenbijaldieprojectenbeterbekekenworden.Hetderdepuntbetreftdeinpassing.Wegenmoetengoedwordeningepast.Ikdenkdaarbijbijvoorbeeldaangeluidsschermen,tunnelsenmaximalesnelheden.Eengebrekhieraanleidttotveelklachtenenvragen.BijdeA1,A6,A9enA10zienwijhiervanmooievoorbeelden.BijAmstelveenwordtdewegprimaingepast.BijAmsterdam-ZuidoostwordtdieeenbeetjeingepastenheelDiemenstaatopzijnkopomdatdewegdaarnietwordtingepast.OokbijdeA50zienwijdezeproblemen.Doordathetenedeelvanhettrajecteengoedeinpassingkrijgt,isergeengeldomhetvoorhetanderedeelvanhettrajectooktedoen.Datbrengtonsbijeenvraagdiewijalvakerhebbenaangegeven,namelijkofdenormenvoorinpassingnietomhoogmoetenomervoortezorgendatwonenenrijdenelkaarzominmogelijkgaanbijten.Ikkomtoteenaantalconcreteprojecten.AllereerstdeA1.Wegaanlegkansomshardnodigzijn.DatvindtookdeSP.WijzijnblijdatopenkeleplekkenlangsdeA1dewegwetverbreedwordt.Dezebelangrijkeverbindings-wegschommelttelkenstussentwee,drieenvierrijstrokeninéénrichting.Eendergelijkewegmetveelschommelingeniseenwegmetflessenhalzen.Enflessenhalzenmoetenwijvoorkomen,nietalleenbijdeA1maarookbijonderanderedeA2endeA4.Datzijndrukkewegenwaarzoveelmogelijkflessenhalzenmoetenwordenvoorkomen.Dezeaanpakmoetnatuurlijkwelzorgvuldiggebeuren,maarwatdeSPbetreftkandatineenhoogtempo.Eenanderknelpuntdatsnelaangepaktmoetworden,isdeA2bijMaastricht,eensnelwegopeenhoofd-verbindingsasinEuropamaarmetstoplichtenenveeloverlast.Datisbijiedereenhartstikkebekend,dusookbijdeminister.Nietalleenkomthijuitdezebuurt,maarTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7818 toenhijwoordvoerderverkeerwasnamensdeCDA-fractieindeperiode1989-2002werderalveelvuldigovergesproken.Enbestaatpolitiekenormeeensgezindheidoverdathieraansnelietsgedaanmoetworden,maarhetwordtalleenmaarduurderenhetduurtalleenmaarlanger.Uiteraardisheteenlastigprojectmaarikzoudeministertochtotmeerspoedwillenmanen.Hetgeldiser,depolitiekesteuniser,nudeaanlegnog.MevrouwRoefs(PvdA):IksnapuwopmerkingoverdeA2-travensenietzogoed.Ikhebzo-evengezegddatikafgelopenvrijdagdedriemaquettesterzakehebbekeken.Erisindezenjuistsprakevaneenheelbijzondereaanpak.Wijwetendathet650mln.kostennietmeer.Dusikbegrijphelemaalnietwaaruhetnuoverhebt.UhebthettochoverdeA2-traversebijMaastricht?DeheerRoemer(SP):Ja.MevrouwRoefs(PvdA):Datprojectlooptalseentierelier.Volgensmijisdateenvandeeersteprojectenwaarjedatvankanzeggen.DeheerRoemer(SP):Hetiseenprojectdatalheelerglangspeeltenwaarvanwijdeafgelopenjarenalleenmaarhetideehebbendathetlangerduurtendathetmaarvertraagdwordt.Alsdeministerkanbevestigenenerkennendatwijnuvooreensenaltijdgeenvertragingmeerzullenzienbijditproject,danslikikeengrootdeelvanmijnbewoordingenin.Dusikhoorvanmiddag,vanavondofvannachtgraagdereactievandeminister.Devoorzitter:Ikhoopvanavond.DeheerRoemer(SP):Ikook,voorzitter.DeN18doordeAchterhoekiseveneenseenwegdieeenaanpassingverdient.Dezewegmoetmeerplekkenkrijgenomauto’sintehalen.Datzouwatonsbetreftviainhaalstrokenkunnenofdooreendriebaanswegaanteleggenmetafwisselendperrichtingmogelijkhedenomintehalen.Devariantdienuopgetuigddreigttegaanworden,iswatonsbetreftteduurenonnodig.Eensobereenverstandigevariantissneltebekostigenenterealiseren.Isdeministerdaartoebereid?MevrouwRoefs(PvdA):KandeSPnietinstemmenmethetvoorkeurstrajectenplanzoalsOverijssel,Gelderlandenallegemeentendatnubestuurlijkklaarhebben?DeheerRoemer(SP):Ikbekijkdatnogevenwatzorgvuldigerenkomdaarindetweedetermijnopterug.Voorzitter.OverdeaanpakvanhethartvanDierenisalhetnodigegezegd.Omtijdtebesparensluitikmijdaarvooreengrootgedeeltebijaan.Erliggenafspraken,erisinhetverledengeldbeschikbaargesteldenalshetaandeSPligt,blijftdatookzo.Ikbenbenieuwdofdeministerdatookvindt,wantvolgensmijdenkteenaardigemeerderheidindeKamerdaarzoover.DeSPzetgrotevraagtekensbijdenoodzaakvandebuitenringHeerlenindezevormenvindtdaterzekergeenvierbaanssnelwegdoorParkstadLimburgmoetwordenaangelegd.Enerzijdslosteenbuitenringeenaantalverkeersproblemenop,ontsluitdiegebiedenenlevertdiestructuuraanParkstad.Anderzijdsveroorzaaktdezegeplandesnelwegnieuweproblemenophetgebiedvanleefbaarheidennatuur,enwordenbuurtenafgeslo-ten.Zietdeministerditook?DeSPvindtdatdebuitenringeentweebaanswegmeteenmaximumsnel-heidvan80km/umoetworden.Eentweebaanswegbetekentmindengeluidsoverlast,minderluchtverontrei-niging,minderruimtebeslag,mindeningrijpendeaansluitingenmetanderewegeneneenbetereinpassinginhetlandschap.Dekeuzevooreentweebaanswegmaaktdebuitenringookgoedkopen,zodatergeldoverisvoorgoedemaatregelenophetgebiedvannatuurenbuurten.DankomikopdeA1,A6,A9enA10.DatdeministernietmeerechtpopulairisinDiemenkandeSPwelbegrij-pen.DegemeenteAmstelveenheeftblijkbaargoedezakengedaanenkrijgteenlastminderdoorwatmetdeministerisafgesproken.VoorDiemenwordtdeweg,diedezegemeenteverdeeltenvervuilt,alleenmaarbrederenproblemenwordenalleenmaargroter.Zowelderaadalshetcollegevanburgemeesterenwethoudersishiertegen.Wijhebbendaarvragenovergesteldenantwoor-denopgekregen.IndebeantwoordingaandeKamerschrijftdeministerdatereenovereenkomstis.Doorhetministerieisechtersteedscategorischgeweigerdomdeoverkappingalsoplossingtebespreken.Deministerzouonderbouwenwaaromhijoverkappinggeenreëleoplossingvindt.Ikhebbegrependatdieonderbouwingernogsteedsnietis.Deraadzoueenbesluitnemenwanneerditallemaaloppapierstondengeregeldenhelderwas.NaarmijnwetenheeftderaadvanDiemennogsteedsgeenbeslissinggenomen.Ikroepdeministeropomditeensheelkritischengoedtebekijken.DanwordenzijnwoordendathijdezemensenniethetkindvanderekeningIaatwordenmeerdaneenluchtballonenmeerdanlozebeloften.HetmogeduidelijkzijndatdeSPvindtdataandezewegverbredingonnodigheelveelgeldwordtuitgegeven.Metderuim3mId.bereikenwijnauwelijkseenbeteredoorstroming,wantbijdeafrittenzalhetverkeervastkomentestaanofbijderingrondAmsterdam,diekennelijknietinzijngeheelwordtverbreed,wordendeproblemengroter.Daardoorwordtdekansopeenvolgendeschreeuwuitderegioomextrageldvoorbrederewegenalleenmaangroter.DeSPkiesterdaaromvooromeerstervoortezorgendatmeermensenalternatievenkrijgenomvandiewegaftegaan,vooralindespits,doorintezettenopeenveelbetere,echterevolutievanhetopenbaarvervoer.Slechtsbijeenkleindeelvandegeplandewegverbredingenkomenbusbanen.Waaromverbredenwijnietgewoonalleenvoorbusbanen?Bijhetzienvanaf-enaanrijdendebussen,zullenstilstaandeautomobilistenwellichtdeoverstapookwagen.Isdeministerbereidteonderzoe-keninhoeverreeensysteemvansnelwegbussenoverapartebusstrokenhiereenverbeteringkanzijn?DankomikopdeA4Midden-Delfland.DeministerheeftindeKamergezegddathijdelaatsteministerisdiehiereenbesluitoverneemt.Ikbenhetdaarhartgrondigmeeeensalsdatbetekentdathijdaardefinitiefvanafziet.Hijmagzich,alshetaanmijligt,aanzijnwoondenhouden.Hethoeftgeenblamagetezijn.Hijhoeftnietopteroepentothetdoorzettenvaneenprojectdatalleenmaartotproblemeneldersleidt,wantdatisnatuurlijkergzondevandevelemiljoenendiedaaraanmoetenwordenbijgedragen.EenandervoorbeeldisdenoodzakelijkeverbouwingvanhetKetelplein.DaaroverTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7819 hebbenwijhetalzovaakgehaddatikditstukjekortzalhouden,omtijdtebesparen.DestrijdoverhettrajectvandeA74,eenbelangrijkprojectinLimburg,isnadebesprekingvanhetvorigeMIRTbeslecht.HelaasisgekozenvoordevariantdiedemeesteoverlastinVenlozalveroorzaken.Voordatwiedanookhetlintjedaargaatdoorknippen,zullennaaronzemeningdeschreeuwenhetgeldvoordeanderevariantaloptafelkomenteliggen.Omhetleedvoordezemensenextratevergrotenwordtwellichtooknoggetorndaandeinpassingsmaatregelenbijdezewegenaandeinspraak.Ikhoopdatdeministerdevreeshiervooronderuitkanhaleninhetkadervandelexspecialis,zoalsdatzomooiheet.Volgensmijweetniemandwatdelexspecialisisofgaatbetekenen.DesamenhangmetdeA73kanookgroteproblemenopleveren.WelkemaatregelengaatdeministernemenomverdereoverlastbijBlerick,Venlo-ZuidenTegelentevoorkomen?WatgaathijdoenaandegeluidsoverlastbijhetknelpuntZuiderbrug?Ermoetnogheelwatgebeurenomdeoverlasttebeperken.HetprojectN201komtaljarenvoorbijbijdezebespre-king.DezekeerwilikhetgraaghebbenoverhetverplaatsenvandewegbijSchiphol.Daarvoorzijntweemogelijkheden:eeningewikkeldeendurevariantofeengoedkoperevariant.ErkaneenvierbaanssnelwegopmaaiveldniveaukomenofeentweebaanswegoppalenbovendeFokkerweg.Kandeministerbevestigendatdezehogewegveelduurderzalzijnentotverkeersop-stoppingenkanleiden,omdatdanweereenflessenhalsontstaat?Waaromspreektdeministerzichdantochuitvoordezeoptie?Dankzijdezeministerdreigtdeoverdrevendurevariantaangelegdteworden,waarbij250bomenwordengekaptenhetverkeervastloopt,wantanderskomtdewegindeknelmetdeparallelleKaagbaan.Dezewordtvolgensdeministerkennelijktochaangelegd,maardatisvooronsnogeengeheim.HetAldersakkoordkansnelvantafel,alshetslotkennelijktochweervanSchipholgaat.Ikherinnerdeministernogevenaandemooiekubusdiehijnietwenstetedraaien.AlshetAldersakkoordwelintegraalwordtovergenomen,iseenruimtelijkereserveringvolgensdeSP-fractienietnodig.Wijwillengraagdatdeministerdezeknoopdoorhakt,zodatwijvelemiljoenenkunnenbesparen.ErisalgesprokenovenLeiderdorp.Uiteigenervaringalsvoormaligwethoudervoorfinanciënineengemeentemetongeveerhetzelfdeaantalinwoners,weetikwathetallemaalgaatkostenalsjeeendergelijkelastopdegemeentebegrotingmoetlatendrukken.Wijhebbenvorigeweekeenpetitiegehadenikvraagdeministeromdezenietzomaaraandekantteschuiven.Deimpactvoorgemeentenvandezeomvangisdermategrootdathiervooreenreëleoplossingmoetwordengevonden.Isdeministerbereidomdaarnogeensnaartekijken?DeSP-fractieheeftbijdebegrotinghaarspoorboekjeonthuldvoordespoorwegen.Daarinstaatnietalleenietsoverspoorboekloosrijden,wathartstikkegoedis,maarookoverzakenzoalscomfortinenronddetreinenendestations,flinkereizigersgroei,uitbreidingvanhettreinenaanbodennatuurlijkookietsoverdeprijzen.Daarhebbenwijhetvandaagnietover,maardatkomtwelweerterug.Metdezeplannenzalhetspoorvervoerflinkesprongenvooruitkunnenmaken.Deforseinvesteringenzullenwordenterugverdienddoorreizigersgroeiendaarmeeomzetstijging,maarookdoordatwijwellichtbepaaldeknelpuntenopwegenkunnenvoorkomen.Ombinnendespoorplannenhetmaximaletekunnenbereikenmoetzowelvraagalsaanbodtoenemen,ofteweleengezondprijsbeleidmeteengoedekwaliteitnaasteenhogeraanbodvantreinen.Opveeltrajectenbetekentditeenhogerefrequentie.DegrootsteslagenmetdezefrequentieverbeteringenzijntebereikendoorovertestappenopeenERTMS-beveiligingssysteem.Daarmeekunnentreinendichterachterelkaarrijdenenwordtdecapaciteitophetspoorflinkvergroot.Uiteraardbegrijpikdatzo’nsysteemnietineenklapophetgehelespoorkanwordenaangelegd,wantdatisonbetaalbaar.Ditmoetstapvoorstapgebeuren.Enmoetnatuurlijkwordenbegonnenmetdegrootsteknelpuntenindeinfrastructuur.Ditisveelgoedkoperdanhetenkelaanleggenvannieuwspoor.Deenigevoorwaardeisdatdetreinendaaroverheenmoetenkunnenrijden.Hetisdaaromvangrootbelangominalletreinenzosnelmogelijkdejuistetechniekintebouwen.Wijhebbenhethiervaakmetdeministerovergehad.Wijhebbenhierookvragenovergesteldnaaraanleidingvanditdebat.ErzijnzelfsmotiesaangenomenvanonderanderecollegaCramerenmijzelfovenprestatieafsprakendiedaaroverzoudenkunnenwordengemaakt.Deministerschrijftinzijnbeantwoordingdathijhetnualseenpubliekdetailzietdatdecapaciteitmoetwordenvergroot.Viadeachterdeurenviaeenandereformule-ringbegintdeministernuheellangzaam,watonsbetreftveeltelangzaam,metdeuitwerking.Deministerzegtechtertetwijfelenaaneenscenariovandespoorsector.Dezezegtnetzoalseigenlijkiedereendatmeteendubbeleaanlegindetreinmoetwordenbegonnen,opdatallesystemenkunnenwordengelezen.Daarnavolgthetspoor.Niemandtwijfeltdaaraan;deadviesbu-reausniet,hetbuitenlandnietendespoorsectorniet.Alleendeministertwijfeltenzegtdateenkosten-batenanalysezoumoetenwordengemaakt.Ookwordtgesprokenoverdeoverheidsbijdrageenofdezehetpubliekbelangbevordert.Ditlijktvreselijkopeentraineringstactiek.Hetgaatnergensover,wanthetwasenisvoordeSP-fractiehelder.Deenigevraagis:watzijndebaten?Hetbatenverhaalwordtechterverengdtoteensubsidieverhaal.Deministerschrijftdatwijnetzogoedtot2015kunnenwachten,wanneerdecomputerklaaris.Ikweeteendingheelzekervaneencomputer:dieisnooitklaarendieontwikkeltzichaltijd.Metditargumentvandeministerkunnenwijwachtentotwijeenonswegen.Hijdoetalsofin2015hetwalhallagaatkomenendatdanpaskanwordenbegonnenmethetinbouwen.DeSP-fractieiservanovertuigddatditechtflauwekulis.Wijkunnenin2010beginnenmethetinbouwenindetreinen.Deministerschrijftdathijgaatuitzoekenofhijnietaaneendubbelsysteemmoetgaanwerken.Ditisextraduurenerzijndubbelerisico’s.Deministerwilnuietsgaanonderzoekenwatallanghelderis.Hetisduurenhetlevertgeencapaciteitsvoordeelop.DeministerheefthetookovereenevaluatiewaarinwordtbekekenwathetERTMSkangaanbetekenen.HetfrappanteisdatopdeplaatsenwaarwijnuERTMShebbenneergelegd,hetbenuttingsonderdeelerisuitgehaald.Ditbetekentdatikdeuitslagvandieevaluatiealweet,wanthetwordtnergensgetoetst.Ikgeefmijncollega-KamerledenmeedatwijhiereenprojectlatenliggendatonsgigantischgeldkanbesparenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7820 opanderetrajecten.Wijkomenhieroverigensuitgebreidopterugbijkomendedebatten.Alswijeerderinstaatzijn,endatzijnwij,omditsysteeminhetspoorenindetreinenintebouwen,danbespaartditonshonderdenmiljoenenaanspooruitbreidingen.Wijkunnendecapaciteitmetditsysteemimmersforsvergroten.OpditpuntkomiknogeventesprekenoverhettrajectAmsterdam-Utrecht.OpdattrajectligtERTMSendaarzouhetmoetenwerken.VolgensdegeschiedschrijvinghadBombardierheteerstegedeeltealinaugustus2005moetenopleveren.Dathaddusalklaarmoetenzijn,maarhetistotopdedagvanvandaagnognietklaar.Ditwordtechteroveralverzwegen.Erisnietalleensprakevaneenvertraging,maarblijkbaarookvaneenslechtecommunicatie.InhetMIT2007staatdathettrajectAmsterdam-Utrechtdanongeveergereedis,waardoorhetin2008en2009dusnietmeerinhetMIRTstaat.Hetprojectisechterhelemaalnietklaar.Watzijndefinanciëleconsequentieshiervan?Hetkostal7mln.omdehavenlijneenhalfjaarextrameteenproject-organisatieinstandtehouden.Wijhebbenhethieraloverdrieofvierjaar.Watheeftditdanwelnietgekostenwatgaathetdekomendetijdnogkosten?Waarheeftdeministerdatgeldvandaangehaald?Bombardierishiergewoondriejarentelaat.Waarhebikditverhaaleerdergehoord?Bombardierisingebrekegebleven.OokopdittrajectheeftBombardiergeenenkeleboetebetaald.Hoekandat?HeeftBombardierbetereadvocatenofhebbenhetministerieenProRailookgeblunderd?Graageenhelderantwoordvandeminister.Ditmoetopdeeenofanderemanierklauwenmetgeldhebbengekost.ErisdriejaarvertragingmethetERTMSenbovendienkrijgenwijnietwatafgesprokenwas.Deseinenblijvenopdittrajectleidendinplaatsvandecapaciteitsvergroting.IkkannietandersconcluderendandatdelijnUtrecht-AmsterdaminhetrijtjevandeBetuwelijnendehslkanwordengeplaatst.Ikwilgraageenhelderereactievandeministerhierop.EenandermooivoorbeeldvaneengeheelnieuwespoorverbindingisdeverbindingtussenBredaenUtrecht.Hetisduidelijkdatergrotekansenliggenomdezeverbindingteverbeteren.DitzoukunnenviahetaanleggenvanspoorbogenbijGeldermalsenendooropdiemanierviaDordrechttereizen.DanishetwelnodigdatDordrecht-Geldermalsenweertothethoofdrailnetgaatbehoren.Hetzounogmooierzijnalseennieuwspoorwordtaangelegd.Deministerlijkthierechternietvoortvarendinenlijkthiernietvoortekiezen.Kunnenwijhopendatdeministerin2009eenanderstandpuntgaatinnemen?Kunnenwijdaaroverietsverwachtenvandeminister?Alswijgelovenindeuitbreidingvanhetspoornet,moetenwijdatnudoen.Ditbespaartons700mln.,alshetalnietmeeris.Deministerbegrootdezespoorlijnbovendienwelextreemhoog.HetisevenduuralsdestijdsdeplanningvandehslendeBetuwelijnsamen.DeZuiderzeelijnzou2,8mId.hebbengekost,terwijldieveellanger,grotereningrijpenderis.Ditzoudan3,9mId.moetenkosten?DeSP-fractievindtdecijfersergdiscutabel.HetspoorvervoervanuitAlmereisnietalleengebaatbijdeZuiderzeelijn.ErzijnmeerkansenvoorAlmere.DebekendsteisnatuurlijkeenverbindingdoorhetlJmeerrichtingAmsterdam.DezeverbindingkandanaansluitenophetAmsterdamseov-net.WordtbijdedoordeministeruitgevoerdestudienaarhetverbeterenvandezeverbindingookgekekennaareenaansluitingophetAmsterdamseov-net?IkdenkbijvoorbeeldaandemetrovanAmsterdamviaIJburgenvanAlmerePampusnaarAlmere.DezekanwellichtzelfsaansluitenopdetoekomstigeNoord-ZuidIijnvanAmsterdam,zegikheelvoorzichtig.DatjevanafAlmerezonderoverstapnaardeAlbertCuypkan,isvolgensmijdemoeitevanhetonderzoekenwaard.Gaatdeministerditbekijkenofkijkthijalleennaardeafzonderlijkeov-verbindingen?EenandereontsluitingvanAlmererichtingAmsterdamenUtrechtismogelijkdoorhetspoorvanAlmerenaarWeespdoortetrekkentotdelijnAmsterdam-Utrecht.ZowelrichtingAmsterdamBijlmer,Amsterdam-ZuidenSchipholalsrichtingUtrechtkandittotforseverbeterin-genleiden.GaatdeministerditookmedeonderzoekenbijdetotstandkomingvanhetkabinetsbesluitoverSchiphol-Amsterdam-Almere?VanGroningennaarLimburglatenwijnualletreinenviaUtrechtrijden.Alsjeopdekaarteenrechtelijntrekt,kandatveelbeter.ErzoueenprachtigeverbindingkunnenzijntussenGroningenenMaastricht.Opdekaartisdielijngemakkelijktetrekken,maardespoorkaartlooptdanweldeelsoverenkelspoor,delijnNijmegen-Roermond.DoordegeringecapaciteitvandeMaaslijnmoetendereizigerstussenNoord-enZuid-NederlandreizenviahetdrukkeUtrecht.HetverbeterenvanhetspooroverhetheletrajecttussenNijmegenenRoermondkanditvoorkomenendaarmeewordtUtrechtontlast.Hierwordtaljarenovergesproken,maarknopenwordenmaarnietdoorgehakt.Isdeministerbereidomditverderteonderzoekenendezeverbindingtotstandtebrengen?Ofguntdeministerdataanzijnopvolger?Vooroverigenieuwespoorlijnenzijnnogeenheleboelmogelijkhedentenoemen.HierbijvalttedenkenaandeEmperbochttussenApeldoornenArnhem,spoortussenNijmegenenKleefendeverbindingtussenWeertenNeerpelt.Dezeennogmeersuggestiesstaaninonzespoorplannen.Isdeministerbereidomopdezeafzonderlijketrajectentereageren?Ziethijhierkansenin?Veeltrajectenkenneneenteslechtekwaliteitomdattreinenlangopelkaarmoetenwachten.Datisvaakhetgevalbijenkelspoor,bijvoorbeeldindekopvanNoord-HollandofindeAchterhoek.Opdergelijketrajectenkandubbelspoorofextrainhaalspooreenbijdrageleveren.Ookhiervoorhebbenwijinonsspoorplanveelsuggestiesgedaan.Ookhierbenikbenieuwdnaardereactievandeminister.BijdebegrotingsbehandelingkwamdeSPmeteenmooielijstaannieuwestationsdieonderzochtdienenteworden.Nieuwestationskunnennamelijkleidentotnieuwereizigers,maarooktotvertragingen.Hetspanningsveldmoetniettotverstarringleiden,maartotgoedeanalyseentotdaadkracht.InaansluitingopdeSPkwamdeChristenUnie,erewieeretoekomt,meteennoglangerelijst.Daaropstaanookheelveelinteressanteplekken.Ikhoopdatdeministererserieusnaargaatkijken.IsdeministerbereidominreactieopderapportenvandeSPendeChristenUniemeteenhernieuwdbeleidskadertekomen,voornieuwestationsennieuwekansen?EenanderpuntwaardeSPrecenteenrapportaandeministeroverheeftaangebodenzijndespoorwegover-gangen.Onlangsvielerwederomeentragischongevaltebetreuren.Alsbomenlangdichtblijven,vragenmensenzichsomsafofdieooitnogopengaan.Watwijerookvandenken,mensenrijdendansomssnelvoordeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7821 treinlangs.Daarmoetenwijietsaandoen.DeSPheeftdaarovereenrapportgeschreven.Deministermoetdaarsnelmeeaandeslag.Devoorzitter:Nogeenminuut.DeheerRoemer(SP):Nogéénminuut?Devoorzitter:Alsumeertijdnodighebt,gaatdatvanuwtweedetermijnaf.DeheerRoemer(SP):OfdeheerKoopmansmoetmijietsoverdevaarwegenvragen!Devoorzitter:DeheerKoopmansheeftalvierinterruptiesgepleegd.DeheerDeKrom(VVD):HetbetoogvandeheerRoemerisfantastisch.Ikhebechternogheelweinigoverdevaarwegengehoord.Devoorzitter:DeheerRoemergaatverdermetzijnbetoog.DeheerRoemer(SP):Iksnoepereenminuutjebij.IkhebookeenminuutnodigomdevraagvandeheerDeKromtebeantwoorden.Intotaalkomikdanuitopnogdrieminuten.WildeministerreagerenopdeopmerkingenoverhetemplacementVenlo?DePvdAhadooitalsslogan:stopdewaanzin,gevaarlijketreinenbuitenom.Iksluitmijdaargeheelbijaan.WatzijndekansenopverplaatsingvanhetspooremplacementVenlo?Gaatdeministerhiervoor?Eenpaaronderwerpenlaatikliggentotdetweedetermijn.Ikwilmijnovergebleventijdgraagbestedenaandevaarwegen.IkantwoorddeheerDeKromdatikinderdaadnogweinigoverdevaarwegenhebgezegd!Destaatssecretarisheefteerdergezegdgraagtewillenversnellenbijachterstalligonderhoudvandevaarwegen.Diekansisernu.Ikbenhetdanookhartgrondigeensmetdestaatssecretaris.Bijdevaarwegenkunnenvoor2009en2010tenminste150tot250mln.aaninvesterin-gennaarvorenwordengehaald.DaarbijdenkenwijaanreguliereonderhoudsprojectenzoalsbaggerenvandeWaal,vandevoorhavensvanhetAmsterdam-RljnkanaalenvanhetMaas-Waalkanaal.IknoemookonderhoudvansluizenenstuwenopdeMaaseninhetlJsselmeer-gebied.Datkanaangepaktwordenmetmeerhaast.Daarnaastkunnenenkelesluiscomplexensnellergerenoveerdwarden.Ookkaneenaantalnieuweprojectenmetmeerhaastgerealiseerdworden.Ikgaernogsteedsvanuitdatderegeringoprechthetbestevoorheeftmetdebinnenvaart.OvernachtingshavensopdeWaal,deGelderseIJsselenBeneden-Merwedemoetendushogeprioriteithebben.IknoemookverbredingvanhetLekkanaal,aanlegvandederdekolkbijdeBeatrixsluizenenverruimingvanLemmer-Delfzijl,Twentekanalenennogveelmeervandezeprojecten.Zietdestaatssecretarisdezekansookenwilzijdieversneldtotstandbrengen?IkhebeenvraagoverhetHollandschDiependeDordtseKil.Daarzoueengrootradarprojectgerealiseerdworden.Erzijnechteninmiddelsvelebezwarenbekend.Aangetoondisdathetdaarbijwellichtomweggegooidgeldgaat.Mijnvraagaandestaatssecretarisisofdezeinformatiehaarinmiddelsookheeftbereiktenwathaarreactiehieropis.Ikwilhierintweedetermijnandersuitgebreideropterugkomen.TotslotdesluisbijIJmuiden.EennieuwezeesluisbijIJmuideniseenwensvanderegioAmsterdam.Deministerzalsnelmeteenverkenningkomenenwilnogniettotaanlegovergaan.Datisterecht.DitbesluitopschortentotdatereennieuwrapportvanhetCPBligt,lijktverstandig.Uitdevorigetwee,volledige,rapportenbleekdatheteeneconomischonverstandigeinvesteringzouzijn.Incombinatiemetdeveleoverlastishetdanookeenonverstandigebeslissing.Hetismijechteronduidelijkofdeministerditprojecteerstverderonderzochtwilhebbenofalleenmaarduidelijkheidwilovenderegionalebijdrage.WaaromgeeftdeministernuaandatdehavenvanAmsterdamverzelfstandigdmoetwordenomdiesluistekrijgen?Laatdeministerhetoveraanderegioofbepaalthijhoederegiometgeldenbedrijvenmoetomgaan?DeSP-fractievindtdezebemoeienisergvreemd,helemaalvooreenCDA-ministerdietelkensveeltakendecentraalwillatenoppakken.Kandeministerhierduidelijkheidovergeven?Mijnslotvraagopditpuntis:isdeministerhetnogsteedseensmetzijneigenuitspraakineendebatlaatst,datdemeerwaardequamaatschappelijkekostenenbateneerstmoetwordenaangetoond?IkzegditomdatwijmiljardeninvesterenindeTweedeMaasvlakte.Juistdaargaanwijhetvoordiepaarenormgroteschepenopordemaken.Hetzouweggegooidgeldzijnalswijvoordiepaarschepeneenpaarkilometerverderopnogeenkeerenormveelgaaninvesteren.DaarmeeisdetijddieikwildegebruikenvoorhetbeantwoordenvandeheerDeKromverbruikt.Ikstopendusmee.DeheerKoopmans(CDA):Voorzitter.Ikhebineerstetermijnalaangekondigdeenansichtkaarttehebbenvoordeminister.Ikwildieviau–’’metdegroetenuitDenHaag’’staatopdevoorkant–aandeministeraanbieden.Ikgeefheminoverwegingomdezedoortesturennaardegeadresseerden:wethouderHerrema,wethouderScholtenengedeputeerdeMooij.Devergaderingwordtvan12.50uurtot13.30uurgeschorst.DeheerDeKrom(VVD):Voorzitter.TijdenshetdebatvorigeweekoverdekredietcrisisiszoweldoordefractievanhetCDAalsdoordievandeChristenUnieeenmotieingediend,diedeVVD-fractievanhartesteunt.Wijzullenmorgendanookvóórstemmen.Beidemotieszijngestoeldopdegedachteomoverheidsinvesteringen,onderandereininfrastructuur,teversnellen.DeheerVanGeeIoverweegtinzijnmotiedateruitgavenzijndiedirectpositieveeffectenhebbenoponzeeconomieenwerkgelegenheidendateruitgavenzijndiedatdirectepositieveeffectniethebben.Inzijnmotieverzoekthijderegering,voordeVoorjaarsnota2009hiervaneeninventarisatietemakenendeKamerhieroverteinformeren.IndemotievandeheerSlobwordtoverwogendathetkabinetmogelijkhedenzietomoverheidsinvesteringeninbijvoorbeeldbouw,infrastruc-tuurenwaterveiligheidsbeleidteversnellen.Indezemotiewordtderegeringverzocht,deKameruiterlijkinfebruari2009eenlijsttesturenvanprojectenwaarvandeuitvoeringmogelijkkanwordenversneld.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7822 DeVVD-fractieheeftdezehandschoenalvastopgepaktenlevertboterbijdevis.Wijhebben14amendementeningediend,waarmeenaarstrekkingengeestprecieswordtgedaanwatdeheerVanGeelendeheerSlobvragen,namelijkextrainvesterenininfrastructuur,indeverwachtingendeveronderstellingdatwijopdiemanierdedesbetreffendeprojectennaarvorenzoudenkunnenhalen.Hettotaalbedragdatgemoeidismetdeamende-mentendieikhebingediend,is718,9mln.Dedekkingdaarvanwordtgevondeninhetschrappenvanhetrekeningrijden,140mln.,enineenoverboekingvaneenhalfmiljardvanOntwikkelingssamenwerkingnaarhetInfrastructuurfonds–daarzaldeministervanVerkeerenWaterstaatongetwijfeldheelblijmeezijn.Verderschrappenwij40mln.uithetActieplanSpoor.Erkomt22,9mln.uithetcultuurbudgetenwijschrappen12mln.uitdeKaderrichtlijnWater.VerderschrappenwijhetinmiddelsfameuzeesoterischcentrumvanRijkswater-staatinUtrecht,datwijmetgezwindespoedgaanverkopen.Datallesleverteendekkingopvan718,9mln.Devraagis:verwachtdeVVD-fractienudatdezeamendementenwordenaangenomen?Ikzaldaarheeleerlijkoverzijn;mijnverwachtingis:neen.Wijwetennatuurlijkwatdecoalitienietwil.Decoalitiewilnietschrappeninontwikkelingssamenwerking.Decoalitiewildoorgaanmetrekeningrijden,enheefthetbegrotebudgetdusooknodig.Vervolgensisdevraag:waaromdoenwijdanaldiemoeiteomdieamendementenintedienen,indewetenschapdatdecoalitiezeallemaalgaatafstemmen?Hetantwoordopdievraagistweeledig.InhetlandhoorjevaaksprekenoverdepolitiekofDenHaag,maardepolitiekenDenHaagbestaanniet.Wijmakenmetdezeamendementenduidelijk–datvolgtookuitonzetegenbegroting–daterietstekiezenisinditland,datjekeuzeskuntmakenendatdekeuzesvandecoalitieanderekeuzeszijndandiewelkedeVVD-fractiezoumaken,inelkgevalwatbetreftdeinfrastructuur.Datisdeeersteredenwaaromwijdeamendemententochindienen.DeheerCramer(ChristenUnie):MijncomplimentenvoorhetfeitdatdeheerDeKrominderdaadboterbijdevislevert.Hetisweleenbeetjeranzigeboteralsiknaardedekkingkijk.Hetverbaastmijdathijheteerstedeelvandemotiesdiezijningediendwelomarmt,maarnietdeandereoverwegingendieerinstaan,namelijkdathetbudgettairneutraleverschuivingenzijnofdathetverschuivingenzijndiegeenconsequentieshebbenvoordeuitvoeringvanhetplan.Enisalleenmaarsprakevaneenverschuivingintijd.DaargaatdeheerDeKromgemakshalveaanvoorbijenmisschienkanhijdaaropeveningaan.DeheerDeKrom(VVD):IkmeeninhetdebatvanvorigeweekvandeherenVanGeelenSlobtehebbenbegrependatzijhetkabinetvragen,eenuitersteinspanningtedoenomjuistdieprojectenextratestimuleren,diekunnenbijdragenaanhetherstelvandegroeivandeNederlandseeconomie.Beideherenhebbendaarbijinfrastructuurenbouwgenoemd.DeheerVanGeelzegtinzijnmotieookdatanderebelangrijkedingeneveneensbelangrijkmoetenblijven.Danisheteenkwestievankiezen.Waargeefjedevoorkeuraan?Doordezeamendementenintedienen,makenwijiniedergevalconcreetduidelijkwaardeprioriteitenvandeVVD-fractieliggenendatisonderanderebijinfrastruc-tuur.Datisnietalleenomindekomendepaarjaardeproblemenmetdeeconomieoptelossen.Hetisookbedoeldalsinhaalslagenmethetoogopdetoekomst.Wijhebbenstructureelteweiniginfrastructuuromdevraagnaarmobiliteittekunnenaccommoderen.DeheerVendrik(GroenLinks):IkhebeenaanvullendevraagopdevraagvandeheerCramer.Dantelthetbijmijnietmee.Devoorzitter:Ugeefthemweg,mijnheerCramer?DeheerCramer(ChristenUnie):Ja,hoor.DeheerVendrik(GroenLinks):Dandoenwijhetstraksweerandersom.Ikbegrijpdathiereenbedragvaneenkleine80mln.gepaktwordtopontwikkelingssamenwerking.Datgeldkomt,alshetgoedis,terechtbijmensendiemeestalvaneendollarperdagleven.DiemensenproberenwijookvanuitNederlandeenbeetjetehelpen.BegrijpikhetgoeddatdeheerDeKromertrotsopisdatwijdaargeldweggaanhalen,bijmensendieechthelemaalgeencenttemakkenhebben,endatwijdaarvoorinNederlandasfaltgaanaanleggen?ZozijnzijbijdeVVD-fractietrotsopNederland?DeheerDeKrom(VVD):Opdelaatsteversprekinggaiknietin.UweetheelgoeddatwijzowelbijdealgemenepolitiekebeschouwingenalsbijdebegrotingvanBuitenlandseZakenenOntwikkelingssamenwerkinguitvoeriginhoudelijkhebbengemotiveerdwaaromwijdekeuzesmakendiewijmaken.Natuurlijkkuntuhettranentrekkendebeeldoproepen–dathadikinuwgevalookgedaan–datuzojuistschetste.Helaaszijnerindepolitieknogeenaantaldogma’sdievoordemeestepartijenvolstrektonbespreekbaarzijn.Ditiserzoeen.Datgeldthelaasvooruwpartij,mijnheerVendrik.Ikzouuwillenaanradenomalleliteratuurhierovereensgoedtebestuderen.Waarhetonsomgaatenwaarhetonselkekeenweeromgaat,isdeeffectiviteit.Ukuntdatheelmakkelijkafdoenmethetbeelddatunuschetst,maarikdenkdatwijbijdebegrotingsbehandelinguitvoeriginhoudelijkhebbenaangegevenwaaromwijdezekeuzesmaken.Enja,inderdaad,hetiseenkeuze.Daarhebtugelijkin.Devoorzitter:Nuwordthetechteeninterruptie,mijnheerVendrik.DeheerVendrik(GroenLinks):Datsnapik,maardatisdezaakookwelwaard.Van800mln.kanmenongeveer20.000tot30.000kinderennaarschoolsturen.Datgebeurtook,metmiddelenuithetNederlandseOS-budgetsturenwijkinderennaarschool.Hunoudersmoetenvanééndollarperdagleven.Diekinderenhebbenandersgeenkansomooitnaarschooltegaan.DeVVD-fractiezegthiervandaagheelhard–dieaanwendingwasimmersnognooitzoscherpinbeeld–datwijdie20.000of30.000kinderennietmeernaarschoolsturen.Diekinderenmoetenhetmaarzelfuitzoeken,wijgaanmetdatgeldinNederlandlekkerasfaltaanleggen.IsdatnuechtdeboodschapvandeVVD,mijnheerDeKrom?Staatudaarnuechtvoor?DeheerDeKrom(VVD):Watisdatvoorvraag:staatuTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7823 daarnuechtvoor?Ikzithiertochgeenonzinverhalentevertellen!DeheerVendrik(GroenLinks):Daarkwamhetwelbijnaopneer.DeheerDeKrom(VVD):NatuurlijkstaikvoorwatikzegenikspreeknamensdeVVD.Ikzeghetooknietvoorheteerst.Wijhebbenimmersinonzetegenbegrotingalaangegevendatwijditgingendoen.Hetishelemaalgeennieuws,hoor.Datwistuallang.DeheerVendrik(GroenLinks):Wijgaannulekkerasfaltaanleggen?DeheerDeKrom(VVD):Datgaanwijdoen,ja.Datklopt.Devoorzitter:DeheerKoopmansheeftnogeenvraag.DeheerKoopmans(CDA):DeheerDeKromverwijtanderepartijendatzijdogma’snastreven.Hijzegtookdatwijalleliteratuurnogmaareensgoedtotonsmoetennemen.Ikzoutegenhemwillenzeggen:doetudatmaareensophetdossiervandekilometerheffing.Weetu,mijnheerDeKrom,ikkanaluwvoorstellenbegrijpen,vanuituwperspectiefenvanuitdeideeëndiedeVVDindeafgelopentijdheeftuitgedragen.DeheerDeKromdoetnuechterhetvoorstelom140mln.wegtehalenbijdekilometerheffingomdaarna6mId.meertemoeteninvesterenDitlijktwatopdemethodevanhetbeleggingsbedrijfdatmiljardenverspeeldeendatafgelopenweekinhetnieuwswasDeheerDeKrombezuinigt140mln.endaardoormaghetRijkvanhem6mId.meeruitgeven.Ikbenzeldeneenzoslechtgedektvoorsteltegengekomen.IsdeheerDeKromditmetmijeens?DeheerDeKrom(VVD):IkkanmijdezurigheidvandeheerKoopmanswelvoorstellen.Alsjeimmenszoinhetcoalitieakkoordgenaaidzitalshij,moetjedingendoendiejeeigenlijknietwiltenhebjedaardoorteweiniggeldbeschikbaarvoordedingendiejeeigenlijkwetwilt.Laatikinditverbandhetgeneraalpardonnoemen.IkweetdatdeCDA-fractie...Devoorzitter:Houdtuhetkort,mijnheerDeKrom.DeheerKoopmans(CDA):Diepijnherkenenerkenik.DeheerDeKrom(VVD):Misschienmagikmijnzinafmaken?BehalvehetgeneraalpardonzijnermeerzakentenoemenwaarbijdeCDA-fractiewellichtanderekeuzenhadgemaaktalszijdeelhaduitgemaaktvanHareMajesteitsloyaleoppositie.IkbetreurdezeopmerkingvandeheerKoopmans,maarbegrijphaarwel.Devoorzitter:DeheerDeKromvervolgtzijnbetoog.DeheerDeKrom(VVD):Voorzitter.Ikwasgeblevenbijdevraagwaaromwijzoveelmoeitedoenvoordezeamendementen,terwijlwijwetendatzijnietzullenwordenaangenomen.Ikhebalgezegddatwijditdoenomdekeuzemogelijkhedenduidelijkenconcreettemaken.Verderdoenwijditindeverwachtingdatdecoalitiepartijenzichhierdoortochuitgedaagdvoelen.DeheerKoopmanszalzichhierdooraangesprokenvoelen.Wijverwachtendatdecoalitiepartijenzichinhetbijzonderuitgedaagdvoelenommeerteinvestereninwegen.VorigjaardiendeiknamelijkamendementeninvooronderanderedeN69,deN57endeN18.Uiteraardwerdendezeamendemententoenallemaalweggestemddoordecoalitiepartijen.Nietteminhebiktotmijngenoegengeconstateerddatdecoalitieenhetkabinetdezehandschoenachteraftochhebbenopgenomen.Zijhebbenditnamelijkalsnoggeregeld,wantachterafisgeldbeschikbaargekomenvoordezeprojecten.Daaruitleidikafdatdeamendementendieiktoenopheteerstegezichtvergeefshebingediend,voordecoalitiepartijeneentriggerwarenwaardoorzijhieraantochietshebbengedaan.Ikprijsdecoalitiedaarvoor.DeheerKoopmanswilapplaus;hijkrijgtvanmijopditpuntapplaus.Hiergeldt:betertenhalvegekeerddantenhelegedwaald.IkgunhetdeheerKoopmansbovendiendathijditheeftgedaanendathijhetsucceshiervannaarzichtoetrekt.Zogaatditnueenmaalindepolitiek.Eerlijkgezegdkanditmijallemaalweinigschelen;dezakenzijnhierdooriniedergevalgeregeld.Daaromgaathetons.DeheerKoopmans(CDA):Voorzitter,ditnodigtuittothetstellenvaneenvervolgvraag.Devoorzitter:DeheerDeKromrondteerstditpuntaf.DaarnamagdeheerKoopmanszijnvervolgvraagstellen.DeheerDeKrom(VVD):Ikhebdezeamendementendusookingediendindehoopdatdehistoriezichzalherhalen.Ikweetdatiedereenertegengaatstemmen.Wijzienechterdeinitiatievenvandecoalitieindekomendemaandenmetbelangstellingtegemoet.WellichthebbendeheerKoopmans,mevrouwRoefsofdeheerCramerechternuzelfalalternatievenvoorwatikhebingediend.DeVVD-fractievoert’’nieteneoppositievanhaarkloverij,nieteneoppositiediepersonentrachttediscrediteren,maareneoppositiedieprogrammategenoverpro-grammastelt’’.Dithebiknietzelfverzonnen,maarikciteeronzegrotevoormanThorbeckeinzijnberoemdeNarede.Wijzullenduszienhoeditdekomendemaandengaat.Devoorzitter:DeheerKoopmanskannuzijnvervolg-vraagstellen.DaarnaheeftookdeheerVanderStaaijnogeenvraagopditpunt.DeheerKoopmans(CDA):IkwaardeerdepogingenvandeheerDeKromomtotoplossingentekomenbijinfrastructureleprojecten,zeker.Vorigjaarmaaktehijechterdezelfdefoutalsditjaar,namelijkdekkingentezoekendieinonzeogennietdeoplossingbiedenendiewijnietzullenmeemaken.Tegelijkertijdvraagikmijafwatbijvoorbeeld80mln.oplostbijdeRijnlandroute,enwat60mln.oplostbijdeIJzerenRijn.Watlost100mln.opbijdeA27,terwijler250mln.gevraagdwordt?Hetisalleeneeneerstestap.DemeesteideeëndiedeheerDeKromaandraagtaandeuitgavenkant,afgezienvandeIJzerenRijn,kunnenwijheelgoedvolgen.NaardeIJzerenRijnmoetvoorlopighelemaalnietstoe.Wijzijnervoordatdiemetsint-juttemisklaaris,enmenweetwanneerdatis:ooitofnooit.LievervragenwijaandeministeromsamenmetderegioenmetdeKamertekijkennaardeugdelijkedekkingenomdieprojectenvanTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7824 degrondtekrijgen.Datisbeterdaneengoedbedoelde–daarvanbenikovertuigd–slagindeluchtronddieprojecten.DeheerDeKrom(VVD):DeheerKoopmansdoetditconsequent.Ikzoudatookdoen,inzijnpositie.Ikzouookdedekkingverdachtproberentemaken,enzeggendathetallemaalnietklopt.Vorigjaardeedhijdatook.Hijmaaktechtereendenkfout.Dedekkingdeugtnamelijkwel,maarwatdeheerKoopmansprobeertteverbloemenisdatdekeuzenvanzijncoalitie,vanhetCDA,andersliggendandievanmijnfractie.Datiseenverschil.Dedekkingdeugt,maarhijmaaktanderekeuzen.Latenwijdaargewoonhelderoverzijn.Watkunnenwijerallemaalmee,vraagtdeheerKoopmans.Hetismaareeneerstestap,voegthijtoe.Inderdaad,datishet.IkbenbenieuwdwelkeeerstestappenhetkabinetdekomendemaandengaatzettenaandehandvandemotiesvandeheerSlobendeheerVanGeel.Wijleggeneenvoorstelvooreeneerstestapoptafel.DaarinheeftdeheerKoopmansgelijk.WijkunnenvoorditbedragnietdeheleA1overdehelelengteverbreden,zoalswijgraagzoudenwillen.Jemoethetinderdaadzienalseeneerstestap.Waarjehetgeldhetbestekuntinzetten,isbespreekbaar.Hetisiniedergevalbeterdanniets.InverbandmetdeRijnlandrouteverweetdeheerKoop-mansdeVVDvorigjaar–Ikhebhetverslagnogevendoorgelezen–datdeVVD-fractienietwildezeggenofzijvooroftegendezeroutewasenwelkevariantzijwilde.DatwaseenverwijtvandeheerKoopmans.Hijinterrumpeerdemijtoenenzei:watisdatnu,zokenikdeVVDniet!Deschopmoetdegrondin,waarblijftu,meneerdeKrom?Welnu,deheerKoopmanskrijgtboterbijdevis.Hetligtvooru,mijnheerKoopmans.Voor-stemmen!DeheerKoopmans(CDA):GaatmevrouwNeppérusstraksmetdeheleVVDdevariantviaVoorschotenvoorstellen?DeheerDeKrom(VVD):IkhoopdatmevrouwSchreijerhetzelfdedoetoverdeA1endeN35.DeheerVanderStaaij(SGP):Iksteleenvraagoverdeamendementen.DeheerDeKromgafzelfeigenlijkalaandatdieeenhoogsymbolischgehaltehebbenendathijzelfalweetdatzehetnietzullenhalen.Heefthijooknogoverwogenommetamendemententekomenwaarvoorweleenbreeddraagvlakzoukunnenzijn,zodatwijechtproblemenzoudenkunnenoplossen?DaarnaastheeftdeheerDeKromgezegddathetoppolitiekekeuzenaankomtendatdeVVDflinkopontwikkelingssa-menwerkingwilbezuinigen.DeheerVendrikheeftdaaroverneteveneenseenopmerkinggemaakt,waarmeeikheteensben.ZosimpelalsdeheerDeKromhetinzijnantwoordvoorstelt,ishetnogniet.Daarmeezijnnamelijkgrotebedragenverbondendieallangjuridischbindendzijnweggezetbijmedefinancierings-organisaties.Datkanhelemaalnietuitdebegrotingvoorvolgendjaarwordengehaald.OfvindtdeVVDdatwijopelkmomentallekeuzenterdiscussiekunnenstellen?Alsereenanderkabinetkomt,zouditduseveneensmorgenmogenzeggendathetstoptmetwegenprojectenwaarvandeVVDvoorstanderis,omdathetanderekeuzenmaakt?DeheerDeKrom(VVD):DetweedevraagvandeheerVanderStaaijisterecht.Devoorstellendienuoptafelliggen,zijninlijnmetwatwijindetegenbegrotinghebbengepresenteerd.DieishelemaaldoorgerekendengoedgekeurddoorhetCPB.OpdeeerstevraagvandeheerVanderStaaij,ofikoverwogenhebomamende-mentenintedienendiehetzoudenhalen,ishetantwoord:ja.DeheerVanderStaaij(SGP):ZietdeheerDeKromdusgeenruimteomtekomentoteenverdereoplossingvanbepaaldeknelpuntenwaarvoorweleenbreeddraagvlakbestaat?Geefthijdatdushelemaalop?DeheerDeKrom(VVD):AlsdeheerVanderStaaijofanderecollega’sandereideeënhebbenvoordedekking,dieookeenmeerderheidvandeKamerzoudenkunnenkrijgen,moetenzijdienoemen.Ikstadaaruiteraardopenvoor.Decoalitieheeftdezakenzodichtgetimmerddatbijnaallesbijvoorbaatkansloosis,zekeralsjescherpekeuzenmaaktzoalswij.Maarikstazeeropenvoorbetereofandereideeënvoordedekking.AlsdeheerVanderStaaijeenbresinhetbastionvandecoalitiekanslaan,doeikgraagmethemmee,vooropge-stelddatikmijzoukunnenvindeninhetdoelendedekkingvanzijnamendement.DeRijnlandroutemoetdeA4endeA44metelkaarverbindenendebereikbaarheidvandekustregioverbeteren.Dezewegbiedtmogelijkhedenvoorhetbouwenvannieuwewoningen,voorbedrijvenenrecreatie.Ikweetnatuurlijkdaternogdrievarianteninstudiezijn,maarwelkevariantjeuiteindelijkookkiest,eengoedelandschappelijkeinpassinggaatveelgeldkosten.Metonsamendementwordthiervooralvast80mln.vanuithetRijkgereserveerd.DeA1iseenvandebelangrijksteoost-westcorridorsvanonsland.Vorigjaarismotie-Roefsmetzeerbredesteun,waarordendievandeVVD-fractie,indeKamenaangenomen.AlswijnietsdoenaandeA1ennietserieusaandeslaggaan,hebbenwijovertienjaaréénlangerijvrachtwagens.Eenspitsstrookjehiereneeninvoegstrookjedaargaanditnietoplossen.Wijmoetendustoewerkennaarheteindbeelddatwijvoorogenhebben:totApeldoorntweemaaldriebanen,tussenApeldoornenDeventertweemaaldriebanenenvanafDeventertotdeDuitsegrenstweemaaldriebanen.Onsamendementgaatduseenstapjeverderdandemotie-Roefsvanvorigjaar,maariserwelmeeinlijn.Hetamendementmaakt100mln.beschikbaarvoordeA1.WijhebbenindeKamereenaantalkerengesprokenovereentekortaanvoornamelijkbeveiligdeparkeerplaatsenvoordetransportsector.Ikweetnatuurlijkdatdeministerdaarvoor10mln.terbeschikkingheeftgesteld.Wijvindenditteweinigenmakener10mln.extravoorvrij.Inoverlegmetdesectorhebbenwijgezegddatdeze10mln.zoukunnengaannaardeparkeerplaatsA58MookerheideendeA76bijHeerlen.DeN61tussenHoekenSchoondijkeinZeelandiseenverkeersonveiligeweg.Deregiogeeftaandathetoorspronkelijkebudget,126mln.inclusiefdeBLD-bijdragevan22mln.waarschijnlijkteweinigisomhetheleprojecttedekken.EentekortvanI0mln.wordtdaarverwacht.DeVVDsteltditbedragterbeschikkingviaeenamendement.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7825 DevoorkeurvandeVVD-fractieisvolgensmijgelijkaandievandeCDA-fractie,namelijk:lieverhelemaalgeenreactivering.Ingezamenlijkemotiesinhetverledenhebbenwijdituitgesproken.IndekrantenleesiktotmijnstommeverbazingdatbijdeonderhandelingenvandeministermetDuitslandenBelgiëhetheleA52-alternatiefzomaarvantafelisverdwenen.Ikvinddateenslechtonderhandelingsresultaat.Watmijbetreftgaatdeministerterugnaardeonderhandelingstafel.Ikbegrijptotaalniethoeditzoineensisgekomen.Wijhebbeneruiteraardnogeenapartoverlegover.Danzalerwelenigeuitlegvolgen.Ikkanhetechtertotaalnietvolgen.Wijzijnonsgoedbewustvandeinternationaleverdra-genenvandeuitsprakenvanhetHof.MochtdereactiveringvandeIJzerenRijnonverhoopttochgebeuren,danmoeteriniedergevalvoorWeerteenfatsoenlijkeoplossingkomen.IkbeninWeertwezenkijken.Mijncollega’skennendesituatieook.Despoorlijnligtalopeenverhoogdtalud.Alsjedaarnogeensheelhogegeluidsschermenopplaatst,ontstaatereensoortBerlijnsemuur,dwarsdoorWeert.Daaromhebbenwijhetamendementvan80mln.ingediend.Gaanwijdaarmeeeentunnelaanleggen?Hetantwoordisnee.Ditzouonvoldoendezijn.Maar,wijhebbendeministereerderookalgezegddatalsdeIJzerenRijnerooitkomt,wijopdezeministerrekenenwatbetrefthetbinnen-roeienvanbijdragenuitEuropa,uitdefondsenvoorgrensoverschrijdendeprojecten.IkzegtegencollegaKoopmansdatdie80mln.hetnietzaldoen,maarweleeneerstebijdrageis.Laatikhetmaarzoformuleren.WijsprekenaljarenlangoverdoortrekkingvandeA15.Datmoetnueindelijkeensgaangebeuren.Deverkeers-situatierondArnhemenNijmegenwordtprecair.DeVVD-fractieheeftaangegevenvoorstandertezijnvaneentunnelonderhetPannerdenschKanaal.Omdatookdaadwerkelijkterealiserendienenwijeenamendementinmeteendekkingvan100mln.VorigjaarheeftdeVVD-fractiealeenamendementvoor20mln.ingediendoverhetaquaductbijSteenbergen;helaasheeftdatniethetzelfdevervolggehadalsdeN18,deN57endeN69,wanthetwerdafgestemd.Ikdienditamendementopnieuwin,indehoopendeverwachtingdatmendaarnuinmeegaat–daarbijkijkikvooralnaardePvdA-fractie–enzoniet,datmendantochvooralzelfmeteenalternatiefkomt,watdeVVD-fractiedanuiteraardopzijnmeriteszalbeoordelen.DeN201iseenbelangrijkeverbindingsweg,dieveelwordtgebruiktdoorautomobilistenalsdeboelrondAmsterdamen/ofUtrechtvaststaat.HetNoord-Hollandsedeelwordtatopgewaardeerdnaareenvierbaansweg,maareindigtdanabruptzoongeveerbijdeprovincie-grensNoord-Holland/Utrecht.EenrechtdoortracéWaverveeniseenvierbaansvariant,waardoorwordtvoorkomendathetverkeervervolgenseentrechterinloopt.MeteenamendementwildeVVD-fractiehiervoor90mIn.reserveren.ErisvandaagalgesprokenoverdeN23,ofweldeWestfrisiaweg.Daarsprekenwijaleenaantaljarenover.Erisgrotesympathievoordezeweg;ookvandaagbespeurikdatweerbijdecoalitiefracties.VorigjaarheeftdeVVD-fractiedaarvooreenmotieingediend.Hetzalgeenverrassingzijndatwijeengrootvoorstanderzijnomdezewegendecapaciteitdaarvantevengroten.Wijgaanditjaareenstapjeverderenwijmaken100mln.vrijomuitbreidingvandiewegnuookechtmogelijktemaken.InhetkadervanhetprogrammaRuimtevoordeRivierzoubijKampeneenzomerbedverdiepinggerealiseerdwordenenin2030eenhoogwatergeul,eenzogenaamdebypass.Diebypassiseigenlijkdeenigemaatregeldieoptermijneenverantwoordeoplossingbiedtvoorhethoogwaterendeveiligheidtegenhetwaterwaarborgt.Doordebypassnuofalthansveeleerderaanteleggen,ishetmogelijkomeengrootaantalontwikkelingeninhetgebiedopelkaaraftestemmen.DaarvoortrektdeVVD-fractie10mln.uit.DeproblemenopdeA27tussenUtrechtenBredazijngenoegzaambekend.Ikzalzenietallemaalopnieuwopnoemen,maarmetnamehetstuktussenLunettenenHooipolderiseengrootknelpunt,evenalsdeMerwede-brug.Dezebrugisaljarenlangeenvandegrootsteverkeersknelpunteninonsland;decapaciteitvandiebrugmoetalsdewiedeweergawordenvergroot.Definanciëlemiddelenhiervoorzijnechternogontoerei-kend.DeVVD-fractieheeftdaaromeenamendementingediendomalthanstebeginnenmeteenoplossing;daariniseenbedragvan84mln.gereserveerd.VanochtendzijnLeiderdorpenZoeterwoudealaandeordegekomen.MetnamecollegaRoemerheeftdaaroverhetnodigegezegd,vanuitzijnhoedanigheidvanvoormaligwethouder.DeKamenheeftvorigeweekeenpetitieinontvangstgenomen.DeVVD-fractieheefteenamendementingediend,voorzowelLeiderdorpalsZoeterwoude.Hetdaaringereserveerdebedragisgeenmathematischberekendbedrag.Wijhebbengrofweg,meteenpenseelstreek,bekekenwatwijredelijkzoudenvinden.Daarmoetiniedergevalwelietsgebeuren,omdatinderdaaddoordevernietigingvanhetTracé-besluitA4Leiderdorp/Burgerveenonvoorzienevertragin-genzijnopgetreden.Beidegemeentenlijdenschadedoorverliesaangrondexploitatie-inkomsten.Overigensdenkikookinalleeerlijkheiddatzezichhebbenvertildaandeinhetverledenaangeganecommitments.CollegaKoopmansheeftechtergelijkalshijzegt’’afspraakiswelafspraak’’.DeVVD-fractievindthetdustochsympathiekietstedoen,zekeromdathethierookeenvandegrootsteknelpuntenvanonslandbetreft.Dithadalaangepaktmoetenwordenin1959,maardatisnogsteedsnietgebeurd.Alsdeministerzegt’’ikzieerwelwatin,maarvolgensmijmoetendebedragenanderszijn’’,danhoorikdatgraag.DeN35staathoogophetlijstjevanhetCDAenvandePvdA.DeheerKoopmans(CDA):EnookvanAnnietrouwens.DeheerDeKrom(VVD):EnvanAnnie.TegenAnniewilikzeggen:stemVVD,Annie,wantwijhebben22,9mln.vrijgemaaktomdewegtussenWierdenenNijverdalstructureelteverbreden.DeheerKoopmansbegonvanmorgenbescheiden:ikwildeministeroproepen.Toenwerdheteenkeihardeeis.Minister,neemditamendementover,danhebtugelijkuwbelofteendiekeihardeeisvandeheerKoopmansingelost.Zosimpelkanhetafentoezijn.Datlaatonverletdaterdannogeenstukjeoverisindieweg,hetstukjetussenHeinoenRaalte.IkwildeheerKoopmanstocheenbeetjeuitdagenendeministerook,wantdatstukmoetookwordengedaan.KunnenwijdaarvoornoginitiatievenvandeCDA-fractieverwach-ten?IkleesallemaalheelstoerestukkenvanhetCDAinTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7826 dekrant:wijeisenenwijwillen.Maarwaarblijvendeeuri?DatvraagikdeCDA-fractie.Devoorzitter:Hetantwoordkrijgtuintweedetermijn.DeheerDeKrom(VVD):Alsergoedeideeënoverzijn,isermetdeVVD-fractie,constructiefalszijis,uiteraardaltijdovertespreken.Voorzitter.Totzovermijnamendementen.Ikherhaaldatwijopenstaanvooraanvullingen,suggestiesenverbeteringen.InhetdebatvorigeweekheeftfractievoorzitterVanGeelookopgeroepenomnogeensmetdestofkamdoordebegrotingtegaanentekijkenofwijniettochnogpotjesengaatjeskunnenvindendiewijkunnengebruikenomdeeconomieeenduwtjeinderugtegeven.ZijndeministerendestaatssecretarisbereidomaandieoproepvandeheerVanGeeIgehoortegevenenalsnogmetdestofkamdoorhunbegrotingtegaan?Willenzijkijkenofzijbijnaderinzien,gegevendekredietcrisisenallegevolgenvandien,niettochnogprojectjes,program-maatjesensubsidietjeskunnenschrappenendiekeihardeeurikunnentoevoegenaandeinfrastructuur?Zoja,magdeKamerdatvoordeVoorjaarsnotategemoetzien?Ikhebzelfookzo’nlijstje.Ikkomerintweedetermijnopterug.Diemenzegt:wijvoelenonsbelazerd.Dathebiktenminstegehoord.Vanmorgenisereendiscussiegeweest.DeheerKoopmanszegt:julliehaddentochjehandtekeninggezet.Eenanderzegt:maarzoginghetniethelemaal.Hoejehetookwendtofkeert,eriskennelijkonvredebijdebevolkingoverdegekozenoptie.Ikvraagdeministeromhaarscherpuitteleggenwaaromhijvindtdathijvolledigheeftvoldaanaandemotie-Haverkamp.Ikbegrijphetwel.Alsjeergenseenwegofeenspoorlijnwiltaanleggen,wiliedereeneentunnel,eenoverkappingofgeluidsschermen.Datzouikookwillen.Ikbegrijpdeministerookwel.Hijzalzeggen:waaromhierweleenglazenoverkappingenwaaromdaarniet?IkhoorgeluidenuitUtrechtdatzijhetdaarwillen.UitVeIpenRhedenenuitVenlokomendezelfdevragen.Danmoetjeeenafwegingmaken:waarombijDiemenwelenbijVenloniet,waaromhierwelendaarniet?Wijkunnenernietmeeuitdevoetenendeministerkandatookniet,wantdatleidttotwillekeur.Elkekeuzediejemaakt,moetjeergensanderskunnenuitleggen.Datishetdilemmawaarvoordeministerstaatenikhebervolbegripvoor.Nietteminmoetdeministeruitleggenwaaromhijvolledigheeftvoldaanaandatgenewatindemotie-Haverkampwerdgevraagd.Devoorzitter:Uhebtnogvijfminuten.DeheerDeKrom(VVD):Ikmoethethelelandnogdoor!Ikverzoekuomvijfminutenvandetweedetermijnaanmijneerstetermijntoetevoegen.Devoorzitter:Danhebtunogtienminuten.Vooruwtweedetermijnblijven8minutenover.DeheerDeKrom(VVD):OverdeN33inGroningenisvanmorgenookalgesproken.Wijzoudendiegraagzienalseen2x2-autoweg.Hetplan-Muizertisdaarnuonderdeelvan,alsikhetgoedhebbegrepen.Kandeministerdatbevestigen?OverdeN18isalheteenenandergezegd.Wijhaddeneenvoorkeurvooreennieuwe2x2-weg,maarwijscharenonsvoorlopigachterhetalternatiefdatnuvoorligtendatdoordeprovinciewordtgesteund,inclusiefdebijdragevan18mln.diedeheerKoopmansvoordecoalitieoptafelheeftgelegd.VorigeweeknamenwijdepetitieHartvanDiereninontvangst.Iksluitmijaanbijdecollega’sdiehebbengezegd:Rechterug,nunietmeeropnieuwallesgaanbestuderen,die53,3mln.blijftgewoonoptafelliggen.Nietmeeraankomen!EriseenvoorstelgemaaktvoordezogenaamdeEemlus,tenontlastingvanhetknooppuntHoevelaken.Hoestaatdeministerdaartegenover?HetuiteindelijkebeeldmoetoverigensvolgensmijnfractietochdedoortrekkingvandeA30zijn,maardatisverre,verretoekomstmuziek.Deministerlegtzelfdoorkijkjesoptafelvoor2028,duswaaromniet,zouikzeggen.HoestaatdeministertegenoverdeEemlus?MijnvolgendepuntbetreftFlevoland.DeA6isvanmor-genookaltersprakegekomen.ErisnueenvoorstelontwikkeldomdeA6opmaaihoogteaanteleggen,metdemogelijkheidomhemlaternogteoverkappen.IkvinddateenaansprekendvoorstelomdatdeA6,alsjeaandezuidkantervannogeens30.000woningengaatbouwen,zo’nhelestadintweeënsnijdt.Alsjedatnualsteden-bouwkundigzoukunnenvoorkomendoordewegopmaaiveldaanteleggen,daarbijmogelijkhedenvooroverkappingindetoekomstopenhoudend,zoumijnfractiedaarzeerveelvoorvoelen.Ikwachtdereactievandeministeropdatvoorstelaf.Ikzeghetnogmaareenseenkeer:deIJmeerbrugmoetergewoonkomen.DeheerRoemersprakdaaroverenwijhebbenervorigjaarenhetjaardaarvoorookalveelovergezegd.OverdelJmeerbrug,ookwel’’Hofstrabrug’’of’’onzeeigenGoldenGate’’genoemd,moetabsoluuteenov-verbindingheen.DiemoetvanafAmsterdamwordenuitgelegd.Wijzijndaarvangrootvoorstander,maarermoetookeenwegoverheen.Allebei,openbaarvervoereneenweg!Wijhebbendatvanhetbeginafaangezegd,hetmoetallebei.DieprachtigeGoldenGatevanonstussenAlmereenAmsterdamlijktnuzo’nbeetjeverdwenen.Ikhebwaanzinnigmooiefantasieënenvisioenenvanhoedateruitzoukunnenzien.HetzoueenprachtigkunstwerkzijnàIadefantastischebruginMiIlauinFrankrijk.Hetzoumooizijnalswijzoietsmooishierookeenseenkeertjezoudendoen.DieheleGroenLinksegrachtengordel,aldiekunstenaarsinhetcentrumvanAmsterdamzijndaarnatuurlijkvoorteporren.Ikvraagdeminister:waarismijnbrug?UitplaatsenvanvluchtenvanSchipholnaarLelystadismooi,maarwaarblijftdiesnelleov-verbinding?Diemoeternatuurlijkwelkomen.ErisvanmorgenookalhetnodigegezegdoverdestartnotitiesronddeRingUtrecht.Wijwachtendatookallemaalaf,maarikzegmetdegenendiedatvanmorgenhebbengezegd:Ikkanmijmoeilijkvoorstellendatwijeengrote,dikkesnelwegdwarsdooreennieuwewijkalsLeidscheRijnneerleggen.Ikkanmijdatgewoonnietvoorstellen.Ikbenzeerbenieuwdnaardeuitkomstenvanhetheleprocesaldaar.WijzijnvoorstandervandevergrotingvandecapaciteitvandezeesluizenbijlJmuiden.Degeschattetotalekostenhiervanbedragen750mln.Na2014isnog450mln.nodig.Watheefthetkabinetconcreetinpetto?IkherhaaluitdrukkelijkdateenvoorwaardevoordeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7827 VVD-fractieisdathetGemeentelijkHavenbedrijfAmsterdamverzelfstandigt.Hetlinksegemeentebestuurwildaarnietaan,maarhetmoetwel.DeheerKoopmans(CDA):HetGVBook?DeheerDeKrom(VVD):HetGVBmagvanmijinéénklapwordenmeegenomen.Dandoenwijallesinéénkeer.DerevolutieinAmsterdam,maargeenrode!Voorzitter.DesituatierondRotterdamwordtmetdedagerger.DestudienaarderuitRotterdamisgestart.IkkannietgenoegbenadrukkenhoeveelbelangdeVVD-fractiedaaraanhecht.Ikbenblijdatdeministerdaarpositieftegenoverstaat.Ookdetweedeoeververbinding,deOranjetunnelofdeBlankenburgtunnel,isvancruciaalbelang,maardevraagishoewijditconcreetenzosnelmogelijkverderbrengen.HetheletracéA4-Zuidisredelijkproblematisch.Ikhadhetmijeigenlijknieteerdergerealiseerd,maaralsdeonzekerheidoverwaarnuprecieseentracégaatlopenheellangduurt,danheeftdatvoorgrondeigenaren,meestalboeren,gedurendeeenlangeperiodeveelonzekerheidtotgevolg.Datisdaarookhetgeval.Bedrijvenbreidennietmeeruitengrondisvrijwelonverkoopbaar.Overdezegevolgenmoetenwijgoednadenken.Hetmoetookeenargumentzijnomdebesluitvormingrazendsnelafteronden.Heeftdeministereenvoorkeurstracéingedachten?Wijzijnblijmetde225mln.dieisgereserveerdvoorhetTrekvliettracé,eenbelangrijkprojectvoorDenHaag.WijzijnookblijmethetgeldvoordeN57.EentunnelonderhetkanaalvanGentnaarTerneuzen–ikbenbijZeelandaangeland–isallangerdewensvanderegio.Ikhebbegrependatdeministerenderegiode25mln.meerkosten,diezijnveroorzaaktdoorprijsstijgingen,gaandelen.Kloptdat?Wanneerkomtdietunnelernu?VerderisdecapaciteitvandeN59tussenBruinisseenHellegatspleinonvoldoende.DatstaatnietinhetMIRT.Kunnenwijnoginitiatievenverwachtenvoordezeweg?WatNoord-BrabantbetreftisdeVVD-fractieblijmetdeN69.OverderuitEindhovenisalhetnodigegezegd.Hetisallemaalprachtig,zohebikindekrantengelezen.Detotalekostenbedragen2,5mId.,waarvan750mln.vanhetRijkwordtverwacht.Wanneerwordtdatprojectuitgevoerd?DeA2tussenMaasbrachtenGeleenmoetstructureelwordenverbreed,alishetmaaromdathetverkeervandeA73aantakt.Waarstaanwijnupreciesenhoegaatditverder?EenverbredingisooknodigtussenLeender-heideenWeert.DeruitEindhovenbiedtvoordeproblematiekopdattrajectgeenoplossing.Watkunnenwijopditpuntvanditkabinetverwachten?OverdeIJzerenRijninLimburghebikalgesproken.IkbenvoorstandervandeBuitenringParkstadLimburg.Watmijbetreftkomtdieergewoon.Hetisbijnaonnodigomtezeggen,maarikdringaanopspoedmetdeA74,delexspecialisenvooraldevergrotingvandecapaciteitvandeA67.DaarnaastisdeN280overbelastdoordevoortdurendeproblemenmetdetunnelsvandeA73.Waarstaatderegeringalshetomdezeweggaat?Kunnenwijnoginitiatievenverwachten?Ikzounogveelmeerwillenzeggen,maardaarvoorontbreekthelaasdetijd.DatbewaarikvoorhetMIRTvanvolgendjaarofzoveeleerderalsmogelijkis.AfgezienvanhetgeennualisgezegdoverdeverbindingA6-A9,wilookdeVVD-fractiedaarovergraageenapartoverleg.HetzelfdegeldtvoordelJzerenRijn.Detijdontbreektvandaageenvoudigwegomdaarnuheeldiepopintegaan.Devoorzitter:DeA6-A9komtbinnenkortindeproce-durevergaderingaandeorde,zodatdaarovernadervangedachtengewisseldkanworden.MevrouwAgema(PVV):Voorzitter.Ikvervangvandaagonzevastewoordvoerderverkeer,BarryMadlener.HetisvoormijiniedergevaleeneeromvandaagdeeltenemenaanditmarathondebatoverhetMIRT.HetMIRTiseendocumentdateenoverzichtgeeftvanalleruimtelijkerijksprojectenenprogramma’svanVROM,VW,EZenLNV.Endatisgoed.Watderuimtelijkeordeninginvult,wordtdoordemobiliteiteninfrastruc-tuurmetelkaarverknoopt.Ruimtelijkeprojecteninsamenhangmetverkeer-envervoersproblemenbehandelen,leverteenprachtigboekwerkopmetdaarinprachtigeprojecten.DeintentievanhetMIRTisafstemming.Maarvindtdieookplaats?LeidthetMIRTtoteenechtekruisbestuiving,toteenbeteresamenhang,toteenbetereafstemming?Opbladzijde26staatdegebiedsverdelingdielaatziendatdenoordelijkeendezuidelijkeRandstadeengroteoverlaphebben.DieoverlapnoemenwijeigenlijkookwelhetGroeneHart.Demeestkostbaregrondvanhetlandwordtontzien.Wijziendatlieveranders.WijzienlievereensamenvoegingvandenoordelijkeendezuidelijkeRandstadtotéénRandstad.DuséénRandstad,éénplan.DekortstewegvanAnaarBgaatnietviaB,D,EenF.OnzemeerkernigeRandstadisechttegekvoorwoondenennietuitteleggen,vooralnietinhetbuitenland.ElkedagweerrijdenmiljoenenmensenrondjesomhetGroeneHartheen.WiljevanAmsterdamnaarRotterdam,danmoetjeviaLeiden,DelftenDenHaagofviaUtrechtenGouda.WiljevanLeidennaarAlmere,danmoetjeviaAmsterdamofviaGoudaenUtrecht.Iedereenweetwaaraldatrondjesrijdentoeleidt:files,tijdroofeninefficiëntie.Endatisnietgoedvoorhetmilieuenvooronsallerhumeur.WijwillengraageenverkenningvoordeontwikkelingvanhetGroeneHart.InventariseerwatechtwaardevolisenverbinddattoteenCentralPark.Ontwikkelderest,hetnieuweNewYorkopeigenbodem.DoedanmeteeneenverkenningnaardeA3Amsterdam-Rotterdam,deverbindingA6-A4endeA14inplaatsvanhetprojectA13-A16-A20.OverdeA3heeftEricVrijsenin2003eenmooistukjegeschreven.Ikciteer:’’MaarnogaltijdontbreektdeA3:desnelwegtussenAmsterdamenRotterdam.Indejarenzestigbegondeaanleg.EennutteloosdijklichaaminAmstelveenherinnertnogaanhetgeaborteerdeproject.Nederlandkreegzo’nhekelaandeautodatdestaateendirectewegverbindingtussendetweegrootsteeconomi-schecentradoelbewustschrapte.Uniek.Geenanderlandterwerelddatzichzoveelkortzichtigheidveroorlooft.’’DeheerVanderHam(D66):DieA3isnooitaangelegd.HetparcoursvandieA3liepongeveerdoordeNieuw-koopsePlassen.DaarvandenkikdatzelfsdePVVzouzegendatditeenmooinatuurgebiedisinhetGroeneHart.Datisnietalleenmaarweiland.Hetisdaargewoonheelergmooi.AlsudieA3zouwillenaanleggen,gaatdiedwarsdoordiegebiedenwaarvanunujuistzegt–ookBarryMadlenerheeftdatinallerleianderedebattenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7828 gezegd–datditzeerwaardevolleplekkeninhetGroeneHartzijn.Moethetvolgensudaneengrote,langetunnelonderhetGroeneHartworden?Hoemoetikmijdatvoorstellen?MevrouwAgema(PVV):DeverbindingA6-A1zoudestijdsookdwarsdoorhetNaardermeerlopen.Inditgevalzalhetdusookwelgenuanceerderzijndanhetbeelddatuschetst.Alsjetweeeconomischecentrahebtdiezobelangrijkzijn,moetjenieteensituatiezoalsnuhandhaven,waarbijjeoveralomheenmoetrijden.WijwilleneenontwikkelingvanhetGroeneHartwaarbijhetmooiebehoudenwordtendeeconomischecentrametelkaarverbondenwordentoteenCentralPark,wellichtweldriekeerzogrootalshetCentralParkinNewYork.Opdiemanierkrijgenwijmiddeninhetlandeenplekdiekostbaarisentevenszoveeleconomischegroeizalbrengendatwijermetzijnallenprofijtvanhebben.Ukomtdaarbijookaanuwtrekkenalswijdemooiestukkenbehouden.DeheerVanderHam(D66):Alswijdiemooiestukkenwillenbehouden,moetjetochomdemooiegebiedenheenslalommenomopjeplektekomen.Dusdiebereikjedannognietineenrechtelijn.Bentudanvanplaneengroteverkeerstunnelonderdiemooieplekkenaanteleggen?MevrouwAgema(PVV):Eénlangetunnelzalhetniethoeventezijn,maarerzullenplekkenzijnwaarjekiestvooreentunnel,vooreenoverkappingofwatdanook.Hetgaateromdatwijnueensonzeogenervooropenendatdebelangrijkstegrondinonslandongemoeidwordtgelaten,datwijerrondjesomheenrijdenendatwijelkedagmetmiljoenenmensenindefilestaanomdateenpaarweilandenheiligzijnverklaard.DaaruitbestaatimmershetgrootstedeelvanhetGroeneHart.HetgaateromdatdeechtbijzondereplekkenwordenbehoudenenaanelkaarwordenverbondentoteenCentralParkendatderestwordtontwikkeld.Voorzitter.Hieruitblijktweldatderuimtelijkeopgaveomvangrijkencomplexis.Watwillenwij?Willenwijvooruit?EenaantalplanneninhetMIRTisprachtig:deherstructureringvanbedrijfsterreinen,denationalelandschappen,derecreatieendenieuwegroengebieden,deA2Amsterdam-UtrechtbijOudenrijn-Everdingen,deA4Burgerveen-LeidenendetweedeCoentunnelopdeA10.Tochishetnietallemaal’’hoezee’’.AlsvandaagalleprojectenuithetMIRTgerealiseerdzoudenzijn,stondonslandnogsteedsmuurvast,nietalleendoorbestuurlijkefiles,maarookdoorechtefiles.Danzoudenwijimmersnogsteedseencapaciteitsprobleemhebben.Wijkunnennuallemaaleenideehebbenvanhoehetmoet,maaralswijeerlijkzijn,ookmijnheerDeKrom,isergeenbeginnenmeeraan.IkweetnietofdeministervanVerkeerenWaterstaatnogzijneigenprojectenzalopleveren,maarhijheeftwelgrotesommengeldbinnenzijneigenbegrotingopgekkepostenstaan.Neemnude410mln.voordeontsnippering.Hiernaciteerikuitpagina70vanhetMIRT:’’Autowegen,spoorwegenenwaterwegenmetsteileoeverszijnbelangrijkeoorzakenvanversnipperingvannatuurenlandschap.Dezekunneneenbarrièrevormenvoordeverspreidingvandierenenplanten.Doorgebrekaanuitwisselingtussenpopulatiesinverschillendegebiedenendoorhetdoodrijdenvandierenisereengrootrisicodatpopulatiesindeelgebie-denuitsterven,waardoorhetvoortbestaanvansoorteningevaarkomt.Hetnemenvanontsnipperendemaatregelenaanderijksinfrastructuurisderhalvenoodzakelijkombijtedragenaanhetinstandhoudenvansoortenomonzebiodiversiteittewaarborgen.’’DeheerKoopmans(CDA):DatzijnnormaaldetekstenvandeheerGraus.MevrouwAgema(PVV):HetzijnnietdetekstenvandeheerGraus.Wijwetenallemaaldathijhetopneemtvoordeboerenenmijnpartijisinderdaadeendiervriendelijkepartij.Waarisechterhetbewijsvoordezekoldertheorie?Eenmierkannogovereenspoorkruipen.Wijzijnhetverhaalvandebloemetjesendebijtjestochnietvergeten?HoeveeInakomelingenheeftéénpadden-koppel?Laatikhetmaarniethebbenovendekonijnen.DeheerCramer(ChristenUnie):Mijnnaamishaas.MevrouwAgema(PVV):Eenzelfdeverhaalkanikhoudenoverde1,1mId.voordeecologischehoofdstructuurvanhetministerievanLNV.Hetgaatomgrotebedragenenwijlachenerom,maarwijgevenhetgeldwelallemaaluitaanprojectendiehundoelniethalenmaarvoorbij-schietenenwaarschijnlijkopallerleikoldertheorieënzijngebaseerd.Deoplossingsrichtingvanbeprijzingisverschrikkelijk.WijlezeninhetMIRT:’’Hetverwachteeffectisdatinvoeringvanprijsbeleidinvloedheeftopdevraagnaarautomobiliteit.’’Beprijzingwordtaltijdalseerlijkeromschreven,maarisnietmeerdaneenactieomhetautorijdenonbetaalbaartemakenvoorgrotegroepenmensen,zoalsouderendienaarhetziekenhuisgaanofboodschappendoen,moedersdiehunkinderennaarschoolbrengen,zzp’ers,elektriciensenloodgieters.Hoeveelvanhenzullenopdeflesgaan?OoklezenwijinhetMIRT:’’Hetgaatomhetverbeterenvandebetrouw-baarheidvandeweg.’’Eenbetrouwbareoverheidgarandeertechtereenwegvooriedereendiehemnodigheeft.Klopthetdatdeschattingisdatdebeprijzing€600permaandgaatkostenbij12.000km/jaar?Zonee,watisdanwelhetbedragwaarwijvanuitkunnengaan?Moetenwijdatnietwetenalvorensonomkeerbarebeslissingenwordengenomen?InhetprojectenboekstaatinhetregisterbijdefvanfilesalleenfietsenstallingAmsterdam.Daarmoetfileaanpakstaan.WijziendanookinhetvervolggraageenvastebijlagebijhetMIRTdiealleengaatoverdeaanpakvandefiles.Eenideeisomdefilesoptelossenopbasisvanhetspinnenwebprincipe.Eenspinheeftgeendikkedradennodigomsnelbijzijnprooitezijn,maarveeldunne.Daarmeegeefikhetbelangaanvandeprovin-cialewegen.Isdeministerbereidomsamenmetdeprovinciesteonderzoekenwelkeprovincialewegenkunnenwordenverbreeddanwelversneldwordenaangelegd?DeafgelopendecenniaisdeluchtkwaliteitinNederlandsterkverbeterd,maardesondankszorgtdeluchtkwaliteitvoorveelvertraging.Wijlazenvrijdagindenagestuurdestukkendat4%vandefijnstofindeluchtwordtveroorzaaktdoorhetwegverkeerendatmeerdan50%eennatuurlijkeoorsprongheeft,zoalszeezoutofbodemstof.Deschuldligtbijonzeprachtigekustlijn,dieuniekisvoorNederland!Waarombepleitdeministernietdatwijonzenormenmet50%mogenopschroeven?DatTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7829 isbeterdanuitgaanvandebestaandesituatie.Aange-toondisdatdoordeafschaffingvande80kilometer-zonesdeverkeersemissiesmet10%zijnverminderd.Datisdus10%van4%.Watzijndekostendaarnietvan?Wieiserindezezwendelgetrapt?DeheerVanLeeuwen(SP):IkkenmevrouwAgemaalseenwarmpleitbezorgstervoordevolksgezondheid.Alhaarbijdragenindithuisgaandaarover.Ontkentzijnudatereenrelatieistussengezondheidenfijnstof?MevrouwAgema(PVV):Demeestrecentestukkenvanderegeringlatenziendatdierelatieuiterstkleinis.Meerdandehelftwordtveroorzaaktdoornatuurlijkebronnenenmaar4%doorautoverkeer.Hetautoverkeerwordtindebangedaan,terwijlmeerdandehelftwordtveroorzaaktdooronseigenzandenzout.Wiegelooftdaarnogin?DeheerVanLeeuwen(SP):Evenlosvanwiedaaringelooft,hetishetenigewaarwijgripophebben,tenzijwijdeNoordzeedroogleggen,maardatgaatmijwattever.Hetistwijfelachtigofhet4%is.Hetkanbestveelhogerzijn,zekerindeRandstad,maarhetiswelietswaarwijwataankunnendoen.Zelfsbijzo’nvoordehandliggendeoplossing,waarwijgripophebben,zegtu:laatmaarzitten.MevrouwAgema(PVV):DeSP-fractiewilgriphebbenop10%van4%vanhetfijnstof.Daarvoormoetiedereenwijkenendaarvoormoetiedereen60kmperuurgaanrijden,zodatdefilesalleenmaartoenemen.DeheerVanderHam(D66):4%iseengemiddelde,dusalsjeernetnaastwoont,isheteentandjemeer.Naastdiewegenwonenvoornamelijkmensendiemisschienwelinmeerderemateopuwpartijstemmen,maarhetmoetvananderepolitiekepartijenkomenomdiemenseninwatsociaalzwakkerewijken,waarmindertebestedenis,eenbetereenprettigereluchttegunnendanuachterlaat.Urealiseertzichdattochwel?MevrouwAgema(PVV):Ja,maartegelijkertijdrealiseerikmijdatdemeesteflatsdiedichtbijeensnelwegstaan,vreselijkverouderdzijn,dusdatdestadsvernieuwingeropkortetermijn,indekomendetienàvijftienjaar,voorzalzorgendatdezesituatiestothetverledenbehoren.Iksnapnietwaaromdewegmoetwordenverplaatst,aangepastofafgeknepen,alsjeookdewoningenkuntverplaatsen.Enkeletientallenmetersvandewegisdesituatieatveelbeter.WaaromkunnendecentraleoverhedengeendirectberoepdoenophetFES?Provincialeverbindingentussentweesnelwegenkunnentochookvannationaalbelangzijn?WatzijndegevolgenvoordefinanciëlestroomuithetFESvoorinfrastructuurvoorverkeerenvervoer,alswaterbeheer,verduurzamingvandeenergiehuishoudingenruimtelijkeinvesteringenhieraanwordentoegevoegd?Iserstraksmindergeldbeschik-baarvoorinfrastructuurvoorverkeerenvervoer?WatisderelatietussenhetFondsEconomischeStructuur-versterkingenverduurzaming?WijlezenookinhetMIRTdatdelevensduurvandewaterkeringteruglooptdoorklimaatverandering.Ikzoudatgraageensuitgelegdwillenzien.AlsvanvandaagopmorgenalleijsopdeNoordzeesmelt,danlevertditnognieteenseencentimeterverhogingopvandezeespiegelvolgensdewetvanArchimedes.Alsalhetandereijsoplandooknogeenssmelt,danhebjehetovermisschientiencentimeter.Ikdachtdatdewaterkeringtegenmeerbestandmoetzijndantien,twintigcentimeter.Legnueensuitwathetverbandistussenklimaatveranderingenhetteruglopenvandelevensduurvandewaterkering.Devoorzitter:UzeizojuistdatalhetijssmeltindeNoordzee...MevrouwAgema(PVV):Mijnexcuses,deNoordpool.Voorzitter.HoestaathetmetdeNoord-Zuidlijn?Opwelkevertragingkunnenwijnurekenen?Kunnenwijernogvanuitgaandathetprojectüberhauptooitwordtopgeleverd?DeTweedeMaasvlakteiseengrootprojectmetconsequentiesvoordebereikbaarheid.HetMIRTisnietduidelijkoverdeplekwaardewerknemersstraksgaanwonenenhoehetverkeergaatrijden.WaaromstaatdetweedeoeververbindingvandeEuropoortmethetWestlandernietin?Dezeverbindingmoetsnelwordenuitgewerkt,wantandershebbenwijstraksgeenontsluitingnaarhetnoorden.GraagzienwijdatdetunnelsvandeA73voor1februaridefinitiefgeopendworden.Zijndaarnogbelemmeringenvoor?IkmisdeverbindingvandeA6metdeA4inhetMIRT.Hetmoetdannatuurlijkweleenechteverbindingzijn.WatishetverschilmetdeverbindingA6/A9/A1?OpditmomentisalsprakevaneenwoningoverschoteneenbanentekortinAlmere.HettegenovergesteldeishetgevalindeHaarlemmermeer:eenwoningtekorteneenbanenoverschot.Nulooptallesalvreselijkvast.Tot2020komenen60.000woningenbijinAlmereenslechts40.000banen.IndeHaarlemmermeerkomener60.000banenbijtegen40.000woningen.Jeverandertdusofderuimtelijkeordeningofjemaakteenweg.Anderswordthetvaststaanennogmeerrondjesrijden.Hetfileleedzaldanenkelexplosiefverergeren.DithadeenintegralebenaderingvanhetMIRTaanhetlichtmoetenbrengen.HetMIRTheeftditwaarschijnlijkookaanhetlichtgebracht.Dathadechterinelkgevalmoetenleidentotafstemmingvanprojecteninsamen-hang.DitiswaareenbenaderingalshetMIRTkansenbiedt.Alsdatechternietgebeurt,ishetMIRTnietmeerdaneengoedeintentiegeweest.DeheerVendrik(GroenLinks):Voorzitter.Vorigeweekheefthetkabinetzichverantwoordoverdemaatregelendiehetvanplanistenemenindestrijdtegenderecessie.Indatverbandheeftmijnfractiekrachtigbepleit,hiereen’’greendeal’’vantemaken.DitdeedoverigensookdeheenBarroso,devoorzittervandeEuropeseCommissie.Hijheeftallelidstaten,dusookNederland,opgeroepenominhetantwoordopdeeconomischerecessiedeklimaatcrisisnietvoorhetgemakevenoverteslaan,maardeklimaatcrisisjuistalsuitgangspunttenemenvanhetversneldtotuitvoerbrengenvanondermeerbepaaldeinvesteringsprojecten.Mijnfractieondersteuntdezeaanbevelingvanzelfspre-kendzeerkrachtig.Mijneerstevraagaandeverantwoordelijkebewindslie-denstelikaanmevrouwCramer.Zijbegrijptimmersdatikmijnhoopvanmiddagophaarvestig.Erligteentochnogwatdiffuseuitkomstvanhetdebatvanvorigeweek.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7830 ErwordtnogeenseenkeerdoorhetheleMIRT,ditheleprojectenboek,heengegaan.Wijzullendaarovernogeenstukkrijgenvanhetkabinet,waarinstaatwatmisschieneerder,snellerenbeterkan.IkhooptochheelergdatvooraldebrilvanBarrosohierbijwordtopgezet.IkwilhiervangraageenbevestiginghorenvandeministervanVROM.IkhoopdatzomogelijkdeprojectenuithetMIRTwordengelichtdieleidentoteengroenereinrichtingvanNederland,toteenduurzameeconomiedieechteenbijdragekanleverenaaneenlagereuitstootvanCO2-uitstootoptermijn.Ikvreesechterdathetdeanderekantopgaat,datnietdeministervanVROMhetvoorhetzeggenheeft,maardeministervanVerkeerenWater-staat,deministervanverplaatsingvanfilesmetbehulpvanheelveelkostbaarasfalt.DaarvanwetenwijallemaaldatditleidttotmeerCO2-uitstoot.Ditisprecieswatjenietmoetdoen.IkhoopzeerdatikvanmiddagvandeministervanVROMtehorenkrijg:’’Nee,mijnheerVendrik,uziethetonjuist.DeministervanVerkeerenWaterstaatheefthierniethetlaatstewoord.Datisnubijdezenafgelopen.Ik,alsministervanVROM,hebhetvoorhetzeggenmetBarrosoindehand.Wijgaaneenduurzaamantwoordvindenopdeaanstaanderecessie.’’DatbetekentdatdeministervanVROMvooraldieprojectenvoorrangzougevendiebijdragenaaneenduurzaamNederland.Datismijneerstebescheidenvraag.IkzoudeministervanVerkeerenWaterstaattrouwensnogeenpuntinoverwegingwillengeven.Wijkennenhemalseenmandiegraagoveraldeschopdegrondinjaagt.Dithelelandstaatinmiddelsvolmetschoppendieergensuitdegrondsteken.Deministerbaaltvanallerleiproceduresengedoe,maarhijmaaktheterookweleenbeetjenaar.Hijzitoveraldoortedouwenmetmeerasfaltendatleidttotallerleiproble-men,wantditlandisovervol.Erzijnallerleimaatschap-pelijkebelangendiedanbovenopelkaarknallen.Alshijkiestvooropenbaarvervoer,voorspoor,zijnallerleitypeninvesteringendenkbaar.Diezullenopeenveelgroterdraagvlakkunnenrekenen,waarschijnlijkopmindermaatschappelijkeweerstandstuitenenzijnprocedureelveelgemakkelijker.Alshijechteenschopdegrondinwilsteken,moethijdatdusomennabijhetspoordoen.DieuitnodiginggeldtuiteraardevenzeervoordestaatssecretarisvanVerkeerenWaterstaat.Ikhebbijdebegrotingsbehandelingonspleidooigehoudenvoordesnelleterugkeervandetramindegrotesteden.Dewethoudersineenaantalgrotestedenstaanklaaromdetramterugtelatenkomenindesteden.Detramiseenschone,duurzameenzeereffectievevormvanopenbaarvervoer.Dezewethouderswachtenopdestaatssecreta-ris.MetdeboodschapvanBarrosokanzijechtaandeslag.Doedatdanook.Ikwilookvanhaargraageenhelderetoezegging.IkbenmindergunstiggestemdoverwaarditMIRTvoorNederlandtoeleidt,alsalleswordtuitgevoerdzoalsheterstaat.Eerlijkgezegdvrezenwijdeverrommeling,deverrotzooiing,devervuilingendevernielingvanonslandschap.DatiseentweedevraagaandeministervanVROMwaard.Waarstaatzijnueigenlijk?Zijisprojectlei-dervaneenmooienduurzaamNederland,maarwaarisdatinterugtezien?Ikzieheelveelasfaltenheelveelwegverbreding.IkziezelfsallerleinieuwetrajectenopdoemenzoalsindeStartnotitievoorderingUtrechtvan5december:weernieuwesnelwegen,weereennatuurgebiedweg.Hetlooptzelfsdooreenwoonwijk,maardatmagzelfsvandeheerDeKromniet.ZozoutwordthetindeKamerdusnognetnietgegeten.VoorlopigzieikheelveelactiviteitvandeministervanVerkeerenWaterstaat.Wijkennenhemookalseenactiefmens.HijmaaktdemissievandeministervanVROMechterweluiterstmager.MevrouwAgema(PVV):HetvurigepleidooivandeheerVendrikspreektmijnatuurlijkzeeraan.Ookikziegraagdatdenatuurerinonslandmooibijstaatenermoetgeensprakezijnvanverrommelingenvervuiling.Tegelijkertijdpleitzijnpartijeraltijdvoordatdegrenzenwagenwijdopenmoetenblijvenstaan;massa-immi-gratie,twintigduizend,dertigduizend,veertigduizendnieuwkomersperjaar.Diemensengaanuiteindelijkookineenhuiswoneneneenautokopen.Zijgaanzichontwikkelen.Daarmoetenwijruimtevoormaken.WatzegtGroenLinksnu?Tothierennietverder,degrenzengaandichtenwijzorgenervoordatwijonzenatuurbehouden?AndersisdeheerVendrikinconsequentenmoethijtoegevendathetverdwijnenvannatuurgebie-denhetgevolgisvanhettientallenjarengevoerdebeleid.DeheerVendrik(GroenLinks):Hetisinteressantdatimetdielaatstezinverantwoordelijkbengemaaktvoorbeleid,terwijlGroenLinksnietinhetcentrumvandemachtzat.Ikhadmijopallesvoorbereid,maarniethierop.Uschetsteenscenariovaneenlanddatoptermijnsteedsvollerwordt.Ikzieeenscenariovaneenlanddatvollerwordtmetauto’s.DeministervanVROMzegtookdateropwegnaar2040bijongewijzigdbeleid75%meermobiliteitkomt.Datzijndetaxaties.Waarmoetjedie75%laten,ministervanVerkeerenWater-staat?Schietmaarlekkeropmetdiekilometerheffing.Optermijnkrimptonzebevolkingechter.Ineenaantalgebiedeninonslandgebeurtdatal.Hetdichtgooienvandegrensisgeenantwoordopuwveronderstelling,afgezienvanhetfeitdathetnieteffectiefis,zoalsinZuid-Europaallangisgebleken.Hetzounietdebestemanierzijnomditlandnogeenbeetjeduurzaamtehouden.Ikgeloofnietdatdaareengrotespanningtussenzit.Wijhebbeneerderteweinigmensen.Kijkmaarnaardearbeidsmarktproblemendiezichoptermijnaandienenindezorg,eenonderwerpwaaroveruookvaakhetwoordvoert.MevrouwAgema(PVV):DeheerVendrikzietdeinconsequentieinzijneigenstandpuntenniet.Jekuntdegrenzennietwagenwijdopengooien.Sinds2000isdebevolkingalleenaldoorimmigratiemeteenhalfmiljoentoegenomen.Diemensenmoetenergenswonen;eenautootjekopen,zijgaanoverdewegennoemmaarop.Wijzittennumet16,5miljoenmensenendebevolkingneemtnogsteedstoe.Erzijnookwelprognosesvan20miljoen.Diemensenmoetenallemaalergenswonen.WaartrektGroenLinksdelijn?ZegtdeGroenLinksfractie:tothierennietverder,wijzeggendeimmigratieeenhalttoeenwijzorgenervoordaternogeenpaarnatuurge-biedenbehoudenblijveninonsland?DeheerVendrik(GroenLinks):Hetiseenmisverstanddatwijpleitenvoorhetuitgangspuntvangooidegrenzenmaaropenenkijkvervolgensdeanderekantop.Datisechtnietzo.Wijpleitenvooreenfaireneerlijkasielbeleid.OokpleitenwijvooreenEuropeesmigratie-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7831 beleidzodathetmakkelijkwordtvoormensenomhiertijdelijktewerken.Ikgeloofnietdathetgaatomhonderdduizendenofmiljoenenmensendieinéénkeerhiernaartoekomenwaardoordeproblemenontstaandieubeschrijft.Datisvolgensmijonjuist.Ophetpuntvandeveronderstellingdatiedereeninditlandeenautomoethebben,hebikeengoedemededeling.VeelmigrantenwoneninAmsterdamenslechts31%vandeAmsterdammersheefteenauto.Desuggestiediealtijduituwwoordenklinktdatiemandpasvolledigingebur-gerdisengoedNederlandsspreektalshijeenautoheeft,isnietcorrect.Menkanheelgoedmeedoeninditlandzonderauto.Hetismisschiengoedomdatvandaagmetelkaarvasttestellen.Devoorzitter:Ikbenblijdatuhettotdezezaakbeperkt.Ikstageenvervolgvraagmeertoe.MevrouwAgema(PVV):Voorzitter,ikhebmijnkostbareinterruptiesbewaardvoordeheerVendrik.Devoorzitter:ikgeefnueersthetwoordaanmevrouwVermeij.MevrouwVermeij(PvdA):Hetisfascinerend.IkvinddatdeheerVendrikergopdeheerDeKromlijkt.Datzaluverbazen.DeheerVendrik(GroenLinks):Verdermoethetnietgaandezemiddag.Erzijngrenzen.MevrouwVermeij(PvdA):Ikganogverder.Udoetnamelijkprecieshetzelfde.DeheerDeKromzegtdatdeministerhelemaalnietsdoetaandewegen.Uzegtdatdeministeralleenmaarietsaanwegendoet.ZozetuzichalseensoortspiegeltegenoverdeheerDeKrom.Misschienbentuvergetendat4,5mld.extraisuitgetrok-kenvoorhetspoordoordezeministervanVerkeerenWaterstaat.Datclichébeelddatuneerzet,aldannietmeteenbedoeling,moetudusenigszinsnuanceren,vindtuniet?DeheerVendrik(GroenLinks):Deerfenisdiedezeministerheeftovergenomenvanzijnvoorganger,mevrouwPeijs,wasongeveertweeopeen;voorelkeeurovoorspoorgingentweeeuro’snaarasfalt.Datisongeveergelijkgebleven.Overdie4,5mId.voorhetspoorisookeveneendebatgevoerd.Ikhebdaarstraksnogeenvraagover.DatgeldmoetvoordehelftdoordeNederlandseSpoorwegenzelfwordenopgebracht.DaarIopengesprekkenoverenwordenonderhandelingenovergevoerd;hetgaatoverdatsuperdividenddateraldannietkomt.Die4,5mId.boektualinmaardatisernogniet.Uithetbegrotingsdebatbleekdatook.Ikwachtnogopgeldvoorspoorenikziegraagwaardie4,5mId.vandaankomt.Ikweetééndingzeker:datgeldvoorasfaltisallanggeregeld.DieongelijkheidzitookweerinhetMIRT,datklopt.Dezeministerisheelgoedinhetzolangmogelijkbestendigendaarvan.DatdoetmijnfractiepijnenikhoopdePvdA-fractieook.Indeafgelopendagenheefteenbelangrijkeinternatio-naleklimaatconferentieplaatsgevondeninPoznañ.Wijzullenhetdaaropeenandermomentweloverhebben;hetgingopzijnzachtstgezegdniethelemaalgoed.Inelkgevalbleekweldatdeinternationalealertheidinrelatietotklimaatveranderingtoeneemt.HetdoetmijechtpijnindeogenomtelezenindebeantwoordingvandeministervanVerkeerenWaterstaatdathetMIRTnietgaatoverklimaat.EriseenongelooflijksterkeverbindingtussenwaterinhetMIRTaanprojectenneergelegdwordtendebetekenisdaarvanvoorhetklimaat.AlseerstetoezegginghoorikgraagvandeministersdathetvolgendeMIRTnietnaardeKamergaattenzijvolstrektinzichtelijkisgewordenwatdatbetekentvoordetoekomstvandenationaleuitstootvanCO2.Ditmagvolgendjaarnietdestandderdingenzijnvanhetkabinet.Alsjeharthebtvoorhetklimaat,zoalshetkabinetaangeeft,danmoetinzichtelijkzijnwatdezeheleprojectenbergdieinhetMIRTwordttoegelichtenverantwoord,betekentvoordeuitstootvanC02,bijvoorbeeldinrelatietotrichtjaar2020.Erisechtermeer.Wijhebbendezeministeralvakervoorgehouden–ookdaaromishetmoeilijkkoffiedrinkenmethem–datzijnprojectenvoorwegverbredinggaanleidentotmeerverkeerendusmeeruitstootvanC02.LaatsthebbenwijdaarnogeenprachtigonderzoeknaargezienvanhetCentrumvoorEnergiebesparing,inopdrachtvanKNV.Wijhebbenheterbijdebegrotings-behandelingalevenovergehad.Datlaatprecieszienwaarwijbangvoorzijn:wegverbredingIeidttotmeerverkeer,enmeerverkeerleidttotmeerCO2-uitstoot.Volgensmijzijndatgewoondefeiten.Ikdaagdeministeruit,dathiermetkrachtteontkennenenmettegenbewijstekomen.Volgensmijishetzologischalswat,envolgensmijmoetheteenconsequentiehebben.TientallenprojectenvandeministervanVerkeerenWaterstaatvliegenonsomdeoren,maarjekuntinditlandnietstraffeloosoveralwegenverbredenenroependatditgoedisvoordedoorstromingendathetnietIeidttotmeerverkeer.Datdoethetduswel.Datdoethetvoortdurend.Datisdepraktijk,dattonenookderesultatenaanuithetrecenteverleden.Wegverbredingleidttotmeerverkeer,totdeverplaatsingvanfiles,totmeeruitstootentothetverplaatsenvanluchtkwaliteits-problemen.Sterkernog,lokaleluchtkwaliteitsproblemenwordennieteensopgelost.DatheeftvolgensmijookdeRaadvanStategezegdoverdeA4bijLeiderdorp,evenalsRijkswaterstaat,deeigendienstvandezeminister.Wegverbredingleidtnieteenstotverbeteringvandeluchtkwaliteitdaar.HetIeidtweltoteenverplaat-singvanfileseldersentotmeeruitstootvanC02.Ikdachtdatditkabinetnaarminderwilde.Ikvraagdezemiddaghelderheid.Hoevallendezezakenmetelkaarterijmen?MevrouwAgema(PVV):HetliefstzetdeGroenLinksfrac-tiealleauto’sstil,omdaarmeedeCO2-uitstootteverminderen.Magikudevolgenderekensomvoorleg-gen?VanalleCO2-uitstootveroorzaaktdemensmaximaal6%.Nederlandveroorzaaktdaarvan0,5%endeauto’sdaarvan16%.Alsdusalleauto’svandaagstilzoudenstaan,danzoudateenverbeteringvandeC02-uitstootindehelewereldveroorzakenvan0,001%.Datklopttoch?DeheerVendrik(GroenLinks):Datisvolstrektonjuist.Evenvoordegoedeorde.Ongeveereeneeuwgeleden,aandestartvandeindustriëlerevolutie,washetCO2-gehalteindeatmosfeer280partspermillion(ppm).Datwashetnatuurlijkeniveau.Toengingenwijindustrialiserenenheelveelrondrijden.Hetactueleniveauis385ppm.Datisduseengroeivan30%totTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7832 35%.Doenwijniets,zoalsdePVV-fractielijkttesuggereren,dangroeienwijdoornaareenniveaubovende500ppm.Geschatwordteenniveauindeordevan550ppm.Datbetekentdusnieteentoenamemeteenpaarprocent,maareenverdubbelingvandeCO2-concentratie.Volgensdelaatstestandvanwetenschap-pelijkeinzichtenbetekentditintermenvanklimaat-veranderingdatdezeespiegelniet10centimeterzalstijgen,mevrouwAgema,maar10meter.Endankunnenwijhierinderdaadmaarééndingdoen,namelijkeenverhuisbedrijfbestellen.Zoverwilikheteerlijkgezegdnietlatenkomen.MevrouwAgema(PVV):Gelukkigmaardatwijeerderalhaddenuitgerekenddatdezeespiegelhelemaalnietmeerkanstijgendan10ofhooguit20centimeter,alsalhetijsgesmoltenis.Maargoed,wijgaaneventerugnaardeppm.Zelfs500ppmistochnogsteedsmaar0,05%vandeatmosfeer?Endanklopthettochnogsteedsdatmaar6%vandeCO2-uitstootdoordemenswordtveroorzaakt,datNederlanddaarvan0,5%veroorzaaktendeauto’sdaarweer16%van,endatdeverbeteringwereldwijdslechts0,001%isalswijvandaagalleauto’sstilzetten?DeheerVendrik(GroenLinks):Volgensmijhebikduidelijkgemaaktdatdemens,alswijnietsdoen,zorgtvoordeverdubbelingvandeCO2-concentratieindeatmosfeer,ennietminderdandat.Datisgewooneenstijgingvan100%.IkhebookduidelijkgemaaktdatCO2slechtséénonderdeelisvandeatmosfeer,naaststikstofenzuurstofen–zekeralsjelangsdesnelwegwoont–eenbehoorlijkehoeveelheidfijnstof.Zozijnernogmeerstofjesindelucht.Datisallemaalwaar,maarhetneemtnietwegdathetbroeikaseffect–datwijaltijdalhebbengehad–doordeverdubbelingvandeCO2-concentratiezeerzwaarversterktwordt,metalleeffectenvandien.Alsdatnognietgenoegis:AlGorezeivolgensmijzeerterechtafgelopenvrijdaginPoznañdatwijongeveertienjaardetijdhebbenomdiestijgendeuitstoottekeren.Zoongeveerrond2016isthetippingpoint.Dangaatdeklimaatveranderingineenhogereversnelling,endandeverkeerdekantop.Eenbetereomschrijvingvandeurgentievanhetklimaatvraagstukkaniknietgeven.Mijdunktdatditconsequentiesmoethebbenvoorhetstukvanderegering.DeheerDeKrom(VVD):ZokennenwijdefractievanGroenLinksweer.Metapocalyptischeangstbeeldenmoetenwijweeroverdestreepwordengetrokken.DeheerVendrikweetdatikdaarmeenietsheb.TochzouikhetergleukvindenalshijconcreetopdevraagvanmevrouwAgemazouantwoorden.Watklopternietinhaarberekening?LaathemeensingaanophaarvraaginplaatsvanterugtevallenopdeangstbeeldenvanAlGore.Devoorzitter:WatmijbetreftlevertdeheerVendrikdecommissieditantwoordschriftelijk.Daarmeekunnenwijwellichtvoorkomendatdediscussieenormuitloopt.DeheerDeKrom(VVD):MagikverzoekenomdaarbijdeberekeningenvanmevrouwAgemarondtesturen?Diesluitenoverigensaanbijdevragendieiktijdensdebehandelingvandebegrotinghebgesteldenwaaropisgeantwoorddoorhetkabinet.IkziehetantwoordvandeheerVendrikopdezevragenmetbuitengewoonveelpleziertegemoet.Devoorzitter:ikvraagmevrouwAgemaomhaarberekeningenaandeGriffietegeven.DeheerVendrikverzoekikomschriftelijkopdezevragentereageren,zodatdehelecommissiedaarvankenniskannemen.Hetkomtmijvoordathijdezeantwoordenvoorheteindevanhetjaarkanleveren.DeheerDeKrom(VVD):DatzouvolgensdeheerVendrikweleenstelaatkunnenzijn.DeheerVendrik(GroenLinks):LaatdeheerDeKrommijzijnprivéadresgeven.Alshijdatdoet,gaikevenbijhemlangsmetKerstmis.DeheerDeKrom(VVD):DeheerVendrikwilzeggendatwijdansameneenkonijntjeeten?Devoorzitter:Ditzalverderschriftelijkwordengewis-seld.DeheerVendrikvervolgtzijnbetoog.DeheerVendrik(GroenLinks):Voorzitter,ikgaernogsteedsvanuitdatdekilometerheffingerkomt.Naarikaanneem,zaldeministerstraksnogeenszeggendatdezeheffingnietwordtuitgesteld,afgesteldofvertraagd.Ikgaernogsteedsvanuitdatdekilometerheffingerechtkomtendatditeenpittigeenstevigeheffingwordtdieietsbetekent.Dezekilometerheffingwordtechternietmeegenomeninallerleiplanstudies.DecommissievoordeMERheeftditookgeconstateerd.Zoisdekilometer-heffingnietmeegenomenindeplanstudieoverdeA6/A9,waardoordeministerzijnhuiswerkmoetoverdoen.Ookditiseenvertragingdiedoorslechtwerkvandeoverheidwordtveroorzaakt.HetisuiteraardheellogischomdeintevoerenkilometerheffingmeetenemenalsjedeplannenronddeA6/A9wiltvaliderenopeffecten.Dieheffingkomteralshetgoedisalvrijsnel,namelijkin2011of2012.Kandeministertoezeggendatdekilometerheffingvoortaanaltijdeninelkeplanstudiewordtmeegenomen?Ditkannamelijknogalwatinvloedhebbenopdeeffectenvanhetplan.Bovendienmoetgerekendwordenmeteenreferentie-scenariozonderhetplan,maarmetdekilometerheffing.Dieheffingkomterimmers,wantdaaroverzijnafsprakengemaakt.Menmoetdusookuitgaanvaneensituatiewaarbijbijvoorbeeldopeenbepaaldwegvakdekilometerheffinghaarwerkdoet.Daarnaastkomtdevarianttestaanwaarineeneventuelewegverbredingisverwerkt,inclusiefdekilometerheffing.Kandeministerookhierovereentoezeggingdoen?Ditlijktmijvanbelangvoordebesluitendieindenabijetoekomstmoetenwordengenomenoverdetallozeweg-verbredingsprojectenvandeminister.Wellichtishetookvanbelangvoorbesluitendiezelfsgaanovernieuwaanteleggensnelwegen.TijdensdebehandelingvandebegrotingvanVerkeerenWaterstaathebikgepleitvoormeerinvesteringeninhetspoor.NamensmijnpartijgenotenindelokalepolitieklegikinhetbijzonderdevingerbijdeplannenvooreenspoorlijnvanBredaviaUtrechtnaarAlmere.AfgelopenvrijdaghebbenmijnlokalevriendendaarovereenprachtigplanontvouwdenaangebodenaanmevrouwJorritsma,deburgemeestervanAlmere.Naarverluidtwaszijenthousiast.WellichtlevertditeeninteressanteTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7833 coalitieop.Helaaslasikindelaatstebriefvandeministerdathijeigenlijknietveelzietindezespoorver-binding.Datdoetmijveelverdriet.Ikvraaghemdaarom,dezebriefintetrekken.Ikadviseerhemomdoortegaanmetditplan,wanthetkanveelmeeropleverendandeministerbeweert.Hijpresenteerteenteeenvoudigeentegemakkelijkeberekening.VolgensmijnfractiehaddeA27uiteraardnietmoetenwordenverbreed.Alshetdantochgaatomdecombinatie:verbredingenversterkingvandebestaandeA27incombinatiemeteennieuwelijn,zoueenefficiencywinstvan700mln.opleveren.Hetzoumisschiennogveelmeerkunnenzijn.DatIijktmijinmoeilijketijdennietteversmadenvoorditkabinet.Graagzouikeenheroverwegingvandatbesluitzien.Iksprakaloverdetramindesteden.Ikherhaalmijnpleidooi:staatssecretaris,geefongelofelijkveelgasengeefduidelijkheidaanallegemeentendietussendewalenhetschipvallenalshetgaatomderijksfinancieringeneenrijksbijdrageaandeplannendielokaalalbestaan.Ikkomoppijnpunten,watmijnfractiebetreft,ronddewegen.Collega’shebbenalvragengesteldoverhetdoortrekkenvandeA15.Daarsluitikmijtendelebijaan.OnsverbaasthetechtdattentijdevandeaanlegvandeBetuwelijnheelveelmoeiteisgedaanomvoorhetgebiedachterdeA15zegmaar,despoorlijnzogoedmogelijkintepassen,maardatditeigenlijkhelemaalnietmeeropgaatalswijsprekenoverhetdoortrekkenvandeA15.Iksnapdaarhelemaalnietsvan.Ikvraagdeministerdusommijhierovernaderteinformeren.WaaromgeldtietsvoordeBetuwelijnwatnietmeergeldtvoordemogelijkevariantwaarbijdeA15wordtdoorgetrokken?MetbetrekkingtotdeA4Midden-DelflandbenikhethelemaaleensmetcollegaRoemer.Wijhebbeneenmotieklaarliggen.Ikzoudenkendatwijdiemaareensinstemmingmoetenbrengen.Ditwordtimmersinderdaaddealler-allerlaatsteministerdieeenbesluitmoetnemenoverdeA4,envolgensmijishetvrijsimpel:nietdoen!Erstaatééngekdingindebriefvandeminister,namelijkdathijdeA4-met-vaartnualaffakkeltomdatdatduurderis.Volgensmijweetdeministerzelfnognieteenswatzijnvariantkost.Alshetandersis,danisdatvooronsnieuweinformatie.HijzitnamelijkmeteenbuitengewoonkostbareaansluitingophetKetelplein.Volgensmijheefthijzelfnognietinhetsnotjeofhetbeschikbarebudgetdaarvoorvoldoendeis.Debrieflijktmijdusopzijnminstvoorbarig,alsdeministerzijneigenberekeningenvoorzijneigenvariantnognieteensheeft.Diezouimmersooknogweleensteduurkunnenzijn.Datzoudebesteuitkomstzijn.TotdietijdhoudtdefractievanGroenLinkshetalternatief,datlokaalveelmeersteungeniet,graagbovendemarkt.WatonsverbaastinverbandmetdeRijnlandroute,isdatinhetafsprakenlijstjedatbijhetMIRTzit,eigenlijktelezenvaltdatdezeineensdevoorkeurheeftvandezeminister.Eerderwashijdaarnogtamelijkafstandelijkover,naarikbegreep.NuwordterdusmeteenalweerasfaltaangelegdvoordatValkenburgwordtvolgebouwd,enmoetenwijmaarwachtenopopenbaarvervoer,terwijlhettochpreciesandersomzoumoetenzijn.Diediscussiewerdvanochtendookalgevoerd.Bijditprojectvindtinderdaadeenforseuitbreidingvanhetaantalwoningenplaats,maarwanneerdebewonersstrakshunintreknemenindenieuwewoning,hebbenzijwaar-schijnlijkgeenanderemogelijkheiddangewoonweereenautotekopen.Zomoetenwijhetnujuistnietdoen.Ikvraagdeministeromdezezinsnedeinhetafspraken-lijstjemetderegiotoetelichten.Isditinderdaadzijninzet?Ikhoopvanniet,maarmochtdattochhetgevalzijn,danroepikdeministeropomditintetrekken.OverdeA1bijDiemenisveelgezegd.Wijzullenheternogeenanderekeeroverhebben,naarikhebbegrepen.Volgensmijishetechtervrijduidelijk.Jekuntnietstraffelooszomaarwegenverbredenendandenkendatdemensendieernaastwonen,hetallemaalleukvinden.Volgensmijmoetdeministerdusdetoezegginggestanddoendiehijvorigjaargedaanheeft,endiezomooigeportretteerdstaatophetgeplastificeerdefotootjedatisuitgedeeldendatdeministerzelfookheeft.Laatdiemensennietindekoustaan.Kommaarop,minister.Laatzienhoeuhetprobleemoplost!Ubentdegenediehetveroorzaakt.Uwiltdiewegverbreding.DanmaguookhetprobleemoplossenwaarmeeudeDiemenarenconfronteert.Mijnlaatstepuntbetreftde80kilometerzones.Hetvaltmijopdatdeministerereigenlijkeenbeetjeonderuitprobeerttekomen,terwijlRijkswaterstaatvolgensmijvolstrekthelderwasoverdewinstdiedezekunnenopleveren.Magiktweecitatenvoorlezen?InhetevaluatierapportvanRijkswaterstaat,eeninteressantrapportvanuwdienst,minister,staathetvolgende:’’Opallevierper1november2005ingestelde80kilo-meterzonesisdeluchtkwaliteitverbeterd,doordatdeverkeersemissieszijnafgenomen.’’’’Deverkeersemissiesfijnstofzijnmetcirca10%afgenomen,deverkeersemis-siesNOxzijnmet20%tot30%afgenomen.’’DatisdeconclusievanRijkswaterstaat.Ditlijktmijvolstrekthelder.Hetiseeninteressantemaatregel.Deministerwastochopzoeknaarbronbeleid?Hijzitimmersteknopenmetdeluchtkwaliteit,omdathetallemaalnietopschiet?Hierhebjeeenmaatregeldaarvoor.WatschrijftdeministervervolgensaandeKamer?’’Uitdeeindrapportage,vanRijkswaterstaat,blijktdathetsuccesvande80kilometerzonesvoorzoweldeluchtkwaliteitalsdedoorstromingvanhetverkeerzeerafhankelijkisvandelocatieendespecifiekeomstandig-hedendiedaargelden.’’DatwasnietdeconclusievanRijkswaterstaat,nee,deconclusievanRijkswaterstaatwasdatdemaatregelsuccesvolis.Datdeministerergeenzinaanheeftisietsandersdandathijdeconclu-siesvanRijkswaterstaatverplaatstomzijneigenzintehalen.IkrekenmaaropdeministervanVROM.Zijheeftprofessioneelgesprokenookbelangbijeengoedeluchtkwaliteitinditland.Ditzijnmaatregelendiekunnen.MisschienzouditooknogkunnenbijdeA1.Wijvindeneenoverkappingbeterdanniks,maaralsdezeernietkomt,latenwijdanmaar80kilometerperuurrijdenlangsDiemen.Dandoenwijtenminsteiets.VolgensRijkswaterstaatisditeffectief.Hetisiniedergevaltamelijkgoedkoop.Jezeteenpaarbordenlangsdekantvandewegenbentklaar.Zoeenvoudigiseenstevigbeleidrondklimaatenmilieu.Simpelerkanikhetnietmaken.Ikkrijggraageentoezeggingvandezeminister.Devoorzitter:Dankuwel.Ineerstetermijnhebtuvierminutenspreektijd.IkgeefhetwoordaandeheerCramer.DeheerCramer(ChristenUnie):Voorzitter.HetMIRTbeoogtmeerintegratietussenruimtelijkeordeningendeinfrastructuur.VoordeprocedureshebbenwijnuhetMIRT-spelregelkader.DeChristenUniesteltvoor,TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7834 regionaleverkenningenwaarhetRijkbijbetrokkenzalzijn,ookoptenemeninhetprojectenboek.Nudeverkenningsfasevangroterbelangwordt,moetdeKamerookeerderwordenbetrokkenbijdezeprojecten.IksluitmijdaaromkortheidshalveaanbijhetpleidooivandeCDA-enPvdA-fractieomvoorderuimtelijkebudgettenverdervooruittekijken,naar2028.Opprojectniveauzieikhierendaarmeerintegratie,maarikzieooknieuwestudies,dienogergsectoraalgerichtzijn.DeChristenUnieroeptdebewindsliedenop,deMuitMIRTooktelatenslaanophetmilieu,bijvoorbeelddoortebekijkenhoehetMIRTkanbijdragenaanCO2-reductie.Ikdenkdaarbijaanbinnenstedelijkeverdichting,gebiedsgerichtbeleideninzetopopenbaarvervoer.Deministerheefttoegezegd,inplanstudiesgevoeligheids-analysestedoenvoordekilometerprijs.Maardantoetsjeachteraf,nauitbreidingvandeinfrastructuur.Isdeministerbereidvoortaandereferentiesituatieteberekenenmetbeprijzing?Ikmaakeenrondjelangsdevelden,omheteenszouittedrukken.IkbegininhetnoordenvanNederland,bijhetknooppuntJoure.Ikbegrijpdatdeministerhetgelddathijbeschikbaarheeftvoorkortetermijnmaatregelennietwilinzettenvooreenbetere,toekomstvasteoplos-singwaarvoorderestvandefinancieringalgeregeldisinhetRegionaalMobiliteitsfonds.DeChnistenUniefractiezougraagziendatnueenknoopwordtdoorgehaktendatdegeldenwordeningezetvoordetoekomstvasteoplossingvanditknelpunt.OpdespoorlijnLeeuwarden-Sneekkanmeteeninhaalspoorsnelfrequentieverhogingwordenbereikt.Isdestaatssecretarisbereidhieroverditvoorjaarafsprakentemakenmetdeprovincie?BijLeeuwarden-ZuidkomteennieuwstationuitdeZuiderzeelijngelden.DenaburigeoverwegBarnahüszoumoetenwordenondertunneld.Doordittecombinerenmethetstationkaneenvolwaardigeonderdoorgangwordengemaakt,zodatdenieuwbouwwijkbeterontslotenwordt.Isdeministerbereidhieraanbijtedragen?VanhetnoordennaarhetoostenkomenwijlangsStaphorst.WanneerkomtereenstationinStaphorst?Ditstationkanrekenenopongeveer1800in-enuitstappersperdag.Ookwordtaljarengesprokenoverdeverplaat-singvandeafslagbijStaphorstopdeA28.Degemeen-teraadwileendeelvandehuidigeafslagvoorlopigbehouden.Watzijndebezwarenvandeministerdaartegen?IsdeministerbereidmetStaphorsttepratenovereenanderhalfvariantmeteennieuwe,meerzuidelijkeafslag,alsdeafslagentedichtbijelkaarzoudenkomen?WijkomenindebuurtvanEnschede.WatzijndeplannenvoordespoorlijnZwolle-Almere-Enschede?Dezelijnishetonderwerpvaneenprioritairproject,maarindegebiedsgerichteuitwerkingstaatdatermisschiengeengeldvooris.DeChristenUniefractiesteltvoor,Zwolle-Almeloteelektrificereneninhaalsporenaanteleggen.NudelijnbijNijverdaltochopdeschopgaat,zouhetgoedzijnalsquickwinsenoverlastgevendemaatregelenalvoor2013wordengenomen,zodatreizigersnietjarenmetoverlastzitten.Alsdetraverseklaaris,hebbenzijweleenbetertreinproduct.Ikverzoekdebewindslieden,deresterendeverbeteringenmeetenemenineenintegraalprojectmetdeopwaarderingrondomdeN35.DaarnaastzoudeChristenUniegraagzosnelmogelijkdoorgaandetreinenziennaarGronau,maardediscussieovergrensoverschrijdendverkeerzullenwijnogvoeren.IkhebnogeenaantalopmerkingenoverHartvoorDierenenEde.WatbetreftHartvoorDierensluitikmijaanbijdewoordenvandeCDA-fractie.Isdeministerinhetkadervantoekomstvastgoederenvervoerbereidhierdanookmeteeninhaalsporenaanteleggen?HoestaatmethetprojectEdeverdiept?Graagkrijgikvandaagvandeministerdetoezeggingdatdegereser-veerde40mln.definitiefnaarditprojectgaat.Ookgeefteenenormeimpulsvoordezestad.Hetaantalperronsblijftgelijk,terwijldefrequentiesopdatIijngedeeltetoenemen.Zouhetnietverstandigerzijnommetprovincieengemeenteteonderzoekenofhetaantalperronsmeteentoekomstvastkanwardengemaakt?DankomiktesprekenoverdelJsselbrugenhetspoornaarDeventer.DeministerheefttoegezegdoplossingentezoekenvoorhetreistijdverliesvanachtminutenbijdeIJsselbrug.IshijbereidbinneneenhalfjaardeKamerhieroverteinformeren?DeChristenUniefractievindtdatditcapaciteitsprobleemechtopgelostmoetzijnvoordeopeningvandeHanzelijn.HetspoornaarDeventerisnietgedecentraliseerdenvaltevenminonderde4,5mld.vandeminister.Tochbestaanvoorditsoortlijnenookwensen:nieuwestationsinDeventer-NoordenZwolle-ZuideneenspoorverdubbelingtussenDeventerenOlst.Wijkomennogtesprekenoverdiestations,maarwelkeplannenheeftdeministervoorditsoortlijnenvanhetkernnet?VervolgenswilikhethebbenoverdeRandstad.VanavondpraatEnkhuizenoverzijnbijdrageaandeN23.DeChristenUniefractieroeptdeministeropomsneleenbesluittenemen.ZijndebewindsliedenbereidwellichtincombinatiemetdelJsselmeerplannentezoekennaareenoplossingvoorderesterendebottlenecktussenBroekerhavenendeHoutribdijk?OVSAALiseenmooiregionaalov-pakketvoorAmster-dam,maaroverdezuidtangentendeAmstelveenlijnmoetnogbestuurlijkoverlegplaatsvinden.Hoewordtdatgefinancierd?DeChristenUniefractiewildatdeNoord-ZuidlijnstraksnietstoptbijBuitenveldert,maardoorrijdtnaarAmstelveenenvandaaruitliefstookmeteennaarWestwijkofSchiphol-Oost.Ikverwachtvolgendjaareenopnameindeplanstudietabel.KandaarbijdanmeteenaandachtgeschonkenwordenaandekruisingmetdeA9endeZuidtangent?Dezenieuweov-knoopbiedtveelkansen,maarvraagtookomeenslimmeinpassing.DeChristenUniefractieheeftgevraagddemogelijkhedenvooreenov-tunnelbijAmstelveenteonderzoeken,naastdegeplandeautotunnel.Deministerkiesthiernietvoor,maarzowordt’’vertramming’’vandeZuidtangentindetoekomstvrijwelonmogelijk,wanttramskunnennietoverdesnelweg.Eenov-tunnelkost95mln.Isdeministerbereidmetgemeentenenstads-regiohierovertepraten,teneindedezeweltoekomst-vasteoplossingtochterealiseren?Enistemponodig;ermoetenopkortetermijnmaatregelenkomenvoorOVSAAL.KandeministertoezeggendatdeinhalingbijAlmerePoortsnelkanwardengerealiseerd?InhetkadervanvaartinOVSAALmoetwatdeChristenUniefractiebetreftookvaartwordengemaaktmetdevernieuwingvandeWilhelminasluis.Mogenwijervanuitgaandatin2009deknoopwordtdoorgehakt?DaarmeekomikbijdestadsregioRotterdam.DeA4metvaart,incombinatiemetdeWettunnelveiligheid,dietweemaandengeledennogwerdopgevoerd,blijktnietTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7835 zo’nprobleemtezijn.Demogelijkevertragingduurtnietenkelejaren,maar14tot20maanden.Ikvraagdeministerintegaanopdewaarschuwingindesecondopiniondatjuisthetnietmeenemenvandezevariantindeprocedurewellichttotextravertragingleidtalsgevolgvanbezwaarproceduresendewegingvandevaart-variantdoordeCommissievoordeMER.DemogelijkhedenvandeA40-zuidwordennuonder-zochtinhetkadervandeMIRT-verkenningregioRotterdam.OndertussenbouwtSpijkenissewelruim3000woningen,waardoordemobiliteitsproblemenverdertoenemen.Ditmoetindetoekomstechtanders.GaatdesnelwegbusdanookdeeluitmakenvandeMIRT-verkenningregioRotterdam?Datiswatbrederalsdehuidigeproeven?InderegioHaaglandenzieikbijdemobiliteitsprojectenvoordeZuidplaspoldergeenov-projecten.Hoezitdat?Erbestaannamelijkverschillendelightrailplannen.IkleeswelheteenenanderoverdeRijnlandroute,maardefinancieringvandeRijnGouwelijn-Westisooknogniethelemaalrond.Wordtookhieroverin2009eenbesluitgenomen?WatbetreftdeRingUtrecht,metdesnelwegen,sluitikmeaanbijhetverhaalvanmevrouwRoefs.DeministerwildezeweekdeMaliebaanspoorlijnsluiten;datisookbijUtrecht.Dezeroutekunnenwijbeterbeschikbaarhoudalsomleidingsroutevoorgoederentrei-nen.DeontsporingbijAmsterdamCentraalheefthetbelangvanditsoortomleidingenaangetoond.Erkomennudive-undersvoordetreinenuitDenBoschdienukruisenmetdetreinuitArnhem.Hetmoettochmogelijkzijnomookhieraaneendive-underrichtingdeMalie-baantekoppelen?KloptmijninformatiedatookafkoppelingmethetspoornaarArnhemwordtonder-zochtomkostentebesparenvoordeUithoftram?WatZuid-Nederlandbetreft,zijnwijblijmetdeovereenstemmingenendeprojectendieinmiddelsingangzijngezetbijdeN57,SluiskilenderingbijEindhoven.VoordatdeelvanBrabantgaatdeChristen-UnievoordehogeambitievandespoorsectoruithetprogrammaHoogfrequentspoorvervoer.OokiswatonsbetreftinclusiefeenhoogfrequentesnelletreinvanDenHaagnaarEindhovenviadehsl-zuid.VolgensdeministerkanditnietvanwegedeexclusieverechtenvanHSAenNS,maarzijzoudentocheenonderlingeexploitatieovereenkomstkunnensluitenzoalsookgebeurtbijsommigegrensoverschrijdendelijnen?IkkombijdecombinatievandeA27meteenspoorlijn.DeauditvoordespoorlijnUtrecht-Bredaisopgeleverd.Ikdankdeministervoordeuitvoeringvanonzemotieopditpunt.IkconcludeerdatdespoorlijneenhogerevervoerwaardedandeHanzelijnheeftenruim700mln.goedkoperisbijgelijktijdigeaanlegmetdeverbredingvandeA27.Diespoorlijnisduskansrijk.Daaromzoudenwijerggraagverderonderzoekwillen.IkzoudeterminologievandeheenKoopmanswillenovernemen:ikzoudatgraagwillen,maareigenlijkeisikdat.Iksnapdatdeministermeteenforseinvesteringzitengeenvertragingwil.Maaralswijnuverderonderzoeken,kunnenwijin2010eengoedbesluitnemen.IkdenkdaarbijjuistaandeideevormingbijElverding:jemoetaandevoorkantgoedoverdenkenwatallealternatievenzijn.Ikhebeennotitieopdatpuntopgesteldmeteenaantalvragen.Ikhoopdatdeministervoordetweedetermijnkanszietomerookeenaantalantwoordenoptegeven.Ikzoudenotitiegraagaanu,aandeministerenaandeledenvandecommissiewillenoverhandigen.IkkombijstationMaarheeze.Deruimtelijkeproceduresblijkennugeenprobleemtezijn,maarineensiserhetwisselprobleem,zoschrijftdeminister.WaaromisdatnupasbekendenmoesthetantwoordopdeKamervragenzolangduren?Erwordtgesprokenovereenveiligheids-probleem,maarikzounietinzienwelkprobleemdatis.WatdeChristenUniebetreft,kandatstationgewoonin2009open,wantdatdraagtdanooknogeensbijaandebestrijdingvandefilesopdeA2.TotslotkomikbijhetERTMS.Wijhebbeneenheellangebriefontvangen,maarhierinstaatnietdetoegezegdeinformatieoverUtrecht-Amsterdam.WathetwerkelijkeprobleemmethetERTMSis,wordtindebriefnietduidelijk.Daterverschillendesoftwareversieszijn,maaktnietsuitvoordeinstallatievandehardware.DeheerRoemerheefteralzeerbehartigenswaardigewoordenovergesproken.Ikbenblijdatdeministerinzietdatermeerzichtmoetkomenopmaatschappelijkekostenenbaten,maardatdantocheerderdanin2010moetenkunnen.Hetgoedkoopstishetsnelombouwenvanhetmaterieel.Ikroepdeministerop,uiterlijkin2010testartenmetdematerieelombouwenhieroverditvoorjaareenbesluittenemen.DeheerVanderHam(D66):Voorzitter.IkmaakstraksookeenrondjedoorNederland,alhoewelwatkorter,wantikhebmindertijd.IkwilbeginnenmeteenpuntdatandereKamerledenookhebbengemaakt,namelijkdekilometerprijs.Deministerwildekilometerprijsviaeengevoeligheidsanalysemeenemenindeplanstudies.Datbetekentdateerstwordtgemetenwatheteffectvannieuweenverbredewegenisopdefilesendebereik-baarheid.Daarnawordtpasgekekenwelkeeffectenhetheeftopbijvoorbeeldhetmilieu.DitgaatintegenhetadviesvandecommissieMER,dieaangeeftdatdereferentiemedegebaseerdmoetzijnopdeeffectenvandeintroductievandekilometerprijs.Anderewoordvoer-dershebbenhetalgezegd:alswijdatalzoudenmeetellen,zoujebepaaldewegprojectenkunnenvoorkomen.HetisdeinzetvanD66helemaalnietomdespoedwetverbredingofdeTracéwettehinderen;wijzijnoverhetalgemeenvoordiewet.Maaralswijverderindetoekomstkijkenenziendatdoordekilometerheffingminderbewegingenopdiewegzullenplaatsvinden,kunnenwijdatgeldandersalloceren.Datisonsveelwaard.Daaromzouikgraagwillendatdezeministerzijnrekenmethodeendevolgordederdingenomkeert.Hetisgoedvoorhetmilieuenookgoedvoordebelasting-betalerdatdeeuro’swordenuitgegevenvoordietrajectendiedathethoogstnodighebben.ErwordenbehoorlijkwatdoorsnijdingenaangekondigddieeffecthebbenopnatuurgebiedenzoalsdeEcologi-scheHoofdstructuur,Natura2000-gebiedenendeNationaleLandschappen.Wijhebbendaarvoorbeeldenvangezien.NugaathetookweeroverUtrecht,Amelisweerdendilemma’sdierondAmersfoortspelen.2018,hetjaarwaarindeEcologischeHoofdstructuurmoetzijngerealiseerd,komtsteedsdichterbij.DeministervanLNVzithiernietaantafelendathoeftooknognietonmiddellijk,maardetijdsspannewaarinwijdeEcologischeHoofdstructuurgaanrealiseren,wordtsteedskorter.HetisvangrootbelangdatwijbijdezebegrotingnietallerleikeuzengaanmakenwaarvandeministervanLandbouwenvooralvanNatuurstrakszeerTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7836 veellastgaatkrijgen.Inhetafwegingskadervandeministerwordtergweinigrekeninggehoudenmetdenatuur.IkspreekdaaropvooraldeministervanVROMaan,diemisschienwatdichterbijdeministervanNatuurstaat.Hoewilzijdewegingindekomendejarenvormgeven,zekerinhetlichtvandetotstandkomingvandeEcologischeHoofdstructuur?Nogmaals,2018komtsteedsdichterbijendeEcologischeHoofdstructuurligtopallerleipuntenachterinderealisering.Datheeftookmetanderezakentemaken,maaralswijnuaandeslaggaanmetwegenprojecten,komtderealiseringsteedsmeerindeknel.WatwildeministervanVROMextradoenomervoortezorgendatwijdaarnietindeproblemenkomen?HettotalebudgetvoordedoortrekkingvandeA15isgeraamdop750mln.endatblijktonvoldoende.ErwordtovergesprokendateenvandefinancieringsvariantenzoukunnenzijndateropdePlijrouteinArnhemtolwordtgeheven.DatzoueenslechteffecthebbenopbijvoorbeeldhetsluipverkeerdoorArnhem.Wordtdetolvariant,dienogrondgonst,nogsteedsalsserieuzeoptiegezien?DeheerDeKromzeidatereentunnelzoumoetenkomenonderhetPannerdenschKanaal.Wijsluitenonsdaarvanhartebijaan,datmoetgebeuren.EnkelejarengeledenisdeBetuwelijnmeteentunnelonderhetPannerdenschKanaalaangelegdenhetzouvreemdzijnalsdeA15eralsbrugnaastzoukomenteliggen.WijhebbengrotevraagtekensbijdenieuweN18/A18.Erwordtgezegddatdenoodzaakwordtingegevendoordeverkeersveiligheid.Zoudatechternietkunnenwordenopgelostmetextramaatregelenopdebestaandeinfrastructuur.Iseennieuwewegechtzonoodzakelijk?Wordendeanderevariantenwelechtbekeken?VeelfractieshebbengesprokenoverHartvanDieren.Erligtnogietsmeerdan50mln.opdeplank.Hetgeldisnognietaananderedoelenbesteedenwijvindenweldathetdaarindetoekomstaanbesteedzoumoetenworden.Ikkoppeldataanhetvolgende.StationArnhemisinmiddelsafgebrokenenerligtnueenprobleemvan55mln.HetisnognietvolkomenduidelijkhoedegemeenteenhetRijkditprobleemgaanoplossen.KloppendegeruchtendieinGelderlandrondgaan,dathetdepartementde50mln.vanHartvanDierenwilinzettenvoorArnhem?DatzounietfairzijnnaarDieren.Ikwilgraageenontkenningvandeminister.MijnvolgendepuntisdespoorzoneEde.Noglosvandevraagofditprojectgesteundzoumoetenworden,vraagtdeprovincie30mln.Zijwil40mln.vanderijksmiddelenhebbenenerisslechts24mln.toegezegd.Kloptdat?Wildeministerdeprovinciedaarintegemoetkomen?BijZutphenontbreekteenkleinstukjebochtinderails,waardoorgeenrechtstreekseverbindingtussenArnhemenApeldoornmogelijkis:deEmperbocht.DeprovincieGelderlandonderzoekt,naeenstatenbreedaangenomenmotievandeD66-fractiealdaar,dehaalbaarheidvandeEmperbocht.Hoewildeministerdatondersteunen?DegoedeinpassingvandeverbredingvandeA50bijRenkumisvangrootbelang.Eensterkneerwaartsebijstellingvanhetbudgetheeftzeernegatievegevolgenvoorhetgeluidenvooranderemilieuaspecten.Hoebiedtdeministerhethoofdaandieproblemen?InhetoostenvanhetlandzijnergoedeontwikkelingenronddeproefmethetnachtnetnaarBrabant.WijzoudengraagziendatdezewordtuitgebreidnaarArnhemenNijmegen.Wildeministerdatondersteunen?Watkanhijdaaraandoen?WijhebbenbijdebehandelingvandebegrotingalgevraagdhoehetnuprecieszitmetdeZuiderzeelijn,waarwijindehuidigesituatienetalsdeministergeenvoorstandervanzijn,omdatdezeonrendabelis.WijhebbenwelaltijdgezegddatNederlandmoetoplettenofDuitslandenScandinaviëveranderenvanopvattingovereenhsl-verbinding.Deministerheeftinhetbegrotings-debattoegezegddathijdezelandenmetenigeregelmaatzalvragennaarhunstandpunt.Losvandiepassievehoudingishetechtervanbelangdatdeministerervoorzorgtdatinternationalehsl-verbindingenwordenaangemoedigdinEuropa.Zezijnvaakeenuitstekendalternatiefvoorluchtvaart.IkbentegendeZuiderzeelijnindehuidigevorm,maarikvindhetwelvanbelangdatdeministermeerproactiefisinEuropa.DeSP-fractieheeftalaandachtgevraagdvoordeverbindingvannoordnaarzuid.DeD66-fractiesluitzichdaarbijaan.Eriseenaantalobstakelsenhetzougoedzijnalsdieobstakels–diezittenmetnamebijNijmegen–uitdewegwordengeruimd.IkmaakenkeleopmerkingenoverUtrecht.Erwordenongelooflijkveelwoningbouwopgavesneergelegd,maareenintegraleafwegingtussenovenfietsontbreekteigenlijk.Ookalsmeerbinnenstedelijkmoetwordengebouwd,zijnerteweinigov-netwerkenenfiets-verbindingenomdatoptevangen.DooranderenisalgesprokenoverhetdoorkruizenvandewijkLeidscheRijn.Mijnfractieisdaargroottegenstandervan.OokiszijernognietvolledigvanovertuigdoverdeaantastingvanAmelisweerd–D66heeftdaareenbelangrijkehistoriemee–noodzakelijkis.Iksluitmijopditpuntaanbijdevragendiedaardooranderefractiesoverzijngesteld.IkmoetwelnetalsinveelvoorgaandedebattenconstaterendatdoorhettelaattotstandkomenvanhetovinLeidscheRijn–veelbewonersdaarhebbenaleentweedeautoomdatoptevangen–achterdefeitenwordtaangelopen.ErwordtoverwogenominRijnwoudeeenongelijk-vloerseaansluitingterealiserenmetdeN11.Nuookdaarvelemiljoenenindehsl-tunnelzijngestoken,ishetgekdatdoordietoepassingmogelijkhetlandschaptochweerwordtontsierd.Isdatwelverstandig?EnishetverstandigomdeN207teverbreden?IshetnietbeteromdeproblemendiedaarspelenhethoofdtebiedendoordehuidigeN209teverbredenenmogelijktevoorzienvaneentunnel?DeD66-fractieheeftKamervragengesteldoverLeider-dorp.ErliggenplannenvooreennieuwevestigingvanIkeabijdeA4.Uitervaringwetenwijdatzo’nvestigingconsequentiesheeftvoordedoorstroomophetwegennet.Opwelkewijzewordterrondomdeplan-vormingvoordeverbredingvandeA4alrekeninggehoudenmetIkea?WatdenoordvleugelvanAlmerebetreft,benikeengrootvoorstandervandeIJmeerbrug.AlshetgaatomAlmere,zouikookwillenkijkennaarhetdoortrekkenvandemetrolijnnaarPurmerend,UithoornenAalsmeer.Inhoeverrekandeministerdaarvanuitzijnperspectiefalietsoverzeggen?HaarlemenKennemerlandwordenvaakvergetenalshetgaatoverdenoordvleugel,ookwatbetreftdelightrailverbinding.HaarlemenbijvoorbeeldookVelsenzijnzeergeïnteresseerdomdiedaarooknaardoortetrekken.Hoewildeministerhentegemoetko-men?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7837 Mijnvolgendepuntbetreftdemotie-VanOudenallenoverdetweedezeesluisbijIJmuiden.Ikbendaarietsmindernegatiefover,omdatopdezemanier,zekerinsamenwerkingmetAmsterdamenRotterdam,toteenbetereontsluitingvandezeegekomenkanworden.IkbendaaronlangsnogopwerkbezoekgeweestendeAmsterdamsehavenisveelmindereen’’kleintje’’daninhetmaatschappelijkdebatwordtgezien.IksluitmijaanbijdewoordenvandeVVD-fractieoverhetaquaductbijSteenbergen.Hetzouookonseenliefdingwaardzijnalsdaterkwam.WatbetreftdeA4Midden-Delflandzienwijnogsteedsnietdaterechtschotinzit.WijvindenhetbelangrijkdatdeministerdeknoopdoorhaktomervoortezorgendatdieergewoonnietkomtendatdeoplossingvooralgezochtgaatwordeninverbredingvandeA13ofdeA13-A16.IndebegrotingvanVerkeerenWaterstaatheeftdestaatssecretarisaangegevendatzijnoggeenkeuzeheeftgemaaktwatbetreftdebevindingenvandecommissie-Veerman.DangaathetmetnameomhetophogenvanhetIJsselmeer.Afgelopenweekendwarenerberichtendatdestaatssecretarisalgekozenheeftvoordieopho-ging.Datzoudenwijonverstandigvindenenvooraltevroeg,aangezienwijnognietkunneninschattenofophogingechteenoplossingbiedt.Ikhoopdanookdatdestaatssecretarismijgerustkanstellen,indiezindatzijzalmeldendatzijernogopeninzitendaternogheelveelonderzoeknaarmoetwordengedaanzodatdiedrastischekeuzenognietaandeordeis.DeheerVanderStaaij(SGP):Voorzitter.Erstaatveelgoedsindenuvoorliggendemobiliteitsplannenvanhetkabinet,zoalsdiezijnopgenomeninhetfraaieMIRT-projectenboek.Zohoudthetkabinetstevigvastaandeinhaaloperatievoorhetachterstalligonderhoudaanvaarwegen.In2016zaldezeachterstandvolledigzijningelopen.Eenbelangrijkpuntwaaraanmijnfractieinhetverledenveelaandachtheeftgeschonken.Ervaltnatuurlijknogwelhetnodigetewensen.Wijzijnerimmersnoglangniet.Nietalleenalshetgaatomvaarwegenmaarookalshetgaatomknelpuntenbijspoorwegenenautowegen,dieernietalleenbinnendeRandstadzijnmaarookdaarbuiten.HetisduidelijkdatinfrastructureleinvesteringenindeRandstadveelprioriteitkrijgen.Terecht.MaarbuitendeRandstadslibtinfrastructuurmomenteelookinsneltempodicht.UitdecijfersvanRijkswaterstaatblijktglashelderdatdefilesbuitendeRandstadthanshardergroeiendandaarbin-nen.DatzalvoorlopigooknietveranderennusteedsmeermensenbuitendeRandstadgaanwonenendaarbinnenblijvenwerken.Ooksteedsmeerbedrijvig-heidverplaatstzichnaarbuitendeRandstad,vooralooknaarOost-Nederland.EenvandesymptomendaarvanisbijvoorbeelddathetautobezitinondermeerGelderlandenOverijsselveelsterkeristoegenomendanlandelijkhetgevalis.Maarwordtdaarmeeookgerekend?MijnbeeldisdatinfrastructureleinvesteringenbuitendeRandstadheelstevigna-ijlenopdezecijfers.Datisjuistdaaromergjammer,omdatdemobiliteitsproblematiekindezeregio’snogminofmeeroplosbaaris,metrelatiefveelmindergeld.Ishiervooroogenkunnenwijoptermijneenzekereherijkingverwachten,geletophetfeitdatdeinvesteringenbuitendeRandstadgeengelijketredhoudenmetdegroeiendeproblemen?Iknoemeenconcreetvoorbeeld:tussen2001en2007ishetaantalauto’sinGelderlandmet43%gestegen.DetotaleweglengteinGelderlandgroeideindiezelfdeperiodemetnoggeen3%.Wildeministerhieropeensreflecteren?Ikhebaleencomplimentgemaaktvoorhetwegwerkenvanhetachterstalligonderhoudbijdevaarwegen.Hetisnaardemeningvanmijnfractievervolgenszaakomovertegaantothetzoveelmogelijkopheffenvandeveleknelpuntendieeropditterreinnogzijn.HetCentraalOverlegVaarwegenheefteenaantalprioritaireprojectengeselecteerd,dieondermeerbetrekkinghebbenopdebevaarbaarheidvandeWaal,verruimingvandeMaasroute,nieuwbouwvaneenaantalsluiskol-ken,maarookdeverruimingvanderoutesAmsterdam-Delfzijl,Arnhem-HengeloenVeghel-Eindhoven.Allemaalbelangrijkeprojectendieeenimpulskunnengevenaanhetvervoeroverwater.WelkeruimtekenthetMIRTomhierversnellinginaantebrengen?Ikspreekhieroverversnelling,maarfeitelijkisdatenigszinsversluierend,wanttenaanzienvaneenaantalprojectengaathetsimpelwegomhetuitvoerenvanregulieronderhouddatthansminofmeerwordtweggeschoten.Het’’normale’’onderhoudaansluizenopdeMaas,hetAmsterdam-Rijnkanaal,deTwentekanalenendergelijkekannietgeheelplaatsvindenin2009.Bijdebehandelingvandebegrotingisditookalaandeordegeweest,maarikwilernutochnogeensnadrukkelijkdevingerbijleggen.Eenaantaljarengeledenhebbenwijuitdrukkelijkgekozenvoorbeleidwaarbijwijachterstan-deninregulieronderhoudnietlangermeerlatenoplopen.Graagduidelijkheidhierover.HetCOVheeftvoortsbecijferddaterbijdenattewaterstaatin2009en2010tenminstevoor150mln.tot250mln.versnellingmogelijkis.Isditjuistenwildeministerdezemogelijkhedenbenutten?Hiermeezoudenbijvoorbeeldeenaantalrenovatiesvansluiscomplexenkunnenwordenuitgevoerd,zoalstenaanzienvandeTwentekanalenendeBrabantsekanalen.KlopthetdatdeministerbijdeVoorjaarsnotameteenlijstkomtvannietalleenweginfrastructuurprojectendievoorversnellinginaanmerkingkomen,maarookvanversnellingsprojectenvanvaarwegendiedaaropbetrekkinghebben?Dankomikweeropdewegen.DenoodzaakvanhetoplossenvandebestaandemobiliteitsproblemeninderegioAmsterdam-Almereisevident.ErliggendaarvoorconcreteplannendiebehorenbijdeweguitbreidingvandeA1,deA6endeA9.Ditiseenvariantdiemijnfractieexplicietsteunt.DeCommissieMERheeftkenbaargemaaktdaterookeenreferentiesituatiemoetwordengemaaktwaarbijrekeningwordtgehoudenmetdekilometerbeprijzing.Opzichzelfisdatallemaalgoedennuttig,maarwordtuitgeslotendathierdoornieuwevertragingenzullenontstaan?Degeplandeweg-uitbreidingisimmerskeihardnodig,losvanallerleiambitieuzeplannen.Devoorzitter:Uheeftnogvijfminuten,mijnheerVanderStaaij.DeheerDeKrom(VVD):Hetiseenvanbeide:ofjebetrektdedoorrekeningvandekilometerprijsoveralbij,ofniet.InhetNSLisdezeoveralbijbetrokken.Danligthetinderedeomdezeooktebetrekkingbijhetdoorrekenenvanalletracébesluitenof-voorstellen,wantanderskloptheteennietmethetander.WatbedoeltdeheerVanderStaaijalshijzegtdatheteenenandernietTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7838 totvertragingmagleiden?Alshetweltotvertragingleidt,welkeconclusietrekthijdandaaruit?DeheerVanderStaaij(SGP):IkmeendatdeVVD-fractieookaltijdergbeduchtisopvertragingvanprojectendiehoedanookgeendubbeltjeopzijnkantzijnenwaarbijjejeafvraagtofhetnouwelofnietnodigiswatwijhierdoendanwelofhetookanderskan.Hetgaatdanechtomhetoplossenvaneenbelangrijkknelpunt.Daaromspreekikmijnzorguit:wijkrijgenhierdoortochgeennieuwevertraging?DeheerDeKrom(VVD):DeVVDwildiehelekilometer-beprijzingniet,nietalleenomdatdieditsoorteffectenheeft,maarookomdatdeoptievantoloveralisweggevallen.Mijnvraagaanu,voorstandervandekilometerheffing,wasechterdevolgende.Alshetdateffectwelheeft,watvindtudandatermoetgebeuren?DeheerVanderStaaij(SGP):IkbeninderdaadvoorstandervanAndersBetalenvoorMobiliteit.Ikvindhetooklogischdatjenietblinduitgaatvanalleplannendieerliggen,maardatjedeconsequentiesdaarvanbekijkt.Deoplossingvanbelangrijkeknelpuntenmoetechterniettotvertragingenleiden.Devoorzitter:DeheerDeKrommagnogeenlaatstekeerinterrumperen,omdathijbehalveopditpuntnoggeeninterruptiesheeftgepleegd.DeheerDeKrom(VVD):BijdeA9isdusalsprakevanvertraging,omdatdevirtueleeffecten,devirtueleopbrengstenvandekilometerheffing,nieterbijwarenbetrokken.Watisnuuwvoorstel,mijnheerVanderStaaij?DeheerVanderStaaij(SGP):Mijnvoorstelisomallemogelijkespoedtebetrachtenbijdeoplossingvandieknelpunten.AangeziendeVVD-fractieinhetverledenonderanderevoorwaardenookwelwatzagindeplannenvoorkilometerheffing,ishetnutegemakkelijkomtezeggen:latenwijverdermaarvanelkeinnovatieafzien,omdatietsanderstotextravertragingkanleiden.Datishetandereuiterste,waarikooknietsvoorvoel.Wijmoetenwelvoorkomendatnieuwevertragingenkunnenoptreden.Degrootstmogelijkespoedmoetwordenbetracht.Hetiseenonderstrepingvandeurgentie,dieheelconcreetisgekoppeldaanditbelangrijkeknelpunt.Voorzitter.EenstevigdeelvandeA27vormteenknelpunt,maarikwilnusprekenoverdebrugoverdeMerwede.Devoorkeurvandeministergaaternaaruitdeaanpakvanditknelpunttefinancierendoormiddelvantolheffing.Wijvindenzoietsnietgeheellogisch,omdathetbuitenkijfstaatdatditknelpuntrelatieftotzeerhogeeconomischekostenleidt.WaaromwordtdangekozenvoortolheffinginplaatsvanvoorvolledigefinancieringdoorhetRijk?Ineenbriefvanoktober2006heeftministerPeijsoverigensnoggesuggereerddathettrajecttussendeverzorgingsplaatsScheiwijkendeaansluitingmetWerkendam,waaronderdeMerwedebrug,wellichteerderzoukunnenwordenopgepakt.DatzoudanimplicerendathetknelpuntvandeMerwedebrugin2014zouzijnopgelost.DegedachtevanministerPeijsbete-kendeeenversnellingvanvierjaar.Inhoeverreisditnogeenserieuzeoptie?Dankomikopeenpaarpuntenwaarbijikmijkortheids-halvebijdeopmerkingenvanmijncollega’saansluit.BijdeRijnlandroutegaatdeintegralebenaderingvanwoningbouweninfrastructuurnietgoed.Isereenoplossingvoordefinanciëleflessenhalsdiehierbijaandeordelijkttezijn?WijhebbenbegripvoordefinanciëleproblemendiedoordegemeentenLeiderdorpenZoeterwoudezijngepresenteerdalsgevolgvandevernietigingvandebesluitenoverdeverbredingvandeA4.KanhetRijkhierbijdehelpendehandbieden?ErwordtgestudeerdopdebereikbaarheidsproblemenbijArnhemenNijmegen.Inditkaderwordtinhetprojecten-boekaandachtbesteedaanderegiovanWageningen,Ede,RhenenenVeenendaal(WERV),diezichontwikkelttoteenbelangrijkeconomischkerngebied.WijhorendaterintoenemendematesprakeisvaneenfileprobleembijdeRijnbrugbijRhenen.Isdaarookperspectiefopeenoplossing?InmiddelszijndenodigevariantengepresenteerdvoornieuwesnelwegenrondUtrecht.Hetisprematuuromeralvanallesoverteroepen,maarwelisduidelijkdathetomplannengaatdiedenodigeonrustbijbewonersvanwijkenheeftopgeroepen.Zijzeggen:hetzaltochnietzozijndatwijeerstwordengeloktnaarwijkenaanderandvansteden,omdatdaarnogrustenruimteis,zodatmeneenzekereverkeersdrukkanontvluchten,omvervolgensmeteennieuweverkeersproblematiekinaanrakingtekomen?Ikneemaandatbijdezebesluitvormings-procedureinhetbijzonderoogisvoordezorgenvandezemensen.WijzijnblijdatdebesluitvormingovereenaantalslependeZeeuwseprojectenlijkttezijnafgerond,tewetendeN57endebefaamdetunnelbijSluiskil.Hetlijkteropdatdietunnelin2014gereedzoukunnenzijn.Wijhopendathiervoortvarendaanwordtgewerkt.Hetheeftzolangopzichlatenwachtendatnieuwecomplicatiesgeenroetinhetetenmoetengooien.Hetspoorvervoerisvooreendeelgecentraliseerd.Wijkrijgenregelmatigzorgwekkendesignalenoverdeveiligheidbijspoorwegovergangen.ErwordtalgeruimetijddevingergelegdbijdezeertragebeveiligingvandeValleilijn.Almeerdantweejaarwordthiergesprokenoverhetsluitenofbeveiligenvanonveiligeoverwegen,maarzonderreëelresultaat.Hetgaatomeentrajectmetmeerdan50overwegen,waarvanereenaantalvolstrektonbeveiligdzijn,bijvoorbeeldtussenBarneveldenAmersfoort.Datwringtvooralomdatertegenwoordigachttreinenperuuropdittrajectrijden.Bijeenonbeveiligdeovergang,waarsomszelfsgeenlampenaanwezigzijn,wordthetrisicoopeenaanrijdingdaardoorverdubbeld.Hetistochonaanvaardbaardatzichopdergelijkedrukketrajectenvolstrektonbeveiligdeoverwegenbevindenenhetzelfsnietmogelijkwordtgeachtomwaarschuwingslichtenteplaatsen?Staatditniethaaksophetbeleid?Ikweetdatditinbelangrijkemateeenregionaleverantwoordelijkheidis,maarikvindditeenzodanigopvallendesituatiedatikdebewindslie-denvraagomtebevorderendathiervooreenoplossingwordtgeboden.TotslotvanditrondjeNederlandinéénminuuteenopmerkingoverdespelregelsvanhetMIRT.DefinanciëlemiddelenvoorbundelingenintensiveringvanverstedelijkingkomendoorgaansuitdeNotaRuimte.Hiervoorisslechtsbudgetbeschikbaargesteldtot2012,terwijlhetinfrastructuurbudgetviahetInfrastructuur-fondsaltot2020isvastgelegd.Collega’swezenerookalTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7839 opdatvoorruimtelijkeprojectenduseenonvoldoendelangetermijnperspectiefwordtgeboden.Wijvragenoferoogvoorisomdeoplossingensynchroontelatenlopen,zoalsmevrouwVermeijookvroeg.Devoorzitter:AlvorensteschorsenmerkikopdatdeKamervoordeeerstetermijn3uuren26minutenhadgepland,maarhiervoor3uuren55minutenheeftgebruikt.Datvindikvoorwaareenprestatie.Datbetekentdatdebewindspersonengezamenlijk3uuren55minutenhebben.Iklaataanhenoverhoezijdetijdverdelenvoorhuneerstetermijn.Devergaderingwordtvan15.45uurtot16.00uurgeschorst.Devoorzitter:IkgeefhetwoordaandeministervanVerkeerenWaterstaat.Hijzaleenalgemeneintroductiegevenvancircatwintigminuten.Ikstelvoordaternietgeïnterrumpeerdwordt,omdathijzowelineerstealsintweedetermijndanigbevraagdkanworden.DaarnazijndestaatssecretarisvanVerkeerenWaterstaatendeministervanVROMaanhetwoord.Bijbeidebewindslie-denkunnenperfractieachtkorteinterruptieswordengeplaatst.Alsdeinterruptiesnietkortzijn,dantelikdezedubbel.Tussen17.00en18.00uurwordikvervangendoordeondervoorzitter,deheerTenBroeke.Nahetantwoordvandebewindsliedenwordtdevergaderingtienminutengeschorst,opdatdecommissieledenzichkunnenberadenopmoties.Mochtdattijdstipliggentussen18.00en18.30uur,danwordteenuurgeschorstvoordeavondpauze.HetwoordisaandeministervanVerkeerenWaterstaat.MinisterEurlings:Voorzitter.IkdankaIlewoordvoerdersvoordeuitvoerige’’toursd’Hollande’’.Alleregio’szijnaanbodgeweest,endatisjuistbijditoverlegvanhetgrootstebelang.Ikzieerzeernaaruitomdevragendieopmijnbeleidsterreinliggen,latervandaaguitentenadoorteexercerenmetdeKamer.OmdathetMIRTnietalleenvoordelenheeft,maaragendatechnischookzijnweerbarstighedenkent,iservoorgekozenommijdeeerste’’kapstokrepliek’’telatengevenwaarinikopdeintegraliteitvanhetMIRTenopeenaantalanderezakeninga.Vervolgenszullendetweeambtsgenotendehuntoekomendevragenbeantwoorden.Tenslottekomenwijweerbijmijterug.Zomakenwijereenrondjekabinetvan.Laatikmaarsnelmetmijn’’kapstokspeech’’beginnen!DeMIRT-behandelinggaattraditiegetrouwoverconcreteprojecten:keuzen,besluiten,maarookovervoortgang,overaanpakkendus.Dedrangnaarzichtbareresultatendieikbijveelwoordvoerdershebgehoord,spreektmijuiteraardbovengemiddeldaan.Hetgaatnuoverdevoortganginhetafgelopenjaar.Erliggenhierbijvragenvoorals’’Welkebesluitenhebbenwijgenomen?’’,’’Waarisdeschopdegrondingegaan?’’en’’Welkeprojectenhebbenwijingebruikkunnennemen?’’.Hierzullenwijgedrieënvanmiddagenvanavondindebeantwoordingvandeconcreteprojectvragenuitvoerigbijstilstaan.AllereerstgaikinopeenaantalalgemeneonderwerpendieministerCramer,staatssecretarisHuizingaenmijzelfaangaan,zoalsdevoortganginhetafgelopenjaar.VeelwoordvoerdershebbengesprokenoverMobiliteitenRuimte.DeMIRT-behandelinggaatnadrukkelijkoverdeRvanRuimte.DeRvanRuimtestaatcentraalinmeerdereopzichten.Wijhebbeneerdermetelkaargewisselddatinhetverledeneronvoldoendesamenhangwastussendeprogramma’svandediversedepartementendiezichmethetruimtelijke,fysiekedomeinbezighouden.Ditleiddetotdiversesectoraleagenda’s,afsprakenkadersetcetera.Hierdoorwerdenkansenopsynergieonvoldoendebenutenzagenregio’szichtevaakgeconfronteerdmetteveelrijksloketten.Inhetcoalitieakkoordheefthetkabinetzichdaaromtendoelgesteld,deruimtelijkeprojecteninsamenhangtebezienmetinfrastructuurenopenbaarvervoerenhetMITtevervangendooreenMeerjaren-programmaInfrastructuur,RuimteenTransport,hetMIRT.Dezedoelenwillenwijalsbewindspersonengraagrealiseren.Wijzijndaarmeeeenbelangrijkestapverdergekomen,maarermoetnogveelgebeuren.Dadelijkkomikdaargraagopterug.Watgaatersowiesomeergebeurenindekomendetijd?In2009willenwijinoverlegmetderegio’skomentotechtegebiedsagenda’swaardediversesectoraleagenda’s,afsprakenkadersetceterainzullenopgaan.IkzegtegendeKamer,maartegenmevrouwVermeijinhetbijzonder,daterin2009eennaderevervolgstapophetMIRT-spelregelkaderkomt.Hetisvanbelangdatmobiliteitenruimteechtbijelkaarhoren.Daaromzijnerhiertweecommissiesendriebewindsliedenaanwezig.DaaromneemtministerCramerdeelaandebestuurlijkeoverleggenmetderegio’s.Zijneemtdeelaangesprek-kenwaarbijookEZenLNVvertegenwoordigdzijn.Hunbetrokkenheidzalverderwordenuitgebreidbijdiezojuistgenoemdegebiedsagenda’s.Laterinmijnverhaalzalikdiegebiedsagenda’stoelichten.Jezietdatdiebestuur-lijkeoverleggensteedsintegralerworden.Hetgaatnuookoververstedelijking,gebiedsontwikkelingenbedrijventerreinen.DaaromgaanwijverdermeteenechtMIRT-spelregelkader,datikgaarnetoewilIichten,enmetdegebiedsagenda’sdiehetkomendjaarwordenuitgewerkt.MevrouwCramerzalditinhaarspeechnaderbelichten.LaatikmethetMIRT-spelregelkaderbeginnen.VorigeweekhebbencollegaCramerenikdeKamerdatspelregelkadertoegestuurd.Ditkaderheeftvierkenmerkendieessentieelzijnvoordebesluitvorminginhetruimtelijkfysiekedomein.Allereerstbehandelikhetbetrekkenvandemarkt.Conformdeadviezenvandecommissie-Rudingmoetencreativiteit,ervaringenkennisvanmarktpartijenwordenbenut.Mogelijkhedenvoorfinancieringenvoorfinancieringmoetenbeterwordenopgezochtengebruikt.Eentweedekenmerkishetintegraalafwegen.Ermoeteenbeterebalanskomentussenwonen,werken,bereikbaarheidenwaterennatuurmetalledepartementen:EZ,LNV,VROMenVW.ErisinderdaadmeerintegraliteitnodigalsjebedenkthoedingengegaanzijnbijdeRijnlandRouteenalsjedenktaandeuitdagingvanOVSAALrichtingAlmeremet60.000woningen.Ditzijnallemaalconcretegevallenwaarwijstraksnaderopingaan.Inhetvervolgzullenwijvanafhetbeginaldieverschillendeuitdagingenmoetenbezien.Eenderdekenmerkisderelatiemetderegio,gerichtopeengezamenlijkresultaat.Wijwerkenvanuitdraagvlak,ofvanuitapplauszoalsdeheerKoopmanszei.Wijzienallemaalgraaguitnaarapplaus.Wijwachtennogeven,maarwerkendoor.Hetvierdekenmerkistransparantie.Datiszeerbelangrijkbijhetmakenvanafspraken.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7840 Watzijnnudebelangrijksteverbeteringen?Vanaf2009geldteenspelregelkader,zowelvoornieuweprojectenvanVROMalsvoornieuweprojectenvanVerkeerenWaterstaat.Spelregelsvoorgebiedsgerichteverkennin-genzijnvoorknelpuntenenproblemen,maarooknadrukkelijkvoordegebiedsopgavenenvoordeambities.Watkanjebereikenalsjeallesmeerinsamenhangdoet?Inlijnmetdekabinetsreactieophetadviesvandecommissie-Elverdingbetekentditookmeerenergie,kwaliteitenafwegingindeeerstefase,deverkenningsfase.Deverkenningzal,àIaElverding,maximaaltweejaarduren,maarzalwelheelintensiefzijn.Vervolgenszaldieeennadrukkelijkevoorkeurs-beslissingalsresultaathebben.Aanheteindevandieintensieveverkenningwordtdanbestuurlijkeenpolitiekeverantwoordelijkheidgenomen.Daarnagaateréénvoorkeursalternatiefdoornaardetweedefase,dejuridischefasevandeplanuitwerking.Hierdoorwordtdeplanuitwerkingkorterenoverzichtelijker.Hetresultaatvandeplanuitwerkingzaleenuitvoeringsbeslissingmoetenzijn.Decentraleoverhedenenandererelevantepartijen,demaatschappelijkeorganisatiesenbedrijven,wordenbeterbetrokken.Marktpartijenwordenmeereneerderbenaderdenbetrokken.MevrouwVermeijheeftvorigjaarterechtgepleitvoorinvullingvandemeerintegralebenadering.Ikkanmijdediscussieendegedachtewisselingdiewijhierhadden,noggoedherinneren.Ikzeghaarna:hetspelregelkaderisnoginontwikkeling,maarerissindseenjaargeledenweleenbelangrijkestapgezet.InIijnmetwatmevrouwVermeijmijvroeg,komtereindvolgendjaareenupdateopbasisvandeopgedaneervaringeninprojectenengebieden.Dankomenwijookmeteenpraktijkgerichthandboek,eenhandleidingvoordetoepassingvanhetnieuwekader.Belangrijkehoevragenzullendaarinmoetenwordenbeantwoord,bijvoorbeelddevraaghoewijmeerconcreetmoetenomgaanmetinpassing.Geefhetmaareenshandenenvoeten.HoekunnenwijMKBA’sopeennieuwemaniergebruiken?Verschillendeleden–ikhoordehetwoord’’cluster’’vallen–hebbenhethierovergehad.WijzullendeervaringengebruikendiewijopdoenbijdeimplementatievandeadviezenvanElverding.HetMIRT-spelregelkaderiseenbeschrijvingvandebelangrijksteprocesstappendieprojectenenprogramma’sinhetruimtelijkfysiekdomeinmoetendoorlopenominaanmerkingtekomenvoorrijksmidde-len.Hetkadergeeftdevereistenendenoodzakelijkeafstemmingdievoorafgaandeaanbeslismomentenmoethebbenplaatsgevonden.Hetkaderzelfbevatdusgeenbeleid.Hetisdemanierwaaropjetotkeuzesinjebeleidkomt.Hetrichtzichnadrukkelijkopverbeteringvandeinhoudelijkebesluitvorming.Verschillendeledenvroegenwatdiespelregelsnuvoorderegiobetekenen.HetheeftmevrouwCramer,mevrouwHuizingaenmijerggeplezierddatderegio’szichvanbeginafaannietalleennauwbetrokkenhebbengezienbijhetopstellenvanhetkader,maardaarookheelenthousiastophebbengereageerd.Ikkanmijvoorstellendatderegio’shieropgaaninspelen.Ikwilhendatnatuurlijknietopleggen;hetblijfteeneigenkeus.Ikmerkevenweldatdieintegralebenaderingendevanafvolgendjaarmeergebiedsgerichtebenaderingpositiefwordenontvangen.DeregioEindhovennoemikalsvoorbeeldvanhetonderopvormkrijgenvandegebiedsgerichtebenadering.Ikheberhetvolstevertrouwenindatookderegio’sopbasisvaneenintegraalkaderhunbeslissingenzullennemen.Ikkomdaarbijdeupdateopterug.Ikzaldestandvanzakendaarinverwoorden.IknoemdealZuidoost-Brabantalseenbelangrijkvoorbeeldvanwaargebiedsgerichtwordtgewerkt.OokSchiphol-Amsterdam-Almerenoemikalsvoorbeeldvannieuweintegraliteit.Cruciaalinhetspelregelkaderisdatervoortaangezamenlijkvooréénvoorkeursalternatiefwordtgekozen.Datiseengroteverandering.Dieveranderingvereisteenrechterugvanvolksvertegenwoordigersenbestuurders.DeheerKoopmanssprakdaaraloverenzijnwoordenwarenmijuithethartgegrepen.MethetspelregelkaderhebbenministerCramerenikeengrotestapgezet.Diestapisinafstemmingmetdecentraleoverhedengezetenwordtdoorhenookgewaardeerd.CollegaCramerenikhebbeneengoedhuwelijk,waarinmentevergeefskanproberentestoken.Hetiseengoedhuwelijk,gebaseerdopgoedehuwelijksevoorwaarden.Erwordtnietdoorvierministeriesineengrotegezamen-lijkepotgeldgegooid.Zijspannenzichechterwelmaximaalinvoorencommitterenzichaankansenvoorsynergie.DeministeriesvanLNVenEZsluitendaaropeengeschiktmomentopaan,bijvoorbeeldnaafloopvanhetILG,hetinvesteringsbudgetIandelijkgebied,ennaafloopvanTopper,deuitvoeringsregelingtopprojectenherstructureringbedrijventerreinen.Iedereendiezegtdatheterviermoetenworden,datiedereenmeemoetophetspan,heeftdaaringelijk.Diebewegingisookingezetenwordtverdervervolmaakt.Evenalsdespelregelszijndegebiedsagenda’sbepalendvoordeMIRT-besluitvorming.Ikstadaarbijnadrukkelijkaandelatvoordecoördinatievandegebiedsagenda’s.Zoalsgezegd,passendineensamenwerkingsverband,zalministerCramerinhaareerstetermijninhoudelijkingaanopdegebiedsagenda’s.Dieagenda’szulleneenbelangrijkerolspeleninonzebehandelingvanvolgendjaar,maarookindekomendeMIRT-overleggenmetdeverschillenderegio’s.Alsikterugkijknaardediscussievaneenjaargeleden–ikhaaldehetpleidooivanmevrouwVermeijtoenalaaninrelatietotdeintegraliteit–danisdevraag:waarstondenwijtoenenwaarstaanwijnu?Vorigjaarisnadrukkelijkdeterm’’bewustzijn’’toegevoegdaandedrieB’svanbouwen,benuttenenbeprijzen.Nualzienwijdatreizigerszichsteedsmeerbewustwordenvanalternatievenvoordeautoendespits.Werkgeversenwerknemerszoekenmeerdanooitnaarcreatieveoplossingen.Decommissie-DeWaalmethaarwerkstukendefilevrijedagzijninitiatievendiedebewustemobiliteitskeuzedieiedereenelkedagweermoetkunnenmakenenkanmakenopdekaarthebbengezet.Hetkabinetheeftditondersteunddoorhetmobiliteits-managementvan100mln.tevoorzien,ookinhetkadervandebeprijzing.Indemobiliteitsaanpakisnogeens40mln.aanditbudgettoegevoegd.Vorigjaarwarendecommissie-Elverdingendecom-missie-Rudingnogaanhetwerk.NuIigter,eenjaarlater,eenherzienespoedwetwegverbredingwaarindeadviezenvandezecommissieszijnverwerkt.Ikbenadrukhiernogeensdatdiespoedwetechtheelhardnodigisomvaarttekrijgenindebesluitvorming.Ikzieerzeernaaruitomop12januarihierovermetuvangedachtentewisselen.Duidelijkheidoverhetbesluitvormings-regimeisvangrootbelangvoordevoortgang.Ikzegdaarbijdatdekredietcrisiseenextraredenisomsnellertotuitvoeringovertegaan.DezewerkzaamhedenkunnenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7841 eraanbijdragendatdeeconomiezoveelmogelijkinbewegingwordtgehouden;echtduidelijkheidoverdie30spoedprojecten,echteentijdpadkunneninzetten,echtverplichtingenkunnenaangaanrichtingaannemerszodatzijwetenwaarzijaantoezijnenzekerwetendatdiebulkwerkeraankomt.Vorigjaarwistenwijdatertot2020ongeveer4,5mId.nodigzouzijnvoorhoogfrequentspoorvervoer;peruurzesintercity’senmaatwerkvoorsprinters.Nuisdiedekkinggeregeld.Deplanstudieszijngestart.VorigjaarwasRandstadUrgentnogmaarnetbegonnen.NuIaatdeeerstejaarrapportageziendatdezeaanpakwerkt.Hetiseenbelangrijkmiddelomdebestuurscultuurmetelkaarteveranderen,getuigeookdeverhalenvanbestuurdersnietalleenopdeconferentie,maarookopdedvdvanhetjaarverslag.Ikbenertrotsop–ikhebheteerdergezegd–datallebesluitendieinhetprogrammastonden,zijngehaald.IkzegdaardirectbijdatereenkleinaantalprojectenwaswaarnadrukkelijkenexplicieteenvoorbehoudwasgemaaktinverbandmetdeuitspraakvandeRaadvanStateovendeluchtkwaliteit.Helaasishetzodathetvoorbehoudindiepaarprojectenisbewaarheid.Tochzijnallemijlpalengehaalddiezijnafgesproken.Datvindiknietniets.Ikhebookopdeconferentiegezegddathetnogheelmoeilijkzalwordenomdatvolgendjaarweertebereiken,maarwijgaanerwelvolvoor.Eengreepuitdebesluitenvandecollega-bestuurdersendebetrokkenministers:OVSAAL,A15,Maasvlakte,Vaanplein.ScheveningenBoulevard,nueensgeenvertraging,maareenjaarversnellingindebouwfasedaar.HetdoorsommigengenoemdeTrekvliettracé;stadshavensRotterdam;hetClimateChangeInitiative.En–ikkijknaarmevrouwCramer–natuurlijkdeStructuur-visieRandstad2040alseenzeerbelangrijkonderdeel.Opdevalreep,geholpendoordedeadlinevandeRandstadUrgentconferentie–zowerktdat:dieconferentiekomtdichterbijendanmerkjedatiedereeneropgebrandisomhetnognetvoorelkaartekrijgen–zijnookbesluitengenomendieechtbestuurlijkedruknodighadden:LeidenBioSciencePark,dedoorvelengenoemdewegverbredingSchiphol-Amsterdam-Almere,GrootMijdrechtNoordenhetcontainertransferiumRotterdam.Datzijnzichtbarebesluiten.Wijhebbenookalzichtbareentastbareresultaten.OpdeA12zijndewegwerkersintussendrukaandegang.InseptemberisgestartmetdeaanlegvandeTweedeMaasvlakte.OokmetdeversterkingvandeDelflandsekustisbegonnen.DeaanlegvandespoortunnelbijDelftisgegundaaneenaannemer.Ookdaarzijndevoorbereidingeninvollegang.Ikleesditlijstjevanprojectennietvooromonsopdeborstteslaan.Ikhaalhetlijstjehieraanhetbeginvanmijnverhaalnaarvoren,omaantetonendaternietalleenaIintegraalwordtgedacht,maardatwijookweldegelijkinstaatzijnomoverprojectensneltebesluitenenomzesneltotuitvoeringtebrengen.Ikhoopvanganserhartedatwijeenaantalbelangrijkestappenzettennaarmeerintegraliteit.EenbelangrijkestapisdeMIRT-aanpak.Wijzulleninderdaad,zoalsmevrouwVermeijheeftgevraagd,nogeenstapzetteninhetvolgendejaar.DeMIRT-aanpakiseenstapnaarintegraliteit,maarookdebenadering-Elverding,diemetdebehandelingvandespoedwethierop12januarieenbelangrijkevervolgstapzalkrijgen.Laterin2009volgtdehelediscussieoverdevraaghoejebredermetwetge-vingomgaat.Wijgaannietalleenintegralerdenken,maarcombinerendatookmetsnellerenzorgvuldiger.HetmooievanPeterElverdingisdathijaantoondedatsnellernietonzorgvuldigerbetekent,maardatjejuistdooreenMIRT-verkenningtedoenenvervolgensdoortepakken,snelheidenzorgvuldigheidmetelkaarkuntverbinden.IkbenalscoördinerendministervanRandstadUrgent,maarnatuurlijkvooralalsMIRT-minister,bijzondergemotiveerdomsamenmetdecollega-bewindsliedendoortewerkenaandieintegraleaanpak.CollegaCramerheeftdaarineenzeervoornamerolenikzaldaarinsamenwerkenmetstaatssecretarisHuizingavanuithaarportefeuille,metdecollega’svanLNVenEZ,enmetderegionalebestuurders.Watdatbetreft,isditpaseeneerstestap,zijheteenergbelangrijke.Totzovermijnalgemeneinleiding,behoudensvragenvandekantvandeKamendenkikdathetwoordnueventueelzoukunnenzijnaandecollegavanVROM.Devoorzitter:Dankuwel.MevrouwVermeij(PvdA):Voorzitter...Devoorzitter:MevrouwVermeij,ikhadaangegevendatwijindezerondegeeninterruptiesdoen,omdatdeministerstraksinhetavondprogrammaineersteentweedetermijnweerterugkomt.Dustenzijuechteenheelnadrukkelijkevraaghebtdievoorderestvanbelangis...MevrouwVermeij(PvdA):Ikhebinmijnbijdragenadrukkelijkstilgestaanbijhetspelregelkaderenikgaervanuitdatdeministerdaarantwoordopgeeft.Devoorzitter:Daarkomthijinzijneerstetermijnuitvoerigopterug.Hijheeftinzijninleidingooktoegezegddaarindetailopintegaaninzijnbeantwoor-dingineerstetermijn.IkgeefhetwoordaandeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer.TijdensdebijdragenvandeministervanVROMendestaatssecreta-risvanVerkeerenWaterstaatsamenmagiederewoordvoerdervandeKamerachtmaalinterrumperen.Eeninterruptieduurteenminuut,waarbijkortenhelderwordtgeformuleerd.Alsermeertijdnodigis,teltdeinterruptievoortwee.HetwoordisaanministerCramer.MinisterCramer:Voorzitter.IkzalindeeersteplaatsingaanophetMIRT-spelregelkader.Ikzaleenaantalvragenbeantwoordendiedaaroverzijngesteld.IndetweedeplaatsgaikinopdevragendieoverdeNotaRuimtezijngesteld.IndederdeplaatsgaikinopdeMKBA.Indevierdeplaatszalikingaanopderuimtelijkeinvesteringsagendaincombinatiemetdeverstedelijkingsagenda.TenslottegaikindevijfdeplaatsinopdevelevragendiedeKamerheeftgesteldoverspecifiekeprojecten.Devoorzitter:DeKamerledenkunnenaanheteindevaniederblokinterrumperen.MinisterCramer:IkbiedmevrouwVermeijmijnexcusesaanvoorhetfeitdathetMIRT-spelregelkaderwatlaatisverstuurd.TochishetbeterdathetnogvóórdezeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7842 besprekingisverstuurd,danerna.Latenwijhetzomaarmetelkaarverstaan.DeKamerledenhebbenhetstukoverhetspelregelkaderkunnenlezen.Ikzalhetnietsamenvatten,maarzegweldateenvandehoofdelementenvanhetkadereenaanpakingebiedsagenda’sis.Hieraanwerkenwijsamenmetderegio.Wijhebbennadrukkelijkhetplanopgevatomin2009degebiedsagenda’sdusdanigconcreettehebben,datwijdaarmeeintegraalruimtelijkkunnenplannen.DaaromgaanwijnuookMIRT-verkenningenintegraalvoorbereiden.InhetMIRT-spelregelkaderstaatnietzozeerdeinhoudalswelhetprocescentraal.HiernaarheeftmevrouwVermeijgevraagdnaaraanleidingvanhetovdatzouontbreken.Ditwiluiteraardnietzeggendatwijnietoverinhoudspreken.Deinhoudvanwatwijindespelregel-kadersvastleggen,isechterindebeleidsnota’sverwoord.Deuitgangspuntenzijndaarinterugtevinden.Dezeuitgangspuntenzijndeinhoudelijkebasis.Steldatwijsprekenovereengebiedsgerichteaanpakeneengebiedsagendavooreengebiedwaarinbedrijfsontwik-keling,bedrijventerreinen,verstedelijkingennatuurmoetenwordengecombineerd.Uiteraardzullendeinhoudelijkepuntenvanallenota’sdiehieropbetrekkinghebben,indespelregelkadersterechtkomen.Ikdenkdaarbijaandeaanpakvandebedrijventerreinen,deaanpakvannatuurontwikkelingenenhetuitgangspuntomspaarzaamomtegaanmetruimte.Ditallesisonderwerpvangesprekalswijmetderegioomdetafelzitten.Inditgevalbedoelikmet’’wij’’ministerEurlings,staatssecretarisHuizingaenikzelf.DeministeriesvanLNVenEZenhetministerievoorWWIzijnhierbijambtelijkvertegenwoordigd.Alsanderecollega’swillenaanschuiven,zijnookzijuiteraardvanhartewelkom.Wellichtwordthetdanechterweleenheelgrotegroepdiemetderegio’sspreekt.Wijproberenuiteraardeensamenhangendeprogramme-ringtotstandtebrengenvanalleruimtelijkeinvesterin-gen.Wijdoendatnietvoorniets,maarwillenkrachtenbundelen,beleidookinhoudelijkzeergoedafstemmeneneenenanderomzetteninpraktischhandelen.DeheerVanHeugtenvroegzichafofhetallemaalwelvoldoendepraktischwordt.HijvroegompraktischeregelsenwaarschuwdevoorPoolselanddageneninternebureaucratie.Volgenshemmoetenwijnietdelangzaamsteslakhettempolatenbepalen.Ikbenhetvolledigmethemeens,evenalsmijntweecollega’s.Ditisnujuistonzeinzet.ReagerendopmevrouwAgemazegikdatdeaanpaksamenhangendmoetzijn.Deessentiehierbijisuiteraarddatwijgecoördineerd,maarweldoelgerichtaanhetwerkzijn.Wijmoetennieteindeloosmetelkaarblijvenafstemmenenvergaderen.Ermoetslagkrachtendaadkrachtzijn.Conformhetgeendecommissie-Elverdingheeftaanbevolen,zorgenwijerwelvoordatdeverkennings-fasezorgvuldiggebeurt.Juistdaarinkomtdeintegraleaanpaknamelijkheelgoedtotzijnrecht.Doorhelderekeuzenvoorteleggen,waarbijookdeburgerbetrokkenis,willenwijervoorzorgendatwijuiteindelijkeenvoorkeursbesluitnemendatleidendisvoorderestvanhetproces.Metanderewoorden,wijhechtenerveelwaardeaandatdeeerstefasezogebeurtdatalleaspectengoedensamenhangendoptafelkomen.Datkanertoeleiden,endatiseveneensconformdecommissie-Elverding,datindevervolgstappendebesluitvormingaanzienlijkwordtversneld.Wijgaanintegraalwerken,maardatlaatonverlet,zegikinantwoordopeenvraagvandeheerCramer,daternatuurlijkookzakenzijndiewijgewoonsectoraalmoetenaanpakken,omdatdezeverderhelemaalgeenintegraleuitwerkingvergen.Wijkunnenbijvoorbeeldookeerstintegraalaandeslaggaan,waarnaietsopeengegevenmomentsectoraalkanwordenuitgewerkt.Dathoevenwijdanniettotheteindetoeeindeloosteblijvenafstemmen.Praktischgezienisdatveelhandiger.NaaranalogievanhetadagiumvandeNotaRuimte–centraalwatmoet,decentraalwatkan–hebbenwijvoorhetMIRTeentweedeadagium:integraalwatmoet,sectoraalwatkan.Ditismedeomtevoorkomendatwijdeheletijdopelkaarmoetenwachten.Hetisdusgewooneenkwestievanpraktischzijn.DeheerVanLeeuwensteldeeveneenseenbelangrijkevraag:hoegaranderenwijnudiecollectievewaarden?DezevraagsluitaanbijdatgenewatmevrouwVermeijvroeg,namelijkhoewijinhoudelijkvooreengoedeafstemminggaanzorgen.DiecollectievewaardenmoetenwijgaranderendoorervoortezorgendatwijingesprekmetderegiotelkensdeinhoudvanonsbeleidaandeordeIatenkomen,zodatdatgenewatwijmetelkaarwillen,ookinhoudelijkgerealiseerdwordt.DeheerVanLeeuwenvroegooknaardearchitectuur-notaEencultuurvanontwerpen.Hijwildewetenhoedezewordtmeegenomen.IkattendeerhemeropdaterinhetMIRT-spelregelkaderopverschillendeplaatsenstaatvermelddatontwerpexpertisemeegenomenmoetworden.Ikwijsopparagraaf2.3,waarineenformuleringhieroverstaat,evenalsindeparagrafen3.2en3.3.Ikkanditwelallemaalvoorlezen,maarikwilalleenaangevendatopverschillendeplekkendieexpertiseexplicietmoetwordengemobiliseerd.InverbandmetdevragendiedoorverschillendeledengesteldzijnoverdebetrokkenheidvanLNVenEZ,ishetvanbelangomtememorerendatdezeministeriesgewoonaanwezigzijnbijdebesprekingenoverhetMIRT.Indezefasekandebudgetteringechternogniethelemaalafgestemdzijn.DatheeftermeetemakendatdebudgetteringvanLNVhelemaalgedecentraliseerdis,endatdeEZ-regelingdievanbelangisvoorhetMIRT,deTopperregeling,binnenkortafloopt.InhetgevalvanEZkunnenwijdusbekijkenhoewijdaarmeealzosnelmogelijkeenbeterelinkkunnenleggen.BijLNVmoetenwijgoedpuzzelenhoewijnietzozeerinhoudelijk–datlooptnamelijkgewoonviadeinhoudelijkeprogramme-ring–alswelbudgettairmetderegio’ssamendeafstemmingzokunnenlatenverlopendatookdiegedecentraliseerdebudgettenweleenbundelingvankrachtenmetzichmeebrengen.Datisheelgoedmogelijk.Indiezinmaakikmijdaarnietechtongerustover.WijkunnendatnuaI,enindetoekomstkanhetnogeenstapjeverbeterdworden.DeheerVanderHamvroeghoewordtomgegaanmetalleswatmetdeehstemakenheeft.Alswijmetderegioovergebiedsontwikkelingpraten,wordtdaarinvanzelfsprekendallesmeegenomenwatnatuur-ontwikkelingbetreft.Ookdaarvoorzullenwijdus,ookbudgettair,degoedecombinatiemoetenmaken.Hetisimmersuitgangspuntvanbeleiddatdeehsmoetwordenbeschermd.NaeenpaarspecifiekevragenoverhetMIRT-spelregelkaderisditblokjeafgerond.DeheerVanLeeuwenheefteenvraaggesteldoverderelatietussenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7843 gebiedsontwikkelingeninfrastructuurenoverdewijzewaaropikbijruimtelijkeontwikkelingaspectenvaninfrastructuurentransportintegraalmeeneem.Inonzeaanpakwordenruimtelijkeontwikkelingenontwikkelingvandeinfrastructuurheelnauwmetelkaarverbonden.Bijhetruimtelijkbeleidbundelenwijonzeinspanningenquainfrastructuurenbedrijvigheidmetdesteden.Doormeertebundelenzijnwijinstaatruimtenopentehoudenvoornatuurontwikkelingenrecreatieontwik-keling.DitisdusdegedachteachterhetMIRT.Daaromzijnwijergezamenlijkmeebezig.Erzijnookruimtelijkeontwikkelingenwaarbijinfrastruc-tuurvanondergeschiktbelangis.Neemdeveenweide-gebiedenuitdeNotaRuimte.Daarbijspeeltinfrastruc-tuurminder.Maarvanzelfsprekendnemenwijhetmeewaarhetvanbelangis.Ikvindsamenmetdebetrokkencollega’sinhetkabinetdatwijmetMIRTeengoedevoortganghebbengeboekt.Nukomthetaanophetuitwerkenvandeprocesaanpak.Wijleggennueensystematiekeneenmaniervandenkenneerdieookvoorvolgendekabinettenzijnnutzalkunnenbewijzen.HetisdaaromeengoedezaakdatmethetMIRTdenationaleinfrastructuurplanningisingebedineenbredereruimtelijkeafwegingssystematiek.AlsministervanRuimtelijkeOrdeningkanikmijzelfnauwelijksietsbeterswensendanzo’nruimtelijkeaanpak.MevrouwAgemavroegnoghoeRandstad2040pastindesystematiek.Zijwildewetenofertochnietweerinallerleiverschillendegremiaoverdenoord-endezuidvleugelwordtgesproken.JuistdeRandstadvisiegaatuitvandekrachtvanstedenenveelmindervandeexplicietescheidingtusseneennoord-eneenzuid-vleugel.WijhebbenookheelduidelijkaangegevendatwijinhetGroeneHarteengrootmetropolitaanparkwillenontwikkelen,datburgersindestedenrecreatiefkunnengebruiken.Hetisvanzelfsprekenddatmensendatparkmoetenkunnenbereiken.Infrastructuurmoetgerealiseerdworden,maarwelzodathetgebiedontzienwordtendatdenatuur-enIandschapswaardenbehoudenblijven.WijhebbenvoorhetGroeneHarteenVoorloperopgesteld.Ditisvooralaandeprovinciestedanken.DezevoorlopergaateenbasisleggenvoorstructuurvisiesvandrieprovinciesdiebetrokkenzijnbijhetGroeneHart,Utrecht,Zuid-HollandenNoord-Holland.ZijzijnnudeVoorloperaanhetuitwerkenenzijzettenhunruimtelijkeontwikkelingsvisieominhunstructuurvisies.Zoisgoedesamenwerkinggeborgd.DeheerVanHeugten(CDA):Deministervertelteenhelderverhaal.Hetadagium’’integraalwatmoetensectoraalwatkan’’spreektmijergaan.Tochhebikeenvraagoverdeverantwoordelijkheidsverdeling.Ikhebgezegddatdegebiedsontwikkelinggeenschipmoetwordenmetvijfkapiteinserop.Hoezithetnumetdeverantwoordelijkheidsverdelingalshetineengebiedovergebiedsontwikkelinggaat?Wiehaktdanuiteindelijkdeknopendoor?Wieligter’savondswakkeralshetnietsnelgenoeggaat?Hoeondervangenwijjarenlanggepolderineenregio?MinisterCramer:Opditmomentstellenwijsamenmetregio’sdegebiedsagenda’sop.Eerstzijndeandereoverheden,provinciesengemeenten,aanzetomdievisieteontwikkelen.DaaroverwordtdanmethetRijkoverlegdenwordenerknopendoorgehakt.DeKamerweetookdatinhetkadervandenieuweWetruimtelijkeordeningeenheelduidelijketaakverdelingisvastgelegd.HetRijkmoetzijnnationalebelangen–diezijnenwordenvastgelegdindezenieuwewet–blijvenbewa-ken.Indienblijktdatditniethetgevalis,danheefthetRijknatuurlijkeenprobleem,wanteenaantalzakenisverankerdinwetgevingenhetRijkmoetzichdaaraanhouden.Datzelfdegeldtvoordeprovinciesmethunprovincialeverordeningenvoorderuimtelijkeontwikke-ling,welkedebasisvormenvooreengesprekmeteenregiooverontwikkeling.Zokunnenwijmetelkaarweldegelijkknopendoorhakken.AlsministervanRuimtelijkeOrdeningmoetikdatgeheelgoedbewaken.DeheerVanHeugten(CDA):Iklasinhetspelregelkaderietsovereentrekkerpergebied,perprojectofperontwikkeling.IndeRandstadUrgentprojectenzijnerduo’s,trekkersenverantwoordelijken.Wiltuindetoekomstookbijdegebiedsagenda’sopdiemanierwerken,waarbijdusper(deel)projectduidelijketrekkersmetverantwoordelijkhedenwordenaangewezen?MinisterCramer:Opdezevraagkanikinstemmendreageren.TotnutoehebbenwijbijRandstadUrgentpositieveervaringenopgedaan,waarbijtrekkersvanuithetRijkenvanuitderegiodezakensamenaanpakken.Ikvindhetduseengoedvoorstelomdatprincipemeerindenbredetoetepassen.MevrouwVermei(PvdA):Ikhebtochnogeenvraagoverhetbeleidenhetproces.IkbegrijpdeuitlegvanministerEurlingsenvanuoverhetspelregelkader.Hethoeleggenwijvastinhetspelregelkader;hetbeleiddatwijmaken,staatindebeleidsnota’s.HetMIRTkentechterookscharnierpuntenwanneerov,vervoerofinfrascharniertmetruimte,bouwenofanders.Datvergtevenzeerbeleidsuitspraken,ookvanditkabinet.Waarwordendievastgelegd?MinisterCramer:AlsdeKamervindtdaterzakenontbreken–volgensmijisdatniethetgeval–danmoetendezewordenvastgelegdindebeleidsnota’s.Wijhebbendaarinhoudelijkeuitgangspunten,diewijgebruikenalsbasisvoordeaanpakvanhetproces.MevrouwVermeij(PvdA):ikhebnogéénvraagnaaraanleidingvanuwuitsprakenoverdedeelnamevanLNVenEZ.Vorigjaarstondendezeministerieseigenlijknogbovenaanhetbriefpapier,maarnuzijndatalleenVROMenVW.IksnapdathetbijLNVgaatomdedecentralisa-tievandemiddelen.DeTopperregelingvanEZlooptechtervolgensmijalvrijgauwaf.Zegtudatophetmomentdatdezeregelingafloopt,menmeedoetmethetspelregelkader?MinisterCramer:Daaroverzijnwijmetelkaaringesprek.Devraagdiedaarvoorligt,isinhoeverredeaanpakvandeTopperregelingquaprogramma-financieringbijeenprojectenfinancieringzoalshetMIRTpast.Indiezinmoetenwijnogmetelkaarafstemmen.LosvandieuitlegheeftEZechterookdeintentieomaantesluitenbijdezeontwikkeling.Wijmoetendatnogpreciezervormgeven,maardeTopperregelinglooptinderdaadaf.Daarvoorkomtietsandersindeplaats.WijwillendatzogoedmogelijkafstemmenophetMIRT.DeheerCramer(ChristenUnie):MinisterCramergeeftTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7844 aan:centraalwatmoet,sectoraalwatkan.Opzichzelfkanikdatsnappen,maarvolgensmijishetMIRTperdefinitieeenboekwaarindiecombinaties,dieprojectenbijelkaarkomen.Indiezinverbaasthetmijdatwijtochprojectenziendiesectoraalgedrevenzijn.Ikkanmijvoorstellendatdeministerzegt:alleenwatmoetzullenwijsectoraaloppakken.Maargaerniettescheutigmeeom.Gavooralgezamenlijkermeeom,wantanderskomenwijerniet.MinisterCramer:DeheerCramerheeftvolstrektgelijk.Deintentievanmijnuitspraakwasdatbijvoorbeelddeuitwerkingvansommigezakenverdersectoraalkanwordenopgepakt.Somszijnprojectenpuursectoraal.Dathebbenwijookgeschreveninhetspelregelkader.Wijhebbengebiedsgerichteagenda’seninsommigegevallenhebbenwijsectoraleagenda’s.Wijkunneneropeenlatermomentooknogvoorbeeldenvangeven,alswijindeuitwerkingsfasedaarmeebezigzijn.Ikbegrijpuwboodschap;hetisookonzeboodschap.Hetgaatomeenintegraleaanpakennietomeensectoraleaanpak.Maarerzijnsituatieswaarinwijdatpragmatischnietverderintegraalhoevenaantepakken,DeheerCramer(ChristenUnie):Datsnapikwel;vandaarmijnzorg.InhetMIRT-boekstaateenaantalprojectenwatdeuitwerkingbetreftalssectoraalproject.IkvinddathetintegraleaspectaltijdleidendmoetzijnindediscussiesbinnenhetMIRT.Hetisprimaalseenuitwerkingsectoraalplaatsvindt;daarhebikgeenproblemenmee.Maarvolgensmijmoetenwijdeslagmakendatwijsteedsmeerprojectenalleenmaarintegraalaanpakken.DatisdemeerwaardevanhetMIRT.Datisjuistdemeerwaardevanbijvoorbeeldhetafstem-menvanRO-ontwikkelingen,waarovermevrouwVermeijsprak,metov-ontwikkelingen.Devoorzitter:Witdeministerhiernogkortopreageren?MinisterCramer:Ikhebernietsaantoetevoegen.Dereactiezalhetzelfdezijn.InprincipebenikhetgeheelmetdeheerCramereensdatwijintegraalwerken.Nogmaals,indeuitwerkingenzultuzienwanneerwijeenkeereensectoraleaanpakkiezen,omdatdatopditmomentuitpragmatischeoverwegingenhetbesteis.MaarikdeelhetuitgangspuntvandeheerCramer.DeheerVanLeeuwen(SP):ikhoopdatdeRinMIRTeenvetgedrukteletterwordt.IkhoorindebijdragevanministerCramerdathetdiekantopgaat.Wijzijnernogniet;ermoetnogeenhoopgebeuren.Ikwilkortstilstaanbijhetverschiltussenhethoeenhetwat.Hetspelregelkadergaatvooralinophethoe,deprocedures.Hetwatisgeregeldindeverschillendebeleidsnotities.Indieverschillendebeleidsnotitiesstaanookprocedureleafspraken.Erkomtervandaagweereentjebij.Wijkennenallemaaldenota;decentraalwatkan,centraalwatmoet.Wijhebbenhetnuoverintegraalensectoraal.Hetkanweleenseenwirwarwordenvanallerleibeleidsnotities,inclusiefprocedureafsprakendiedaarinstaan,diestraksbijdegebiedsgerichteagenda’saandeordekomen.Ishetnietveelslimmer,alsjebijvoorbeeldpraatoverdieuniformeevaluatieexante,omdateensgoedsamentevattenindatspelregelboek?Danbenjetochineenkeerklaarinplaatsvaneenenormewirwarenbureaucratieoptewekkendoorbijelkonderwerpjeverschillendenota’stevoorschijntehalen?MinisterCramer:HetuitgangspuntisdathetMIRT-spelregelkadereenprocesaanpakis.Deinhoudelijkeinvullingisookafhankelijkvanhetdesbetreffendegebiedsgerichteproject.Datlaatonverletdaterbasisinhoudelijkeuitgangspuntenzijn.Diezijnleidend,maarzoveelzijnheterniet.InderealisatieparagraafvandenieuweWroiseenaantaluitgangspuntengeformu-leerdenwijhebbennogeenaantaluitgangspunten.Uwideeomdatopeenrijtezettenals’’reminder’’datditdeuitgangspuntenzijn,vindikopzichzelfgoed.MaardatisdanmeeromonszelfevenbijdelestehoudendanomhetMIRT-spelregelkaderplotselingeeninhoudelijkkadertelatenzijn,wanthetisgewooneenprocesaanpak.Deintegraliteitzitindegebiedsontwikkeling,watelkekeerweermaatwerkis.Tegenhetideevaneenpaaruitgangspuntenzegikdusja.Iedereenachterditstukvandetafelheefthetechterprimainhethoofd,duswijhoevendatnietallemaalvastteleggen.DeheerVanLeeuwen(SP):Ikzoubijnazeggendathetdeministergeradenisdatzijhetallemaalprimainhaarhoofdheeft,anderszoudenhethelemaalvreemdeonderhandelingenworden.DeministernoemtalsvoorbeelddenieuweWro.Datisgeeninhoudelijkbeleidsstuk.Hetiseeninstrumentenkistomanderedingenmeetedoen.Daarbegintdeverwarringal.HetisbijnadezelfdediscussiealsdediscussiediewijgevoerdhebbenoverdeNotaarchitectuurenruimte.Alsderijksoverheidsturendwiloptredenbijhetverbeterenvandekwaliteitvanonzeruimtelijkeinrichting,zalzijergensmoetenvastleggenhoezijdatgaatdoen,zonderzichuittesprekenoverheteindresultaat.Datmoetjevooralaandegebiedsontwikkelingoverlaten.Datisdeverkennings-fase,metalleswatdaarbijhoort.Deoverheidmoetzichuitsprekenoverwatdeminimumeisenzijnomtotdekwaliteitsverbeteringtekomen.Jekuntdatuitaldienota’shalenenikkanernogweltiennota’sbijnoemen,maarhetzougoedzijnalsdatgewooneenduidigwas.Danweetiedereenwaarhijaantoeis.MinisterCramer:HetverbaastmijdatdeheerVanLeeuwenzegtdatdenieuweWrogeeninhoudbevat.Derealisatieparagrafendiewijnuuitwerken,gaanjuistoverwatwijvastleggenalszijndenationaalbelang.Daarinwordtinhoudelijkgeformuleerdwaarhetovergaat.Datzelfdedoetdeprovincieinhetkadervanprovincialeverordeningen,inuitwerkingvanwatwijhebbengezegd.Datistochookallemaalinhoud?DeheerVanLeeuwen(SP):Datiseeninstrument.MinisterCramer:Nugaanwijdiscussiërenoverwateeninstrumentis,maardatinstrumentisgeladenmetinhoud,alsikhetdanzomagzeggen.DiewordtweergevoeddoorwaterindeNotaRuimtestaat,duszoinhoudsloosisdatniet.OokindeMobiliteitsnotaeninanderenota’sstaateenaantaluitgangspuntendiedeelsinderealisatieparagraafvandenieuweWrozitten,maardeelsaanvullenddaaropookuitgangspuntzijn.Metanderewoorden,wathetRijkalsalgemeneuitgangspun-teninzijnbeleidsnota’sheeftneergelegd,isglashelder.DatdeuitwerkingpergebiedmaatwerkisendusafhangtTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7845 vandesituatie,maaktdatwijhetniethelemaaltotindetailineenspelregelkaderkunnenuitwerken.MevrouwAgema(PVV):ikhadhetinmijnbijdragenietoverRandstad2040maaroverhetMIRT.DenoordelijkeRandstadendezuidelijkeRandstadwordeninparagraaf3.2.2en3.2.3.behandeldalsapartegebieden.Mijnbedoelingisnujuistomdaarééngebiedvantemaken.Ikzalhiernietopdemillimeterkiften,wantikvondheteenheelmooietoezeggingvandeministerdatzijdaadwerkelijkvanplanisomhetGroeneHartteontwikkelentoteengrootmetropolitaanpark,metdeinpassingvandewegen,deA3endeA14,endebijbehorendestedelijkeontwikkeling.Opwelketermijngaandeverkenningenvanstartenopwelketermijnkunnenwijdatmooiemetropolitaneparkgeopendzien?MinisterCramer:WijhebbendeRandstadvisie2040geformuleerd,waarinwijdiescheidingtussendenoord-endezuidvleugeljuistheelduidelijkverlatenenveelmeervanuiteenRandstadvisietedenken.DatlaatonverletdatdiedeleninhetMIRTopditmomentnogwelstaanvermeld.IndeuitwerkingvandeRandstad-visiegaanwijechtersleutelprojectenformulerendievooralgaanoverhetversterkenvandeRandstad.IndeRandstadvisiestaatdathetGroeneHarteenmetropolitaanparkmoetworden,metmogelijkhedenvoornatuur-,recreatie-enlandbouwontwikkeling.Ikcorrigeerwatwerdgezegdoverdewegen:indeRandstadvisiestaatdatditgebieddanweltoegankelijkmoetzijn.Hoewijdatgaandoen,isverstwee,maarmevrouwAgemaheeftuitmijnmondgeenpleidooigehoordommaardwarsdoorhetGroeneHartwegentegaanaanleggen.Eerstwilikzorgvuldigbekijkenhoewijdebereikbaarheidentoegankelijkheidvandatgebiedkunnenvergroten,aangeziendateenvandeproblemenbijhetgebruikvanhetGroeneHartis.WijzullenereenflinkedobberaanhebbendatzotedoendathetGroeneHartgespaardblijft,maardaargaanwijvoor.Devoorzitter:Ikvraagookdebewindsliedenomkortteformuleren.DeheerVanderHam(D66):Deministerzegtdatlandbouwennatuurhierergbijbetrokkenworden.Nuhebikveeldebatjesoverdeehsennatuurontwikkelinggevoerdenhetgaatallemaalergtraag,zekerdeverwerving.Somswordtverwervingheellanguitgesteldomdatergeengeldis.WildeministervanVROM,alsministervanhetMIRTmeteenenormepotgeld,metdezelfdekrachtwaanmeezijsoms,vaakmetonzesteun,deinfrastructuurneerzetdeministervanLNVbijstaanomsomswatsnellerteverwerven?Alswijindittempodoorgaan,danzijnwijin2050nognietklaarmetdeehs.KandeministerdenatuurendeehsmeerbetrekkenbijhetMIRT,zodatmeervaartgemaaktkanworden?MinisterCramer:Deinzetisjuistomalles,dusooknatuurontwikkelingenehs,tebundelen.CollegaVerburgdoeterallesaanomervoortezorgendatwijhetjuistetempovolgen.DeheerVanderHam(D66):Datisgeenantwoordopmijnvraag.Hetpuntisdatwijhiermethetgrootstegemaksprekenoventunneltjesenbruggen–daarbijgaathetomveelgeld–maaralshetgaatomdekwetsbaarsteplekkenvanNederland,namelijkdenatuur,danmoetenwijhetgeldechtbijelkaarschrapen.Ikzougraagwillendatdieplekkendieeigenlijkalzijnaangewezenenverworvenmoetenwordenvoordeehsinhetzelfdetempowordenverwerktalswaarinwijervoorzorgendaterextrageldkomtvoorinfrastructuur.Indatgevalzijnwijmisschienweleerderklaarmetverwervingvandeehs.Devoorzitter:Ditisonlangsaandeordeisgeweestbijhetgrootprojectehs.DeheerVanderHam(D66):Daaromstelikdievraagook.Devoorzitter:Daarhoorthetonderwerpookhetmeestthuis.Deministerkankortzijninhaarbeantwoordingeneventueeldaarooknaarverwijzen.MinisterCramer:IkverwijsinditverbandgraagnaarmijncollegaVerburgenikzaldezorgvandeheerVanderHamaanhaaroverdragen.Hetkabinetdoeterallesaanomervoortezorgendatdeehs-doelstellingengerealiseerdworden.DeheerVendrik(GroenLinks):IksnapdatuzegtdatwijditmoetenuitvechtenmetministerVerburg,maarubentalsministervanVROMdegenebijwieallessamenkomt:bedrijventerreinenvanEZ,snelwegenvanVWennatuurenlandbouwvanLNV.Uhebtopdatpuntbelangrijkecoördinerendebevoegdheden.IkhebexactdezelfdewaarnemingalsdeheerVanderHam.Alshetgaatomsnelwegen,zijnwijsnelenalshetgaatomnatuur,duurtheteindeloos.IkvraagmetdeheerVanderHam:welkegarantiekuntudeKamergevenomervoortezorgendathetgewoongelijkopgaat?Hetisonwenselijkdatbijnatuurelkekeervertragingenuitsteloptreedt,zonderadequatereactievanhetkabinet,terwijlhierbijdeschopbijwijzevansprekenaldegrondingaatvoordatdeKamerheeftbeslotenofzijeenprojectgoedkeurt.MinisterCramer:ZoalsdeheerVendrikhetnuformu-leert,looptheteenbeetjevooruitophetpuntvanderuimtelijke-investeringsagenda,waarindiezakenaandeordekomen.Ikreageeropzijnpuntwanneerikuitleginwelkefasewijonstenaanzienvandatagendapuntbevinden.DeheerKoopmans(CDA):Ikzalproberenomhetietssimpelerteformuleren.Moetdeehsernietjuistuit?Datisveelhelderder,omdatdeehsgefinancierdwordtviahetILG.Alswijdeehsookinvlechten,danzegiktegendeministersvanVROMenLNV:veelsucces,maardanwordthet2080voordathetgerealiseerdis.Dusnietdoen!MinisterCramer:Wijgaanhetweldoen.HetheleMIRTisgerichtopintegraalwerken.IkzeizojuistdatdeLNV-geldengedecentraliseerdzijn,maardatwijmetderegiozullenbezienhoediegeldenzometalleandereinspanningengebundeldkunnenwordendatheteenintegraleinspanningwordt.DeheerDeKrom(VVD):ikwordnueenbeetjeongerust.Ikhoorlinksenrechtsvanmijdatditnietnodigisenindatgevatdenkikdatikgelijkheb.HetisTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7846 nunetalsofhoemeerpartijenzichhiermeegaanbemoeien,hoesnellerdebesluitvormingzalgaan.Nou,datisdanvoorheteerst.Datkantochnietwaarzijn?Datgelooftdeministertochzelfniet?Alsjeallefinancieringsstromenenalleseniedereenerbijgaatbetrekken,danheeftdeheerKoopmanstochweleenpunt;datwordt’’paralysisbyanalysis’’.Ditverhaalgeloofikgewoonniet.MinisterCramer:Wijhebbernualeenaantaljarenervaringmetgebiedsgerichteontwikkelingen.Deregio’szijnaltijdenbezigmethetcombinerenvanditsoortintegraleopgavenomtekomentoteengeheel.Latenwijnunietbijnulbeginnen.Tijdensmijnwerkbezoekeninhetlandvindikhetfantastischomteziendatdecombinatiewordtgelegdtussennatuurontwikkelingenallerleiontwikkelingenophetgebiedvaninfrastructuurendatdiealinhetdenkenenhandelenverankerdis.Wijzijndusnietbezigmeteentotaalnieuwiets.Wijzijnervooraanhetzorgendatookoprijksniveaualleswaterindegebiedengebeurt,samenmetderegio’swordtontwikkeld.DatvindikookdemeerwaardevanhetMIRT.DeheerVendrikheeftgevraagdnaarhetMIRTinrelatietotdeklimaatopgaveendegreendeal,waarvanBarrosoinzijnbriefmeldingmaakte.Metbetrekkingtotinves-teringenophetgebiedvanduurzaamheidhanteertBarrosodriethema’s.Heteersteisinfrastructuuront-wikkeling.Datbetreftduswegen,spoorendeelektro-nischesnelweg.Hettweedeisdeontwikkelingvanduurzameenergieenhetderdeishetenergiezuinigermakenvanmetnamedebestaandewoningvoorraad.Danwasernogeenvierdepunt,tewetenhetklimaat-bestendigmaken,dusdeklimaatadaptatie.IndeVoorjaarsnotazullenwijalskabinetonzereactieopdiepuntengeven,ookinlijnmethetgeenindeKamerisgewisseldoverhetinzettenvanextraenergievooralleswattemakenheeftmetdeklimaataanpakenbredermetduurzameontwikkeling.Verderisgevraagdhoederuimtelijkeagendawordtgecombineerdmetdeklimaatagendaenofbeidemetelkaarsporen.Watbetreftderuimtelijkekantisersprakevaneencompleteintegratiemetdeklimaatadaptatie.Tenaanzienvandemitigatie,dushetverminderenvandeuitstoot,hebbenwijonzeruimtelijkeopgavenalshetgaatomluchtkwaliteitenCO2-reductie.GrotendeelsverlooptdatviahetprogrammaSchoonenZuinig,maardatheeftmeteenzijnweerslagophetgeenwijhierdoen.Daniserdevraaggesteldhoewijdeklimaatmitigatiecombinerenmethetruimtelijkeordeningsbeleid.Deelsheeftdittemakenmetruimtelijkeordeningendeelsmetmilieubeleid,waarbijjeerinhetkadervanSchoonenZuinigvoorzorgtdatdedoelengehaaldworden.DeheerVendrik(GroenLinks):Alsikhetgoedhebbeluisterd,beantwoordendeministervanVerkeerenWaterstaatendezeministerdevraagwelkegevolgendekredietcrisisheeftvoorhetMIRTmet:totopditmomentniets,hetMIRTblijftzoalshetnuoptafelligt.MinisterCramer:IndeVoorjaarsnotakomenwijdaaropterugendanzalduidelijkzijnopwelkemanierwijdediscussieoverdekredietcrisisinverbandmetmogelijk-hedenvoorinvesteringeninduurzameoplossingencombinerenmethetMIRT.DeheerVendrik(GroenLinks):Vorigeweekschoothetookalnietheelergopinhetdebatmethetkabinet.DeheerBarrosozegtmetdeNewGreenDeal:zorgdatjejeantwoordopdekredietcrisisendeeconomischecrisissnelhebt–indatopzichtvindikdeVoorjaarsnotarijkelijklaat–enzorgervoordathetantwoordgroenis.ZegthetkabinetBarrosodatookna?Zorgvooralvoorinvesteringen,waarjeechtietsaanhebtvooreenduurzametoekomst.Isdatnuookdeboodschapdiehetkabinetuitdraagt?NetzeideministervanVerkeerenWaterstaatdathetantwoordvanhetkabinetopdekredietcrisisdeSpoedwetwegverbredingis.Misschienzeihijditechterkortheidshalveendathoopik,wantdatisprecieshetverkeerdeantwoord,endanookhelemaalverkeerd!DaaromvraagikhetmaareensaandeministervanVROM.HoesteunthetkabinetnudeheerBarroso,dieeenNewGreenDealwil?MinisterCramer:iksomdeheelsneldehoofdpuntenvandeheerBarrosoop,diesporenmethetgeenwaarwijhetnuoverhebbenenmetdeopgaveomtewerkenaaneenduurzamesamenleving.Opdiepuntenkomthetkabinetinhetvoorjaarterug,ookalsreactieophetgeendeheerBarrosonaarvorenbrengt.WijhebbennogeenpaarmaandenomdathelemaaluittewerkenendanzaldeheerVendrikopzijnwenkenwordenbediend.DeheerVanLeeuwen(SP):KomtbijdekomendeVoorjaarsnotadespoedwetoverduurzameruimtelijkeinvesteringeneraan?MinisterCramer:ErligtaleenspoedwetindeKamer.DeheerKoopmans(CDA):Diewillenwijbestuitbreiden,mijnheerVanLeeuwen.MinisterCramer:Waarmeewijkomeninhetvoorjaar,hoortdeKamerinhetvoorjaar.Devoorzitter:Wijzienditalseentoezegging,dieaanheteindookzalwordengeformuleerd.MinisterCramer:Voorzitter.OokopdeNotaRuimtekomenwijinhetvoorjaarterug.VeelprojectenuitdeNotaRuimtezijnterugtevindeninhetMIRT.DeheerVanHeugtenvroeg:hoezithetnumethetbudgetvoordeNotaRuimte,zijnertekorten,vallenerprojectenbuitendebootenwelkekomeneraan?Hetisbekenddatwijeenzorgvuldigeprocedurehebben.Projectenwordenserieusbekeken,businesscaseisbelangrijkenMKBA’sspelendaarbijeenrol.Opdatlaatstekomikzometeennogeventerug.Omprojectentekunnengoedkeuren,moetenzijnatuurlijkweluitvoerbaarenbetaalbaarzijn.Ikhebhiereenlijstjevanprojectendiealzijngoedge-keurd:deNoordelijkeIJ-oevers,NijmegenWaalfront,DenBoschSpoorzone,NieuweHollandseWaterlinie,ScheveningenBoulevard,KlavertjeVierinVenlo,EindhovenA2-zone(deelzuidelijkeaansluiting),ApeldoornKanaalzoneendeGreenports.Wijhebbennogelfprojectenin2009tebeschikken:Maastricht,Zuidplaspolder,Stadshavens,Hengelo,IJsseldeltaenIJsselsprong,Groningen,Waterdunen,NieuwReijerwaard/westelijkDordtseOever(alternatievenHoekscheWaard),Haarlemmermeer,OudeRijnzone,MooienvitaalDelfland,BrainportEindhoven,AlmereenGroot-MijdrechtNoord.Iedereendieheelgoedopdehoogteis,weetwelketweeprojectendaarnogin2010TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7847 achteraankomen.Datzijn:deWestelijkeVeenweidenenDenHaagInternationaleStad.Daarmeehebbenwijalle23projectenuiteindelijkbelegd.Envaltdusniemandbuitendeboot.Wijhebbenooknietmeerdanditaantalprojectenindeportefeuillezitten.Wijzijnbezigominkaarttebrengenwelkenieuweprojectenvoorvolgenderondesinteressantzijn.Daarmeeloopikvooruitopderuimtelijkeinvesteringsagenda.Hetgaatdanomprojecteninhetkadervandeverstedelijkingsafspraken,sleutelprojecteninhetkadervandeverkenningRandstad2040,projecteninhetkadervandespoorzoneontwik-kelingenprojectendieuitdeMIRT-verkenningeninalgemenezinvoortkomen.Dieprojectenvormendebasisvoorderuimtelijkeinvesteringsagendadiewordtopgesteld.Datzijndehoofdlijnen.DeheerVanHeugtenvraagthoehetzitmethet5D-overlegenhetbudgetvoordeNotaRuimte.Isdateenadviesaandeministerenwiebeslisternueigenlijk?IndeprocedurevanhetbudgetNotaRuimtebeslisthet5D-overlegoverdeverkenningnaardeuitwerkingsfase,naruggespraakmetdeministervoorruimte,endatbenik.Perprojectwordteentrekkendeministeraangewezen.Deministerraadneemtdedefinitievebeslissingoverdebijdrageendehoogtevanderijksinvestering.Zoisdeprocedure.DaarmeehebikdevragenoverdeNotaRuimtebeantwoord.Devoorzitter:Wiliemandinterrumperennaaraanlei-dingvandeNotaRuimte?DeheerVanHeugten(CDA):Dankvoordebeantwoor-ding.Deministernoemteenaantalzakenopdietemakenhebbenmetdetoekomstigeruimtelijkeinvesteringsagenda.Wijhebbenvorigjaarbijmotiealgevraagdomereenfinancieringssystematiekbijtebedenken.WijzittenhiermeteenMIRTwaarbijhetInfrafondseenlangetermijnfinancieringvanprojectenmogelijkmaakt.Wijhebbenhetoverallerleiruimtelijkeinvesteringenoplangetermijn.Gemeenten,provinciesenregio’smoetendaarhuncofinancieringbijzoeken.Zijmoetenoptijdwetenwaarzijaantoezijn.Hoegaatdeministerinvullinggevenaandemotiediewijvorigjaarhebbenaangenomenoverderuimtelijkeinvesterings-agenda?HetismijhelemaalnietduidelijkwatdeministervoorWWIhiermeevandoenheeft.WijkrijgenbrievenvandeministervoorWWIoverditonderwerp,maarikhoordezeministerantwoorden.Voormijishetvolstrektonduidelijkgewordenwatdeministerwilgaandoen.MinisterCramer:Ikkanmeteenreagerendoornaarhetblokjeoverderuimtelijkeinvesteringsagendagaan,maarikdachteerstnogevendevragenoverdemaatschappe-lijkekosten-batenanalysestedoen,waarovermaarheelweinigvragenzijngesteld.Devoorzitter:Gaatuverder,dankandeheerVanHeugteneventueelstrakseenaanvullendevraagstellen.MinisterCramer:Wijhebbeneenmaatschappelijkekosten-batenanalysevoordeprojectenvandeNotaRuimte.OmdieanalysesgoedtekrijgeninhetlichtvaneenaantalzakendieinpureKBA’snietvoorkomen,lopenenkeleacties.Eniseenhandleidingvoormaat-schappelijkekosten-batenanalysesvanintegralegebiedsontwikkelingindemaak.WijhebbengeprobeerdomdiezwakkewaardenindeMKBA,inhetbijzondernatuurenlandschap,daarinmeetenemen.Datzalinmaart2009gereedzijn.Wijhebbenookderelatietussenomgevingskenmerkenenvastgoedwaardenonderzocht.Diestudieisafgerondennuwordtonderzochtofeninhoeverreuitdezestudiebetrouwbarekengetallenafteleidenzijn.Dezedriestudieszulleninmaartofaprilaandeverschillendeonderradenwordengepresenteerd.VervolgenswordtdeKamergeïnformeerdoverhoewijdeKBAopdezepuntengaanverbeteren.DeheerVanHeugtenheeftgevraagdhoedeMKBAendebusinesscasetoetsdoorhetplanbureauwordenmeegenomen.Delijnisdatoverheidsinvesteringenlegitiem,effectiefendoelmatigmoetenwordeningezet.Daarvoorzijninstrumentennodig.HetisFES-geld,waarvoorprocedureszijn,netalsvoorhetbudgetinhetkadervandeNotaRuimte.DeheerVanHeugtenheeftvoorgesteldomeenevaluatietedoen.Wijhebbenbeslotenomdieevaluatietegaandoen,enwijzijninmiddelsalgoedopstoomgekomen.IndeevaluatiegaanwijnadrukkelijkinopondermeerdegekozeninstrumentenenhetgeenikzojuistzeioverdeverbeteringvandeMKBA’s.Deevaluatiezal,samenmetdestudies,eindfebruari2009gereedzijn.DaarnazullenwijallesineenkeeraandeKamerdoentoekomeninhetkadervandewijzewaaropwijverdermoetenmetdeMKBA’s.Devoorzitter:IkziedatdeheerVanHeugtenwilinterrumperen,maarikstelvoordatministerCramereerstverdergaatmetderijksinvesteringsagenda.Zokanwordenvoorkomendatereenvraagwordtgestelddielaterindebeantwoordingalaandeordekomt.MinisterCramer:Voorzitter.NaastondermeendeherenVanHeugtenenVanderStaaijheeftmevrouwVermeijheelexplicietgevraagdhoehetzitmetderuimtelijkeinvesteringsagendavoordelangetermijn.Zijmaaktenzichdaarookbezorgdover.Tevensvragenzijwatdefinancieringssystematiekgaatworden.Deinvesteringsagendaiserinhoofdlijnen.Ikrefereerdealaandepuntendieiniedergevalaandeordemoetenkomenindieinvesteringsagenda.Wijzijnnubezigomdiehoofdlijnentevertaleninprojecten.Datkostnatuurlijktijd,maarin2009hebbenwijeenbeeld.Wijzullendaninstaatzijnomookvoordeperiodetot2020aantegevenwelkeprojectendehoofdprioriteitenzijn.Voorwatbetreftdesystematieklooptdezeinvesterings-agendasamenmethetMIRT.Metdegebiedsagenda’sinhetMIRTisdusookinhoudelijkesamenhangverzekerd.BijdebehandelingvandeVROM-begrotinghebikalgezegddatwijinhetvoorjaarvan2009afwegingenzullenmakeninderuimtelijkeinvesteringsagenda.MevrouwVermeijheeftgevraagdwieernuverantwoor-delijkisvoorderuimtelijkeinvesteringsagenda:VROMofWWI.Datwasnamelijkenigszinsverwarrend,ookindecommunicatieopinternet.IkbenalsministervanVROMverantwoordelijkvoorderuimtelijkeinvesteringsagendainalgemenezin.Eenbelangrijkonderdeeldaarvanisdeverstedelijkingsagenda.Endatiseenverantwoordelijk-heiddiealseerstegetrokkenwordtdoordeministervoorWWI.Alsdatoponzewebsitewatverwarrendisomschreven,danzullenwijdatoplossenenervoorzorgendatdecommunicatiedaaroverglashelderis.IndemotievandeheerVanHeugtenwordtgevraagdomdieruimtelijkeinvesteringsagendatot2020.IkbegrijpTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7848 endeeldezorgdiedaaraantengrondslagheeftgelegen.Willenwijdegewensteruimtelijkeontwikkelingenookfinancieelkunnenonderbouwen,danzalerimmerseenfinancieringsplaatjemoetenzijn,ookvoordewatlangeretermijn.IkhebnatuurlijkookvanuitdiegedachteveelsympathievoordatgenewatdeheerVanHeugtenheeftgezegd,maarikhebookgezegddatwijnudeplannenmakenendatwijervoorzullenzorgendatallesookalsééngeheelruimtelijkzalwordenopgeschreven.Wijhebbenindeafgelopenmaandenverschillendeagenda’sbehandeld.Wijhebbengesprokenovereenagendavandecommissie-Veerman,wijhebbengesprokenovereenagendainzakehetlandschap,wijhebbendebedrijventerreinenenwijhebbendeontwikkelingenvandeverstedelijking.Kortom,erzijneenheleboelruimtelijkeagenda’sdieallemaalmetelkaarmoetengaansporen.Datzalvolgendvoorjaargereedzijn.WijzullenervoorzorgendatditzodanignaardeKamergecommuniceerdwordtdatzijeenintegraalbeeldkrijgtvanalleruimtelijkeopgavenincombinatiemetdebenodigdeinvesteringsagenda.Voorzitter.TotzovermijnreactieopdeinbrengvanuitdeKameroverdeinvesteringsagenda.Ikhebnualleennogspecifiekevragenoverprojectenliggen.DeheerVanHeugten(CDA):OmdathetbudgetvandeNotaRuimteeenmaligis,zienwijheelvaakdatuitdeberekeningenkomtdateenproject20mln.rijksbijdragezoumoetenkrijgenmaarslechts15mln.krijgtomdatergeen20mln.is.Ikhebgezegddatdaneenvantweedingengebeurt:hetprojectwordtvertraagdomdater5mln.gezochtmoetwordenofwijschroevendekwaliteitomlaag.IkhebdeministergevraagdhoehetzitmetdeprojecteninhetkadervandeNotaRuimte,wantwijkrijgenveelgeluidendaterminderwordttoegekenddanernodigis.Ditleidttottweeongewenstezaken.Ikhebnogeenanderpunt.Wijhebbeneenmotieingediendenwijhebbeninmiddelseenaantalrapportengekregenwaaropstaat’’beantwoordingvandemotie-VanHeugten’’,maardierapportengaanoverallerleidingenbehalveoverdebeantwoordingvandemotie-VanHeugten.Deministerzegtnudatzijeenlijstjemaaktvandeprojectenenhoofdlijnenwaarintot2020wordtgeïnvesteerdenvandebedragendiedaarongeveerbijhorenendatzijdaargeldbijgaatzoeken.Ikvindhetjammerdatwijnueenjaarverderzijn,maardaarkomthetinfeiteopneer.Metallerespect,ikvindhetprimadatadviesbureausveelwerkenenrekenenvoordeministervoorWWI,maarmetwathierstaat,komenwijnietverder.Dithelptnietbijhetvormgevenvaneengoedeinvesteringsagenda.MinisterCramer:IkbegrijpdezorgvandeheerVanHeugten.Dieiszeerduidelijk,maarikhebtoegelichtdatwij,voordatwijallesopeenrijhebben,evendetijdmoetennemenomallesvervolgenstekunnenpriori-teren.Wijmoetenernatuurlijkooknogvoorzorgendatwijdaarfinanciënbijwetentemobiliseren.Datishetproceswaarwijnuinzitten.WijhebbeninhetkadervandeNotaRuimtebudgettoegekend.Bijdetoekenningvanbudgetzijnwijuitgegaanvanwatnodigisomhetprojecttekunnenontwikkelen.Hetbudgetisbeperkt.IndeMKBA’shebbenwijdusnatuurlijkookrekeninggehoudenmetdemogelijkhedenendenoodzaak.Inhoudelijkmoeteenprojecthaalbaarzijn.IndiezindeelikookdezezorgvandeheerVanHeugten:hetprojectmoethetprojectblijvenzoalsindeNotaRuimtewasbeoogd.MevrouwVermeij(PvdA):Metpermissie:ikvindditeerlijkgezegdheelveelwolligewoordenvoorheelweinigchocola.VolgensmijisdeKamerkIip-en-klaar.Deruimtebudgettenlopentotrond2014.DeheerVandenStaaijhadhetover2012,maarvolgensmijishet2014.Alleslooptdaarnadoor.Wijhebben’’Stadshavens’’genoemd,maaralleslooptdaarnadoor.Datvergtrijksbemoeienis.Dieagendahebbenwijeenjaargeledengevraagd.ZoalsdeheerVanHeugtenalzei,hebbenwijdaargeenantwoordopgekregen.Nuhoorikuzeggendatubezigbentmeteeninvesteringsagenda,dieerkomendvoorjaarzalliggen.Mijnvraagisheelconcreet:hebbenwijvolgendjaareengebiedsagendainhetMIRT,waarininfraenruimteparallellopen,inclusiefdefinanciering?MinisterCramer:Ikkanhieropeigenlijkalleenmaarantwoordendoortezeggendatikdathoop.Waaromzegikdat?Wijhebbennatuurlijkeenheleboelopgaven.Uwvraagiseenterechtevraagoverdedooronsterealiserenfinanciëleagendavoordelangetermijn.Daarkanikopditmomentnoggeenuitsprakenoverdoen,hoegraagikdatookzouwillen.MevrouwVermeij(PvdA):Metpermissie,’’ikhoophet’’wilikeigenlijkhelemaalnietvanuhoren.Datwilikechtniethoren.Danwordikechtpislink.IkzitnutweejaarindeKameromvoorderuimtelijkeordeningteknokken.Umoetdaarvoorvechten.Nietshopen,gewoondoen!MinisterCramer:Ikwilbestmetmijnvuistenoptafelslaan,maarhetisnunogtevroeg.Wijwillenhetnietallemaalachterelkaardoen,waarbijdeeersteprojecteninderijwelhetgeldkrijgenendevolgendeniet.Ikmoetduseerstalleagenda’s,ookdeverstedelijkingsafsprakendiemetderegio’sgemaaktworden,opeenrijhebbenomvoorhetkabinetinzichtelijktemakenwelkeopgavenerallemaalzijnopruimtelijkgebied.Zoverzijnwijnu.Uhebtaldieverschillendeopgaventoegestuurdgekregen.Nuishetnoodzaakdatikzosnelmogelijkervoorzorgdathetkabinetuwvraag,dieterechtis–iksta100%achterwatuzegt–zosnelmogelijkomzetineenruimtelijkeinvesteringsagendametdefinanciënvoordelangetermijnerbij.DeheerVanderStaaij(SGP):ikhebophetzelfdepunteenvraaggesteldenookikwordnietvrolijkvanhetantwoordvandeminister,omhetmeteenvariantopdewoordenvanmevrouwVermeijtezeggen.Betekentditlaatsteantwoordvandeminister:ja,hetkabinetwilookvolgendjaarmeteenruimtelijkeagendakomeninclusieflangetermijnfinanciering,dieparallellooptaandeinfrastructureleinvesteringen?MinisterCramer:Ja.Voorzitter.Ikloopsnellangsdeprojecten.ErisgevraagdnaardeNieuwReijerwaardbijDordrecht,hetalternatiefvoordeHoekscheWaard.Gevraagdishoehetdaarmeestaatenofhetgelddaarvoornogsteedsbeschikbaaris.Mijnantwoorddaaropis:ja,25mln.Isergeldbeschikbaarvoordeuitvoeringvandespoorzones?Nee,erisprocesgeldbeschikbaarvoordevoorbereidingzodatdeviergeselecteerdevoorbeeld-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7849 projectenkunnenwordenomgezetinplannen.Indeloopvan2009moetendieverkenningenklaarzijn.DanisdevraagaandeordewatdoorhetRijktefinancierenisendankomenzeweerinhetkadervanderuimtelijkeinvesteringsagendaaandeorde.InrelatietothetprojectDeltaIJsselsprongiseenenandertweemaandenvertraagdalsgevolgvandedoorrekeningvanheteffectvanhetadviesvandecommissie-Veerman.Deuitvoeringblijftwelgerichtop2015.InhetMIRT-projectenboekisEmmenopgenomen.Deregioneemthetvoortouwindeuitwerkingvanhetinitiatief.DaaroverzullenwijookmetderegiosprekenDitisdusallereersteenregionaalproject,maarwijbekijkenwelhoewijdaarverdermeeomgaan.MevrouwVermeijheeftgevraagdnaarParkstadLimburgendekrimp.Krimpiseenbelangrijkonderwerpwantnietoveralisgroei;erisookkrimp.Erismeerinzichtnodigindeproblematiek,vooralinLimburg.HetNiciskomtin2009meteenonderzoekhiernaar.DatgaatvooralomeenomslagindenkenbijdeomgangmetkrimpsituatiesOphetpuntvanwoningbouwwordthetonderwerpkrimpmeegenomenindeverstedelijkings-afsprakeninclusiefdeinzetvanmiddelen,zoalsookisbesprokeninhetkadervandeinvesteringsagenda.Ookmetandereinstrumenten–ikverwijsnaardebriefvandeheerCremers–wordteraandachtaanbesteed;daarhoorthetinstrumentgebiedsconcessiebij.MevrouwVermeijheeftookgevraagdnaardwangbijhetlatensamenwerkenvanpartijen.Zoverbeniknogniet.Hetproceslooptnogenallepartijenziendebelangenervanin.Ikhoefdusnognietmetdevuistoptafelteslaanwanthetprocesloopt.DeheerVanHeugtenvraagtwanneernaarverwachtinghetbesluitoverderijksbijdrageaanStadshavensRotterdamwordtgenomen.HijwildatditbesluitwordtgenomeninsamenhangmetdeZuidplaspoldervanwegedeintegralestadsvisie.Hetbesluitovereenrijksbijdragewordtinhetnajaarvan2009genomen.DaarwordtdeZuidplaspolderweldegelijkbijbetrokken.MevrouwRoefsheefteenvraaggesteldoverhetspoorArnhemCentraal.Eriseentekortophetproject.Hetisonzegezamenlijkeverantwoordelijkheidomtoteenoplossingtekomen.EnwordtnietgekortophetbudgetvoorDierentengunstevandefinancieringvanArnhem.Hetbetrefttweegescheidenzaken.WijnemeneenbesluitoverDieren–daarkomikstraksopterug–enwijnemeneenbesluitoverArnhemCentraal.Bijdeoplossingdiegekozenwordt,zalhetbelangvandetreinreizigersnatuurlijkvooropstaan.EniseenprobleemendeministervanVerkeerenWaterstaatenikmoetendaarvoorgezamenlijknaareenoplossingzoeken.Danisereenvraaggesteldoverdespoorzones.Diehebbenwijalgehad.DeheerVanLeeuwenhadeenvraaggesteldoverdesnelwegpanorama’s.Ineenaantalopenvensterswordenbedrijventerreinenneergezet.Hoezitdatnu?Datwastochnietconformdeafspraak?DeheerVanLeeuwenheefterinprincipegelijkinalshijzegtdathetnietpastbijhetbeleiddatwijvoorstaan.Erzijnechterookplannendiealhelemaalbezegeldzijnenikbennietdeministerdieplannen,diequabesluitvorminginkannenenkruikenzijn,weerhelemaalteruggaatdraaien.Eenaantalbestaandeplannen,zoalsOostvliet-polderbijLeiden,isinhetverledengoedgekeurddoordetoenmaligeministervanVROM.Daargaiknietmeeropterugkomen.Welgaanwijkijkennaareenvormgevingdieeenbetereinpasbaarheidmogelijkmaakt.VoornieuweplannenzijnerwelduidelijkeregelsinhetkadervandeAMvBruimte.Diewordtnuopgesteldenderealisatieparagraafzalonsdaarookbehulpzaambijzijn.Daardoorkanopdatmomentookeensterkeresturingplaatsvinden,omdatditdannationaalbelanggevondenwordt.Dankomikopdevraaghoeditindepraktijkdoorwerktinconcretesituaties.Daarzijnookvragenovergesteld.Ikwildezezorgvuldigbeantwoordenenstelvoor,hierop9januariopterugtekomenalswijditonderwerpnaderbespreken.DanvroegdeheerVanHeugtennaardesituatierondhetHartvanDieren.Gaatnazevenjaarnueindelijkdeschopindegrond?IkhebmoetenconstaterendatindenieuweplannenvanDierenenmetnamerondhetspoordebelangrijkstekwaliteitsdrageronderdesubsidie-verstrekking,namelijkdeverdiepteliggingvanhetspoor,geenonderdeelmeeruitmaaktvanhetplan.Daarmeehebbenwijduseenanderesituatieendatbetekent–ikformuleerditheelzorgvuldig–datDierennietautoma-tischinaanmerkingkomtvoorhetzelfdebedrag.Mijninzetisechteromeenopengesprektehebbenovereendoelmatigeoplossing,metdegemeenteenmetdeprovincieendatikdaarovereerstingesprekwilgaan.Diegesprekkenzijnnunognietafgerond.Ikbenmijbewustdatderijksbijdragevan53,3mln.opverzoekvanuwKamerisgeïnitieerd,maardatwasvooreenandereinpassingmetkwaliteitseisendienuopeenanderemanierwordeningevuld.Daarzithemnuexactookhetprobleem.Zolangwijinoverlegzijnmetderegie–endatzijnwijnog–houdikdie53,3mln.gewoongereserveerd.Datisdesituatie.DanwasernogeenvraagvanmevrouwRoefsoverhetHartvanDieren.Zijvroegofhetgoederenvervoergegroeidis.MomenteelrijdenergeengoederentreinenopdelijnArnhem-Deventer.Eriscapaciteitvooreengoederentreinperuuroverdag,maarindetoekomstwordenvolgensdeprognoseswelgoederentreinenverwacht.OverdeprognosesdaaroverkunnenwijuwKamerinformeren.Wanneerkomterduidelijkheidoverdeafwikkeling?Ikhoopubinnenenkelemaandentekunnenberichtenoverhetgeld,watdeproblematiekvanhetspoorbetreftalsookdevraagnaardegoederenver-voersprognoses.IkhoopuwKamerinhetvoorjaar2009daarovertekunnenberichten.WijgaanhetgesprekaanoverhetnuvoorliggendeplanvanhetHartvanDieren.Ikherhaaldatikdaaroverserieusingesprekwilgaanmetderegioenmetdeprovincie,omnaareenadequateoplossingtezoeken.MevrouwAgemaheeftgevraagdwaardewerknemersvandeTweedeMaasvlaktegaanwonen,hoehetverkeerdaargaatrijdenenwaaromdetweedeoeververbindingvanEuropoortmethetWestlandnietinhetMIRTstaat.Watmijbetreft,mogenwerknemersoveralwonen.IndepraktijkzullenzijinenrondomRotterdamwonen.Voorhetvervoerzijninhetkadervanandereafspraken,waaropministerEurlingsnogterugkomt,dusdanigeplannengemaaktdatdemensenzichkunnenverplaat-sen.DetweedeoeververbindingisonderdeelvandeMIRT-verkenningRotterdamenwordtdusweldegelijkmeegenomen.DeheerKoopmansheeftgevraagdnaardestandvanzakenmetdeMIRT-verkenningRotterdam-Antwerpen.HijwilwetenofdeberichtenkloppendatdeministeralvelemaandenbezigismaardaternogmetgeenVlamingTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7850 wordtgesprokenenhoeikaankijktegeneensuggestieomookhierhetprincipevandeduo’steintroduceren,naarhetvoorbeeldvanRandstadUrgent.AmbtelijkisalenigetijdviaverschillendekanalenafgetastwelkesamenwerkingsmogelijkhedenerzijntussentussenBelgiëenNederland.Bijdieverkenningwordtdaarweldegelijkalrekeningmeegehouden.IkbenzekerbereidommetdeverantwoordelijkeministersuitBelgiëteoverleggen.Debestuurlijketrio’sdiedeheerKoopmansvoorstelt,zijninhetkadervanRandstad2040eenkwintetgeworden.Ikziedaterhierookverschillendebestuurlijkepartnerszijnvanuitverschillendeprovinciesenregio’s.Dusofhetnueentrioofeenkwintetwordt,wijzullenhetweladequaatendaadkrachtigmoetenorganiseren,wantanderswordthetweereenhoopgepraat.IkdenkdatdeheerKoopmansdaarvooralopdoelt.Alswijditsoortontwikkelingenwillen,moetenwijaanpakken.Overhoewijditopeenzoduurzaammogelijkemanieraanpakken,hoortdeKamerindetoekomstmeer.Devoorzitter:Zijnervragennaaraanleidingvandeprojecten?DeheerVanHeugten(CDA):VoorhetHartvanDierenheeftdeminister53,3mln.gereserveerdmetdeoorspronkelijkedoelstellingdathetspoorverdieptmoetliggen.Nuproberenwijalzevenjaarplannentemakendiehaalbaarzijnmeteenverdieptspoor.Datheefttotnietsgeleid.Gaatdeministeronsvertellendatzijopnieuw,alseensoortezeldievoordeachtstekeerzijnhoofdstoot,eenplangaatmakenwaarbijhetspoorverdieptligt?Iszijbereidomgewoon53,3mln.intezettenvooreengoedplandathaalbaarisenwaarbijeengrootdeelvandeoorspronkelijkedoelstellingovereindkanblijven,ofhoudtzijkostewatkostvastaandeoorspronkelijkedoelstelling?MinisterCramer:Ikhebzorgvuldiggeformuleerddatde53,3mln.nogsteedsgereserveerdis.DatlaatonverletdatikmetderegioenmetdeprovinciesingesprekwilgaanoverdebijdragedievanuithetRijkinhetlichtvanhetnieuweplannodigisomdezaakvlottetrekken.Hetisnietonzebedoelingomdezaaknuweertigjaartegaanvertragen.Wijwillentoteenoplossingkomen.Overdebijdragendiedepartijendaaraangaanleverenwilik,samenmetcollegaEurlings,metderegiooverleggen.DeheerVanHeugten(CDA):Wijzullenintweedetermijnhierovereenmotieindienen,wantikgeloofnietdatditnudewegisomtegaranderendatwijopkortetermijnderesultatenziendiewijzevenjaargeledenalsKameralvoorogenhadden.MevrouwRoefs(PvdA):Eerlijkgezegd,begrijpikernuhelemaalnietsmeervan.Deredendatditverdieptmoestwordenaangelegd,wasdeaanwezigheidvanextraveelgoederenvervoer.Nuzegtdeministerdatergeengoederenvervoerisendatdeprognosespasinhetvoorjaarkomen.Danbegrijpiknietwaaromzijnuzegtdathetplannietgoedis.Inmijnogenzijnwijheelvreemdeeisenaanhetstellenaaneenplanwaardraagvlakvoorisindegemeente,eenplandatvolgensmijnuvoldoetaandeeisenvoordestartvanhetheleproject.Hetontgaatmijvolledig.MinisterCramer:MevrouwRoefsantwoordikdatwijinhetverledenmetelkaarhebbengesprokenoverhetHartvanDieren.Toenisergekozenvooreenoplossingmetverdiepteligging.DatwasdekwaliteitseisdiedeKamerzelfsteldeenwaaraandeKamereenbedragheeftgekoppeldvan53,3mln.Vervolgensbleekdathetoorspronkelijkeplanbinnenhettotalebedragnietrealiseerbaarwas.Nuligtereenanderplan.Hetblijftinderdaadzodathetgoederenvervoerindetoekomstoverdatspoorgaatrijden,dusdatwijeenprobleemhebben.Nuisdevraag,ookaanu,opwelkemanierwij–gezieneenanderplanmeteenanderefinanciëleonderbouwing–vanuithetRijkwelkbedraginleggenomdatplangerealiseerdtekrijgen.Datisdediscussieendaaroverwilikmetderegioenmetdeprovincieingesprekomtebezienofdiehele53,3mln.nodigisofopeenanderemanier.Datisprecieswaarikhetnumethenoverwilhebben.VanuitVROMhebbenwijaltijdditsoortprojectengestimuleerdalshetechtgaatominpassingenwaarbijverdiepteliggingofanderszinsruimtelijkingewikkeldeprojectennoodzakelijkzijn.Datisdusnueenanderprojectgeworden.Ookomprecedentwerkingtevoorkomen,willenwijditzorgvuldigdoenendatwatwijnuinzettenkunnenverantwoordenalshetgaatomeenfairebehandeling,ookvanandereregio’s.Devoorzitter:ZijnermeervragennaaraanleidingvanDieren?Latenwijditmeteenafronden.DeheerDeKrom(VVD):Metallerespectvoordeminister,nuhebbenwijertweeuuraanbesteedhoehetkabinethetallemaalsnellergaatdoenlopeninNeder-land,metmeermensenerbij.Nuisditjuistweereenvoorbeeldwaaromdatallemaalnietgaatlukken.Deministerbegintzelfweeropnieuwinoverlegtegaanmetallerleipartijenovereenplandaterallangligt,datbreedgedragenisenwaargeldvooris.Nubeginnenwijdaarweeraantemorrelen.Onderanderedaaromgebeurternooitietsinditland.IkkondigaandatikgraagdemotievanhetCDAmeeteken.Watmijbetreft,hebbenwijhierovergenoeggeleuterdengaatdeschopgewoondegrondin.DeheerRoemer(SP):Ikhebexacthetzelfdegevoel.HetstandpunthierovervandeKamerisvolgensmijbijnaKamerbreed.Ditplanligter,hetgeldligter,morgenbeginnen.Iksluitmijdaarheelgraagbijaan,dusdiemotiewilikookgraagmeetekenen,zekeralsbewinds-personenoverprecedentwerkinggaanbeginnen.Datismeestaleentekendatdeargumentenopzijn.DeKamerishartstikkehelder:nubeginnen!DeheerVanderStaaij(SGP):Eenmotieopditpuntzouuitstekendzijn,warehetnietdateralzoveelmotiesgeweestzijn.Metmotieskrijgjenognietdirectdeschopindegrond,lijktopditonderwerpwelaandeordetezijn.Overditonderwerpzijnalzevenjaargeledendeeerstemotiesingediend.Moethiernieteindelijkeenseenpuntachtergezetworden?DeheerVanderHam(D66):IkzouookgraagdemotiemeewillentekenenvanhetCDA,maarerzitnogeenanderevraagbij.Deministerzeidaarnetdatde55mln.diementekortkomtbijArnhemCentraalopgeenenkelemanierisverbondenmethetHartvanDieren.Eeneurokunjenatuurlijkmaaréénkeeruitgeven.IkkanmijheelTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7851 goedvoorstellendatmeninhetoostendenktdaterweleensamenhangtussenzalzijn.KandeministertoezeggendatzijeerstArnhemCentraalregelt,ookwatdefinancieringbetreft,endathetgeenuitruilmagwordenmethetHartvanDieren?Daarlijkthetweleenbeetjeop.DeheerVendrik(GroenLinks):Alsdiemotieonderwegis,zieikdieookgraagenzullenwijdieallemaaltekenen,maarvolgensmijmoetdeministerhetnietzoverlatenkomen.Inplaatsvandeschopgingendeafgelopenjarendemotiesdegrondin.Nudraaienwijheteenkeerom.Ditbegintonsechtteirriteren.Volgensmijishetvrijsimpel:deministerzegtvandaagjategenhetHartvanDieren,wijgaanaanhetwerkenhetgeleuterisvoorbij.Danwordthetgeldbesteedenkunnenwijonsweereensmetanderedingengaanbezighoudenenoveranderedingenmotiesindienen.Volgensmijmoetdatdeuitkomstvanditonderdeelvanhetdebatzijn.Dathoudikdeministergraagvoor.Devoorzitter:Graageenkorthelderantwoordvandeminister.MinisterCramer:DeheerVanderHamantwoordik:nee,hetisgeenuitruil.Wijzijnmetderegioingesprek.Hethoofdpuntisdatheteenanderplanis,meteenandere,minderebasisvoordefinanciering.Ikwilmetderegioingesprekomtekijkenhoewijdekostenverdelen.Ikvraaguommijmethetindienenvaneenmotienogevenrespijttegevenzodatikdieonderhandelingenmetderegiokanafrondenenudaaroverkanberichtenzodrawijeruitzijn.Ikverzekerudatikdatnietzalgaantrainerenendatikzosnelmogelijkmetderegiototeenoplossingzalkomen.DeheerVanHeugten(CDA):Ikstelvoordatdeministertotaandestemmingenvanaanstaandedonderdagdetijdheeft.Devoorzitter:HetstandpuntvandeKamerishelder.IkgeefhiernahetwoordaandestaatssecretarisvanVerkeerenWaterstaat.DeheerVendrik(GroenLinks):Ditgaatmijietstesnel.VolgensmijheeftdeheerVanHeugteneenvolstrektterechtpunt.Ditduurtallemaalaljaren.Alsdeministerrespijtwil,hadzijkunnenbedenkendatditongeveerhetsentimentindeKamerwas.HetisprecieszoalsdeheerVanHeugtenzegt.Totdonderdag.Devoorzitter:Datishelder.Heeftdeministernogeenreactie?MinisterCramer:Ikzegnogéénkeerdatditprocesnatuurlijknietalleeneenrijksprocesis.Hetisookeenprocesvanderegio.Wijkomenersamenmetdieregiouit.Hetpuntdatikwilmaken,isdatwijbudgetteringenhebben.Alseenplanverandert,ishetdannietterechtdatwijonsalsRijkafvragenwatdanonsdeelisvandebijdrage?Moetdatdankostewatkosthetzelfdeblijvenalswijoorspronkelijkmeteenveelduurderplanhaddeningelegd?Magikdievraagstellen?WantanderszegtdeKamervolgendekeerdatikmeteenandervoorstelkomendatwijzonietgetrouwdzijn,alsikmaarevenindetermenvancollegaEurlingsmagblijven.Devoorzitter:DeKamerkanhiereventueelintweedetermijnopterugkomen.Voorzitter:TenBroekeDevoorzitter:IkbegrijpdatmevrouwAgemahetwoordwil.MevrouwAgema(PVV):Voorzitter.WijhebbenhiertemakenmetdeministervanVROM,vanruimtelijkeordening.IkvinddaaromdevraagopzijnplaatsoverdeTweedeMaasvlaktewanneerdaarveelmeerwerkgele-genheidwordtgecreëerdwaardemensengaanwonendiedaarstrakskomentewerken.Hetantwoordvandeministerdatzijwelergensgaanwonenvindikbenedendemaat.Ikvinddatdeministervanruimtelijkeordeningmoetnadenkenwaardiemensengaanwonenenopwelkewijzeditgebiedwordtontsloten.DezelfdevraagheeftbetrekkingophetprobleemdatikhebgeschetstvandescheefgroeitussenAlmereenHaarlemmermeer.ErisnualeenwoningoverschotinAlmereennualeenbanenoverschotinHaarlemmer-meer.Datwordtin2020veelerger.Watzegtdeministervanruimtelijkeordeningdanhierindezezaal?Nee,geenwegdoorhetGroeneHart.Zegtzijdanookdatderuimtelijkeordening,deplanningnietdeugt?Ikzieandersooknietwaaraldiehuizenenaldiebanenmoetenwordengecreëerd.AanwatvoorplanningdoetdeministervanVROM?MinisterCramer:Natuurlijk,alswijgebiedenontwikke-len,makenwijverstedelijkingsprognosesvoorextramensendieineenbepaalderegiomoetenwonen.DatzullenwijdusookgaandoenalshetgaatomderegioRijnmond.Wijkunneninderdaadvoorspellendatdieregiomeermensenzalmoetenhuisvesten.Daarzijndeplannenalopafgestemd.Mensenkunnen–misschienzeiikhetgekscherend–natuurlijkwonenwaarzijwillen,maarzijzullenvooralrondderegioRijnmondgaanwonen,zoalsikermeteenachteraanzei.Daarhoudenwijbijdeprognosesrekeningmee.Dusindeverste-delijkingsafsprakeninhetvoorjaarvan2009isdataandeorde.AlshetgaatomhetGroeneHartgaanwijzorgvuldigommetdemanierwaaropwijdebereikbaarheidendetoegankelijkheidvandattoekomstigemetropolitaanseparkgaanordenen.Ikganietopvoorhandzeggenhoewijdatgaandoen.Datbespreekikmetderegioenmetdeprovinciesdiehierbijbetrokkenzijnopdatwijeenzogoedmogelijkeoplossingzoeken,zowelvoordebereikbaarheidalsookvoordeduurzaamheid.Datiswaarikvoorstaalsministervanruimte.Devoorzitter:IkziedatmevrouwAgematochnogniethelemaaltevredenismetuwantwoord.Ikgeefhaarkortdegelegenheidomnogeenvervolgvraagtestellen.MevrouwAgema(PVV):Ikhebeenduidelijkprobleemoptafelgelegd:deruimtelijkeplanningmetbetrekkingtotdeenormescheefgroeidieeralistussenAlmereenHaarlemmermeerendienogveelergerwordt.Erkomennogeens60.000woningenbijinAlmere.Erkomennogeens60.000banenbijinHaarlemmermeer.MoetenmensenvanAnaarBgaan?Mijnvraagaandeministeris:watisnuuwruimtelijkeplanning?OphetmomentdatuzegtdatergeenwegdoorhetGroeneHartkan,TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7852 prima,maardanzalereenandereruimtelijkeplanningmoetenzijn.Ikzienietinhoedieruimtelijkeplanninganderszoukunnen,wantwijmogenallangblijzijndatwijbijAlmerenogeens60.000woningenkunnencreërenDuswatzijnnuuwopvattingenuwvisie?MinisterCramer:Usteltzo’nbredevraag,terwijlwijeenbeleidhebbendaterhelemaalopgerichtisdatwijdeverstedelijkingsafsprakenlatensporenmetdeafsprakenoverwerkgelegenheid.Metalleswatuvraagt,wordtuopuwwenkenbediendinalleplannendiewijaanhetmakenzijn.Datisjuisthetintegralebeleiddatwijvoorstaan.DeheleschaalsprongvanAlmeregaatnietandersdanoverwatuvraagt.Dusdezelaatstealgemenevraagkanikalleenmaarparerendoortezeggen:leestuonsbeleid.Devoorzitter:IkwijsdeKamereropdaterstraksnogeentweedetermijnkomt.IkwildoorgaanmetdestaatssecretarisvanVerkeerenWaterstaat.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Voorzitter.Ikhebdrieblokjes:regionaalov,gedecentraliseerdetrein-dienstenendebinnenvaart.Vanmiddaghebbenwijhetheelconcreetoverprojecten.EindoktoberhebbenministerEurlingsenikeenlangetermijnambitieenmaatregelenpakkettenvoordekorteenmiddellangetermijngepresenteerdindeMobiliteitsaanpak,waaroverwijooknogapartkomentespreken.Dekrachtvanonsmobiliteitsbeleidzitindesomderdelen.Investerenopkortetermijninmultimo-dalereisinformatie–daarvoortrekkenwij30mln.uit–investerenindewegeninhetspoor–daarovergaatuhetvanavondmetministerEurlingshebben–eninvestereninregionaalovengedecentraliseerdetreindiensten,defietsendebinnenvaart.Aandehandvandevragendieaanmijgesteldzijn,zalikindrieblokjesantwoordenenperonderdeelookdespecifiekevragenbeantwoorden.Ikbeginmethetregionaalopenbaarvervoer.Rijkendecentraleoverhedeninvesterenforsinhetregionaalopenbaarvervoer,vooraldaarwaargroteaantallenreizigerszijn,inenrondomdegrotesteden,nietalleenindeRandstad,maarookindestedelijkenetwerkendaarbuiten.Erisruim1mld.,waarvanruimdehelftafkomstiguitderegio,omhetregionaalovsneller,vakerenzonderomwegentelatenrijden.Hetzwaartepuntvandeuitgavenligtindezekabinetsperiode.DeheerKoopmanssteldedevraagwaaromRandstadrailbovengrondsaanlandtopDenHaagCentraal,terwijlereerdereenovereenkomstisgeslotenovereentunnel.Anderevariantenzijndestijdsafgevallen,zeihij,omdatdezederuimtelijkeontwikkelingvanhetprojectDenHaagNieuwCentraalzoudenschaden.In2005heeftDenHaageenondergrondseaanlandingineentunnelvoorgesteld.Bijdeverdereuitwerkingwassprakevantechnischeproblemenenhogerekosten.DenHaagheeftalternatieveoplossingenonderzocht.Ikbeoordeeldieopdefunctionaliteitendegemeentezaldieopruimtelijke-ordeningsaspectenbeoordelen.Eenaanlandingopplus-2-niveaubovenhetbusplatformlijktnuquakosten,functionaliteitenruimtelijkeordeningdebesteoplossingtezijn.DanheeftdeheerVendrikomduidelijkheidgevraagdoverderijksfinancieringvoorbestaandetramplanneninsteden.InhetActieprogrammaRegionaalOpenbaarVervoerwordtsteviggeïnvesteerdindetram,namelijk460mln.waarvanhetRijk215mln.betaalt.Bijdeuitwerkingvanmijnvisieophetov,conformdemotiebijdebegrotingsbehandelingvanonderanderedeChristenUnie,zalikvanzelfsprekendookkijkennaardemogelijkhedenvoorlightrailentram.Enbijdebeoorde-lingvandevoorstellenzalnatuurlijkookeenkosten-batenanalysewordengemaakt,wantdieisnietonbe-langrijk.Hetisbekenddatvoorlightrailentramsubstan-tiëlevervoersbewegingennoodzakelijkzijnomdeinvesteringinderdaadrendabeltemaken.MevrouwAgemaheeftmijgevraagdhoehetstaatmetdeNoord-Zuidlijn.DezelijnwordtontwikkeldonderregieenverantwoordelijkheidvandeStadsregioAmsterdam.Bijeendergelijkprojectzijnervelerisico’s,zoalswijallemaalookhebbenkunnenzien.Inderapportagesdieikhebontvangen,wordtnogsteedsuitgegaanvanopleveringin2015.DeheerCramerheeftgevraagdofdeNoord-ZuidlijnookkanwordendoorgetrokkennaarAmstelveen.EriseenaanvraagingediendvooreenombouwvandeAmstel-veenlijnopdeNoord-Zuidlijn.IkbenhieroverinoriënterendgesprekmetdegemeenteAmsterdam,maarookhiergeldtdaterhogeeisengesteldwordenaanhetreizigersaantalomhetinderdaadrendabeltelatenzijn.VerdervroegdeheerCramerwaaromergeenov-projectenzijnindeZuidplaspolder.Erzijnwelplannenvoorlightrail.Opditmomentisditnietaandeorde,geziendebeperktewoningbouw.Mogelijkishettoekomstinteressantbijeenverdereuitbreidingvandewoningbouw.DeheerCramervroegoferin2009eenbesluitwordtgenomenoverdefinancieringvandeRijnGouwelijnWest.Ikgaervanuitdatdebesluitvormingoverdezelijninhetbestuurlijkoverleginhetvoorjaarvan2009kanwordenafgerond.VoordeRijnGouwelijnOostisinmiddels140mln.gereserveerd.OpdevraagvandeheerCramerofdesnelwegdusonderdeelkanwordenvandeMIRT-verkenningRotter-damishetantwoorddatikdezesuggestiezekerzalmeenemenindeMIRT-verkenning.DeheerCramerheeftookgevraagdnaardelijnZwolle-Almelo-Enschede.Hijheeftgezegddatditeenprioritairprojectis,maardatermisschiengeengeldis.Ookwildehijwetenwatikhiervanvind.Bijdequickscanvanhetgedecentraliseerdetreinvervoerisvast-gestelddatopdezelijnalleendepunctualiteittekort-schiet.DepunctualiteitzalverbeterenmetdealvastgesteldeengefinancierdeprojectenAlmeloVerdieptendeaanlegvandecombitunnelinNijverdal.Daaromisergeenaanvullendeactievereist.DeheerVanderHamheeftgevraagdomderegiotebetrekkenbijhetdoortrekkenvandemetrovanAmsterdamnaarAlmere,eventueeltotPurmerend/Aalsmeer,enookbijdeplannenvoorlightrail.DemogelijkheidomdemetrototAlmeredoortetrekken,maaktonderdeeluitvanOVSAAL,endebesluitvormingdaaroverzalookindatkaderplaatsvinden.DeplannenvoorhetdoortrekkenvandemetrototPurmerend/AalsmeerenlightrailVelsenkunnenwordenbetrokkenbijdegebiedsagenda’senbijdein2010uittewerkenvisieophetopenbaarvervoer.Dievisiewerkenwijuitconformdemotie-Cramer.DeheerKoopmans(CDA):ZoudestaatssecretarisineenbriefhaarbesluitvormingoverhetopenbaarvervoerTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7853 endetraminAmsterdamnaaronstoekunnensturen?WijhebbenheterbijdebegrotingoverDenHaagevenovergehad,maarwijzoudengraagnadertoegelichtkrijgenwaterpreciesgaatgebeuren.Wijkunnendattotnutoenognergensvinden.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Alleinformatiedieuvraagt,staatindebijlagebijdeMobiliteitsaanpak.DeheerKoopmans(CDA):Dieinformatiekenik,maarikzouhetwatuitgebreiderwillen.Erstaanweleenpaarzinnetjes.Wijgaanervanuitdatdaaraanwatmeerdocumententengrondslagliggen.HetwasbijnavierkeerhetbedragvanDieren,duserzalweleenpakketjebesluitvormingzijn.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Datiserzekerwel.Alsuhierovernogmeerachterliggendeinformatieenstukkenwilt,benikzekerbereid,udietoetesturen.MevrouwVermeij(PvdA):Wijzittenhieralbijnadeheledagenhebbeneendebatgehadmeteeninteressantediscussie,ookoverhetopenbaarvervoerenoverdeaanlegvannieuwewijken.DestaatssecretarisrefereerdealevenaandeZuidplaspolder,maarookaanAmstel-veen.HetgevoelindezeKamerwordtnogalbreedgedeelddatwijsomseenaanloopjemoetennemennaarietswatlaterexploitabelwordt.Destaatssecretarisweetnetzogoedalsikdatdatbijovknaplastigis,datwijvoortdurendwachtentotwijhetaantalopstappershebbenendatwijallen–zekerdeferventevoorvechtersvanopenbaarvervoer–daareigenlijkveranderinginwillenbrengen.Amstelveenheeftmet80.000inwonersgeenstation.Destaatssecretariszegtdatwijvoldoendeopstappersnodighebben.IkkanmijnietvoorstellendatjegeenstationrendabelkuntkrijgeninAmstelveen.DeZuidplaspolderiseentypischvoorbeeld.Ikweetnognietinwelkedichthedenwijdaargaanbouwen,destaatssecretarisheeftdaargeenenkelezinaangewijd.KanzijhierietsoverzeggeninreactieophetgevoelendatzoduidelijkleeftindezeKamer?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Ikkanhetgevoelenheelgoedbegrijpen,datleeftbijmijnatuurlijkook.Alsjeeennieuwewijkaanlegtenalsjewildatmensendejuisteroutinekrijgen,moetjeerinderdaadvoorzorgendateralvrijsnelopenbaarvervoeris,zodatzijzichnietaangewendhebbenommetdeautotegaan.Hetisheelmoeilijkomdieroutineweerterugtebuigen.Datkenikdus.Tegelijkertijdmoetjewelreëelzijnmetjeplannen.Erwordtzekerrekeninggehoudenmetdetoekomstigesituatiealsgekekenwordtofdeplannenrendabelzullenzijn.Erwordtechtnietnaarditmomentgekeken,maarooknaareenverderetoekomst,waarindewijkvolledigbebouwdzalzijn,ennaardeverderevervoersbewegin-gendiedankunnenwordenverwacht.Datwordtmeegenomeninhetafwegenvanhetaldannietrendabelzijnvandelijn.Erwordtdusnietnaarhetmomentvannugekeken.DeheerVanderHam(D66):Goeddatuvolgendjaarterugkomtoverheteventueeldoortrekkennaaranderegebieden.Umoetnatuurlijkaltijdgoedkijkenofdaterweluitkan.Ikvraagudaarbijwelomookeenswatverdertekijken.BijdeontwikkelingrondDenHaagendeRijnGouwelijnzijnerallemaalkleinerelightrailachtigeverbindingen,waarvanwijhopendatzijindetoekomststeedsmeermetelkaargeknooptraken.Erzijnallerleiproblemendoordateranderesystemenwordengebruiktenzomeer.Ikhoopdatuookwatverderkijktdanalleennaardekomendetientotvijftienjaar,wantdankunnenwijerwellichtookindeplanningvoorvolgendjaarrekeningmeehoudendatditmogelijkeenontwikkelingindeverretoekomstzoukunnenzijn,zekeropplekkenwaarnualtreindijkenliggenuithetbeginvandevorigeeeuw.Dienetwerkenzijnereigenlijkal,alleenzijnzijindejarenvijftigafgebouwd.Kuntudatookindieverkenningmeenemenvoorvolgendjaar?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:IndeMobiliteits-aanpakhebbenwijverschillendetijdzonesopgenomen.Wijhebbengekekennaarknelpuntenwaarerechtdirecteffectisalsjeernugeldinstopt.Daaraanwordtbijvoorbeeldruim1mld.besteed.DaarisookdemotievandeheerCrameropgericht,omtekijkenofermeervandezemogelijkhedenzijn.Hoesneller,hoebeter.Vervolgensisernatuurlijkookdemiddellangeendelangetermijn,waarwijooknaarkijken,maardaargaanwijdezekabinetsperiodenietdirectmeebeginnen.Wijgaanwelnawateengoedstelselvanovis.HetdoelvandeMobiliteitsaanpakisomdereizigerechtdekeuzetegeven.Datbetekentdatereengoedwerkendov-netmoetzijndatgoedopelkaaraansluit.Dusdaarkijkenwijzekernaar.Ditisookeenvanderedenenwaaromwijgraagwillendatertot2028gekekenkanworden,omdatdatonsdemogelijkheidgeeftomditverantwoordenduurzaamopdelangetermijntedoen.DeheerVanderHam(D66):Dankuweldatuverderwiltkijken,zekerookalsjemeeneemtwaarvroegerlijnenhebbengelopen,voordeTweedeWereldoorlog.Heelvaakligtervooreendeelalinfrastructuurdiejekuntgebruiken,zekerindestedelijkeendichtbevolkteRandstad.Daarbijvindikhetwelvangrootbelangdatusamenmetuwcollegavanruimtelijkeordeningbezietofje,alshetgaatomtoekomstigewoningbouwlocatiesvooralinhetnoordenvandeRandstad,eenwin-win-situatiekuntcreëren.Alsjemeergaatbouwen,ishetmeervoordehandliggendomhetdaartedoen,omdatdaarvooreendeelaldeinfrastructuurligt.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Datiseenuitste-kendesuggestie,dienemenwijookmee.In2010komikechtmetplannenvoordelangeretermijn.Ikzegutoedatwijookzekerrekeninghoudenmetderuimtelijkeordeningendewoningbouw.DeheerRoemer(SP):DestaatssecretarisheeftgeantwoordopdeperikelenrondomdeAmsterdamseNoord-Zuidlijn.Zoalsbekend,wordtdaardeenetegenslagnadeandereopgestapeld.HetRijkheeftdeverantwoordelijkheidafgekochtenAmsterdamzitnumetdegebakkenperen.Amsterdamisnatuurlijkookopzoeknaaralternatievenhoehetdaarmeeverdermoet.OpwelkevoorwaardenisderijksbijdrageaanAmsterdamafgegeven?KanAmsterdaminderdaadvrijuitiederalternatiefbedenken,gezienalletegenslagen?Zijnernogvoorwaardengesteld?Kandebouwbijwijzevansprekengeheelstilgelegdworden?Kandelijndeelsafgebouwdworden?HeeftAmsterdamdevrijheidomditallemaaltedoenofisderijksbijdrageopbepaaldevoorwaardengegeven?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7854 StaatssecretarisHuizinga-Heringa:UzegtdathetRijkdeverantwoordelijkheidheeftafgekocht.Datisnietdejuisteomschrijving.DeverantwoordelijkheidligtbijAmsterdam,omdatwijhetregionaalopenbaarvervoergedecentraliseerdhebben.HetRijkheeftweleenbijdragegegeven.Aandiebijdrage,dieookisuitgekeerdviadeBDU,zittensubsidievoorwaarden.Mochtditprojectstoppenofmochtenerdingengebeurenwaardoornietmeeraandesubsidievoorwaardenwordtvoldaan,dankanhetRijkhetbedragterugvorderen.Zogaatdatmetsubsidie.AlshetgaatomdetoekomstenalsAmsterdamdenkteenalternatieftehebbenwaarvanhetmooizouzijnalshetRijkdaarnogeensfinancieelnaarkeek,danmoetmeneenheelgoedverhaalhebben.Danzullenwijdaarnatuurlijknogeensnaarkijken,maaraltijdonderdesubsidievoorwaardendiedaaraangesteldworden.DeheerCramer(ChristenUnie):Ikmisteindebeant-woordingwatdestaatssecretarisvindtvanhetvoorstelomtekijkennaarov-knopenbijdeZuidtangent,meteenkruisingmetdeA9daar.Kandatvolgendjaarookindeplanstudiewordenopgenomen?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Ikhoordatdeministeropdezevraagzalingaan,dushetantwoordkrijgtuvanavond.Devoorzitter:Ikconstateerdatergeenverderevragenmeerzijn.Ikverzoekuaanuwtweedeblokjetebeginnen.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Mijntweedeblokjebetreftdegedecentraliseerdetreindiensten.Dequickscanrichttezichmetnameopde22gedecentraliseerdetreindiensten.Deafgelopenjareniseropdezelijneneenaanzienlijkevervoersgroeigerealiseerd.Opeenaantallijnenissprakevaneenflinkegroeipotentie.Ikdraag90mln.bijaandekostenvankortetermijnmaatregelendieeenbetergebruikvandiegedecentraliseerdetrein-dienstenkunnenbewerkstelligen.InhetMIRT-overleginhetvoorjaarvan2009wilikdaaroverafsprakenmakenmetdedecentraleoverheden.Danwilikookmethensprekenovercofinanciering,wanthetisduidelijkdaterdanmetdie90mln.natuurlijkveelmeerkangebeuren.DeheerKoopmansvroegwelkeinfrastructuurnodigisvooreensneltreindienstoverdeMaaslijntussenVenloenMaastricht.ProRailheeftonderandereonderzochtwaternodigzouzijnvoordezesneltreindienst.Deconclusiewasdatdaarvoorvrijwelzekereenextraspoornodigisophet23kilometerlangetrajecttussenVenloenRoermond.MogelijkisookeenuitbreidingvandeperroncapaciteitinVenlonodig.ProRailheeftnognietonderzochtwelkemaatregelenernodigzijnvooreenextrasneltreindienstvanRoermondnaarMaastrichtenviceversa,hetresterendedeel.OverigenswordtopdittrajectnualweleenIC-dienstgeboden.Deverbindingbetrefttweeverschillendeconcessies,enerzijdshettrajectVenlo-Roermond,datwordtgeredendoorVeoliaenanderzijdshettrajectRoermond-Maastricht,datdeeluitmaaktvanhethoofdrailnetvandeNS.MevrouwRoefsvroegoferzichtisopeeninhaalspoorbijSneek.IkbenerovergeïnformeerddatdeprovincieFrieslandbinnenkorteenovereenkomstmetProRailgaattekenen,zodatSneekNoordeeninhaalspoorzalkrijgen.Hetisdebedoelingdatdatbegin2009zalstarten.MevrouwRoefsvroegookoferzichtisopextraperroncapaciteitinLeeuwarden.Hetisnunetbekendgewordendatdateenknelpuntis.ProRailisopditmomentbezigmethetzoekenvanoplossingen.VerderheeftmevrouwRoefsgevraagdofervoorhetknooppuntJoureeentijdelijkeoplossingdenkbaarismetinzetvanopenbaarvervoer.OverhetknooppuntJoureisafgesprokendatderegioinhetvoorjaarvan2009meteenvoorstelkomt.IkwilopaangevenvandeKamerdaarbijwelaandachtvragenvooreentijdelijkeoplos-sing,mogelijkinderdaadmetinzetvanopenbaarvervoer.Datkanzekeropdekortetermijnsoelaasbieden.DeheerRoemer(SP):IkhadookgevraagdnaardiezelfdelijnwaarvandestaatssecretarisalleenVenlo-Roermondheeftgenoemd.DehelelijnlooptnuvanNijmegennaarRoermond.Ikhebjuistintegraalgeprobeerd–laatikdatwoordnogmaareensnoemen,nuwijdatvandaagzovaakgehoordhebben–omdiehelelijndeeltelatenuitmakenvanhettrajectGroningen-Maastricht.Nugaathetallemaalviasteden,vialijnendietochalovervolzijn.Ditzoueengroteontlastingkunnenzijn.Dielijnheeftintotaliteiteenbehoorlijkepotentie.Wildestaatssecretarisdaarnogopingaanofkomtdeministerdaarnogopterug?MijntweedevraaggingoverRandstadrail.DeOnder-zoeksraadvoorVeiligheidheeftnaonderzoektehebbengedaan,geconcludeerddatheteigenlijkallemaaltesnelvanstartisgegaanendateenkennis-enexpertise-centrumvanhetRijkhieraanwellichteenbijdragehadkunnenleveren.Ziethetkabinetdaarietsin?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Opdeeerstevraagoverdehelelijnzaldeministervanavondterugkomen.IkhebdefeitelijkevraagvandeheerKoopmansbeant-woordwaternubekendisoverdetweelijnenwaaroverikhetmetugehadheb.Opdevraagofwijietszienineenkennis-enexpertisecentrumomdatditproblemenbijRandstadrailhadkunnenvoorkomenantwoordikdatditeenonderwerpisdatweerietsnaastdeonderwerpenligtinhetMIRT-projectenboek.Ikkomhierinelkgevalindetweedetermijnopterug,maarikhebeventijdnodigomhiernaartekijken.MevrouwRoefs(PvdA):IkkomtochnogeventerugophetinhaalspoortussenSneekenLeeuwarden.Ikhoordedestaatssecretariszeggendatzijzelfsalgehoordheeftdathetin2009gerealiseerdkanworden.Ikhebbegrependathetgerealiseerdkanwordenomdatdeprovinciewilvoorfinancierenenhetopfiftyfiftybasiswilaanleggen.Daaroverhebiknunognietsgehoord.Hetgaatnaarikmeenom3mln.Graagkrijgikhieropantwoord.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:DatisgeenafspraaktussenhetRijkendeprovincie.Ikhebugezegddatikinhetvoorjaarmetalleregio’swilsprekenoverdebestedingvande90mln.Ubegrijptdatikdannatuurlijkookgraagweleengoedeafwegingwilmakeninwelkeregio,aanwelkeprojectenenmetwelkecriteriawijdatgeldgaanbesteden.Alsikhetzozie,denkikdatditinhaalspoorechteenheelgoedekanszalmaken,maaromnuandereregio’sniettekorttedoen,stelikvooromeventewachtentothetoverleginhetvoorjaar,omdaninéénkeermetalleregio’safsprakentemaken.DanzitFrieslanddaarookbij.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7855 Devoorzitter:Ikzieverdergeenvragenenikverzoekdestaatssecretarisaanhetlaatsteblokjetebeginnen.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Voorzitter.Mijnlaatsteblokjeisdebinnenvaart.Watdequickwinsvandebinnenhavensbetreft,isdeeerstetrancheeensucces.Ikhebdatbijdebegrotingsbehandelingookalgemeld.Hetbeschikbaresubsidiebedragvoordeeerstetrancheisflinkovertekend.Eris30mln.beschikbaareneris75mln.gevraagd.IndeMIRT-overleggenvaneindoktoberhebikuiteindelijk35projectenvooreentotaalbedragvan34,6mln.gehonoreerd.Deuitvoeringvandieprojectenzalin2011startenenin2013zijnafgerond.DeheerKoopmansheeftgezegddathetkabinetsamenmetdesectorvoorstellenmoetdoenvoorregionaleplannendiebinnende62mln.nietkunnenwordengehonoreerd.BijdebegrotingsbehandelingheeftdeheerCrameralgevraagdofikdenoodzaakzietotmeerinvesteringenindebinnenhavens.IkhebtoendeheerCramergeantwoorddatikderegelingquickwinsbinnenhavensin2009wilevalueren.Daarbijbetrekikookderesultatenvanhetonderzoeknaarverwachtecontainerstromen.Wijmoetennogwelkijkenhoewijverwachtendatdaterindetoekomstuitziet.Begin2010stelikmijvooromtebekijkenofereenderdetranchenodigis.BijdiebesluitvormingzaliknatuurlijkookzekerhetnualverwoordestandpuntvanhetCDAgoedbetrekken.VerdervroegdeheerKoopmansom€200.000beschik-baartestellenvoordeopwaarderingvandemooiebinnenhavensinLeeuwarden.Indeeerstetranchehebikdieaanvragenietkunnenhonorerenomdatdeonderbou-wingvandeprojectennietgoedgenoegwas.Danmoetjeprioriteitenstellenenwordendegenenwelgehono-reerddieeengoedeonderbouwinghebben.Erisnatuurlijknogeentweedetranche.Ikbenzekerbereidomdezelfdevoorstellenindietweedetranchetelatenmeedoenalszijbeteronderbouwdzijnenomtekijkenofzijdanwelgehonoreerdkunnenworden.DeheerKoopmansheeftookgevraagdomeenpreverkenningvandezeesluisDelfzijl.Dezepreverken-ningiseenverantwoordelijkheidvandeprovincieGroningen.Deprovincieheeftmijdepreverkenningnognietofficieelaangeboden.Viainformelecircuitshebikwelgehoorddatdepreverkenningmogelijknieteenzodanigpositieveuitkomstheeftalswijmisschiengraagzoudenzienenhoren.Maardeofficiëleuitreikingaanmijmoetnogplaatsvinden,dusdaarmoetiknogevenopwachten.DeheerVanderStaaijheeftgezegddathijwelvragenheeftoverhetreguliereonderhoudvandevaarwegenbijhetinlopenvanhetachterstalligonderhoud.Indebegroting2009zijnalextramiddelengereserveerdomdeachterstandeninhetonderhoudvandevaarwegenin2016tehebbeningelopeninplaatsvanin2020,vierjaareerder.Ditiseenforseversnellingtenopzichtevandemidtermreviewuit2006indevorigebegroting.Indiemidtermreviewisookaangegevendatpasindeperiodevanaf2011hetbudgetgroeittothetniveauwaaropvooralpreventiefonderhoudmogelijkis.Datbetekentdatondanksdeindiebegrotingverwerkteversnellingvoorheteerderwegwerkenvanhetachterstalligonderhoudernutijdelijksprakeisvaneenontoereikendbudgetin2009.Maarditzalin2010weerachterderugzijnendeeinddatumdatin2016alleachterstalligonderhoudisingelopenkomtabsoluutnietingevaar.DeheerVanderStaaijendeheerRoemerhebbengevraagdoferookmeergedaankanwordenaanhetoplossenvanknelpunten.HetCOVheeftgezegdhiermogelijkhedentezienvooreenbedragvan150mln.tot250mln.Eenaantalzakenmoethiervoorwordenopgelost.Teneersteisdatdecapaciteit.Rijkswaterstaatzalommeertekunnendoenechtmeermenskrachtmoetenhebben.Hetisnietzodatjevandaageenadvertentiezetenmorgendemensenhebt.Daargaatechtweldenodigetijdoverheen.Tentweedehebikmijvoorgenomenomtezienhoewijkunnenlerenvandesnellereaanpakvandeproceduresmetdewegen.Datzouookvoordevaarwegenwinstkunnenopleveren.Wijmoetenweleenaantalmaandenafwachtenhoedatnupreciesuitpaktenwatwijdaarvankunnenleren.Tenderdeiseenversnellingterwaardevan150mln.tot250mln.natuurlijkmooi,maardatgeldmoetdanwelopeengegevenmomentnaarvorengehaaldworden.Ditzijnnoghobbelsdiedaarvoorgenomenzoudenmoetenworden.Inditverbandwilikookterugkomenopwatanderenhebbengezegdoverdekredietcrisisendemogelijkhedenvanversnellingdieerzoudenzijn.Ubegrijptdatikdemogelijkhedenvanversnellinghiertochechtineersteinstantieziebijhetbeheerenonderhoud.Wijzullenerinfebruariopterugkomenomtekijkenwaternupreciesmogelijkisenwaterookfinancieelvoornodigis.DanheeftmevrouwRoefsgevraagdnaardestandvanzakenbijSeineNord.VerkeerenWaterstaatheeftop2decemberinsamenwerkingmetdehavenvanRotterdam,VoiesnavigablesdeFrance,deFranseambassadeendeEVDeenseminargeorganiseerdinRotterdam.DaarwarenookNederlandsebedrijvenbij.Hetprojectisnaderonderdeaandachtgebracht,inclusiefdemogelijkhedenvoorPPS.ZowelinFrankrijkalsinBelgiëwordthardgewerktaanderenovatieenaanpassingvanbestaandevaarwegen.Datishardnodigvoorhetbeterbevaarbaarmakenvanhetproject.InNederlandisdebestaandeinfrastructuuroporde.VoorhetontbrekendestukopFransgrondgebiedwordtdoordeFranseoverheidnoggezochtnaar900mln.MenkijktdanooknaareenPPS-financiering.ErisookgevraagdoferzichtisopeenaanvullendebijdragevoordeWilhelminasluisindeZaan,zodatwijmeteenplanstudiekunnenstarten.Deplanstudieisalgestartenisbijnaklaar,waarschijnlijkbegin2009.Deprovincieishiervandetrekker.Metdeprovinciehebikafgesproken,overlegtevoerenopbasisvandeplanstudieeneenvoorstelvanderegiovoorfinancie-ring.Indatgesprekzalookeeneventuelerijksbijdrageaandeordekomen.Ubegrijptdatikdaarnunognietopvooruitwillopen.Ikwilechtevendeuitkomstvandeplanstudiebegin2009afwachten.DeheerKoopmansheeftgevraagdofikmeewilwerkenaaneensecondopinionoverdevaargeulHarlingen-Terschelling.Datwilikzeker.Hetlijktmijookeenheelgoedideeomtekijkennaarcofinancieringvandebetreffenderederij.HetiswelgoedomtebedenkendatdeenormeomwegdiedeveerbootnaarTerschellingmoetmakentochweltemakenheeftmetstromingenindeWaddenzeeendateenrechtevaargeulgravenwelaantrekkelijklijkt,maarvooronderhoudnatuurlijkwelheelveelgeldzouvragen.Jewerktdaneigenlijktegendenatuurin,dusdatisweleenaandachtspunthierbij.Eensecondopinionkanechterzekergeenkwaad.Datklinktwatflauw.Ikgahiermeeaandeslag.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7856 DeheerVanHeugtenheeftgevraagdofdeomwissel-besluitenvoordeIJsseldeltaKampenenIJsselsprongZutphennogvoor1januari2009zullenwordengenomen.Hetzieternietnaaruitdatdatzalgebeuren.Datisopzichzelfnietbezwaarlijk,wantdePKBverplichthierniettoe.DeIJsselsprongZutphenrealiseertnietin2015devereistewaterdaling,maarhetplanbiedtwelkansenvoordehoogwateropgavevoordelangeretermijn.SamenmetdeministervanVROMenderegionalepartnersgaikdemogelijkhedenverkennenomtekomentoteenplandatzoweldekorterealsdelangeretermijnbedient.Ikdenkdatwijdaarinhetvoorjaarvan2009helderheidoverhebben.Danzalookeenmogelijkomwisselbesluitgenomenkunnenworden.VoordebypassKampenisdebeslissingverplaatstnaarheteerstekwartaalvan2009,zodatdetoekomstvastheidvandezemaatregelookindebesluitvormingbetrokkenkanworden.DatbrengtmijookbijdegeruststellingwaaromdeheerVanderHamgevraagdheeftomdathijindepersditweekendtochietsanderslasdanhijdachtdatikindebegrotingsbehandelingvorigeweekgezegdhad.IkneemaandateriemandvoordeheerVanderHamluistertenhemhelemaalopdehoogtezalstellenvanwatikantwoord.Hetkabinetheeftinhetwaterplande1,5meterpeilstijgingdiedecommissie-Veermannoemtalsmaximumovergenomen,maarhetechtebesluitendebepalingtothoeveelhetpeilzalstijgenwordtpasin2015genomen,omdatdaarvoornogeenheelaantalonderzoekennodigisomtekijkenwatnudefinitiefdehoogtezoumoetenzijn.DusikdenkdatikdeheerVanderHamkangeruststellendaternogallemogelijkhedenzijnenonderzoekengedaanwordenomtesprekenoverdestijgingvanhetpeilinhetIJsselmeer.Devoorzitter:DeheerVanderHamkomtnetbinnen.IkzagdatdeheerVendrikzogeïnteresseerdkeekdathijhetdeheerVanderHamvastinzijnoorkanfluisterenwatdestaatssecretariszojuistheeftgezegd.DeheerVanderHam(D66):Washeteengoedantwoord?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Jawel,hetvielbestmee.DeheerVanderHam(D66):Ukrijgthetvanmijintweedetermijntehoren.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:DeheerKoopmansvroegwatikdoemetdegebiedsontwikkelingIJsseldeltaZuid.VoorhetprogrammaRuimtevoordeRivierwordteenquickscanuitgevoerdnaarmogelijkeconsequentiesvaneenhogerIJsselmeerpeilvoordebypassKampen.DaarnaastwordtdefinanciëlehaalbaarheidvanhetplanIJsseldeltaZuiduitgewerktdoorRijkenregio.DaarbijwordtookdeRoggebotsluisendemogelijkheidvanvoorfinancieringdoordeprovinciebetrokken.SamenmetdeministervanVROMzalikhieroveropnietaltelangetermijn–ikverwachtookvoorjaar2009–eenbeslissingnemen.DeheerRoemerheeftmijgevraagdofikdesignalenkendatderadaroplossingophetHollandsDiepweggegooidgeldzouzijnenwatdaaropmijnreactieis.Indeplanstudiewordtbreednaaroplossingenalsradar-dekkingenbetonninggekeken.Deplanstudiezalbegin2009opgeleverdworden.Opbasisdaarvanzalikeenafwegingmakentussendeveiligheidendekosten-effectiviteitvandemaatregelen,waaronderradardekking,omdenautischeveiligheidterplaatsetewaarborgen.Devoorzitter:SubtielwarenmijalverzoekengemeldvanmevrouwRoefs,deheerVanderStaaijendeheerRoemer.MevrouwRoefs(PvdA):Ikhebvolgensmijnogeenvraagopenstaanoverpersoneelstekorten.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Opdepersoneelste-kortenbijRijkswaterstaatbenikwelingegaaninantwoordopdeheerVanderStaaij,maarikhebdaarbijuwnaamkennelijknietgenoemd.Alshetgaatomhetversnellenvandeaanlegvanvaarwegprojectenbijde150mln.tot250mln.waarhetCOVmogelijkhedenvoorziet,ishetpersoneelstekortweleenhobbeldiegenomenzalmoetenwordenendienietzoheelsnelkanwordenopgelost.DeheerVanderStaaij(SGP):Isdeinzetvandestaatssecretariserwelopgericht?Hetiseenhobbel,maaralswijdieversnellingwillen,zouerwelwerkvangemaaktmoetenwordenofnietjuisteenpositiefaspectvandenegatievekredietcrisiswellichtnumeermogelijk-hedendaninhetverledenbiedtomooknogaanextrapersoneeltekunnenkomen.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Alshetgaatomdegevolgenvandekredietcrisisdenkikeerderaanbeheerenonderhoud,omdatdatwerkisdatjedirectkuntbeginnen.Alshetgaatomdeaanlegiseraltijdeenheleprocedurelefasedaaraanvoorafgaand,diegewoonheelveeltijdkost.Datwasdetweedehobbeldieikunoemde.Ikwilookzienofikdieprocedureskorterensnellerkanlatenlopen,maardaarvoorwilikeerstevenkijkennaarcollegaEurlingsomtezienhoehijdatmetdewegendoet.Mogelijkkanditookopnietaltelangetermijngoedelessenvoordeomgangmetdeprojectenindenatterijkswaterstaatopleveren.Diebeidezakenzoudenkunnenleidentotversnelling.Danisernogweldefinanciering,diedan,lastbutnotleast,natuurlijkookwelweereenenormehobbelis.Alswijdiedriedingenoverwinnen,kunnenwijversnellen.DeheerVanderStaaij(SGP):Uwinzetiserwelopgerichtomtekijkenofwijdiehobbelskunnenoverwin-nen?Wordenwijdaaroverberichtbeginvolgendjaar?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Jazeker,mijninzetisomdieteoverwinnen.DeheerRoemer(SP):IkhebnogeenaanvullendevraagnahetnogalcryptischeantwoordvandestaatssecretarisoverhetradarsysteemophetHollandsDiependeDordtseKil.Ikgaervanuitdatzijeenslimmeafwegingzalmakenalsdievoorligt.Ikhadhaargevraagdofdesignalen–zijweetwelkeikbedoel–haarhebbenbereiktenofdeKamerookdiegeluidenzoumogenontvangen.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Overdesignalenwaaroveruspreekt,hebtumijeerderaangesproken.Ikbendaaringedoken.ZijkomenwaarschijnlijkuiteenconceptversievaneenvandedrierapportendieaandeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7857 Kamerzijntoegestuurd.Uweetdatikzekervanplanbenomeengoedeafwegingtemaken,dusookdatwatumijaanreikt,zalikzekernogeensgoedbekijkenomgeenonverstandigebesluitentenemen.Devoorzitter:Ikziedaterverdergeenvragenmeerzijn.Ikwilhiermeedezetermijnvandestaatssecretarisafsluiten.Wijhebbenbeslotenomnogvoordediner-pauzegedurendevijfminuteneentweedetermijntehoudenmetministerCramer.DeheerKoopmans(CDA):Alswijeveneenminuutjedetijdkrijgenomdezakenteordenenzoudatwelkomzijn.Devoorzitter:Ikschorsdevergadering.Devergaderingwordtvan18.25uurtot18.30uurgeschorst.Devoorzitter:HetwoordisaandeheerVanHeugten.DeheerVanHeugten(CDA):Voorzitter.Debeantwoor-dingvandeministeroverhetspelregelkadervanhetMIRTheeftonsiniedergevalgoedgedaanopéénpunt,enwelhetadagium’’integraalwatmoet,maarsectoraalwatkan’’.Wijdenkentochdatallesaanalleskoppelenuiteindelijknietdatgeneoplevertwatwijmetelkaarvoorogenhebben.Overhetruimtelijkinvesteringsbudgethebikhardewoordengesprokeninderichtingvandeminister,omdatwijabsoluutniettevredenwarenoverdebeantwoordingvandemotievanvorigjaar.HetCDAwasuitermateontevredenoverdiebeantwoording,zijhetietsmindervernietigenddanmijncollegavandePvdA.Ikhebhiervandaagmeerantwoordengehoorddanineenjaartijdindereactiesdie,inditgevalviaWWI,naaronstoezijngekomen.IkhebnuenigzichtopdehoofdlijnenvanderuimtelijkeprojectenwaaroverwijpratenenikweetnudatereennadereinvullingmoetkomenendatdeministerkomendvoorjaardeKamerhierovernaderwilinformeren.WijzitteninjanuariweerineenoverlegoverdeNotaRuimte.WellichtkandeministerdaaralvasteeneersteschetsvangevenaandeKamer.IkbenookblijmetdetoezeggingvandeministeroverdestadshavensRotterdam:eengoed,grootenbelangrijkproject,ookincombinatiemetdeZuidplaspolder.Diecombinatieheeftdeministertoegezegd.Ikroepdeministeralleenopomhierprioriteitaantegevenenomdebesluitvormingvoordezomervan2009afteronden.Wijdenkennetzoalsanderefractiesdatdatheelbelangrijkis.OokbenikblijdatdeministerheefttoegezegddatvoordealternatievenvandeHoekseWaard,debedrijven-terreinenNieuwReijerwaardenWestelijkeDordtseOever,nogsteeds25mln.beschikbaarisendathetsignaaldatwijkregendatdaar3mln.vanafgehaaldzouzijnnaarhetrijkderfabelenverwezenkanworden.OverhetHartvanDierenhebbenwijuitgebreidmetdeministergedebatteerd.Ikdiennamenseenaantalfractiesdaaroverdevolgendemotiein.IkmoetuzeggendatwijhetlidVerdonkmissenindezen,anderswasditeenKamerbredemotiegeweest.Hoekanhetookanders?DePartijvoordeDierenishelaasinditgevalvoorDierenafwezig.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,overwegendedateraljarenlangoverdeproblemeninDierenwordtgesproken,gerekend,getekendenonderhandeld,endatdeKameralvanaf2002geldvooreenrijksbijdragevooreenoplossingterbeschikkingheeftgesteld;draagtderegeringopomde53,3mln.diegereserveerdisvoorhetHartvanDierennietopnieuwterdiscussietestellenengeennieuweplanvormingtestarten,maarovertegaanomderijksbijdrageinhetthansvoorlig-gendeplanintezetten,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenVanHeugten,DeKrom,Roemer,VanderStaaij,Roefs,Cramer,VanderHam,VendrikenAgema.Zijkrijgtnr.42(31700-A).DeheerKoopmans(CDA):Voorzitter.Ikdankdebewindsliedenvoorhunantwoorden.Ikdankdestaatssecretarisinhetbijzondervoorhaarduidelijketekstoverdederdetranchequickwinsbinnenhavens.Zijgaatermeeaandeslag.Wijwachtendatnatuurlijkwelbijdebegrotingvoor2010af.Ikhebevenoverwogenomhaaralssteuntjeinderugeenmotiemeetegeven,maarlaatikhetbijdezennogeensuitspreken:ikhebdeverwach-tingdatzijditzogezegdopeenordentelijkemaniersamenmetdekansrijke,CO2-vriendelijkesectorregelt.MevrouwVermeij(PvdA):Voorzitter.Ookvanmijnkantdankvoordebeantwoordingvandevragendoordebewindslieden.Wijhebbenerinmijnogeneenstevigdebatvangemaakt.Ikvinddatooknodig,zoalsuinmiddelsbegrepenhebt.Ikmaakenkeleopmerkingenoverhetspelregelkader.Ikdankdebewindsliedenvoorhuntoezeggingdatheteenstukinontwikkelingis,daterdusindatopzichtookeenontwikkelingzalplaatsvindeninhetkaderdatverbandhoudtmetdegebiedsagenda’sendatwijdaarvaneennieuweversiekunnenverwach-ten.Ikvraagmijafofditweereenjaargaatduren.Dithebinmijneerstetermijnalgevraagd.Overheteerstekadereneenaantalgenoemdeaspectendaarvanhebiktochnogweleenopmerking.IkdienersamenmetmijncollegavandeChristenUnieookeenmotieoverinoverhetvolgende.Debewindsliedenstellenheelduidelijkdatzijinhetkaderalleenhetprocesvaststellenendatalhetbeleidinbeleidsnota’smoetwordenvastgelegd.Ervindtalleenvroegoflaatinteractieplaats.Ookdatmoetwordenvastgelegdinhetspelregelkader.Daaroverdienikdevolgendemotiein.Zijisalbekendvanons,vanonzebeidefractiesvolgensmij,inverbandmethetopenbaarvervoer.MotieDeKamer,TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7858 gehoorddeberaadslaging,overwegendedathetwenselijkisdathoogwaardigovbijnieuwbouwwijkentijdigbeschikbaarisendatdaaromnietmoetwordengewachttotdatersprakeisvaneenaanvaardbaarexploitatieniveaualsdaarwelzichtopis;overwegendedatovtijdigkanwordengerealiseerdalsheteenkeiharderandvoorwaardeisinhetMIRT-spelregelkadereningebiedsexploitatieswordtmeegeno-menzodataanloopverliezenkunnenwordenopgevan-gen;verzoektderegering,samenmetdecentraleoverhedenteonderzoekenhoebelemmeringenvooreentijdigerealisatievan(hoogwaardig)ovbijnieuwbouwwijkenkunnenwordenweggenomenenhiertoehetMIRT-spelregelkaderaantepassenendeKamerhieroverbinneneenhalfjaarteinformeren,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenVermeijenCramer.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.43(31700-A).DeheerVanHeugten(CDA):IkhebeveneenvraagjeaanmevrouwVermeij.Alsikhetgoedgehoordheb,vraagtzijofdeaanloopverliezenuithetovuitdegebiedsexploitatieskunnenwordenbetaald.Wordtdewoningbouwdaardoorniethelemaalonbetaalbaar?MevrouwVermeij(PvdA):Datkannietdebedoelingzijn.Dezemotieisdanookeenoproepomteonderzoekenofdatmogelijkis.Wijwetendatditinsommigegebiedenalinexploitatiesinaanmerkingwordtgenomenendatditniettothogerekostenleidt.Hetgaatnatuurlijkaltijdomhetopvullenvaneenbepaaldetijdspanne,omhetnagaanofbepaaldeinvesteringennaarvorenkunnenwordengehaald.Dathoeftniettotduurderehuizenteleiden.DeheerVanHeugten(CDA):Dusubeperkthettotvoorfinancieringen?MevrouwVermeij(PvdA):Datisweleenvandebelangrijksteitemsindezen.DeheerVendrik(GroenLinks):Ikzoudenkendathetwijhetéénkeerzoudenmoetenregeleninplaatsvanhetteonderzoeken.Wijhebbenonszovaakaandezezelfdesteengestoten,eenkeer,tweekeer.Alsditdeintentieisvandezetweebelangrijkecoalitiefracties,zullenwijhetdanvanavondookeventoepassenopeenaantalprojectendienogvoorbijkomen?Dankunnenwijhetnamelijkmeteenregelen.Daarhoudikwelvan.Isdatookdeintentievanbeidecoalitiefracties?MevrouwVermeij(PvdA):Waarmogelijkisdatzekerdeintentie.ZelfnoemikhetgebiedrondomValkenburg.DanhebbenwehetbijvoorbeeldoverdeRijnGouwelijnwaarvandeaanlegisgepland.Diemoetoptijdklaarzijn.DatisdeintentievanhetMIRTendatisookdeintentievandezemotie.Overderuimtelijkeinvesteringsagendahebbenwijstevigewoordengewisseldmetdeminister.Wijbegrijpendathethaarinzetisomdatechtgoedteregelen,maarwijvragenalsindsenkelejarenomeeninvesteringsagendavoordeperiode2014-2020.Wijhebbeneraleenjaaropgewacht,maarwijhebbennietsgekregen.Deministerzegtdatzijernumeebezigisen,inderdaad,zoalsdeheerVanHeugtenterechtzegt,hebbenwijertijdensditdebatalmeerinformatieovergehaddaninhethelejaardaarvoor.Tochmeentmijnfractiehiereenmotieovertemoetenindienen.Zijluidtalsvolgt.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedatnaaraanleidingvandemotie-Koopmans/Samsomderegeringinhetvoorjaarvan2009komtmeteenvoorsteltotverlengingvandeMIRT-periodetotenmet2028;vanmeningdathierinderuimtelijkerijksinvesteringen,voortvloeienduitdeNotaRuimte,eenplaatsmoetenkrijgen;verzoektderegering,inaanvullingopdeontvangenuitvoeringvandemotie-VanHeugtenc.s.(31200-XI,nr.60)eendoorzichttegevenopdenoodzakelijkefinanciëlemiddelen2014-2020enwaarmogelijkmeteendoorkijktotenmet2028tekomen,inclusiefdewijzewaaropdezeinvesteringeninhetverlengdeMIRTwordenopgeno-men,endeKamerdaaroverinhetvoorjaar2009teinformeren,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenVermeij,VanHeugten,VanderStaaij,VanLeeuwen,VendrikenCramer.Zijkrijgtnr.44(31700-A).MevrouwRoefs(PvdA):Voorzitter.IkvraagministerCramerwanneererduidelijkheidkomt,althansinhaarogen,overdeov-terminalArnhemofwanneerhetgatdateris,gedichtwordt.Ikdankdestaatssecretarisookvoorhaarantwoorden.KanvolgenshaardederdetreinSneek-Leeuwardenmeedoenmetdequickwinsinhetvoorjaar?IkwijshaarernogeensopdatikhebgevraagdofwijopeensubstantiëlebijdrageaandeWilhelminasluiskunnenrekenen,zodatzijnaderealisatiefaseopenkangaan.Datkaneenhandreikingzijnenduidelijkheidbiedenoverhaaropstellingindeonderhandelingen.DeheerCramer(ChristenUnie):Voorzitter.Ikdankbeidebewindspersonenvoorhunuitvoerigebeantwoording.Ikhebinmijninleidingnogaandestaatssecretarisgevraagdofhetmogelijkisdatderegionaleverkennin-genwaarhetRijkbijbetrokkenzalzijn,ookwordenopgenomeninhetMIRT-projectenboek.TentweedewilikeenopmerkingmakenoverhetregionalespoorZwolle-Enschede.IkhebdatgedeeltelijkTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7859 incombinatiegebrachtmetdeN35.Ikhoopdatdeministerdaarzometeennogevenopingaat.IkhadiniedergevalgevraagdomhetontbrekendedeelZwolle-Almeloteelektrificerenenereeninhaalspooraanteleggen.Volgensmijishetaandestaatssecretarisomdaaropteantwoorden,omdathetnogeenonderdeelisvanhetregionalespoor.Ikhoorhetgraag.IkhebinderdaadgevraagdnaarhetinhaalspoorbijLeeuwarden-Sneek.Hetismogelijkdatdestaatssecreta-risdaaroveralsnogeentoezeggingdoet,maarikdieneriniedergevaleenmotieoverin.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedatmeteenkortinhaalspoorenhetplaatsenvaneenwisseldefrequentievandetreinentussenLeeuwardenenSneekkanwordenverhoogd;overwegendedatditeenquickwinis,dienietisopgenomenindelijstprioritairetrajectenvandequickscanregionaalspoor;overwegendedatdeprovinciebereidis,voortefinancierenenhetprojectin2009aantebesteden;verzoektderegering,inoverlegtegaanmetdeprovincieomdezekwaliteitssprongtehalen,ondervoorwaardevaneenminimaalgelijkebijdragevandeprovincie,endeKamerbinneneenhalfjaarteinformerenoverderesultaten,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenCramerenRoefs.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.45(31700-A).DeheerVanLeeuwen(SP):Voorzitter.Ikdankdebewindsliedenvoorhunbeantwoordingineerstetermijn.Errestenwatmijbetrefttweepuntjes,indeeersteplaatshetspelregelkader.Alsikdeministergoedbegrepenheb,iszijbereidomdestofkamdoorhetveelvoudaanonderliggendenota’s,waardeinhoudenhetbeleidinstaan,tehalenendieoptenemenindemeerinhoude-lijkekantvanhetspelregelkaderomtevoorkomendatertelkenswillekeurigwordtgeshoptinnueensdeze,danweerdienota,zodathetnietalleenomhethoegaat,maarvooralookomhetwat.Ikhoorgraagvandeministerofzijdietoezegginginderdaadinhaareerstetermijnheeftgedaan.Indetweedeplaatswilikdeafwezigheidvanhaarministerie,dushetministerievanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer,bijdeorganisatievanderuimtelijkekwaliteitaandeordestellen.Deverantwoordelijkheiddaarvoorwordtbijlagereoverhedengelegd,indachtighetdogmauitdeNotaRuimte’’centraalwatmoet,decentraalwatkan’’enzovoorts.Ikdenkdatditnietslimis,wantdeRinhetMIRTbiedtvolgensmijprimademogelijkheid–zijisopditmomentnogvrijkleinenmagbestgroterworden–omdatnujuistwelvoorelkaartekrijgen.ErbestaatnamelijkeendirecterelatiemetfinancieringdoorhetRijk,dusdeministerheeftdaarineenpositie.Ikzoudaarnietalleeneenverantwoordelijkheidvoordecentraleoverhedenvanmaken,maarheteigenlijkalshoofd-prioriteitvandeministervanVolkshuisvesting,Ruimte-lijkeOrdeningenMilieubeheerbeschouwen.Ikgafhetvoorbeeldvandesnelwegpanorama’s.Ikvroeghoedatzatendaaropkreegikhetenigszinsgeijkteantwoorddatikwelverwachtte,namelijkdathettrajectalzolangetijdgeledeningeslagenwas,daternietmeervanafkonwordengeweken.EensoortgelijkargumentwerdaltijdaangevoerdinhetkadervandeBetuwelijnenvandesnelwegdoordenoordelijkewouden.IsdeministerbereidomniettewachtenopdeAMvB–ikweetnietwanneerdiekomt,eind2009,eind2010;ikweetnietwanneerdiedingenklaarzijn–maaromeenvoorkeurs-rechttoetegaanpassenenzodoendehetideevandeopenlandschappenendevenstersserieustenemen?Iszijbereidomtestellen:ditwillenwij,wijvindenditbelangrijk,dusgeenflauwekulindiepanorama’sofindienationalelandschappen–hetzijnallemaalnationalelandschappen–enomereenspaalenperkaantestelleninplaatsvanhetmaarweerovertelatenaananderenendeverantwoordelijkheiddaarvooruitdewegtegaan?DeheerVanderStaaij(SGP):Voorzitter.Ikbedankwilallereerstdebeidebewindsliedenvoorhunbeantwoor-ding.Indezetweedetermijnstipiktweepuntenaan.Indeeersteplaatshebikinmijneerstetermijnoverhetspelregelkadergezegddatmijnfractieveelwaardehechtaaneenhelderinzichtindelangetermijnfinancieringvanruimtelijkeprojecten.DemotiediemevrouwVermeijdaaroverheeftingediend,hebikdaaromookvanhartemedeondertekend.Ikdankdestaatssecretarisvoordedoorhaargetoondebereidheidomzichintezettenvoorhetoverwinnenvanprocedurele,financiëleenpersonelehobbelsteneindenieuweprojectenophetvlakvandebinnenvaartteversnellen.Delinkdieikoverigensmetdekredietcrisislegdehadalleenmaartemakenmetdepersonelekantvandezaak.Wellichtishetonverwachtseeffectvandecrisisdathetnugemakkelijkerisdaninhetverledenompersoneelaantetrekken,maargoed,datzalmoetenblijken.Wijhorendaarvolgendvoorjaariniedergevalmeerover.Wijwachtendatgraagaf.MevrouwAgema(PVV):Voorzitter.IkbegonmijnbijdragevanmorgenmetpositievewoordenoverdeRinhetMIRT.Watderuimtelijkeordeninginvult,wordtdoorVerkeerenWaterstaatmetelkaarverknoopt.Datisallemaaldegebouwdeomgeving.Eenintegralebenaderingisdaaromnatuurlijkookpositiefentoetejuichen.Ikhebdrieonderwerpennaarvorengebracht:deMaasvlakte,hetGroeneHartenhetalsmaardaaromheenblijvenrijden,endescheefgroeimetbetrekkingtotAlmereenHaarlemmermeer.Juistdatzijndegrotevraagstukkenopditgebied.Daaropmoetgeïntegreerdeafstemmingplaatsvindenensamenhangwordengevonden.IkmerkdaartochonvoldoendevanbijdeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer.IkvinddaarmeeookditeersteMIRTeengemistekans.Alsergeenontwikkelinginkomt,lijkthetmijbeteromdeRermaarweeruittehalen.DeheerVendrik(GroenLinks):Voorzitter.IkhebslechtsTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7860 driekortepunten.HetantwoordvanhetkabinetopdevraaghoedathetMIRTgaatinzettenalsreactieopdeeconomischerecessiediehetgevolgisvandekrediet-crisiskwamintweevoud,eerstvandeministervanVerkeerenWaterstaat,diegewoonvrolijkriep:’’Datisdespoedwet’’,envervolgensvandeministervanVolkshuis-vesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer,diedateigenlijkniettegensprak.Dathadikeigenlijkwelgraaggezien,wantdeSpoedwetwegverbredingisnatuurlijkonmogelijkeengroenantwoordzoalsBarrosodatwildeopderecessie.Mijntweedepunthangthiernauwmeesamen.Dezeministeriseensterinhetdoodeenvoudigontkennendatallewegverbredingenenallenieuwesnelwegendienualweeropgenomenzijnineenaantalplanstudies,enigszinsinvloedhebbenopdeuitstootvanCO2.Datgaanwijvanavondwaarschijnlijkookweermeemaken.Hetisalleengewoonnietwaar.Eerlijkgezegd,hebikhetdaarookweleenbeetjemeegehad.Zoalsikinmijneerstetermijnalhebgezegd,vindikheteigenlijkvanzelfsprekenddatikvanafhedentewetenkomwathetMIRTbetekentvoorheteffectieveenambitieuzeklimaatbeleid,dathetkabinetzobelangrijkvindt.DeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheerzalditongetwijfeldbeamen.IkvindheteerlijkgezegdooklogischdateventuelenieuweplannenvanhetkabinetdieeenverderestijgingvanCO2totgevolghebben,bijvoorbeeldbijgelegenheidvaneenvolgendMIRT–datzouzomaarkunnen–gecompen-seerdworden,wantanderszijnafsprakenoverdoelstel-lingendiejebijvoorbeeldvoorhetjaar2020hebt,nikswaard.Ikwildatinbeeldhebben.OokwilikdatwijhethelekabinetofdeministervanVerkeerenWaterstaat,wanthijisnatuurlijkdegrotemanindezen,daaropkunnenafrekenen.Daarovergaatdevolgendemotie.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedatdeaanlegvaninfrastructuurvaninvloedisopdetotaleCO2-uitstootvanhetverkeer;constaterendedatverschillendeplanbureaushuntwijfelhebbengeuitofdereductiedoelstellingenvoorCO2voordesectorverkeermethethuidigkabinetsbeleidgehaaldworden;verzoekthetkabinet,vanafvolgendjaarbijdeaanbie-dingvanhetMIRTookeendoorrekeningvandeeffectenvandezeinfrastructureleplannenopdeuitstootvanCO2tepresenteren,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenVendrikenVanderHam.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.46(31700-A).DeheerVendrik(GroenLinks):Mijnlaatsteopmerkingisdevolgende.Watvoorklimaatbeleiddreigt,sijpeltinmijnogenookdoorinhetantwoordvandeministeropvragenoverderuimtelijkekwaliteit,waarvoorzijverantwoordelijkis:eenmooi,fatsoenlijk,ingerichtNederland.Deantwoordendiezijheeftgegeven,klinkenallemaalprachtig,metrespectvooralleprocessenenproceduresendenotievanintegraliteit,maarerisermaareentjeaandezetafeldieechthardbeleidvoertendiezitdaar.Datisdeministervansnelwegen.Mijnvreesblijft–ikhebdeministerertoeuitgedaagdomditteweerspreken–datinfrastructuur,dehardeinfrastructuurinNederland,gewoonleidendblijftvoorheelveelruimtelijkeordeningendatwijvervolgensvandezeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheereenverhaaltehorenkrijgenwaaromhetwelweerinpasbaaris,endatruimtelijkeordeninginditlandnooiteenzelfstandigekwaliteitwordtdiezohardisdateenbepaaldeinfrastructuurgewoonnietdoorgaat,datwijhetgewooneenkeernietdoen.Dathoorikdezeministerooknooitzeggen.Inprincipegaataltijdallesdoor.Datwilhijook;deschopmoetdegrondin.Somsmoetdeschopevendegrondnietin.DathebikdeministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheernognooithorenzeggen.Alshetandersis,hoorikhetgraagindezetweedetermijn.Danweetikdatruimtelijkeordeningenkwaliteitvanlandschap,vandeinrichtingvanditland,eenseenkeerietsvoorgaatstellen.Totophedenblijfikgrotetwijfelsdaaraanhouden.Nogmaals,mochthetanderszijn,danhoorikhetgraagvandeechteministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer.DeheerVanderHam(D66):Voorzitter.IkbenblijdatdestaatssecretarisheeftgezegddathetnognietzekerisdatdeplannenvandeheerVeermanwordenuitgevoerdendatzijnoguitgebreidmoetenwordenonderzocht.Ikbendaarblijmee,omdatwijdaarniettesnelenteveelopvooruitmoetenwillenlopen.OokbenikblijmethetonderzoeknaarwaterzogezegdindenoordelijkeRandstadallemaalzoukunnengebeurenmetlightrailendergelijkezaken.IkhebeenvraagaandeministervanVROMoverdeA12.IkhebbegrependatdeministervanVerkeerenWaterstaatalheeftgetekendvoorhetplandatdaarvoorbestaat,maarzijnogniet.Kloptdat?Ookhebikbegrepen–vanwiezegikniet–datditplandezeweekdoorhaarministeriezouwordengetekend,waardoordemensendiedaarnogopkunnenreagerenergintijdwordenafgeknepen.Zijhebbenzeswekendetijd,maardaarzitnogeenhelevakantietussen.HierbijgaathetvooraloverdePleijroute.Wildeministerhieropreageren?HoegaanwijommetdekwetsbaregroenegebiedeninNederland?Mijnbuurmanrechtsvroegdital.Ikbenookwoordvoerdernatuur.Invergelijkingmethoeeropdatvlakmoetwordengetrokkenengesleurdomdeopgaventerealiseren,isdekordaatheiddiehiertentoonwordtgespreid–datisopzichzelfprima–niethelemaalinbalans.’’Ifyoucan’tbeatthem,jointhem’’indachtig,stelikdaaromvooromdeNtoetevoegenaanhetMIRT.HetgaatdanMIRNTheten.Datisonuitspreekbaar,maarhetzouweleenaardigideezijn.MotieDeKamer,TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7861 gehoorddeberaadslaging,overwegendedatzoweldecommissie-Verheijen,alsdeAlgemeneRekenkamer,alshetPlanbureauvoordeLeefomgevingdezorguitspreektdatdehuidigevoortganginrealisatievandoelstellingenvandeEcologischeHoofdstructuur(ehs)onvoldoendeisomin2018dezedoelstellingentebehalen;overwegendedat,wanneerdeverwervingsopgavevandeehsonderwerkingvanhetMIRTkomt,ditertoebijkandragendatdezeverwervingeninrichtingvoortva-rendwordtopgepaktinsamenhangmetandereruimtelijkeontwikkelingen;verzoektderegeringomteonderzoekenofhetonder-brengenvandeverwervings-eninrichtingsopgavevandeehsonderdeMIRTkanbijdragenaaneenvoorspoe-digerealisatievandedoelstellingenvandeehs,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenVanderHamenVendrik.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.47(31700-A).DeheerKoopmans(CDA):VindtdeheerVanderHamdanookdatde56.000hectareruilgrondendiebijdeDLGzitten,vanafnudoorzijnmotiebeschikbaarkomenvoordeministervanVerkeerenWaterstaat?Datzouechtintegraaldenkenzijn.DeheerVanderHam(D66):Ikbenbijhetdebatoverdeehsuitgebreidingegaanopderuilgronden.Datzijndeniet-ingerichtegrondendienietechttotdeehsbehoren,maardiealseensoortwisselgeldwordengebruikt...DeheerKoopmans(CDA):2mld.isdat!DeheerVanderHam(D66):Ikbenhethelemaalmetueensdatdiedaarnietvoorbenutzoudenmoetenworden.Zijmoetenzosnelmogelijkwordentoegepastomdeehsterealiseren.Datdandieruilgrondenvoorietsanderswordengebruikt,watdatookmogezijn,kunjedanindeintegraleafwegingbetrekken.Datspreektvanzelf.Mijgaatheteromdatdeehsachterligt.Datzouuookeenzorgmoetenzijn.DaarmerkikvandeCDA-fractiealleenheelweinigvan.Datzouumeeraanhethartmoetengaan.Steuntudezemotiedus,dankunnenwijmisschienheelsneloverde56.000nognietingerichtegrondenspreken.Danisweldieehsendiekwetsbarenatuurgerealiseerd.Datzouuookwatwaardmoetenzijn.DeheerKoopmans(CDA):Wijhebbenvandaaggenoegaanhethartgedaan.DeheerVanderHam(D66):Samenmetu,oké,diehebtudan.Devoorzitter:Isditheteindevanuwbetoog?DeheerVanderHam(D66):Ja,zeker.Devoorzitter:DankomenwijhiermeeaanheteindevandetweedetermijnvandeKamer.IkgeefhetwoordaanministervanVolkshuisvesting,RuimtelijkeOrdeningenMilieubeheer.MinisterCramer:Voorzitter.IkbehandelallereerstdevragenvandeheerVanHeugten.Zijneerstevraaggingoverhetruimtelijkinvesteringsbudget.LaterheeftmevrouwVermeijdaarovereenmotieingediend,waaronderdeheerVanHeugtenookstaat.Ikkomdaarzoopterug.DeheerVanHeugtenkrijgtgraaginhetvoorjaarofiniedergevalvoordezomereenuitspraakoverdestadshaven.HethangtinhogemateafvandevraagofdeMKBAopschiet.Wijschattendathetnietluktomhetvoordezomerrondtekrijgen,maarikzal,deopmerkingenvandeheerVanHeugtenindachtig,iniedergevalmanentotspoed,zodatdeMKBAzosnelmogelijkisafgerond.Opditmomentisdeplanningdathetnajaar2009wordt.Ikherhaaldatwijonsbestzullendoenomhetteversnellen.DeheerVanHeugtenheefteenmotieingediendoverhetHartvanDieren.DezemotiewordtKamerbreedondersteund.Ikhebineerstetermijngezegddatikmethetoogopprecedentwerkingmoeitehadmethetzomaartoekennenvanhetoudebedrag,terwijlhetbudgetinhettotaalvolgensdeplanningveelkleinerisendatjejekuntafvrageninhoeverrejedandezelfdepercentagesalsinhetoorspronkelijkevoorstelzoumoetenhanterenineennieuweversieoferopzijnminstanderszinsovermoetprateninplaatsvancoûtequecoûtehetoudebudgetzomaartehandhaven.IkprobeerdedaarmeetezeggendaternogtweetotdrieandereBIRK-projectenaankomenendatwijdanprocedureeleenprobleemhebbenmetdemanierwaaropwijmetditsoortbeslissingenomgaan.GezienhetfeitdatdegeheleKamerdemotievandeheerVanHeugtensteunt,legikmijdaarbijneer.Hoezalikhetanderszeggendanzo.Ikondersteunwathijzegt.Devoorzitter:UbedoelttezeggendatuhetoordeelaandeKameroverlaat,maardemotiezaluitvoeren.MinisterCramer:Ja.Devoorzitter:Iklaataandeindienersoverofzijdaarconsequentiesaanverbinden,maardathorenwijstraks.MinisterCramer:MevrouwVermeijheefteenmotieingediendoverhetspelregelkaderenhetopnemenvanovendeaansluitingmetdestedelijkeontwikkeling.Zoalsikuzei,ishetspelregelkadereenprocesmatigkader.AlsunaarhetMIRTkijkt,kuntuinhoofdstuk2deuitgangspuntenlezenvanhetinhoudelijkebeleiddatwijinachtwillennementenaanzienvandetoepassingvandatproceskader.IkheberdanookeensterkevoorkeurvooromdemotievanmevrouwVermeijtevertalenentezeggen:wijbetrekkenhaarvoorstelvoorovdatnognietinhoofdstuk2vanhetMIRTstaatbijdeinhoudelijkeuitgangspuntenvanhetbeleiddatdetoetsisvoordeprocesaanpak,anderszouheteenbeetjeeenrarefiguurzijn.Danzoudenwijeendinghebbendatinhoudelijkis,terwijlderestinhoudelijkallemaalinhoofdstuk2staat.Daaromondersteunikdezemotienietopdezemanier.MevrouwVermeij(PvdA):Uzegt:’’Ikneemhetoverinhoofdstuk2vanhetMIRT.’’Ikoverlegevenmetmijnmede-indienerwatwijhiermeegaandoen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7862 MinisterCramer:MevrouwVermeijheeftooknogeenmotieingediendoverderuimtelijkeinvesteringsagenda.Watmijbetreft,vormtdezemotieeenondersteuningvanhetbeleid.MevrouwRoefsvroegnoghoehetmetdeov-terminalteArnhemstaatenwanneerdeKamerdaaruitsluitseloverkrijgt.Wijzijndaaroverinoverlegenproberendefaseringintermenvaninvesteringenzoaantepassendathetprojectiniedergevalnietstagneert.Eindfebruari2009moetikumetArnhemzekerheidkunnenbiedenoverhoewijhettekortkunnenoplossen.DeheerVanLeeuwenhaakteinopwatikookhebgezegdoverdeopmerkingoverhetopnemenvanovinhoofdstuk2.Daarmeehebikdievraagbeantwoord.DeheerVanLeeuwen(SP):Ikheballesympathievoordemotieoverhetov,maarhetgingmijnietomhetov;hetgingmijomhetdebatdatwijnethebbengevoerdoverhoejehetspelregelkadermeerinhoudkuntgeven.Ovisdaareenonderdeelvan,maarerkannatuurlijkmeer.MinisterCramer:Inantwoordophetconcretevoorsteloflievergezegd:demotievanmevrouwVermeij,hebikoverdeinhoudelijkeuitgangspuntengezegddatdehoofdlijnverwoordstaatinhoofdstuk2vanhetMIRTendatwijopgrondhiervaninhoudelijktoetsenwatdeprocesaanpakvanhetspelregelkaderbehelst.Zohebbenwijhetduidelijkvanelkaaronderscheiden.IkkeernogeventerugnaardemotievanmevrouwVermeijoverdeinvesteringsagenda.Ikzeidatdiehetbeleidondersteunde,maariklaathetoordeeldaaroveraandeKamerover.Dathadikernogevenbijmoetenzeggen.Excuses.DeheerVanLeeuwenheeftnoggevraagdhoewijmetdedecentraleaanpakomgaaneninhoeverrewijeenaantalzakenterughalennaarhetRijk,zodatwijsturendkunnenoptreden.Hijvroeghoehetmetdeaanpakopditmomentzateninhoeverrewijdaarnualmeeaandeslagkunnengaanalshetgaatomhetlandschap,zekerinhetlichtvandesnelwegpanorama’s.Mijnantwoorddaaropisalsvolgt.Wijhebbenalmetprovinciesengemeentenafgesprokendatwijnualgaanwerkenmetwatwijvastleggeninhetkadervanderealisatie-paragraaf,dieeennadereomschrijvingbehelstvankernkwaliteitenvanonderanderehetlandschap,alhoewelhetwettelijknogniethelemaalisgeaccordeerd.Wijgaannudusaluitvandatbeleid.Daarophoudenwijelkaardusookscherp.Metanderewoorden:alswijhethebbenoverdesnelwegpanorama’senhetbeleidterzake,danisdatnualwatwijinfeiteinuitvoeringwillenbrengen.Daarbijzullenwijnatuurlijkweldegelijkafstemmenmetdedecentraleoverheden,wantwijbeogendatwijdesnelwegpanorama’sonderdeellatenzijnvandenationalelandschappen.Wijformulerenopniveauvannationaalbelangdealgemeneuitgangspun-ten,maarelkeprovincieformuleertzelfhoedezeuitgangspuntenvertaaldwordeninprovincialeverorde-ningenvoorhaarspecifiekelandschappenensnelweg-panorama’s.Datzijndespelregels.DeheerVendrikhadnogeenopmerkingoverdespoedwet.Ikhebgezegddatdespoedwetnualinbehandelingisendatdieindiezinlosstaatvandeinitiatievendiewijinhetvoorjaarvan2009gaannementenaanzienvanwathijde’’greendeal’’noemt.Daarkomenwijlaterdusopterug.DezespoedwetbehelsteenaantalzakenwaaroverdeKamernualmetdeministervanVerkeerenWaterstaateeninhoudelijkdebatvoert.DeaanpakuitSchoonenZuinigisdeheerVendrikbekend.OveralleswattemakenheeftmetCO2-uitstootinhetkadervanverkeerenvervoerzijnduidelijkeafsprakengemaaktinhetkadervanSchoonenZuinig.Wijhebbendaarookeenduidelijkeprogrammeringop.DeheerVendrikweetdatikdaarinhetvoorjaarvan2009metfeitenendestandvanzakenopterugkom.Deafspraakisdaterallereerstpersectorwordtnagegaanwelkeadditionelemaatregelenerkunnenwordengenomenomdedoelenweltehalen,zobepaaldemaatregelenineersteinstantienietleidentothetgewensteresultaat.Datruimtelijkeontwikkelingineenaantalzakenleidendisklopt.Juistomdatwijintegraalwerken,houdenwijerinhetMIRTrekeningmeedateenaantalinfrastructuurprojecteninpasbaargemaaktmoetwordenofopeenanderemaniermoetwordengereali-seerdofhelemaalniet.Daaroverhebiknethelemaalgeenuitsprakengedaan.Demeerwaardevaneenspelregelkaderisjuistdatwijmetelkaarkunnenafsprekenhoekrachtentebundelenendatwijkunnennagaanhoeinfrastructuurgoedtelatenaansluitenopstedelijkeontwikkeling,zodaternietmeerschoppenindegrondstaandannoodzakelijk.Juistdatbeogenwij.DeheerVendrikheefteenmotieingediendoverdeaanlegvaninfrastructuur.DeheerEurlingszaldieinzijntweedetermijnbespreken.DeheerVendrik(GroenLinks):Ikwildatoordeelgraagnuhebben.MinisterCramer:DeheerVendrikverzoekthetkabinetvanafvolgendjaarbijdeaanbiedingvanhetMIRTookeendoorrekeningvandeeffectenvandezeinfrastructu-releplannenopdeuitstootvanCO2tepresenteren.IkkanopdezemotiereagerendoortezeggendatditterugkomtinSchoonenZuinigennietinhetkadervanindividueleinfrastructuurprojecten,omdatdatopdiemaniernietteregistrerenvalt.Wijhebbeneenheelgoedemonitoringvandeontwikkelingenvanhetwegvervoerendeuitstoot.Daarhoorthetinthuis.Daaromwilikdeaannemingvandezemotieontraden,medenamensmijncollegavanVerkeerenWaterstaat.DeheerVanderHam(D66):BijdeVROM-begrotingisergestemdovereenmotiedieikhebingediendtijdensdebehandelingvanhetwerkprogrammaSchoonenZuinig.ZijgingoverhetfeitdatuweluwbestgaatdoenomvolgendjaarhetPlanbureauvoordeLeefomgevingeengoedemilieudoorrekeningtelatenmaken,vergelijk-baarmetwathetCentraalPlanbureauelkjaardoet.Diemotieisaangenomen.Uhebtookgezegddatueenmethodezouontwikkelenomditinzichtelijktekunnenmaken,elkjaaropnieuw.HetverbaastmijenigszinsdatuoverdemotievandeheerVendrikenmijzegtdathetnietkan.Nee,datgaatunuwelproberen.Dezemotieszijncomplementair.MinisterCramer:DeheerVanderHamheeftgelijk.Ikhebdattoegezegd.Dietoezegginghoudiknogsteedsstaande.DevraagisalleenopwelkemanierjeeenmonitoringvandeontwikkelingvanCO2inhetverkeerenhetvervoerrealiseert.Dankanikuzeggendatwijallemaalscenario’shebbenvoorgroeiontwikkelingenvanhetautoverkeerenvoorallerleianderevormenvanTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7863 transport.Diezijnnietgekoppeldaaneeninfrastructureelplan.Daaromzegikdatwijzonietgaandoorrekenen.Wijrekenenveelmeermetscenario’senprognosesvanontwikkelingen.Ikbenzekerbereidomdattoetelichten,ooktijdensdebehandelingvandevoortgangvanSchoonenZuiniginhetvoorjaarvan2009,maarikkanmetdezemotienietopdiemanieroverweg.DeheerVendrik(GroenLinks):Ikvoereenanderargumentaan.Tijdensdebegrotingsbehandelingspeeldedital.ToenhebbenwijeenreactievandeministervanVerkeerenWaterstaatgevraagdopdatinmiddelswatmijbetreftzeerbekenderapportvanCEinopdrachtvanKNV,waarinstaatdatextraasfaltleidttotextrauitstoot.Toenzeideministerindeschriftelijkebeantwoordingdathetmogelijkwasendathetgenoemdeeffectindejarenervoorsteedswasmeegenomenbijrelevantebesluitvor-ming.Ikweetnietwaarhetblijft.Ikbenhetookeenbeetjezat.JekuntnietongestraftaandeenekantroependatjeeenambitieusklimaatbeleidwilvoerenenaandeanderekantmeteenSpoedwetwegverbreding,metnieuwesnelwegeninditland,alleautomobiliteitruimbaangeven.Datgaatnietsamen.DaaromvindikhetlogischdatikvraagwatditboekinzijntotaliteitvoorCO2doet,terwijlu,mevrouwCramer,klimaatbeleidvoertendeministervanVerkeerenWaterstaateenzeerambitieuspakketheeftommeerasfaltinditlandaanteleggen.Ditlijktmijeenlogischevraag.IkwensnietgeparkeerdtewordenindebestaandeprocedureuitSchoonenZuinig,ikwensdatditintegraalwordtmeegenomen.Hethoeftnietperproject.Desnoodsdoenjulliehetallemaalmaarmeteennietjeeromheen.IkwiliniedergevalwetenofditbijdraagtaanextraCO2-uitstootofniet.Datlijktmijeenlogischevraagaandezeminister.Devoorzitter:Ditistotvierkeertoeeenlogischevraag.Kuntudiebeantwoorden?MinisterCramer:ZoalsdeheerVendrikzegt,nemenwijindeontwikkelingvanhetverkeerenvervoer,dusookindeontwikkelingvanalleswatwijdoenaanwegenenspoorlijnen,vanzelfsprekendinonzescenario’smeewatdatvoorinvloedheeftopdeCO2.Indiezinnemenwijhetduswelmee;datdoenwijnietindezinvanelkinfrastructureelplan.Datismijnpunt.Zogaanwijdatnietberekenen.Devoorzitter:Ikwilubestnogeenkeerhetwoordgeven,albenturedelijkdooruwspreektijdheen,maardanwilikdatuhetheelkorthoud.Eenoftweezinnenmaximaal.Datzijndanookechteenoftweezinnen.DeheerVendrik(GroenLinks):Alsditkabinetwerkelijkeenambitieusklimaatbeleidwilvoeren,zoalsditkabinetzegt–daarhoudikhetaan–betekent’’meenemen’’ietsmeerdanwaternugebeurt.’’Meenemen’’betekentdandaterinderdaadinditprojectenboekeenberekeningwordtgemaaktendatdehamvraagoptafelkomtofditaldannietookvoorhetklimaatbeleidaanvaardbaaris.Dievraagwordtnooitbeantwoord;diekomtaltijdtelaat.Devoorzitter:Alsudievraagnietbeantwoordkrijgt,moetunietproberen,dienogeenstestellen.MinisterCramer:DanhebiknogtweevragenvandeheerVanderHam.DeheerVendrik(GroenLinks):Voorzitter.Ikwilgewoonantwoordopmijnverzoek.Devoorzitter:Uweetdatudatantwoordnietkrijgt.Uhebthetnueenpaarkeergeprobeerd.Ikprobeerverder,medemethetoogopdeklok,vaartinditdebattehouden.Ukrijgthetantwoordniet,althans,ukrijgtnietmeerhelderheiddanualgebodenis.Ikverzoekdeministernuommethaarbeantwoordingverdertegaan.MinisterCramer:DeheerVanderHamheeftnogtweepunten.HeteersteisdeA12,eenoverkapping.Datiseenspecifiekproject,waarwijookeenfoldervanhebben.Datisnoginbehandelingopmijndepartement,dusdaarisinderdaadnoggeenuitsluitselover.Zijntweedepuntbetrefteenmotieoverhetopnemen...IkmoetevendeformuleringvandeheerVanderHamerbijpakken,zodatditookvoordenotulenhelderis.Ikhebdemotiegevonden.Erstaat:verzoektderegeringomteonderzoekenofhetonderbrengenvandeverwervingsopgavenvandeehsonderdeMIRTkanbijdragenaaneenspoedigevandedoelstellingenvandeehs.Devoorzitter:Correctie.Erstaat:vandeverwervings-eninrichtingsopgaven,althansindegewijzigdemotie.MinisterCramer:MijnantwoordopdezevraagisdatikhetoordeelaandeKameroverlaat.InprincipehebikdeKameraluitgelegddatehsvolgensdedecentralebudgetteringlooptendatwijinhetkadervanhetspelregelkadervanhetMIRT,indeaanpakvanhetMIRTendegebiedsagendadeehszekerinaanmerkingnemenbijhetformulerenvandegebiedsopgaven.Overdebudgetteringhebikheelnadrukkelijkgezegddatwijmetderegio’strachtenombudgettenvoordeehsintegraalmeetenemenalswijhetoverdegebiedsopgavenhebben.DemotievandeheerVanderHamgaatnogeenstapjeverder.DaaroverkanikmijalleenmaaruitlatenmetdewoordendatikhetoordeelhieroveraandeKameroverlaat,maarineersteinstantietochgraagookaanmijncollegaVerburg.Ikwilhaaropvattingenhierbijbetrekken,omdatditookzeerduidelijkoverhaarbudgettengaat.DeheerKoopmans(CDA):Voorzitter.Datisstaatsrechte-lijkeonzin.Hetisvantweeëneen.Deregeringheeftmaaréénoordeelenniettwee.Ikvraagdeministerduseenoordeelnamensderegeringuittespreken.Zijkanookzeggendatzijnogeenbriefjeschrijft.Datlijktmijwelzoverstandig.Devoorzitter:Ukrijgteengratisadvieserbij.MinisterCramer:Dankuwel.DeheerVanderHam(D66):Ikvindheteigenlijkweleengoedoordeelvandezeminister.Ikbenerheelblijmee.HetfeitdatdeheerKoopmanseenbeetjezenuwachtigwordt,vindikheelgoed.Devoorzitter:MijnheerVanderHam,ikhebuhetwoordnietgegeven.Hetwoordisaandeminister.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7864 MinisterCramer:Voorzitter.IklaathetoordeelaandeKameroverenzalinoverlegmetmijncollegaVerburgnogeentoelichtinggevenopdatoordeel.Devoorzitter:Danku.Uvervolgtuwbetoog.MinisterCramer:Ditwarendevragendiemijzijngesteld.Devoorzitter:Dankomenwijhiermeeaanheteindevandetweedetermijnvandeminister.IkverzoekdeKamer,deministerindegelegenheidtestellenomdezevergaderingteverlatenenomdanhetwoordtegevenaandestaatssecretaris.IkkijkevennaardeheerRoemer.Uhadnogeenvraag?DeheerRoemer(SP):HetismijnogniethelemaalduidelijkofdeministerdemotieoverDierenheeftovergenomenofdatzijhetoordeeldaaroveraandeKameroverlaat.Devoorzitter:Volgensmijheeftdeministergezegddatdieisovergenomen.Dathebikheldergehoord.Ikhebhetzelfgevraagd.MinisterCramer:Ikhebdiemotieovergenomen,maarerdekanttekeningbijgemaaktdieikhebgemaakt.Devoorzitter:Ikdankdeministervoordebeantwoor-dingvandaagenvoorhaaraanwezigheidhier.Hetzelfdegeldtvoordeambtenaren.Ikgeefhetwoordaandestaatssecretaris.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Voorzitter.Erismijnogeenenkelevraaggesteld.MevrouwRoefsheeftgezegddatikhaaropmerkingoverdeWilhelminasluisgoedmoestbegrijpen.MevrouwRoefsbedoeldealleenmaarrichtingtegevenaandemanierwaarophetRijkzichzoumoetenopstelleninhetgesprek.Ikneemdaargoedenotavan.MevrouwRoefsheeftnogeenvraaggestelddiesamenhangtmetdemotievandeheerCramer,diezijmeeheeftondertekend,enwaarvanhetdictumluidt:verzoektderegering,inoverlegtegaanmetdeprovincieomdezekwaliteitssprongtehalenondervoorwaardevanminimaalgelijkebijdragenendeKamerbinneneenhalfjaarteinformeren.DatgaatoverdatextraspoorSneek.Hetisnietuitgezochtalsprioritairtraject.Ikbenbereid,hetmeetelatenlopen,maardanindeonderhan-delingenoflievergezegd:degesprekkenmetderegio,wantdatzijnhet,overdebestedingvande90mln.Datprojectzalmoetenvoldoenaandecriteriadiewijstellen.Danbenikbereid,hetdaarintelatenmeelopen.Alsikdemotiezomaglezen,kanik–watzegiknu–hetoordeelaandeKameroverlatenofdemotieondersteunen.DeheerRoemerbeniknogeenantwoordschuldigoverhetrapportoverRandstadrail.DiekwestieligtophetterreinvandeIVW.Ikzaldaaropterugkomen.IkbenvanplanomeenbriefaandeKamertesturenwaarinikzalaangevenhoewijreagerenopdeaanbevelingendieindatrapportwordengedaan.DeheerRoemer(SP):Wanneer?Waarschijnlijkjanuari?StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Hetkerstreceskomtalsnel,dushetzalbeginvolgendjaarworden.Devoorzitter:Isdatvoldoendehelder?DeheerRoemer(SP):Waarschijnlijkjanuari.StaatssecretarisHuizinga-Heringa:Hetiseenbeetjenattevingerwerkvanmij,wantikhebhiernietdeambtenarendiedaarechtovergaan,maareindjanuari,beginfebruarimoetenwijweleenheeleindzijngekomen.Devoorzitter:Danzijnwijhiermeegekomenaanheteindevandetweedetermijnvandestaatssecretaris.Ikstelvoor,dedinerpauzeeenuurtelatenduren.Devergaderingwordtvan19.20uurtot20.20uurgeschorst.Devoorzitter:Ikheropendevergaderingenverzoekomstilteaanbeidezijden.Wijhebbenmetelkaardeafspraakproberentemakenomvoor00.00uurafterondenondanksdemaarliefst200tebeantwoordenvragen.Ikzaldaarstriktdehandaanhouden,omtebeginnenbijdeminister.Ikvraagdeministerinwelkeblokjeshijzijntweedetermijnopdeeltenomaandehanddaarvandevragentebeantwoorden.IkvraagdeKameromtussendoorgeeninterruptiesteplaatsen,maardeinterruptiesoptesparentotnaafloopvanelkblokje.Zoishet.Deschopdegrondin?AlsdeheerVendrikdatzegt,moetdatgebeuren.Hetwoordisaandeminister.MinisterEurlings:Voorzitter.Ditiseenapartmoment.Integraliteitheeftzozijnverschillendekanten.Hetheeftheelgoedekanten.Diezijndoorvelenvanubelichtendaarwasikhetzeermeeeens.Dekeerzijdevandemedailleisdathetookwelweereennieuweervaringisdatjeom20.30uurpasaanjeeerstetermijnalsbewindspersoonbegintalsdevergaderingom10.15uurbegint.Ikhebhetgraaggedaan.Ikheberveelvanopgestokenenikhebgenotenvandeinbrengvanvelenuwer.Hoehetookzij,wijhebbeneennieuwrecord.Ikhebvorigjaarmogenmeldendatwijtoenhet’’alltimerecord’’haddengebroken.Wijhaddennamelijk160vragenvanuwkant.Ikkanumeldendathetgeluktis,alwashetnietgemakkelijk:wijhebbener200gescoordendaarmeehebbenwijeennieuwhistorischrecordgeboekt.Datintijdenvaneconomischeneergangofmisschienweljuistdoordieeconomischeneergang,wantikbenheteensmetaldiegenendiehebbengezegddatwijjuistnu,juistintijdenvancrisis,moetendoorpakkeneneentandjebijmoetenzetten.Devoorzitter:Uzagdevingeralgaan,hè?Ugaatnubeginnenaandebeantwoording.Dangaanwijnogeenrecordbreken.Voortwaalfuurgaanwijditafsluiten.MinisterEurlings:Wijgaanueerstverblijdenmeteenmooieglossyfolder.Uweetdatwijdaarnietslechtinzijn.Ditishetspelregelkader.Daarisalveelovergezegd,heelveel.Ikdenkeigenlijkdathetonderdeelgrotendeelsisbesproken,maarwijhebbenhierallesnogeensnetjesvooruopeenrijtjegezet.Uhaddeinhoudal,maarnadedrukzietheterallemaalnetwatmooieruit.DeheerDronkerskomtditu,alsudatgoedvindt,viadevoorzitteraanreiken.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7865 Devoorzitter:Wijdankenuvoorditmooieboekje.Ukuntaandebeantwoordingvanuweersteblokjebeginnen.ZouudeKamerwillenaangeveninwelkeblokjeseninhoeveelblokjesuuwbeantwoordinggaatopdelen?MinisterEurlings:Ikwilgraagmeteenalgemeenblokbeginnen,waarintalvanalgemenevragenuwerzijdszullenwordenbeantwoord.Vervolgensgaanwij’’letourd’Hollande’’doen.Wijbeginneninhetnoordenenkomendanviahetoostenenhetwestenuiteindelijknatuurlijkinhetmooiezuidenuit.Opheteindehebiknogenkele’’leftovers’’,onderwerpendieeigenlijkingeenvandiecategorieënvallen.Eerstalgemeen.Daargaanwij.Ikmoeterevenvoorgaanzitten.Zietuhoegroenhetdaarinhetmiddenis,mijnheerVendrik?Diefotoiszoprachtig.DatisnuNederland.Heerlijkgroen.DeheerDeKromheeftgevraagdwelkestappenhetkabinetgaatzettenteruitvoeringvandemotie-Slob/VanGeel.IkdenkdatdeheerDeKromdoeldeopdemotieopstuknr.70,ondertekenddoordeledenSlob,VanGeelenHamer,ingediendtijdenshetdebatoverdekrediet-crisis.Metdezemotievraagtuderegering,zoveelalsmogelijkuitgavendiedeeconomieversterken,naarvorentehalen.Zoalsuweet,wordtaanversnellingvanbesluitvormingenuitvoeringvaninfrastructureleprojectenprioriteitverleend,nietalleendoorhetkabinet,maarookdoormijpersoonlijk.DeSpoedwetweg-verbredingiseenbelangrijkonderdeelvandezeaanpak.Investeringenzijnbelangrijkvoordeeconomie.ConformdewensvanuwKamer,zoalsverwoordindemotie,zalhetkabinetindekomendeVoorjaarsnotameteenintegraalvoorstelkomen.DeheerKoopmanszeinamenszijnCDA-fractiedathetCDAdevolgendeprojectenwilopnemenindeverlen-gingvanhetMIRTnaar2028.Zoalshijweet,hebikhemdestijdsverzocht,demotienogevenaantehouden,omdathetallemaalterugzoukomenindediscussieoverdeVoorjaarsnota.UwKamerheeftechtergesproken:rondomdeVoorjaarsnotamoetdaaruitvoeringaanwordengegevenenmoethetkabinetzicheropberaden.UnoemtaldeA1-Oost,deRijnlandroute,N23Westfrisia-weg,deA67Eindhoven-Venlovanwegedelogistiekedruk.Indemotie-Koopmans/SamsomwordendetienconceptenuitdeMobiliteitsaanpakgenoemd.Diegevenrichtingaanvoordetoekomst,voordeextramiddelen.Wijkomennognadertesprekenoverprojectinvullingalshetzoisdatwijdehorizoninderdaadverruimen.Bijdebesluitvorming,komendvoorjaar,gebruikenwijinformatieuitdeLMCA’senuitdeallopendeverkennin-genwaaroverbestuurlijkeafsprakenzijngemaakt.Wijmoetennatuurlijkookaltijdruimteoverlatenvoorbesluitvormingindetoekomst.Nietalleenoverinvesteringeninwegenkunnenindetoekomstnognieuweideeënontstaan,maarnatuurlijkookoverdeinvesteringeninhetgehelemobiliteitssysteem–velenvanuhebbendatgezegd–intermodaalendewater-veiligheid.DeLandelijkeMarkt-enCapaciteitsanalyseisvoorzienvooreind2010.Zijzalnatuurlijkbelangrijkeinformatiebevattenovernoodzakelijkeengewensteinvesteringen,ooknadieperiode.OverdeRijnlandroutewordtzomogelijkvolgendjaaraleenbesluitgenomen.Ikhebdeverantwoordelijkgedeputeerdehierheellangzienzitten.Hetisjammerdathijditmomentnunetnietmeemaakt,maarhijweethoeikeroverdenk.Wijhebbenelkaarhiervaakoveronderhoudenentotwederzijdsetevredenheid.Ikherhaal,mijnheerKoopmans,datdiepuntengemaaktzijnenduidelijkgemarkeerd.Zijkomenterugzodradevoorwaardedaarvoorgeschapenis,zalikmaarzeggen.Uhebtinelkgevaluwpuntengemarkeerd.MevrouwAgemaverzochtomeenverkenningnaardeontwikkelingvanhetGroeneHarteneenverkenningnaardeaanlegvandeA3tussenAmsterdamenRotterdam,deverbindingA6-A4wordtookgenoemdendeA14.Zoalszijweet,heefthetkabinetdeafgelopenzomerdeStructuurvisieRandstad2040naardeTweedeKamergestuurd.DecollegavanVROMisdaarvandeeersteondertekenaar.HierinstaatnadrukkelijkhoeeroplangetermijnwordtomgegaanmetdeontwikkelingvanhetGroeneHart.Bundelingisdaarbijhetuitgangspuntvoordeinfrastructuur.DaaromzijnwijjuistinhetGroeneHartergterughoudendmetnieuwedoorsnijdin-gen.IkkanmevrouwAgematochenigszinsverblijden,wantdedoorhaargevraagdeA14wordtnadrukkelijkinoverweginggenomenindeonlangsgestarteVerkenningHaaglanden.Diekrijgtdaarindusweldegelijkeenpositie.MevrouwAgemavroegookwaaromdecentraleoverhedennietdirecteenberoepkunnendoenophetFESenwateigenlijkderelatietussenhetFESenverduurzamingis.Ikvathetevenopmijnmaniersamen.IkziedeheerVendrikookgeïnteresseerdkijken.HetFESiseenverdeelfondsdatalleenbijdragengeeftaananderehoofdstukkenenfondsenbinnenderijksbegroting.BijdragenaandecentraleoverhedenkunnendusweluithetFES,maaraltijdviadetussenstapvanderegulierebegroting.DebegrotingwordtgevoeddoorhetFES.Debegrotinggeeftaanwaarhetgeldvervolgensnaartoegaat.HetFESkenttweebelangrijkecriteriawaaraaneenprojectmoetvoldoen.Hetmoetvannationaalbelangzijnenhetmoetdeeconomiequastructuurversterken.AlswordtbedoeldinhoeverreduurzaamheiduithetFESkanwordengefinancierd,kanikzeggendatdehuidigeFES-wetdaartoedemogelijkheidbiedt,omdatdievantoepassingisopinfrastructuurinclusiefmilieumaat-regelenenbodemsanering.Daarhebjealeenslag.VoorgesteldisomaandenieuweFES-wetnieuwedomeinentoetevoegen,waaronderdeletterlijketekst’’verduurzamingvandeenergiehuishouding’’.AanhetFESvandetoekomstzitdusookweereengroenecomponent.IkziedeBarrosofansaandezetafelenthousiastworden.DeheerVanderStaaijvandefractievandeSGPvroeg:heeftdeministerookaandachtvoorwegenbuitendeRandstad,wantindegebiedenbuitendeRandstadgroeitdeautomobiliteitendemobiliteitzeerzeker,maarhetaantalwegennognietzosnel.Zovatikhetdansamen.IkkanhemverzekerendatikookaandachthebvoordegebiedenbuitendeRandstad.Ikvinddatditinditnajaarnadrukkelijkterugtezienwasindebestuurlijkeafspraken.Inhetbeginvroegmenzichnogaf:waaromeenUrgentieprogrammaRandstad,eristochmeerdandeRandstad?IkhebtoengezegddathetUrgentie-programmaeenbesluitenmachinewas,zodatbesluitensnellerkunnenwordengenomen.Nuverlooptdebesluitvormingtestroperig.Wijhebbeninhetnajaarweldegelijkheelveelafsprakenbuitenderegiogemaakt.IndeNotaMobiliteitisafgesprokenwanneerwijineenbereikbaarheidsprobleemechteenknelpuntzien.Erzijn,zoalsdeheerVanderStaaijzelfookzegt,eenheleboelknelpuntenindeRandstad,maardiezijnerweldegelijkTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7866 ookdaarbuiten.IkwilindatverbandnadrukkelijkwijzenopdeMobiliteitsaanpak.VandielandelijkezeventopprioriteitenalseeneersteslagnaareenrobuustnetwerkzijnerheelwatbuitendeRandstadtevinden.Mijnantwoordisdusvolmondigja.DeheerVanLeeuwenvroegikofikkonaangevenbijwelkeprojectenversneldeuitvoeringonderregievandeoverheidinplaatsvandemarktzoukunnenplaatsvin-den.Ikhebhemgezegddathetindezekabinetsperiodedebedoelingis,alsalleseenbeetjemeezitenwijnahetrecesfluksmetelkaarkunnenverkeren,datvoor30projectenuitdespoedaanpakdeschopdegrondingaat.Daarnaastwordtthansgeïnvesteerdwaarenopwelkemanierlopendeprojectenkunnenwordenversneldnetalsprocesmaatregelen,nietindelaatsteplaatsviahetadviesvanElverding.HetActieplanSnellerenBeterwordtreedsuitgevoerd.Veelmaatregelenzijngenomen,waaronderwetgeving.Anderebelangrijkeonderdelenvanhetplanzijneenbetereparticipatie,verbeteringvandebestuurlijkediscipline,hetverhogenvandeambtelijkekwaliteit,maarookhetverbeterenvandebepalingvandeeffectenvanmaatregelendoorvooralsimpelerterekenenenachteraftemeten.Uweetwel:echtemilieubescherminginplaatsvanhetjuridiserenovermodellen.Daarnaastzijnwijookmetdemarktinoverlegopwelkemanierookdeaanlegzelfkanwordenversneld.IkkijknaardeheerRoemer.Daarhebbenwijnatuurlijkdemarktwelvoornodig.Diemoethetookkunnentrekken.Erwordtvaakindezetijdvaneconomischeellendegezegddatiedereenopwerkzittewachten.Datgeldtindebouwdenkikietssnellerdanvoordeweg,waarjelangetermijncontractenhebtendiecontractentochgewoondoorlopen.Ookdaarisweleenslagtemaken.MevrouwAgemavroegofikbereidbenomsamenmetdeprovinciesteonderzoekenwelkeprovincialewegenkunnenwordenverbreed.Ikbenvoornemensomsamenmetdeprovinciesbijhetopstellenvandegebiedsagen-da’snategaanofen,zoja,welkeprovincialewegeninhetkadervandeMobiliteitsaanpakkunnenwordenaangepakt.Hethoeftnietaltijdomverbredingtegaan;hetkanookomopwaarderingvaneenweggaandoormeerongelijkvloersekruisingen.IkhebbijdepresentatievandeMobiliteitsaanpakgezegddatwijmeereenrobuustnetwerknodighebbenindezindatprovincialewegenenwegeninhetalgemeen,dusooklandelijk,eensoortvanterugvaloptiekunnenzijnalshetophethoofdsnelwegnetvastlooptofereenongelukisgebeurd.WijhebbenvorigeweekweergeziendatermaaréénongelukjerondRotterdamhoefttegebeurenofdehelftvandegeheleRandstadstaatvast.Datisonzegrotekwetsbaarheid.DeheerVendriksteltdatwegverbredingtotmeerverkeerleidtenmeerverkeertotmeerCO2.Langedebattendoendattrouwensook.Dathebbenwijeerdertegenelkaargezegd,maardatiseen’’minorpoint’’.HoeisditgegeventerijmenmetdeintentievanditkabinetomdeCO2-uitstootteverminderen,vraagthij.MijnheerVendrik,ikkanuechtwelgeruststellen.WegverbredingleidtnietautomatischtotmeerCO2-uitstoot.Wijmoetenfilesoplossen.Wijmoetenmeergelijkmatigesnelhedencreëren.DatisjuistgoedvoordereductievanCO2-uitstoot.InhetTNO-rapportstaatookdatalswijeennetwerkhaddendatredelijkdoorstroomde,datminderslechtzouzijnvoorhetmilieudandiehonderdenkilometerssjokkendverkeerenvrachtwagensdiestilstaan,terwijldemotordoorronkt.Daaromhalenwijdiegeweldigeopstoppingweg.TNOheefteenquickscangedaanenuitgebreideronderzoekisgestart.Wijkunnenonsduslavenaanprachtigewetenschappelijkecijfers.IndeMobiliteitsaanpakisookduidelijkgekozenvooreenbredereaanpak:beterefietsvoorzieningenenbeteropenbaarvervoer,evenlosvandie4,5mld.Erwordtiniedergevalookvoordetoekomstheelsterknaarhetovgekeken.Verderisgekozenvoorbetereaansluitingen.AldezemaatregelendragenbijaandereductievanCO2.Debijbehorendeinvesteringenbelopeninclusiefdebijdragenvanderegio1,1mld.voorregionaalov,intotaal4,7mld.voorhetspooren200mln.voorverbeteringenindeketenverplaatsingenennatuurlijkook1,6mld.voorinvesteringenindeweg.DitisalmetaleenomvangrijkpakketmetveelnadrukopjuistdoelstellingendiedeCO2-doelendichterbijbrengen.DezemaatregelenuitdeMobiliteitsaanpakwordenalsvanzelfsprekendookbijhetbredereonderzoekvanTNObetrokken.NaastdezemaatregelenuitdeMobiliteits-aanpakishetkabinetnatuurlijkbezig,dedoelenuithetprogrammaSchoonenZuinigtehalen.Bronbeleid,schonerebrandstoffen,schonereauto’s,dergelijkedingenwillenwijallemaalbereiken.Omhetpositievegevoelvan’’yes,wecan’’erintekrijgen,wilikdaaraanhetvolgendetoevoegen.Erdoenverhalenderonde,waarvanwijallemaalnietvrolijkworden.Hoeisdesituatie?Hetvaltbestmee.HetgaatookomveelmeerdanalleenAmsterdam.Amsterdamwerdineeninterruptiedebatevenaangehaald.InNederlandligthetautobezitperduizendinwonersbeduidendlagerdaninDuitsland,Frankrijk,Italië,hetgroteLuxemburg,Spanje,hetVerenigdKoninkrijk,ZwedenenzelfsBelgië.Hetvaltdusalleszinsmee.Wijzijndushelemaalnietzo’nasfaltlandje.Wijhebbenalleendefilesvooreenstukaantepassen,wantdiezijnwelteveelvastgelopen.IkmoetuweltoegevendatzeinDenemarken,maardanookalleeninDenemarken,nogminderauto’shebben.Watdatbetreft,kunnenwijmisschienkijkeninwelkopzichtzijhetdaarbeterdoen.IkdenkdatwijalmetalnietslechtbezigzijnvanuitdeoptiekvandeheerVendrik:nietverstandopnulenplankgasgeven,alsikhetzomagbenadrukken.Maarwijzullenweldegelijkietsaandefilesopdewegmoetendoen.Overdetoezeggingdatikeennadereinvoeringvan80kilometerzoneszaloverwegenmerkikopdatikeerderhebgezegddatinNederlanddemaximumsnelheidinprincipe120kilometerperuuris.Ophetmerendeelvandesnelwegengeldtdezemaximumsnelheiddanook.Verlagingvandemaximumsnelheidbeschouwikalseenafwaarderingvanhethoofdsnelwegnet.Wijhebbenermaareenvan.Daaromwilikdiekantnietopgaan.Overdeevaluatievande80kilometerzonesmerkikopdatdelokaleluchtkwaliteitinderdaadverbeterdis,maardatditmaardehelftvandeoorspronkelijkedoelstellingwas.Deanderehelftwasdatdedoorstromingvanhetverkeernietzoumogenverslechteren.Datwasheelnadrukkelijkgesteld.Watisnuhetgevolgvandegenomenmaatregelen?OpdeA12Voorburg,destaduit,derestvanhetlandin,endenoordbaanA20bijRotterdamblijktdatdedoorstromingwelaanmerkelijkverslechterdis.DaaromwillenmijncollegavanVROMenikzelfexperimenterenmethetgebruikvandynami-schemaximumsnelheden.DedoelstellingvandezeexperimentenisdedoorstromingvanhetverkeerTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7867 verbeterenentegelijkertijddemilieukwaliteitnietverslechteren.Datlijktparadoxaal,maarwijgaanproberen,datmogelijktemaken.De80kilometerzoneswordendusnietverderuitgebreid,ooknietbijdeA1,totdatderesultatenvandezeexperimentenbekendzijn.Latenwijgewoondefeitenbesprekenennagaanofhetonslukt.MisschienhadTNOhetnietbijhetverkeerdeeindtoenhetsteldedateenbeteredoorstromingtoteenbetermilieukanleiden.IkdankdeheerKoopmansvoorzijnpositievebewoor-dingenoverdetweedetranchevandespoorsedoorsnij-dingen.IkgeloofdatmevrouwVermeijdieookbezigde.Sorry,hetwasmevrouwRoefs.Anderenhebbenerovergesproken.DeCirculaireSpoorseDoorsnijdingentweedetranchebiedtgemeentendaadwerkelijkdekansomtussen27novembervanditjaar–hetmomentdatdeDrechtstedenzichomvieruur’sochtendsmeldden;geweldigzo’nenthousiasteclubmensen–en1julivolgendjaaraanvragenintedienentenbehoevevaneenbijdrageaanprojectendiedebarrièrewerkingvanhetspoorverminderen.Dezeaanvragenworden,mitsvolledig,opvolgordevanbinnenkomstbeoordeeld.Hetisnatuurlijkaltijdonvolkomen,maarjemoetergenseencriteriumstellenenwijhebbengekozenvoor’’wieheteerstkomt,heteerstmaalt’’.Hetwaslangvantevorenduidelijkdaterweereentranchezoukomen.Ikkanmijvoorstellendathetzuurvoeltalsjeergensalvanafvieruur’sochtendszit,omtienuurdedeurenopenzwiepenenertegenaldiemensendiekortdaarvoorzijnaangekomen,wordtgezegd:julliezijnnummer1.Tochkanikiedereengeruststellen,wanttotophedenzijnercircadertigaanvragenontvangen.Ineersteinstantiewordendiebeoordeeldopvolledigheid.Alsdeaanvra-gendieindeeersteklapbinnenkwamen,goedzijn,wordenzijallemaalgehonoreerd.Erisnamelijkruimtezatindietros.Hetzaldusnietuitmakenwieeromvieruurwas,omzesuurofzevenuur.Watdatbetreft,kanikmevrouwRoefsgeruststellen.Waaromhebbenwijgekozenvoor’’wieheteerstkomt,heteerstmaalt’’?Hetisaltijdmoeilijk.Wijhebbengekekennaarverschillendecriteriaenonsafgevraagdhoewijobjectiefkondenhandelen.Maargoed,zoalsikalzei,washetlangvantevorenbekend.Watdatbetreft,heeftiedereenzichkunnenvoorbereiden.Ikweetechtdatmensenaanhetwachtenwarenopdecommunicatie.Zijstondenaleenmaandlangindestartblokken.Alleswasklaar.Ikdenkdusdathetvantevorenafdoendeduidelijkwas.Ikherhaal:alleaanvragendieinhetbeginzijningediend,wordengehonoreerd,mitszijgoedzijn.Ofikaandeprovincieswilverzoeken,inkaarttebrengenhoeveelprojectendiespoorsedoorsnijdingentotgevolghebben,erbijkunnenkomen.Iksnaphetenthousiasme.IkhebzelfnietvoornietsbeslotenominlijnmetdewensvanhetmerendeelvandeKamereennieuwetranchetedoen,maarlatenwijeerstdetweedetranchemetelkaarafmaken.Ikdenkdatwijdaarnamoetennagaanhoehetgevallenis.Erkunnennogsteedsaanvragenbinnenkomen.Diemakennogsteedskansophonorering,duswijzittennogmiddenindatproces.Zodraikuduidelijkheidkanbiedenovertrajectendiezijngoedgekeurdendoordemolenheenzijngegaan,zalikdatdoen.Ikzaldanookzosnelmogelijkzekerheidgevenaandiegemeentendieergewoonsnelbijwarenen’’solid’’plannenhebben.Danhebikhiernogeenpuntstaan,maarikaarzeleven,wantikgeloofdatdecollega’salnadrukkelijkopVenlozijningegaan,hoeweleenvraagoverspoorsedoorsnij-dingenookVenlobetrof.DegemeenteVenlokannatuurlijkeenberoepdoenopsubsidievoordetweedetranche.Indeeerstetrancheheeftmendatnietgedaan.Hetechttotaaluithetcentrumnemenvanhetemplace-mentisnatuurlijkweleenheelanderverhaal.Inhetoverdrachtsdossiervanmijstonddatmetderegiointussen’’nee,tenzij’’wasafgesproken,dusalleenalserbepaaldezakenaandehandwaren.Diesituatiehebbenwijnietofnognietbereikt.OverhetbeleidteruitvoeringvanhetERTMSkanikkortnogietszeggen.ERTMSishétsysteemvandetoekomst,zoalswijeerdermetelkaarhebbenuitgesproken.Datisgewoonzo.Iedereendiedatzegt,heeftgelijk.Ikhebtegelijkertijdintalvandebattengezegddatwijdeabsolutevoorloperszijn.Wijbehorentotdetop3vanEuropa.Heeftdatnutotgeweldigeextrabenuttingvanhetspoornetgeleid?Hetheefterweltoegeleiddattreinenelkaarnietmeerindewegzitten,maaropdehslrijdtergewoonnieteen,duswatdatbetreftzijnerweinigproblemenopdielijn.Treinenzittenelkaardaaropnietindeweg.Zietugewoondecomplexiteit.Sommigebedrijvenkunnenhetwel,andereniet.Hetisnietstabiel.Dehuidigeversie2.3.0’’bugt’’,isniettoekomstvast,nietstabielendaaromzegikkortengoed:wijgaandoorpakken,maarlatenwijevendetijdnemen.Dithebikeerdergezegd,wantwijhebbenhieralheelvaakmetelkaarovergediscussieerd.Dekomendeanderhalfjaarverwachtikdaterveelmeerduidelijkwordtopditvlak.Ikgautrouwensnogeendingzeggen:ikhebindeboezemen’’enmarge’’vandeTransportraadmetveelcollega’soverERTMSgesproken.Hetenthousiasmeisopditmomentgroot,hoor,heelcynischgezegd.Hetkomtwel,maariedereenzitnuopdeblaren,duslatenwijnogevennagaanwelkeversiedefinitiefwordtvoordatwijonsquagrootschaligeintroductienogverderindeabsolutekopgroepmanoeuvreren.DevertragingskostenbijdeingebruiknamevandeUtrechtboogenhetviersporentrajectAmsterdam-Utrechtbedroegenongeveer4mln.Dekostenhiervanzijnbinnenhetprojectbudgetopgevangen.InverbandmetdenieuweERTMS-technologievanBombardierisfinancieelrekeninggehoudenmetdergelijkerisico’s.Bombardierheefteenboetegekregenvan2,8mln.Hiervanis1,9mln.omgezetinextrawerk,0,4mln.isalsredundanteontvangenen0,5mln.staatnogopen.Dezezalwordengeïndalserverderevertragingwordtopgelopen,watikniethoop.ZijnernogmeerproblemenmetdesoftwareophettrajectAmsterdam-Utrecht?Nee.Devrijgaveproblemenvandebeveiligingssystemenhebbeninoktober2005eninaugustus2006totvertragingenbijdeingebruiknamevandeUtrechtboog,respectievelijkhetviersporentrajectAmsterdam-Utrechtgeleid.Deboogisuiteindelijknamaart2006ingebruikgenomenenhetviersporentrajectuiteindelijkinapril2007.Hoekanhetdaternogsteedsspoorwegovergangenzonderbeveiligingzijn?Isdatnietstrijdigmethetbeleid?TegendeheerVanderStaaijenanderenzegik:erisgeenwet-ofregelgevingdievoorschrijftwanneereenoverwegaldannietbewaaktmoetworden.ProRailhanteerthiermetwegbeheerdershetinstrumentvaneenrisicoanalysevoor,waarinwordtnagegaanoferbeveiligingnodigisaandehandvanbijvoorbeeldhetaantalongelukkendatplaatsvindtinsamenhangmetdeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7868 omvangvanhetverkeer,hetaantaltreinendateenoverwegpasseert,deoverzichtelijkheidvandesituatieetcetera,ditallesinbalansmetelkaar.ProRailzieterzooptoedatonveiligespoorwegenwordenbeveiligd.DeinspectiezietvervolgensweertoeophetwerkvanProRail.Hetkandusvoorkomendatoverwegennietbeveiligdzijn.Indatgevalisergeensprakevaneenbovenproportioneelonveiligesituatie,alshetgoedistenminste.Wijhebbenhiervaakmetelkaarovergediscussieerd.IkkijknuevennaardeheerRoemer,dieopditvlakookdenodigeinitiatievenheeftgenomen.Wijhebbenmetelkaardemanierdoorgenomenwaaropmetverzoekentotbijvoorbeeldsluitingvanoverwegenwordtomge-gaan.Jehebtaandeenekantdedriveomdehelehandeltesluiten,maaraandeanderekanthetprobleemdatjeeentotaalverkniptNederlandoverhoudtalsersubsidieswordenopgestreken.Diebalanshebbenwijalvaakmetelkaarbediscussieerd.Ikdenkdanookdatwijernogwelopzullenterugkomenhoehetverdergaatvanuitdenieuwingezettelijn,waarintalvanprocedure-afsprakenzijngemaakt.WatisdestandvanzakenrondomdespoorbogenbijMeterenenSittard,vraagtmevrouwRoefs.EeneventueleextraboogbijMeterenkomtaandeordeindeplanstudieherrouteringbinnenhetProgrammaHoogfrequentSpoorvervoer.Resultatenenbesluitvor-mingstaanvoordezomervan2010gepland.BijSittardkomteventueeleenzuidelijkespoorontsluitingvanafhetchemischcomplexChemelotvanDSMenSabic.DitplanwordtmomenteeluitgewerktdoordegemeenteSittard,deprovincieLimburgenChemelotzelf,zowelinhoudelijkalsfinancieel.Hetresultaatzalonsinhetvoorjaarvan2009inhetbestuurlijkeMIRT-overlegwordenvoor-gelegd.Hetkomtdussnel,namelijkinhetvoorjaars-overleg.Ikwachthetmetbelangstellingafenzaluerterstondmededelingenoverdoen.DeheerRoemervroeg:isdeministerbereidomintegaanopdevolgendeonderdelenvanhetspoorplanvandeSP:deverbindingWeert-Neerpelt,deEmperbocht,Nijmegen-Kleve,hetverdubbelenvanenkelsporigespoorlijnen,voorstellenvoornieuwestationseneennieuwbeleidskadervoornieuwestations.DaarnaarheeftdeheerCramernamensdeChristenUnieookgevraagd.Bijdebegrotingsbehandelinghebbenwijeendiscussietjeoverspoorwegovergangeninhetalgemeengehad.ToenhebikdeheerRoemertoegezegd,eennadereschrifte-lijkereactietegevenophetSP-planvoorhetspoor,mitsdeheerRoemernadrukkelijkaangafopwelkeonderdelenhijeennaderereactiewenste.Datheefthijvandaaggedaan.Ikvraagheminlijnmetwatiktijdensdebegrotingsbehandelinghebtoegezegdofhetmogelijkisdatikopdegenoemdepuntenzosnelalsikkaneennadereschriftelijkereactiegeefinaanvullingopdeschriftelijkereactienaaraanleidingvandebegrotings-behandeling.Dankanikerserieusmeeomgaan.IkhebaleenschriftelijkereactieopdenotitievandeChristenUnietoegezegd.Daarinzalikopdeeventueleontwikkelingvaneennieuwbeleidskadervoornieuwestationsingaan.BijdereactieopdienotitiezalikdevraagvandeheerRoemerbetrekken,alshijdatgoedvindt.Mijlijktdatikhiermeeaanheteindevanheteerste,algemeneblokben.Devoorzitter:Datheefttwintigminutengeduurd.Ditiseengoedbegin.MevrouwRoefs(PvdA):Voorzitter.IkwerdnogalgetriggerddoordeopmerkingdatdeministerdeA14zoubestudereninhetkadervandeverkenningHaag-landen.IkvroegmijafofwijweerzoietskregenalsderuitrondomUtrecht.Blijkbaarhebikietsgemist.Alsheteenstartnotitieis,krijgtmijnfractiedienatuurlijkgraagophetjuistetijdstiptoegezonden.Ikverzoekdeministervervolgensomnietalleenaltijdtepratenovertweevandeachttrajectenmet80kilometer-zoneswaarhetnietgoedgaat,maarookruiterlijktoetegevendatdieopzesvandeachttrajectenweldegelijkeenverbeteringhebbenopgeleverd.Ikvindhetinordedatwijgaanexperimenterenennietzomaarhetaantalgebiedengaanuitbreiden,maarlatenwijduidelijkzijn:opzesplekkenhebbende80kilometerzonesweldegelijktotverbeteringgeleid.Ikwilhetnogevenoverdespoorsedoorsnijdingenhebbenendemanierwaaropdetweedetrancheaangebodenis.Ikvindhetnietgoeddatervoorisgekozen,hetcriterium’’wieheteerstkomt,heteerstmaalt’’tehanteren,maargoed,datisgebeurd.Deministerzegtdathettotjuniaanstaandedoorgaat.Datbetekentdathetnogsteedseenperiodeiswaarineengemeentehaarbegrotingalheeftvastgesteldeneengemeentedusnietheeftkunnenvooruitlopenopeenechtemedefinanciering,eencofinanciering.Mijnvraagblijftdusofdeministerbereidisomaandeprovinciestevragen,dezaakeensteinventariseren.Hetisgoedmogelijkdatmenbereidis,hetvoordevolgendebegrotingweloptenemenindegemeentebegroting.Deministerheefttweespoorbogengenoemd:MeterenenSittard.Hetkanzijndatdiebijhetblokje’’hetzuiden’’aanbodkomen,bijVERA,VEZA,hetSloegebied,Antwerpen.MinisterEurlings:DeA14isinlijnmeteenmotievandeheerMadlenerindithuis.Laatikuerietsbijzeggen.Ikwilvoorkomen,eendiscussiediedadelijkterugkomtinhetdebattezuigen,maarwijhebbenmetelkaarafgesproken,ambtgenoten–wijhebbenhethiervandaagaleerderovergehad–datwijnaaraanleidingvanhetrapportvandecommissie-Elverdinghebbenbeslotentoteenhevige,intensieveverkenning,waarinalleswordtbekeken.Ietsbekijkenkanookbetekenendatjeomgoederedenenzegt:wijdoenhetniet.Danhebjehettenminstewelbekeken.Daarmeevoorkomjedatjejarenlaterindejuridischefaseineensietsvoordevoetengeworpenkrijgtendatjeconstateertdatditnietisbekeken.Wijbestuderennudusalleoptiesvanafhetbegin.Datisevenwennen,wantdankrijgjeineensonrustwaarinmenuitroept:’’ja,maarditkanertochnietzomaarzijn!’’Wijbekijkenhetbreedenvanonderop.Alleoptieswordeninoverweginggenomen.Aanheteindvanhetproceszalzichuitkristalliserenwelkeoptieswerkenenvoorwelkeoptiesdraagvlakinderegiozelfbestaat.Watisnunethetmooievandiebredeverken-ning?Datjegewoonbreedkijktendatjedatprocesinhetbeginderuimtekuntgevenomvervolgensopeenlatertijdstip,aanheteindevandeverkenning,bestuurlijkmetelkaareenknooptekunnendoorhakkenentekunnenzeggen:ditwordthetnietendatwordthetwel.Ikvindhetzelfaltijdgoedomdingenbekekentehebben,wantdanhebjesowiesodesterksteargumentenopeenrijtjeenweetjenogbeterwatjewildanwanneerjeaanheteindvaneentraject,dusjarenlater,ineensallemaalTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7869 optiesvoordevoetengeworpenkrijgtdiejenietgoedhebtbekeken.MevrouwRoefsheeftgewoongelijkmetwatzijzegtoverde80kilometerzones.Datzegikbijdezen.Ookdanishetinteressantomtewetenofeendynamiseringietsaldannietkantoevoegen.TochheeftmevrouwRoefsgelijkdatzijdienuanceringaanbrengt.Ikwerdwelaandetandgevoeldoverhetfeitdatwijgaandynamiseren,datwijgaankijkenofoprustigetijdstippendesnelheidkanwordenopgevoerd.Eenandercriteriumvoordetweedetranchekonzijndaterwerdgeloot,dusdatalleplannenineentombolawerdengegooid,zodatmensendieeromvieruur’snachtsstondeneneenperfectprojectinleverden,waaraanzijgedurendeeenjaarhaddengewerkt,tehorenkregen:jammer,jebentafgevallen,alwasjehartstikkesnelenhadjeeenhartstikkegoedplanenterwijlerop29meinogeenpaarbinnendruppelden.Datheeftookietsonvolkomens.Hetgoedeisdaternunogsteedsfinanciëleruimteis.Alsalleprojectendiezijningeleverd,goedzijnquadekking,quafinanciëlezekerheidenquaregionalebijdragen–datwasindeeerstetranchelangnietaltijdhetgeval–dannogisergeldover.IndatverbandzalikdeoproepvanmevrouwRoefsdoorsluizennaarhetNationaalMobiliteitsberaad.Ikzalinderdaadzeggendatprovincieshetsignaalaandegemeentengeven:mensen,erisnogruimte,duskomopmetdieplannen.IndiezinvolgikdelijnvanmevrouwRoefs,maarvoordatwijweeraaneenheelnieuwetrancheindetoekomstbeginnen,stelikvoor,dezeeerstaftemakenennogevenrustigtebekijkenhoedezeisverlopen.MevrouwRoefs,ikzegubijdezengewoontoedatikdatsignaalnogzalgeven.DeheerRoemer(SP):Voorzitter.Ikhebeenpaarvragenoverheteersteblok.Dathebjealsjehetzometelkaarafspreekt,metuwgoedvinden.Deministerbegoneenverhaalovereenstukversnelling.Hijgafaandatdemarktopsommigeonderdelenkonversnellenendatproceduressnellerkonden.Hijverzuimdedaarbijtezeggenwathetministeriezelfgaatdoenomteversnel-len,wantlaatikhetomkeren:veelvertragingenkomendaarvandaan.Watgaatdeministerdaarconcreetaandoen?DeministerzeidatNederlandminderauto’sheeftdanalleomringendelandenbehalveDenemarken.Heeftdeministerweleensbedachtdatdittemakenkanhebbenmetdebpm,diewijhiernoghebbenendatwijdieachterstandweleensheelhardkunneninlopenalsdievolledigwordtafgeschaft?IksluitaanbijdeopmerkingvanmevrouwRoefsoverde80kilometerzones.DeministerheefthetoverhetERTMSgehad.Wijverschillendaarovergigantischvanmening.Hijlaatonvoorstelbarekansenliggenoméndecapaciteituittebreidenénerooknogeensveelmindergeldaankwijttezijn.MijlijkthetheelverstandigdatdeKamerdekomendemaandofmaandeneensgaatgebruikenomdatuittewerken,wantzoveelkansenlatenliggenisechtvreselijkzondevanhetgeldenvanallecapaciteitdiekanwordengeschapen.Anderhalfjaarwachtenvindikechtonacceptabel.DeministerheefteenheleboelgezegdoverUtrecht-AmsterdaminhetkadervanhetERTMS.Mijnvraagisofdieantwoordenoppapierkunnenwordengezet.Hetgingnamelijkzosnel.Ikheberveelvragenovergesteld,onderandereoverboetes,overdecapaciteitvanhetERTMS.Devoorzitter:Deministerzegt’’goed’’,dusdatiseentoezegging.DeheerRoemer(SP):Hartstikkemooi.Ikhebnogtweekorteopmerkingenoverspoorsedoorsnijdingenendeelrijwegen.BestaatergeenformeelbeleiddatereenoverbelastingsverklaringdoorProRailmoetwordenafgegevenalsdatveelvuldigaandeordeis?Waaromgebeurtdatnooit?Mijnlaatstevraagbetreftdeovergangen.WellichtmaaiikhiermeehetgrasvoordevoetenvanmijncollegaVanderStaaijweg.In2000isdemotie-Feenstra/Verbugtalaangenomen,waarinderegeringwordtverzocht,toteennormvoorsluitingstijdvanspoorwegovergangentekomen.Bijmijnwetenisdieernooitgekomen.Waaromniet?Devoorzitter:Datwarenviervragen.Hetwoordisaandeminister.MinisterEurlings:InlijnmetElverdingwordterzeernadrukkelijknaardeeigenwerkwijzegekeken.Ikziedatdagelijks.Umoetwetendatditbijvoorbeeldookheelwatzalbetekenenalsdespoedwetdoorbeideparlemen-tentotwetwordtverheven.Ermoetdaneensoortnationaleaanpakkomenendetijdslijnmoetdanopeentotaalanderemanierindegatenwordengehouden.Daarbijmoetjeooknogeensheelveelextrawerkvoorjeorganisatiekunnenaccommoderen.Daarwordtdusheelnadrukkelijkaangewerkt.IkvonddatookeenvandekrachtigepuntenvanElverding.Uweetdatikdehanddaarbijvolstrektineigenboezemhebgestoken.DekwestieDenemarkenisnunetheelinteressant.Uhebtgelijk:inDenemarkenisdebpmheelhoog.Wiezaluwentochookeenbeetjemijnpositieveverbazingschetsen?Onsbereikensteedsmeergeluiden,serieuzegeluiden,datmeninDenemarkenoverweegtominderichtingvanNederlandtedenken,nietalleeninverbandmetdebeprijzingvanvrachtauto’s,maar,letwel:ookinverbandmetdebeprijzingvanpersonenauto’s.Alsditgebeurt–hetisallemaalnogheelvoorzichtig,menkijktergewoonnaar...DeheerRoemer(SP):Voorzitter.Ikhebeveneenpuntvanorde.Ditwasmijnvraagniet.MinisterEurlings:Ja,maarikgeefdeheerRoemertochmeedatDenemarken,waarvanhijzeidaterzo’nhogebpmwerdgeïnd,heteerlijkerenbetervindtomnatedenkenovereentoekomstzonderdiehogebpm,maarmisschienmetkilometerbeprijzingvoorpersonenauto’somietsgoedstebereiken.Ikvinddathoopgevend.MochtDenemarkendielijnbestendigen,danhoopikdatwijdaarinmetelkaarkunnenoptrekken.Ikhebtrouwenseerdergezegddatditonderzoeklaatziendaterwelietsmeerauto’swordengekochtalsdebpmwordtafge-schaft,maardatheteffectvanminderrijdenmetdeauto’sdiemengekochtheeftveelgroterisdanheteffectvanmeerauto’sinNederland.Devoorzitter:DaarmeeisdevergelijkingmetDenemar-kenvolgensmijgemaakt.Danishetlaatstedeel...,devraagvandeheerRoemerwelbeantwoord.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7870 MinisterEurlings:Overlastverklaringenwordenweldegelijkafgegeven.Inhetalgemeenoverlegovergroeiophetspoorvan2oktoberjongstleden,hebikdemeestrecentenoggemeld.NaeenoverlastverklaringmoetProRail,zoalsuweet,eencapaciteitsvergrotingsplanopstellenenmoeterdusaanwordengewerktomeendergelijkesituatieindetoekomstteverhelpen.Indienditvoordeelrijwegeneenprobleemis,wordtditgesignaleerdenisProRailverplicht,eenoverlast-verklaringaftegeveneneencapaciteitsplanoptestellen.Datisnunognietgebeurdrondomdedeel-rijwegen.Verdergebeurthetwel.Wijhopennatuurlijkdatdankzijeenbetereverstandhoudingallepartijenophetspoor,waaronderdegoederenvervoerders,ProRailendeNederlandseSpoorwegen,schouderaanschoudernagaanhoezijdecapaciteitzogoedmogelijkkunnenbenuttenenhoezijnatuurlijkzoveelmogelijksituatiesalsdezekunnenvoorkomen.DeheerRoemer(SP):Ikvroegwaaromdenormwaarvansprakeindemotie-Feenstra/Verbugtoverdeovergangennooitisuitgewerkt.ReageertdeministernietmeerophetERTMS-verhaal?Devoorzitter:ERTMShadikinderdaadookgenoteerd.MinisterEurlings:Opdemotiekomiknaderterug.DeheerRoemerheeftgelijk.Ikbiedmijnexcuseshiervooraan,maarwijverschilleninderdaadvanmeningoverhetERTMS.HetisnietmijnbedoelingomhetERTMSonnodigtevertragen,maarhetiswelmijnbedoelingomverstandigomtegaanmetditsoortomvangrijkeinvesteringeniningrijpendevernieuwingeninhetspoorsysteeminhetbelangvandereiziger.Despoor-sectorenikwillenmetnameduurzaaminvestereninbaseline3.Dezenieuweversieiseenstabieleentoekomstvasteversie,weldegelijkgeschiktvoorgrootschaligeimplementatie,maarvolgensdehuidigeinzichtenisdezeversiepasvanaf2015goedbeschikbaar.Wijhebbenverschillendetrajectenlopen.Zoproberenwijproberendehslaanhetrijdentekrijgen.OverAmsterdam-UtrechtwordtdeKamernaderschriftelijkberichtendeHanzelijnisvoorbereid.IkdenkdaterallesvoortezeggenisomditeerstteimplementerenenomdaarnanategaanhoedediscussieszichinhetBrusselsezullenhebbenontwikkeld.Ookbestaaternogheelveelonzekerheidoverdetechnischekarakteristiekvoordetoekomst.Wijverschillenvanmening.Mijnmeningkomtmedevoortuitmijnverantwoordelijkheidomgeenrisico’stenemenmetzoveelgeld.MevrouwAgema(PVV):Voorzitter.MijnvraagwasofinhetFESwelhetzelfdedeelbeschikbaarblijftvoorinfrastructuurvoorverkeerenvervoeralserdrieonderwerpenaanwordentoegevoegdofdatdezelfdetaartinmeertaartpuntenwordtverdeeld.MinisterEurlings:MevrouwAgemaheefteenpunt.Alsjedekoekdoormeerpersonenlaateten,wordendestukjeskleiner.WatdatbetreftheefthetFESnatuurlijkeenontwikkelingdoorgemaakt.Vroegerwashetpuurbestemdvoorgroteinfrastructureleprojecten,maargoed,dediscussieoverhetFESvandetoekomstzalnadrukkelijkplaatsvinden.Daarkomennatuurlijktalvanandere,nieuweuitdagingenbijomdehoekkijken.Hoegajeommetdecommissie-Veerman?Hoegajeommetde’’funding’’?Datwilnietzeggendatjedaarindetoekomstnogeensmeteenheelopen’’mindset’’naarkijkt,maarwatmevrouwAgemazegt,iswaar.Alsjesteedsmeerdoelentoevoegt,kandatinprincipetoteenstukverwateringleiden.Datklopt.DeheerCramer(ChristenUnie):Voorzitter.Ikhebopditmomenttweekorteopmerkingen.Deeneiswatlangerdandeandere.Deeersteisdatikinmijninleidingoverdieduurzaamheidhebgevraagdofdeministerookbereidis,voortaandereferentiesituatiesteberekenenmetbeprijzing.IkhebhetantwoordopdievraaggemistindeenthousiastebeantwoordingdoordeministervandevragenvandeheerVendrik.Datkanaanmijliggen,maarandershoopikdatdeministerdaarnunogopwilingaan.MijntweedeopmerkinggaatoverERTMS.Ikdenkdatikerinmijntweedetermijnnogietsuitgebreideropterugkom,maarikstelalvasttweepuntenaandeordewaaroverikverbaasdben.Heteersteisdatdeministermetheelveelwoordenuitlegtdatdeboelnietstabielis,maarhethangtermaarvanafhoejehetbekijktenmetwelkefabrikatenjevergelijkt.Ikkanhetnietlaten,dezeeersteopmerkingtemaken.Detweedeopmerkingisdatikinmijnteksthebaangegevendatjeovertweedingenkuntdiscussiëren:eensoftwareaanpassingeneenhardwareaanpassing.Wijkunnennuiniedergevalbeginnenmethetaanbrengenvandeapparatuurindetreinen.Datwasconcreetmijnvraag.ZodraerdanopEuropeesvlakovereenstemmingbereiktisovereenversiediestabielis,kandiewordeningelezenenkanhetrijdenbeginnen.Alswijin2015pasbesluitentotombouwen,duurthetnoglanger.Mijnstellingwas:latenwijnugaanombouwen,danvoerenwijdaarnadediscussieoverdesoftwarewel.MinisterEurlings:Ikkomlaterinmijnbetooggraaguitentenaterugopdeopmerkingoverreferentiemetbeprijzing.DeheerCramerkanwelzeggendatsommigefabrikantendehuidigeversiesvanhetERTMSonderdekniehebben,maarhetgrotevoordeelvanhetERTMSmoestjuistzijndaterovergrenzenenverschillenderailsheeneensysteembestaatdatgrenzelooskancommuniceren.Nuisdesituatiedateenfabrikantsomsvoorverschillendetrajecteninverschillendelandenverschillendedeel-versiesheeftafgeleverddienietmetelkaarkunnencommuniceren.Datiseenvandegrootsteproblemen.EenvandegrootstewinstpuntenvanhetERTMSvanditmomentvaltdaarmeedusweg.DeheerCramer(ChristenUnie):Wijmoetenwelrechtdoenaandefabrikanten.ErzijnvierfabrikantendieERTMSkunnenleveren.Eendaarvanlevertproblemenop.Latenwijhetnudusnietmoeilijkermakendanhetis.Datzijndefeiten.MinisterEurlings:Erzijnermeerdieproblemenhebben.IkhebugemelddatookAlstomdetreinenlaterlevert.Datisnietomdatdiefirmadetreinennietkanbouwen,maaromdatereengrotekrapteopdemarktheerst.Bovendienvindikdatwijenigszinsconsequentmoetenzijn.Toenwijsprakenoversnelheidsverhogingopcorridors,waseengrotemeerderheidinuwKamerervooromnieteenvandeviercorridorsmetERTMSteversnellen,maaromtekijkenofmetdeoudetechniekofTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7871 meteenupgradevandeoudetechniekenmetveelmindergeldallevierdecorridorskondenwordenversneld.UhadzelfeengoedideemetdeATBcodegroen,zegikzouitmijnhoofd.Hetpuntblijftdatwijhelemaalniettot2015hoeventewachten,maarerisallesvoortezeggenomditspelnogheelevenaantekijken,aangezienernogwordtgediscussieerdoverdeverschillendeversies,hetnognietzekerishoepreciesdespecificatieszullenzijnenermetnamemetbaseline3ookeengrotecapaciteitswinstkanwordengeboekt,waardoortreinenechtheeldichtopelkaarkunnengaanrijden.Ikdenkechtdatditbeterisdanvoorloperzijn,zekermethetoogopdebattenoverdeBetuwerouteendehsl,waarinwijvaakindithuishebbenhorenzeggen:potjandorie,waaromzijnwijnuzosnelinhetverhaalenwaaromkrijgenwijaldiekinderziektesoveronsheen.Wijzijnhetingrotelijnendusmetelkaareens,maarikdenkdatwijevenmoetenkijkenhoeditzichverderontwikkelt.DeheerVanderStaaij(SGP):Ikkomnogeventerugopdeveiligheidopoverwegen.IkhebinmijneerstetermijndeValleilijnalsvoorbeeldaangehaald,omdatdaarvanafvandaagachtkeerperuurtreinenoverheenrijdenensommigebewonersdaaronvermijdelijkopdeonbe-waakteovergangenzijnaangewezen.Daarstaatzelfsgeenknipperlicht.Ikkanmijnietvoorstellendathetbeleidskaderzogeformuleerdisdatditsoortsituatiesnormaalis.Ishiernieteerdertraagheidindeuitvoeringaandeorde?Watkandeministerdaartegendoen?MinisterEurlings:Alsuhetgoedvindt,komikinhetlandsdeligedeelterugopdeValleilijn.Daarbijzalikditpuntbetrekken.DeheerVendrik(GroenLinks):Ikhebeenopmerkingeneenvraag.DeopmerkingisdathetfascinerendisvooreenministervanVerkeerenWaterstaatdiedekilometer-heffingintroduceertendiedaarmeefeitelijkerkentdatinverbandmetasfaltvraagenaanbodviahetprijsmecha-nismebijelkaargebrachtmoetenworden,dathijelkgevoelvanmarktwerkingontbeertzodrahetoverdeeffectenvanwegverbredinggaat.HeefthijooitgehoordvandewetvanSay:elkaanbodscheptzijneigenvraag?HetisnatuurlijkevidentdatelkewegverbredingbinnenenigetijdleidttoteengroterevraagnaarvervoerenautomobiliteitendustotmeeruitstootvanCO2.Hiergaanwijnogheelveeloverspreken,wantditgaatnatuurlijkeenkeerfout.Devoorzitter:Watisuwvraag?DeheerVendrik(GroenLinks):Ikvindhetheelplezierigomtehorendatdeministerhierintegenstellingtotzijnbriefruiterlijkerkentdatdeeffectenvande80kilometer-zonesopdeluchtkwaliteitronduitpositiefzijn.DathaddeGGDinAmsterdamookalgeconstateerd.Hetisdebestemaatregelomdeluchtkwaliteitteverbeteren.LaatditnuhétprobleemzijnlangsdeA1bijDiemen.Daargaathetminderovergeluidshinder;daargaathetoverluchtkwaliteit.Datishétprobleem.Tochhoorikdeministerineenbijzindeoptievaneen80kilometerzoneopdeA1terhoogtevanDiemencategorischafwijzen.Hoekandatnu?MinisterEurlings:Debestemaatregelvoorluchtkwaliteitisbronbeleid.DatheefthetKiMnogmaalsnadrukkelijkaangetoond.Ukentdestatistieken.Sindsdejarenvijftigisdeluchtkwaliteitalleenmaarsterkverbeterd.Ikhebeerderalgezegddateendieseluit1975vijftigkeerzosmerigisalseendieseluit2008.datisdusechtmilieubeleid.Nukanhetverlagenvandesnelheidnatuurlijkophotspotswatschelen.Vandaardatsommige80kilometerzonesookgoedgewerkthebbenaanheteindvandelijn.Ikdenkalleenechtdathetzinnigisomnadrukkelijkmetdiedynamischesnelhedenteexperi-menteren.Danhebjenamelijkaltijdeenvrijfluksedoorstroming.Uhebthetoverwetten.Demeestereizigershebbenmeteenwettemaken:dewetvanMurphy.Ofjenudetreinofdeautoneemt,jekomteraltijdbekaaidvanaf.Hethelelandstaatnamelijkvast,hetzitoveraltjokvol.Alsuvindtdathetterugdringenvanmobiliteitmilieubeleidis,hebik4,5mld.over,wantdanhoefikookgeenextrarailsaanteleggen.Danzegikgewoon:’’Sorry,trein-reizigers,volisvol,blijftumaarthuis.’’Ikweetdanwelwatdegevolgenvoordeeconomieenvooronsgevoelvanwelbehagenzijn.Dezeregeringheeftbesloten,demobiliteitnietterugtedringen,maarmensenweleenbewustekeuzetelatenmaken.Zijwilmensenstimulerenoflatenbetalenalnaargelangzijmilieuvriendelijkofmilieuonvriendelijkzijn.Datkomtbijdekilometerprijstotuitdrukking.Jewordtgewoonbeloondalsjeineengroeneautorijdt.Datkomtbijdeinternaliseringvandeexternekostenvoordevrachttotuitdrukking.Opdiemanierwiljedatgewoonstimuleren.UhebtooknogindekrantgelezendatikdenodigeoproepenoverCO2hebgedaan.ZozietumaarwaareenmotieuwerzijdsenhetEuropesealniettoekunnenleiden.Wijwillenhetvervoeralleennietterugdringen.Ikhebeerdergezegddatervastnogmeerpositieveeffectenzijnalsjeeenmaximumsnelheidvan60kilometerperuurhanteert,maardanstaatwelhethelelandstil.Watdatbetreft,zijnwijervooromhetvervoerdateriszogroenmogelijktemakenenzogoedmogelijktefaciliteren.Mobiliteitmag,zeimevrouwNetelenbosooit.DatwaseenanderelijndanindeNVVP’swerdgevolgd.Devoorzitter:Wijgaanoverophettweedeblokjevandeminister.Alsikhetwelheb,betreftdatzijnrondjeNederland.DeheerCramer(ChristenUnie):Magikeenvraagvanordestellen?AlswijheelNederlanddoen,heeftiedereenstrakszoveelonderwerpendiealsnogindezogenoemdenarooirondemoeten.Devraagisofdeministertebewegenistoteenopdelinginbrokken,bijvoorbeeldbovendegroterivierenendaaronder.Devoorzitter:Wijdoenhetlandsdeelmatig.Isdateengoedvoorstel?DeheerCramer(ChristenUnie):Ja.Devoorzitter:Deministergafinzijnintroductieaandathijhetlandkonopdeleninvierlandsdelen.Latenwijeenskijkenofdatlukt.Wijeindigdeninhetzuiden,geloofik.MinisterEurlings:Precies.Wijbeginneninhetnoordeneneindigeninhetzuiden.WijzakkenlangzaamopwegnaarNieuwspoortnaarhetzuidenaf.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7872 DeheerCramervroegmijdegeldenintezettenvooreentoekomstvasteoplossingvanknooppuntJoure.InoverlegmetderegioisafgesprokendathetinhoudelijkedocumentinzakedeproblematiekvanknooppuntJoureenderelevanteoplossingsrichtingentijdenshetbestuurlijkeoverleginhetvoorjaarvan2009wordenbesproken.Tentijdevanhetlaatstebestuurlijkeoverlegwarendevereistegegevensnamelijknognietafdoendebeschikbaar.Ikzegweldaterconformeerdereafsprakenduidelijkheidmoetzijnoverhetbestuurlijkevoorkeurs-alternatiefinclusiefhetbeschikbaretaakstellendebudget.Ookwordtdaneenbesluitgenomenoverdeinzetvandedanresterenderijksmiddelen.Diekomenopdiemanierinhetvoorjaarsoverlegterug.Ikkanunogzeggendateropditmomenttweeoptieswordengezien.Allereerstisereenoptiewaarbijderesterende9mln.wordtingezetvoorderegionaleoplossing.Tentweedekanikmijvoorstellendatindienderegionaleoplossingniettijdigtotstandkomt,ermetderesterende9mln.alsnogeenfly-overwordtaangelegdconformdeaanvankelijkeplannen.Ikkomuhieralvooreendeeltegemoet.Wijzittenerdusconstructiefin,maarmoetenwelallegegevensopeenrijtjehebben.Inhetvoorjaarsoverleghopenwijzakenmetderegiotekunnendoen.DeheerKoopmansvraagtmijommeetewerkenaandesuggestievanderegioombijdeaanpassingvandebrugopdeA6terhoogtevanJoureenEmmeloordeenaquaductaanteleggen.Tijdenseeneerderbestuurlijkoverleghebikaangegeven,hiertoebereidtezijnindienderegiogarantstaatvoordemeerkostenennatuurlijkookindienditpastindeplanningvoorhetonderhoudvandebrug.DebestuurlijkeafspraakisdathetinhoudelijkedocumentinzakedeproblematiekenderelevanteoplossingsrichtingvanhetknooppuntJouretijdenshetbestuurlijkoverleg–daargaanwijweer–inhetvoorjaarvan2009terugkomt.Iksteldaaromvoor,dezepuntentekoppeleneninhetbestuurlijkoverleginhetvoorjaarnadrukkelijkaandeordetestellen.Deregioisnuaanzetomtijdiginzichtinhetplantegevenenomdemeerkostengoedteonderbouwen.Ookdezekwestiewordtdusvervolgd.DeheerDeKromvraagtofhetkloptdathetplanvandeheerMuizertdeeluitmaaktvandeplanstudievoordeN33,tweekeertweebaansautoweg.DevariantvandeheerMuizertisophoofdlijneneenverbijzonderingvaneenalternatieveautosnelweg.OnlangsheeftRijkswater-staatingoedesamenwerkingmetderegiodeKeuzenotaVoorkeursalternatiefVerdubbelingN33uitgebracht.Deconclusiewasdatdeautosnelweggeenmeerwaardeheeftalshettenminstegaatomhetprobleemvandeverkeersveiligheidtenopzichtevanhetvoorkeurs-alternatieftweekeertweebaansautoweg.Eenautosnel-wegisechterwelongeveer35mln.duurderdaneenautoweg.Zoismetderegiodusdevoorkeursvarianttotstandgekomen.HetplanvandeheerMuizertinzakedeautosnelwegwordtdaaromnietverderbijdestudiebetrokken.IkkanuwelzeggendatRijkswaterstaatmetdeheerMuizertnagaatofeenaantalvanzijnideeënofonderdelendaarvankanwordenbetrokkenbijhetvoorkeursalternatief.Opdiemanierwillenwijinelkgevaleenaantalgoedeelementendaarvanmeenemen.MevrouwVermeij(PvdA):WieisdeheerMuizert?MinisterEurlings:Datiseenburgerdieconstructiefmeedenkt,zoalsveelburgersconstructiefmeedenken,zoalsuweet.Hijheeftmeergedaandanmeedenken:hijheefteenvariantopdeautosnelwegbedacht.Daarzatenheelveelinteressanteelementenin.Latenwijdushopendatwijdaarietsmeekunnen.Devoorzitter:HetisnietrelevantofhijlidisvandeVVD.Datweetikookniet.Deministervervolgtzijnbetoog.MinisterEurlings:WanneerkomtdetweedefasetussenGroningenenDelfzijlopdeN33Assen-Delfzijlvandegrond?Benikbereidomsamenmetderegioeenplanvanaanpakvoorhettweededeeltemaken?OpditmomentisprioriteitverleendaanhettrajectAssen-ZuidtotZuiderbroek,geletopdeproblematiekvandeverkeersveiligheid.HettrajectZuiderbroek-Eemshavenheeftevenwelookdeaandacht.Geletophetfeitdateropdittrajectinhetkadervangrootonderhoudalveelmaatregelenzijngenomen,maarookdatdeverkeersin-tensiteitnulaagis,tenminsteophettrajectSpijktotdeEemshaven,waarsprakeisvan1100voertuigenperetmaal–datzijnernietzoheelveel–iseropditmomentgeendirecteredenomvoorhettrajecttotdeEemshaveneenverkenningtestarten.Wijhoudenhetwelindegatenvoorhetgevalerindehavenvanallesennogwatzougebeuren.Wijwetennietofdesituatieindetoekomstverandert.Indiezinishetaandeordegeweestindebesprekingen.Wijhoudendevingeraandepols.MevrouwRoefsvroegnaardefly-overenderotondebijGietenenofwijvoorbereidzijnopdeuitbreidingvandeEemshaven.Daarhadikhetzojuistalover.BijGietenisersprakevaneenonderdoorgang,gedimensioneerdopeentweekeertweebaansautoweg.Verkeerskundigonderzoektoontaandatookopdelangetermijndecapaciteitafdoendezalzijn,tenminstevanditstuk,ookbijeenuitbreidingvandeEemshaven.Hetisduszekertoekomstvast.DeheerCramervroegnaardespoorlijnLeeuwarden-Sneek.BijLeeuwarden-Zuidkomteennieuwstation.Kandatnietgecombineerdwordenmetondertunnelingvaneenoverwegindebuurt?Zoparafraseerikzijnvraag.DeaanlegvanhetstationLeeuwarden-WerpsterhoekmaaktinderdaaddeeluitvanhetconvenanttussenRijkenregiooverhetRegiospecifiekPakketZuiderzeelijn.InhetkadervandeLMCASpooreninlijnmetdemotie-Koopmansiser160mln.aanextramiddelenterbeschikkinggesteldvoormaatregelenophetnoordelijkekernnetspoor.Daarbinnenzijnookmiddelengereser-veerdvoordeoverwegveiligheidophetspoorZwolle-Leeuwardenmethetoogopdefrequentieverhoging.ProRailisopditmomentbezigmethetopstellenvaneenvoorsteldatingaatopdescopevanhettotalepro-gramma.Naarverwachtingisdescopevandespoor-maatregelenvoordezomervan2009verderuitgewerkt.Dankanikuoverdespoormaatregelenenoverdemogelijkhedentotdegenoemdeonderdoorgangnaderinformeren.Daarkomikindielijnabsoluutopterug,mijnheerCramer.DeheerKoopmans(CDA):OverdeN33zeideminister:alsermeergaatgebeuren,moetenwijdaarmisschienmeergaandoen.Hetisnatuurlijkontegenzeggelijkwaardatdaarmeergaatgebeuren.Ikbedoel:erstaandaartweekolencentraleseneenheleboelgroteinvesteringenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7873 opderol.Diegaanzekerdoorendatismooi.Wijziengraagdatditindatonderzoekbetrokkenwordt.Devoorzitter:Minister,kuntudatinhetonderzoekinaanmerkingnemen?MinisterEurlings:Ja,datkanik.MevrouwRoefs(PvdA):NumeenikbegrepentehebbendatProvincialeStatenvanGroningenzeggendatergeldoverisomtennoordenvanZuidbroekrichtingEemsha-venintezetten,omdatheteentweekeertweebaansautoweginplaatsvaneenautosnelwegtenzuidenvanZuidbroekwordt.Ikbegrijpdatdeministerdaarandersoverdenkt.MinisterEurlings:Ikhoorhetgraag,maarhetisonsinelkgevalnooitgeworden.Hetisnatuurlijkaltijdhetmooistalsergeldoveris.Ikkijknogevenschuinnaarachteren.Mochtereenanderbeeldontstaangedurendeditdebat,danhoorikdat.Onsisvaneenoverschotvangeldindielijnnietsbekend.Devoorzitter:MijnheerVendrik?DeheerVendrik(GroenLinks):Nee,laatmaareven.Diekolencentraleskomenertochniet,dusdanisdatprobleemookopgelost.Devoorzitter:Wijgaandoornaarhetvolgendelandsdeel.WelklandsdeelhaduophetoogopuwreisdoorNederland?Gaanwijnunaarhetmooieoosten?DeheerCramer(ChristenUnie):IkhebnogeenvraagoverJoure.Deministergeeftaandathijdaaroverinoverlegismethetlandsdeel.Ikhebbegrependathetinhetoverlegalvooreenbelangrijkdeelrondis,maardaternoggeenduidelijkheidisoverdebijdragevanhetministerieenofdathetlaatsteresterendedeelwilbetalen.Ikbegrijpvandeministerdatdeintentieisomdaaruittekomen,inclusiefdetoekomstvasteoplossing.MinisterEurlings:Datisinhoudelijkcorrect.Daaromzeiikhierookdatikgoedehoophebdatwijspijkersmetkoppenkunnenslaantijdenshetvoorjaarsoverleg.Devoorzitter:Ikkijkvoordezekerheidnogevenrond.Nee?DeheerVendrikookniet?Danverzoekikdeminister,hetvolgendelandsdeelaantedoen.Welkisdat?MinisterEurlings:Wijgaannaarhetoostenvanhetland.Uhebteenprachtigevoorspellendegave.EenaantalmensenvroegnaaronzeomgangmetdeaanpakvangeluidetceteraopbijvoorbeelddeA50bijValburg-Grijsoord.OpditmomentwordtdelaatstehandgelegdaanhetTracébesluitA50Valburg-Grijsoord.DatTracébesluitbevatallewettelijkvereisteinpassings-maatregelen.ConcreetbetekentditonderanderedatophetgeheletrajectdubbellaagsZOABzalwordenaangelegd.Verderwordenergeluidsschermengeplaatstwaardatwettelijkvereistisendoelmatig,zoalsaandeoost-endewestzijdebijRenkum,maarooktenoostenvanValburg.BijHeterenzijnoverigenszowelaandeoost-alsaandewestzijdealgeluidsschermenaanwezig.OpditmomentwordtdusdelaatstehandaanhetTracébesluitgelegd.Datbevatdieinpassingsmaatrege-len.DeStichtingA50dBerkentdenoodzaakomtotcapaciteitsuitbreidingophetwegvaktekomen.Zijerkentookdatmetdegenoemdeinpassingsmaatregelenaandewettelijkeeisenisvoldaan.DestichtingvraagtomextrabovenwettelijkeinpassingsmaatregelenzoalsextrageluidsschermenbijHeelsum,eenverdiepteliggingopdeDoorwerthseHeideeneenextrageluidsscherm,bijvoorkeurindevormvaneenhalveoverkappingaandewestzijdevandeA50bijWolfheze.Waarhebbenwijhetdanover,overhoeveeleuri,zoalsuvaakzegt?Volgensdeeersteschattingenkostditbovenwettelijkepakketminimaal100mln.Opditmomentbenikinoverlegmetdestichtingendebestuurlijkepartijeninderegiooverhunstandpunteneenplan.Aangezienallewettelijkeinpassingseiseninhetconcept-Tbzijnopgenomen,verwachtikdatderegionalepartijenzelfallereerstvoordekkingzullenzorgenalszijaanvullendeinpassings-maatregelenwillen.Deuitkomstvanhetoverlegendeonderzoekenzalik,zomogelijk,bijmijnafwegingbetrekkenrondomhetvaststellenvanhetTracébesluit.Eenbelangrijkuitgangspuntisdaarbijnatuurlijk,zoalsaltijd,dathetprojectgeenvertragingoploopt.Ditisdestandvanzaken.Ikgadediscussieduswelactiefaan.Ikpraatmetderegioenganahoehetbeeldopdatmomentis.Ikvindhetwelvanbelangomtewetendaterinhetontwerp-Tbinzijnhuidigevormaanallewettelijkgesteldeeisenisvoldaan.Datwilnietzeggendatwijdeogensluitenvoormeer,maarditisaltijdweleenbelangrijkeconstatering.Kandeministervertellenhoehetstaatmetdeop-enafrittenopdeA28bijMeppel?HoezithetmetStaphorst?HetcollegevoorstelomdebestaandeaansluitingenopdehuidigelocatiesbijStaphorstopteheffenentevervangendooreennieuweaansluitingheeftalspositiefeffect,zoalsikookaandegemeenteStaphorsthebgeschreven,datdeverkeersbelastingindekernvanStaphorstafneemt.Ikgaakkoordmetdezeaanpassing,dieoverigensingoedoverlegmetRijkswaterstaatisuitgewerkt.Ikhebhierzelf5mln.ingeïnvesteerd.Hetgevolgisechterweldatdeverkeersbelastingopbepaaldewegen,bijvoorbeeldderijksparallelwegtussenStaphorstenMeppel,kantoenemen.Degemeenteraadheeftverzochtomnaverplaatsingtochnogeenvandehuidigenoordelijkgelegenoprittenopentehouden.Ditzoutotgevolghebbendatertweeoprittenopslechts1200meterafstandvanelkaarzullenkomenteliggen.Medegeletophethuidigeaantalop-enafritten,zieiknetalsKarlaPeijs,mijnambtsvoorganger,geenaanleidingtothetuitbreidenvanhetaantalaansluitin-gen.Ikbenwelbereidommogelijktemakendatmijnbijdragevan5mln.aandeaansluitingopdeA28deelsingezetwordtvoormaatregelenophetonderliggendewegennet.Daarmeeondervangjedusgedeeltelijkdenegatieveeffectenvaneenoverigenspositiefplan.Staphorstgaatergewoonopvooruit,maarmeteengedeeltevanhetgeldkunnenwedenegatievegevolgenvanhetplan,zoalsdedrukdieopsommigeonderlig-gendepuntengroterwordt,wegnemen.MijnministerieenikzullendaaroveractiefinoverlegtredenmetdegemeenteStaphorst.Dietoezeggingdoeikhiergewoon.Ophetstationzaliklaterterugkomen,mijnheerCramer.Ikbehandeldustochweereerstdewegendanhetspoor,hè?Iklaadhiermeeweldeverdenkingopmij.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7874 DeheerCramer(ChristenUnie):Uneemtmijdewoordenuitdemond!MinisterEurlings:DeheerRoemervroegofikbereidben,eensoberdervariantvandeN18inoverwegingtenemen,zoalseendriebaanswegmetinhaalstroken.IndetrajectnotavoordeN18staatdevisie,waarvandehoofddoelstellingenverkeersveiligheidenleefbaarheidzijn.Deregioheeftzelfgevraagd,hierbijdeeconomischeontwikkelingalsnevendoelstellingtebetrekken.Indetrajectnotazijndiversealternatievennaderonderzocht.Deeffectenophetmilieuzijnhierbijgoedinbeeldgebracht.Ikzalaanheteindvanhettrajecteenevenwichtigekeuzemaken.Daarbijzullenalleaspectentegenelkaarwordenafgewogen.Inhetvoorjaarvan2009zalikeenstandpuntinnemen,afgestemdmetmijncollegavanVROM.Deregionalepartnersmakenmomenteelsamenmetmijeenovereenkomst,eenplanvanaanpak,eenuitwerking,waarbijonderanderedetoegezegdefinanciënalsrandvoorwaardewordenbetrokken.Zoalsuweet,wasdat996mln.WatisdestandvanzakenindedoortrekkingvandeA15bijArnhem-Nijmegen?Inmei2008iseenstartnotitieterrevisiegelegd.HierbijwerdnietalleenhetalternatiefvandedoortrekkingvandeA15betrokken,maarookeenbundelingsalternatieflangsdeBetuweroute,ookeenRegioCombiAlternatieflangsdehuidigeweg-infrastructuur.Opbasisvandeveleinspraakreactiesenopadviesvandecommissie-MERbeniknuinoverlegmetVROMomderichtlijnenvoordetrajectnotaMERoptekunnenstellen.Ikhoopdezeopkortetermijntekunnenpubliceren.Ditwordtdusvervolgd.DeBetuwelijnisnaarzeggenvandeheerCramergoedingepastbijhetPannerdensKanaal.WaaromwordtnietopdezelfdemanieromgegaanmetdeA15?Indestartnotitiezijnmeerderealternatievenopgenomen.Naasthetnulalternatiefzijndateenstructuuralternatief,dehuidigeinfra,eendoortrekkingsalternatiefen,zoalsikalzei,eenbundelingsalternatief.Zowelindoortrekkingalsbundelingwordtuitgegaanvaneennieuweverbin-dingdiehetPannerdensKanaalkruist.Indeplanstudiestaatdateenvariantmeteneenvariantzondertunnelonderhetkanaalwordenuitgewerkt.Alsalleeffecteninbeeldzijn,zalereenbesluitwordengenomenoverdenoodzakelijkheidenwenselijkheidvaneentunnel,maarnatuurlijkookoverdekostendiedaarmeegemoeidzijn.Uweetdathetmettunnelssomsmeevaltenvaaktegen.Hiermeewilikdeverwachtingenniettehoogspannen,maarweetdatzoweldevariantmettunnelalszondertunnelwordtbestudeerd.IsdetolvariantopdeA15nogsteedseenserieuzeoptie,vroegdeheerVanderHam.Indebestuursovereenkomstisafgesprokendateendeeluittoldienttewordenbekostigd.Dezeafspraakstamtuit2006.Momenteelwordtnaderonderzochtwelkevormenvantolenopwelkelocatiesindeplanstudiedienentewordenmeegenomen.Indeplanstudiezaleenvariantmetenzondertunnelwordenuitgewerkt,zoalsikalzei.Dithoorterbij.Wijkijkenerduswelnaar.Datwaseenvandedingendiehetmogelijkmaaktenhetsneltedoen,maaropdemanierwaarophetpreciesgebeurt,komikbijuterug.OpdeRijnbrugbijRhenenwordteenbelangrijkfileprobleemgeconstateerd,zeideheerVanderStaaij.Hoewordtdatprobleemopgelost?Degenoemdefileproblemendoenzichvooropdeprovincialeweg,deN233,waarvoor,zoalsbekend,deprovincieineersteinstantiedeverantwoordelijkheiddraagt.MijiswelbekenddatdeprovinciesUtrechtenGelderlandmomenteelnadereafstemmingplegenoverdemanierwaaropdeproblematiekkanwordenaangepakt.DienstenvanRijkswaterstaatzijnhiernadrukkelijkbijbetrokken,natuurlijkomdatdewegennietopzichzelffunctioneren,maarbinnendenetwerken,waarvanookrijkswegendeeluitmaken.Wijzullendegevolgendusookopdelandelijkewegenmerken.Hoegaathetnuverder?Onderhettrekkersschapvandeprovinciezalwordennagegaanhoedeproblematiekgebiedsgewijswordtopgelost.DeheerKoopmansvroegomaandachtvoordeN35tussenZwolleenWierden.HijzeidathetCDAblijisdateropkortetermijngestartkanwordenmetdeverbre-dingtussenHeinoenZwolle,maarikzelfhebvorigjaarooktoegezegddatdewegtussenWierdenenNijverdalzouwordenverbreed,waarnueencombitunnelmetruimtevoortweekeertweebaanswegenwordtaangelegd.Hoezithetnuprecies,wantwijzienhetindebegrotingnietterug?Datwaszo’nbeetjedevraagvandeheerKoopmans.Voordelangetermijn,totna2020,hebikindeMobiliteitsaanpakvoordeN35eenhogereambitieuitgesprokendanindeNotaMobiliteitverwoordis.DaarmeekandeN35optermijnalsrobuusteverbindingtussendeeconomischecentraTwenteenZwolle,endaarmeeookGroningenenLeeuwarden,gaanfunctioneren.Inlijnmetdemotie-Koopmansenmetdeambitie,verwoordindeMobiliteitsaanpak,zalikstapvoorstapmaatregelentreffen,zodatdeambitieopdelangetermijnwordtgerealiseerd.Hetiseenketting,waaraanikinlijnmetdemotie-Koopmans,deparelsstapvoorstapzalrijgen.InhetbestuurlijkoverlegvanoktoberjongstledenisafgesprokendatdeplanstudieHeino-Zwollesnelwordtgestart,nuer6,1mln.eurooftewel13,3mln.guldenextraistoegezegd.VoorhettrajectWierden-NijverdalhebikalgeanticipeerdopdezehogereambitiedoorindecombitunnelbijNijverdalenopdeA35bijAlmeloruimtevoortweekeertweerijstrokentereserveren.Deperiodetussennuenhetvoorjaarzalwordenbenut,zodatinhetvoorjaarsoverlegnadereafsprakenkunnenwordengemaaktoverdemastroutevoordeN35alsgeheelinlijnmetdemotie-Koopmans.HetpuntvandeheerKoopmanswasheelhelder.LaatikzeggendatiknetalsderegiovinddatditwegvakmededoordeopeningvandeA35bijAlmelodrukkerendrukkerwordt.DaaromzijnervoorhetwegvakWierden-Nijverdaldiverseverkeersveilig-heidsmaatregelengetroffen.Indiendeproblemenwordenbevestigd–ikhebgeenredenomhieraantetwijfelen–benikbereidominhetbestuurlijkoverlegvanvoorjaar2009verdereeventueelnoodzakelijkemaatregelentefinancieren.DeheerKoopmanszeidathetRijkenderegioelk50percentvandekostenopzichmoetennemen.DefinancieringvanhetrijksdeelwilikwelafhankelijkstellenvandebesluitvormingoverdedoortrekkingvanhetMIRTtotna2020.Datbegrijptuvast.MeerderenvanuhebbengezegddefiftyfiftyverdelingvoordeA35redelijktevinden.Ikzegutoedatikopbasisdaarvanzalproberen,definanciëledealrondtemaken,natuurlijkonderdepremissevanhetdoortrekkenvandehorizonvanhetMIRT.Devoorzitter:MijnheerDeKrom,hebtueenverhelde-rendevraagtussendoor?Ikvraagdit,omdatwijhaddenafgesproken,deministereersteenblokjetelatenafmaken.Isheteenverduidelijkendevraag,danstaikdieTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7875 toe,maarandersmoetuechtevenwachtentothetblokjeisafgelopen.DeheerDeKrom(VVD):Ikhebeenverhelderendevraag:waarkomtdatgelddanvandaan?MinisterEurlings:Daarzullenwijcreatiefnaargaanzoeken.Ikhebzojuistgezegddatzicheenanderesituatiezalvoordoenalsdehorizonvandefinancieringisaangepast.Ikzeguhier–ikzeghetnietlicht–datwijnogmaalszullennagaanofwijeenaanbodkunnendoenvooreenfiftyfiftyverdelingindiendeproblemeninderdaadwordenbevestigd.Ikkomlaterterugopdefinancieringervan.Devoorzitter:DanvolgternueenverhelderendevraagvandeheerVendrik.DeheerVendrik(GroenLinks):Voorzitter.MochtdeministerdezeavondnaderetoezeggingenaandeKamerdoen,dankanhijmisschienookaangevenwelkefinanciëleconsequentiesdiehebben.Ikvindditwelvreemd.IkhebhetMIRThelemaalbestudeerdenikzagnergenseeneurovrij.Nukomterineensgelduitdehogehoed.Waarzitdat?Hebikietsgemist?Isergebeld?Ditzijnallemaalvragendiejehebt.MinisterEurlings:Uhebtnietalleentoen,maarooknuietsgemist.Ikzeizojuistdathetdoortrekkenvandehorizontotna2020daarweleenbelangrijkevoorwaardevooris.Datzoueenaanzienlijkanderesituatiekunnencreëren,zoalsiknettegendeheerKoopmanshebgezegd.Datzouerghelpenomdittedoen.IkhebdemotievandeKamergoedbegrepenengezegddathetkabinetzichdaarinhetkadervandeVoorjaarsnotagoedopzalberaden.Datkomtmetdetijdongeveeruit,vandaardatikheteentegelijkmethetanderhebgenoemd.Ikdoehierhetaanbodindezindatikderegiowiluitdagenomdehelftvandefinancieringklaartehebbenzodrablijktdathetprobleemzichaldusmaterialiseert.Danhelpthetons,zoalsikhebgezegd,alswijinstaatzijn,dehorizonvanhetMIRTteverlengen.Devoorzitter:MijnheerDeKrom,ishiermeedeonduidelijkheidweggenomen?DeheerDeKrom(VVD):Ja,alleenwijstdeheerVendrikerinmijnogenterechtopdaterongetwijfeldookandereprojectenvoorfinancieringinaanmerkingkomenalsdevoorwaardeisdathetMIRTwordtdoorgetrokken.HetlijktookmijvanbelangdatdeKamerhettotaalplaatjekrijgt.Devoorzitter:DitisdusdezelfdevraagalsdeheerVendrikstelde.DeheerDeKrom(VVD):Nou,nee,metallerespect,ditwaseenanderevraag.DeheerKoopmans(CDA):Voorzitter.Ikvondhethartstikkeduidelijkwatdeministerzei,dusikbenenigszinsverbaasd...Devoorzitter:WijgaannugeendebatvoerenwaarinuuitleggeeftvanwatministerEurlingszegt.Verhelde-rendevragenwiliktoestaan,omdatdesuggestiewerdgewektdaterextrageldwerdgereserveerd.Anderevragenstaikniettoe.Ikvraagdeministeromdoortegaanmetdebeantwoor-ding.MinisterEurlings:Voorzitter.IkhebzojuistgezegdoverdeA35gezegddatditeenzeerconsistentelijnis,dieovereenstemtmeteerdereoproepenvanuituwKamer.Daaromzitikerconstructiefin.Mochthetzoverkomen,danhebbenwijhetoverdefinanciering.Devoorzitter:EnhetpuntvandeheerDeKrom?MinisterEurlings:Welkpunt?DeheerDeKrom(VVD):Mijnverhelderendevraag.MinisterEurlings:Datwastochhelemaalgeenverhelderendevraag?DeheerDeKrom(VVD):Ikwaardeerdeintentievandeminister.HijzegtdathetdoortrekkenvanhetMIRTruimtebiedt.Datgeldtdanongetwijfeldookvoorandereprojecten.DaaromvroegikofdeKamernieteentotaaloverzichtmoetkrijgenvandeprojectenwaaraandeministerdanooknogruimtegaatbieden.DeheerVendrik(GroenLinks):Enwelkbedragdanvrijkomt.MinisterEurlings:Daarisnuabsoluutgeenantwoordoptegeven.Hetzoueropneerkomendatikdevolgordederdingenzouomdraaien.WatikhebbetoogdoverdeA35isinlijnmetverschillendeoproepenvanuwKamer,maarookmetdeprioriteitendiedeMobiliteitsaanpakzonadrukkelijkstelt.DaarinstaatnamelijkdatjuistdeA35zo’nwegisdiemoetwordenopgewaardeerd.Mochtenerooitnadereinvesteringenwordengedaan,danvormtdeMobiliteitsaanpakvoormijdebelangrijkemarsroute,zoalsikookbijdepresentatieervanhebgemeld.HoebeoordeeltdeministerhetonderzoekmetfinancieringsvoorstellendatECORYSheeftgepresen-teerd?Deonderzochtevariantenvoordelangetermijnzijnbekenduitdegebiedsgerichteverkenning.Datzijnkostenvanzo’n400mln.tot800mln.Inhetbestuurlijkoverlegvan30oktoberjongstledenisbesprokendatderegiometeenvoorkeursvariantkomtendaarbijeenfinancieringsvoorsteldoet.UithetonderzoekvanVNO-NCWkomtnietzozeernaarvorenhoediefinancie-ringtotstandmoetkomen,alswelwelkeoplossinghethoogsterendementkanleveren.InhetonderzoekisvooreenaantaluitgangspuntengekozendatnietinlijnismetdeuitgangspuntenvanhetRijk.HetgekozentrajectisbijvoorbeeldgeenNoMo-traject.Debetrouwbaarheids-winstenwordengemonitordofgeïnventariseerd.Beekbergen-Azelowordttweekeerdrieverondersteld.Hetlaatsteisnogonderwerpvanhetvolgendebestuur-lijkeoverleg.Daarmeelopendusverschillendedingennogkriskrasdoorelkaarheen.Hetrapportgeeftweleenaardigbeeldvanhetoplossendvermogenvandevariantenvandekostenervan.Datishetpositievevandezaak.Tevenswordenvoorzichtigfinanciëlemogelijkhedengeïnventariseerd,zoalseenvoorfinancieringentol,maardatisnatuurlijknoggeenconcretetoezegging.Ikzalditrapportnaderbetrekkenbijdevoorbereidingvanhetbestuurlijkoverleginhetvoorjaar.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7876 HetbelangvandeA1isdoorverschillendenuwernadrukkelijkaangegeven.WelkeafsprakenzijninhetbestuurlijkoverlegoverdeA1gemaakt?Inhetbestuur-lijkoverlegvanoktoberjongstledenisgeconcludeerddatwijhieropdelangeretermijneenstructureelprobleemkrijgen.Wanneerdatprobleemzichexactgaatmanifeste-ren,isnognietduidelijk.DitzalnaderonderzoekvereisenconformhetadviesvanTNO.TNOadviseerteensoortontwikkelpad,eenroadmap,teschetsen.Opdekortetermijnwordenbenuttingsmaatregeleningezet.IndeMobiliteitsaanpakisaangegevendatvoordekortetermijndebenuttingsmaatregelenzullenwordenuitgevoerdendatdaaraandefinanciëlemiddelen,ongeveer12,1mln.,zullenwordenbesteed.Debijdragevanderegioaandezemaatregelenis5,1mln.DezeerkortetermijnmaatregelenuithetActieprogrammaWegenzullenhieropwordenafgestemd.Datis13,2mln.TevenszalhetprojectFilegolfbrekerbijMarkelo,onderdeelvanfileproef,wordentoegevoegdaanhetpakket.Erzalvooreenbedragvan22mln.uitvoeringwordengegevenaandemaatregelenbijBeekbergenaangezienisaangetoonddatditeveneenseenno-regretmaatregelis.Watisnuopkortetermijnalmetaldestandvanzaken?47,3mln.wordteropkortetermijningeïnvesteerd.TijdenshetVoorjaarsoverlegkaneenbesluitoverhetvoortzettenvanhetplanproces,eenplanstudie,wordengenomen,indienerovereenstemmingisoverdebestuurlijkevoorkeursvariant,maarookoverdefinancieringdaarvan.Opditmomentwordtsamenmetderegionalepartnersaandeinvullinghiervangewerkt.Ikmoetdaarbijwelmeldendatdekostenvandeoplossingenvoordelangetermijnop400mln.tot800mln.wordengeraamd.Datisnatuurlijkgeenkleinbier.Ziedaardeuitdaging.Ikwiluwelzeggendatwijdaarinlijnmetdediscussievanvorigjaarserieusmeebezigzijn,wantook47,3mln.isgeenkleinbier.Datisveelgeldomopkortetermijndedrukteverminderen.Ditwordtvervolgd;wijzittenmiddeninhetproces.MevrouwRoefsvraagthoeikmijopsteljegensregio’sdiewegenwillenaanleggenomdekrimptegentegaan.Ikhebgezegddathetkabinetsamenmetderegiogebiedsagenda’sontwikkelt.VoormijzijnindatkaderdeinvesteringenuitdeNotaMobiliteit,deLMCAWegenendeMobiliteitsaanpakvanbelang.WijhebbenindeLMCAWegennadrukkelijkmetverschillendegroeiscenario’sgewerkt:eenhooggroeiscenarioeneenlaaggroei-scenario.Scenario’szijnookpergebiedingevuldmetarbeidsplaatsenenwoningen.Daarbijwordtrekeninggehoudenmetgroei,maarookmetmogelijkekrimp.DedoortrekkingvandeA76komtingeenvandeplannenvoorenisdusindezezinnietaandeorde.HetperspectiefvoordeN35isnugeenautosnelweg,maareenwegwaarophonderdkilometerperuurkanwordengereden.Datisbijvoorbeeldandersdanopeentweekeereenbaansweg.Indiezinspeelthetweleenrol.Jekuntsomsookeennieuweeconomischedynamiekgenereren,zoalsdankzijdeontsluitingbijRoermondisgebeurd.DatishetinmijnogensprekendevoorbeelddatdeheerKoopmansaanhaalde.IkbenhetzeereensmetwatmijnambtgenootvanVROMzei:wijhebbenheelnadrukkelijkkrimpscenario’stebestuderen.Diekennenwijinonslandeigenlijknogniet.Inmijneigenthuisomgeving,ParkstadLimburg,ontstonddankzijdemijneneengeweldigebevolkingsaanwas.Nutreedtdaarvoorheteerstinhetlandeendubbelevergrijzingop.Wijziendatditeffectenheeftwaaropwijeigenlijknietgoedvoorbereidzijn.Wijmoetendaardusextranaarkijken.OvereentransferiumbijHarderwijkkanikmeldendatdebetrokkendecentraleoverhedenhetinitiatiefhebbengenomenomeenhaalbaarheidsstudietedoennaardemogelijkhedenommeerstoptreinentelatenrijden.Overderesultatenzalikmetderegioinoverlegtreden.Daarbijbekijkikookofermogelijkhedenzijnvooreendergelijktransferium.Alsdieerzijn,kandeuitbreidingvanP+R-plaatsenopditstationinaanmerkingkomenvoormedefinancieringuithetActieplanGroeiophetSpoor,uweetwel,dekortetermijnmaatregelinhetkadervande5%groeiambitie.DetrillingenvanArnhem.Ikkeeknaarmijnrechter-buurman,maarhijheeftmijaangegevenwatverdervandetrillingsbronaftewonen.MevrouwCramerwoontaandeanderekantvanArnhem.Ikkanhethaarnunietvragen,maarhetklonkvrijserieus.Isereenwettelijkplafondvoortrillingshindergeweestenisditgeschrapt?Voordebeoordelingvantrillingenbestaangeenwettelijkeregelsennormen.Welzijnervoorhettoetsenvantrillingenmeet-enbeoordelings-richtlijnenvandeStichtingBouwresearch.DezewordenbijsporeninArnhemgehanteerd.Daarbijisdestreef-waardevoorhindervanpersonendathettrillingsniveaumaximaalgelijkblijftaandehuidigesituatie.MevrouwRoefsheeftvrijprangendgevraagdofikbereidbenomnogeensgoednaardehinderdoortrillingengeluidtekijken.Ja,datbenik.Ditproceswordtronddezetijdingezet.Hetisalgaande.Dezienswijzenophetontwerptracébesluitsporenzijnaanleidingomnogeensgoedtekijkennaarhinderdoorgeluidentrilling.ProRailheeftondermeerdetrillingshindervandevoorgenomenmaatregelenopnieuwbeoordeeld.Ditheeftalgeleidtotvoorstellenvoorconstructieveaanpassingeneneenaangepastesporenlay-out.DevoorstellenwordenenzijnsomsaldeelsbesprokenmetArnhem,ookmetdewijkraadvanbewonerslangshetspoor.Dooraanpassingvandesporenlay-outenuitgaandevanderijsnelhedenbijdatontwerpishetaantalwoningenmeteenhogerewaardeinmiddelssterkgedaald.Hetaantalwoningen,zo’n250,waarsprakeisvaneensaneringssituatie,datwilzeggendaterin1987eengeluidsbelastingwasvanmeerdan65dBA,blijftevenwelonverminderdhoog.DewijzigingenwordenopgenomeninhetTracébesluitvoorzienvoormaart2009enkomenterugindebeantwoordingvandezienswijzenophetontwerptracé-besluit.Ditwordtvervolgd.Wijkijkendusnogeensuitdrukkelijknaardegeluidhinder.Wijzullenditsamenmetderegiodoen.DeheerCramerheeftgevraagdofikhetnachtnetArnhem-Nijmegensteun.Hetisnatuurlijkallereerstaandevervoerder,deNS,omtebepalenofeenuitbreidingvanhetnachtneteenlevensvatbareoptieis.Ikhebin2008doorhetopnemenvaneenexperimenteerartikelindeconcessievandeNederlandseSpoorwegendemogelijkheidgeschapenomteexperimenterenmetnieuweverbindingenzonderdatbijvoorbaatvastmoetstaandatNSdienieuweverbindingdanookcontinumoetblijvenuitvoeren.Ditexperimenteerartikelisaleensuccesgebleken,wanthetnachtnetNoord-Brabantisuitgebreid.Hetisooksterkfinancieelgesteunddoordeprovincie.DeNSkanopeigeninitiatiefofopinitiatiefvandeprovincieGelderlandookexperimenterenmetuitbreidingvanhetnachtnetnaarArnhemenNijmegen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7877 HetisaandeNSendedecentraleoverheidomtebeoordelenofeendergelijkexperimentzinvolenhaalbaaris.IkhebhetsignaalvandeKamerechtergoedgehoordenikzalnogeensbijderegioendespoorwe-genmeldendatookindeKamerdezebehoeftewordtgevoeld.KandeministerdestudievandeprovincienaareenEmperbochtbijDeventerondersteunen,zovroegdeheerVanderHam.DezebochtdieeenrechtstreeksetreintussenApeldoornenArnhemmogelijkmaakt,lijktopditmomentgeenbijdrageteleverenaanderealisatievandespoorambities.DereistijdenuitdeRandstadnaarGelderlandwordenhierdoornietbeïnvloed,geletopdeliggingvandebocht,maarhetstaatdeprovinciewelvrijomdiestudietedoen.Ikziederesultatenmeteenopenbliktegemoet.DeheerKoopmansheeftgevraagdofikdekeuzeomtraject-oostmiddelenintezettenvoorhetProgrammaHoogfrequentspoorvervoernaderkantoelichten.Hetbetrefthiernadrukkelijkgeenbezuinigingen,maardeinvullingvannognietbestemdefinanciëlemiddelenvoorhettrajectoost.IkhebervoorgekozenomdezemiddelenintezettenvoorhetProgrammaHoogfrequent-spoorvervoerterverhogingvandefrequentiesindebredeRandstadennietvoordeverhogingvanmaximalesnelhedenineenenkelecorridor.Ikzegditooktegendeachtergronddathetheelveelgeldzalkostenomextreemweinigtijdwinstteboeken.DezefinanciëlemiddelenkunnennudusookwordengebruiktvoordecorridorUtrecht-Arnhem.DankomenArnhemenhetoostentochweerinbeeld.WijwillenbekijkenopwelkewijzedeICNnaarDuitslandeenvlotteredoorstromingkanwordengeboden.Opdattrajectisdetegeringebetrouwbaarheideengrootprobleem.Treinenhebbentevaakvertragingopdattraject.MetdeinzetvandemiddelenvoorhetPro-grammaHoogfrequentspoorvervoerkanhieraanveelwordengedaan.DitallespastinderecenteMIRT-afspraken,deplanstudieBHSendestapsgewijzeaanpakdiemetdeprovincieGelderlandisafgesproken.DeheerCramervroegofikwiltoezeggendatVerkeerenWaterstaateenbijdragevan40mln.voordespoorzoneEdezalleveren.Ikhebonlangsvandegemeentedetoezeggingontvangendathetoverigedeelvanhetprojectisgedektdooreenbijdragevandeprovincieeneengarantstellingvandegemeente.Ditmaakthetmijmogelijkomeenbijdragevan40mln.toetezeggen,wantikwachtte,zoalsbekend,opuitsluitselvandegemeente.IkbenblijdathiermeenageruimetijdeenfinanciëleoplossingisgevondenvoorhetprocesvandespoorzoneEde.Erzijnmeermensenblijoverdezebeslissing.Ditgeldtondermeervooreenoud-staats-secretarisdieblijzalzijnmetditsignaaluithetHaagse,maarookvoormevrouwNetelenbos,oud-minister.Wijmakenveeloud-bewindspersonenblijmetdezebeslissing,maartochvooraldemenseninEde.DeheerCramervroegookofhetmogelijkis,hetaantalperronsporenuittebreidenvandrienaarvier.Zoalsikinantwoordopschriftelijkevragenalhebaangegeven,gaathetplanvandegemeentenunoguitvandrieperron-sporen.Omdatwijnunetovereenstemminghebbenbereiktoverdefinancieringvanhetplan,aarzelikergomhetnuweertegaanveranderen.Datroeptonherroe-pelijknieuwediscussiesop.Ikhebwelbegrependatdegemeentenogenigetijdnodigheeftvoordeverdereplanvorming.Wellichtkanmenditdaarinalsnogmeenemen.IkzalditsignaalvandeKamerdoorgeven.Opditmoment,nudekurkenkunnenknallen,wilikervoorwakenommenseneenredentegevenomdekurkenvooralsnogindeflessentelatenzitten.Latenwijdeplannenhoudenzoalszezijningediend.Hetzijngoedeplannenenhetverhaalisdaarmeerond.DeheerCramerheeftookgesprokenoverhetstationStaphorst.Ikkanopditmomentgeenstationtoezeggen.DeregioheeftvoorzoverikweetooknoggeencontactopgenomenmetProRailoverhetverrichtenvaneenverkennendestudienaarhetstation.IkerkeneenrijksbelangbijdeaanlegvanstationsalsuitonderzoekvanProRailblijktdathetstationmeerdan1000nieuwein-enuitstappersperdagscoort.Ofdathierhetgevalis,zalmoetenblijkenuiteventueelonderzoek.Zoalsgezegd,deregioheeftzelfnoggeencontactopgenomenmetProRailoverhetverrichtenvaneenverkennendonderzoek.Alsderegiodatdoet,wordtereenonderzoekuitgevoerd.WijkomendaaroverdantesprekenindeKamer.IkhebdeheerCrameraleerdertoegezegddatikterugkomophetbrederekader.DeheerCramer(ChristenUnie):Ikhebhetevengemist.WasdatstationStaphorst?MinisterEurlings:Ja,Staphorst.WelkeplannenheeftdeministervoorspoorlijnenalsDeventer-Zwolledienietonderde4,5mld.vallenenookgeengedecentraliseerdelijnenzijn?Voorditsoortlijnengeldtdegebruikelijkewerkwijzevanhetjaarlijksedienstregelingproces.Indienzoublijkendatdegevraagdevervoersdienstennietopdeinfrazoudenpassen,zalProRaileenoverbelastverklaringafgeven.Opbasisvandieoverbelastverklaringzaleencapaciteits-vergrotingplanwordenopgesteld.Ofzo’nlijnnuwelofnietonderdeeluitmaaktvande4,5mld.ofbijvoorbeeldvande90mln.vandestaatssecretarisvoorgedecentrali-seerdelijnen,doethiernietsaanaf.Voorditsoortlijnenvanhetkernnetwordendusgeenanderecriteriavoornieuwestationsgehanteerdalsvoorhetkernnetalsgeheel.Ophetmomentdatervoldoendevraagis,zijnerhierduskansenvoorcapaciteitsuitbreiding.Kaniktoezeggen,zovroegendeherenCramerenKoopmans,dathetonderzoeknaardeachtminutenreistijdbijZwollebinneneenhalfjaarwordtopgeleverd.Wijsprakenhieralkortovertijdenshetalgemeenoverleginoktoberovergroeiophetspoor.Ikhebtoengezegddathetgoedisdatwijditmogelijkeknelpuntkennenopdatwijhetnaderkunnenonderzoeken.NahetgereedkomenvanhetvierdeperroninZwolleendeingebruiknamevandeHanzelijnwordtgestreefdnaareendienstregelingmeteenoverstapgarantievoorallereizigersinallerichtingen.HierdoorontstaateenoverstaptijdvanachtminutenomdattreinenophettrajectHerfte-ZwollerespectievelijkHattumerbroekaansluitingZwolleachterelkaarbinnenmoetenkomen.Daarmeeiswachttijdniethelemaaltevoorkomenalstenminsteeenoverstapgarantiewordtnagestreefd.Hetdoeliswelomdewachttijdteverkorten.Demogelijkhe-denhiervoorwordenmeegenomenindeverdereuitwerkingvaneenspoorpakketdatonderdeelisvanhetregiospecifiekpakketZuiderzeelijn,metnamede160mln.uitdemotie-KoopmansvoordeaansluitingbijHerftetennoordenvanZwolleendeoverigeonderdelenvandespoordriehoekinNoord-Nederland.OokindeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7878 planstudiesvoorhetProgrammaHoogfrequentspoor-vervoerzalditpuntzonodigaandeordekomen.Ditisuiterlijkzomer2010gereed.Hetspoorpakketvoorhetnoordenkanechtersnellerwordenuitgewerkt.DaarombenikbereidombinneneenhalfjaarterapporterenoverdeachtminutenoverstaptijdinZwolle.Hierbijwordtooknadrukkelijknaarseinverdichtinggekeken.DitmaakttenzuidenvanZwolleonderdeeluitvandeHanzelijn,tennoordenniet,maardaarloopthetmeeinhetZuiderzeelijnpakket.Voorzitter.Hiermeebenikaanheteindevanmijnbeschouwingenoverhetoostendeslands.Devoorzitter:Dankijkikevennaarmijnwestelijkekant.DeheerVanderHam(D66):Erzijnveeldingenvoorbijgekomenenookveeltoezeggingen.Datisheelgoed.IkhebnogweleenvraagoverdetolheffingopdeA15.Deministerdeedvoorkomenalsofikdatzouwillen,maardatisnietmijnbedoeling.Devreesisjuistdatalsjedaartolgaatheffen–wateenduidelijkevariantvandeministeris–erallerleisluipverkeerzalontstaan.Hoekandatwordenvoorkomen?MinisterEurlings:Ikbenhethierzeermeeeens.Ditzijndingendienadermoetenwordenuitgewerkt.Ikhebeenaantalmaandengeledeneenbijeenkomstinderegiogehadmeteenpaarhonderdondernemers.Toenlagdezevraagookoptafel.GedeputeerdeVanHaarenheeftnamensdeprovinciedetolverdedigd,indiezindathetdaardoorineenvorigekabinetsperiodemogelijkbleekomsneltotplanvormingtekomen.Ikbenheterechtermeeeensdatalswijditindepraktijkzoudenuitvoeren,ergoedmoetwordenopgepastdatergeensluipverkeerontstaat.Eenzelfdediscussiezullenwijoverigensinveelregio’skrijgenalseropeengegevenmomentsprakezalzijnvaneeningroeiinderichtingvanspitstarieven.DeheerVanderHamheeftdusgelijk,maarditlaatonverletdathetbesluitindevorigeperiodeopdiemaniermetderegioisgenomenendatderegiohieraanhechtomdatditdeontwikkelingveelsnellerenveelzekerdermogelijkmaakt.Wijzullenzeerzekerproberenomhetrisicovansluipverkeertevoorkomen.DeheerVendrik(GroenLinks):Voorzitter.IkhebeenvraagoverdiezelfdeverlengdeA15.Klopthetenwasdetolheffingdaarookmedevoorbedoeld,dateropditmomentsprakeisvaneentekortopditprojectvanruim260mln.?Staatditopen?Tweedevraag.IkweetdaterinderegiobijvoorbeeldwordtgepleitvooreenverdiepteaanlegophettrajectDuiven-Zevenaar,mochtditonzaligeprojectdoorgaan.Wordtdiemogelijkheidindeverdereontwikkelingsfasemeegenomen?ErligtookeenalternatiefvanonderanderedeGelderseMilieufederatiemethoogwaardigopenbaarvervoerplushetwerenvandoorgaandverkeeropdePleyrouteendeoverkappingvanbestaandewegen.Wordtdievariant,dielokaalnogalwatdraagvlakheeft,ookmeegenomenindestudiediedeministerheeftverantwoord?Devoorzitter:HetwoordisaandeministervooreenantwoordopdezetweevragenvandeheerVendrik.MinisterEurlings:Deeerstevraaghadbetrekkingopdie260mln.Debijdragevandetolisvanafhetbegingecalculeerd.Ikhebalgezegddatdithetdestijdsmogelijkmaakteomhetplaatjerondtekrijgeneneensnellevoortgangvanhetprojecttebewerkstelligen.WatdeanderetweevragenbetreftoverdeverdiepteaanlegenhetalternatiefvandeGelderseMilieufederatie,alsuhetgoedvindt,komikdaarlatervanavondopterug.DeheerVendrik(GroenLinks):Iksnapdatdietoldaarvoorbedoeldwas,maaralsdeministerzoweifel-achtigisoverdietolheffing,watgebeurterdanmetdie260mln.?Wordtdieeldersvandaangehaald?MinisterEurlings:Ikbenniettwijfelachtig.Integendeel.Zokentumijookniet.IkheballeeninantwoordopeenopmerkingvandeheerVanderHamgezegddathijeenterechtpuntheeftalshijzegt:letopsluipverkeer.Nuloopthetgrootstedeelvanhettracédoornatuurgebiedwaarhetaantalsluipwegennietzodanigisdathetrisicoevengrootisalsinhetstedelijkgebied.Ditlaatonverletdatjeditsoortdingentevorenmoetvoorzien,inplaatsvandatjeeropstuitindepraktijk.Daaromnemenwijditheelserieus.Ikbenechterallerminsttwijfelachtig.Ikhebzojuistgezegddatdegedeputeerdeditkrachtigheeftverdedigdinderegio.Devoorzitter:Deministerkomtnogterugopdeverdiepteaanleg.DeheerKoopmans(CDA):Ikraaknueenkleinbeetjeinverwarring.DeministerheefthierovernietalleeninderegiogesprokenmaarookindeKamer.Bijdiegelegen-heidsprakhijeenveelscherperetekstuit.Ikhebhemdaaropbevraagd.Hijheefttoengezegd:dekkingvanhetgatisgeenprobleem,wijwetendatertolstaat,maardedekkingisgeenprobleem.Diewoordenheeftdeministerletterlijkuitgesprokentijdenshetvragenuurtje.Tegenaldiemensendienuineenanderzaaltjezittenmeetekijkenenluisteren,zegik:leeshetnogeensevenna,wantdeministerheeftdituitdrukkelijkzogezegd.Indetweedeplaatswilikdeministerietsscherperbevragenoverderisico’svanhetsluipverkeer.Datwijktnietalleenuitnaardenatuurennaardezandpaden.MetnameinArnhemzullenzichproblemenvoordoen.Daarisdanookgrotetegenstandtegeneentolheffing,wantdiezouweleensgrotegevolgenkunnenhebben.Daarommoetenwijditwatscherperbespreken.TegelijkertijdmoetdeKameroplettendatzijhetprojectnietforsduurdermaaktdooralleenintestemmenmeteentunnelonderhetPannerdenschKanaal.Daarmeemakenwijhetprobleemalleenmaargroter.MinisterEurlings:Watmijnletterlijkeuitsprakenbetreft,daarkomikopterugalsikzemeweervoordegeestkanhalen.Dieisnuwatminderhelderdanopsommigeanderemomenten.Hetvoorsteldatditprojectmogelijkmoetmaken,ligtterbehandelingvooraandeTweedeKamer.Danligtookdevraagvoorofjeüberhaupttolmagheffenopparallelletrajectenofjuistniet.Allesisnatuurlijkonderdepremissedaarvan,maardaarinisdeKameralseersteaanhetwoord.DeheerVanderStaaij(SGP):IkkomnogeventerugopdeRijnbrugbijRhenen.Dewegiseenprovincialeweg,maardebrugligttussentweeprovincies.DatmaakthetTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7879 ingewikkeld.DewegmaaktdeeluitvaneenroutediedeA12metdeA15verbindt.Doorderegionalebenaderingvandeontsluitingvanditgebiedontstaathetrisicodatiedereenopiedereenwachtbijdeoplossingvanhetknelpunt.Watkandeministereraandoenomdevoortgangvandebesluitvormingendeaanpakvanditknelpunttebespoedigen?MinisterEurlings:DeheerVanderStaaijheeftgelijk.IkhebalgezegddatRijkswaterstaathierbijisbetrokken,omdaterinhetgroteregebiedweldegelijkeffectenzijnvoorhetlandelijkewegennet.Ditisnuprecieshetvoordeelvaneengebiedsgerichtebenadering.Alswijhetinsamenhangbekijken,zijndeprovinciesweliswaardeeersteomeenprojecttetrekken,maarwijkijkendanheelactiefmeewelkeeffectenzichzullenvoordoen.Ikzeghetvoorzichtig,wantiederwoordvanmijnkantroeptmeerverwachtingenopdanikhebbedoeld,maarhetisdannietuitgeslotendatereenlandelijkebijdragekomtalserpositieveeffectenzijnophetlandelijkewegennet.Dieisdangoedte’’verkopen’’enteverdedi-gen.DaaromkiezenwijvooreengebiedsgerichteaanpakenhoudtRijkswaterstaatzichallerminstafzijdig.Ditwordtvervolgd.Wijleggenhetinitiatiefdaarwaarhetthuishoort,deprovincieszijnookstevigbezig,maarwijdoenweldegelijkmee.DeheerRoemer(SP):Ikhebtweevragen.Edeverdieptisnatuurlijkleuk,maargeeninhaalspoorbijEdezalsneleenprobleemopleveren.Ditbetekentdatdegoededoorstromingjarenlangwordtuitgesteld.Edeheeftditinhaalspoorkeihardnodig.IsdeministeralsnogbereidomhiernogeensnaartekijkenendeKamerzosnelmogelijkteinformeren?Ditkanzonietachterwegeblijven.WijhebbenaleerdergesprokenoverhetnachtnetBrabantengezegddaterweldegelijkmogelijkhedenwaren.Gelukkigisditertoengekomenenhetiseenaardigsucces.IkbenblijmetdeopmerkingvandeministerdathijeennachtnetrondArnheminteressantvindtendathijbereidisomdittebespreken.Omtevoorkomendatwijbijiederlandsdeelstraksdiezelfdevraagkrijgen,vraagikdeministerhoehijoverhetvoorsteldenktommetdeNSmogelijkinteressantelijnenteinventariserenvoorhetgebruikvannachtnetindetoekomst.AlshijdaarmeedanterugkomtnaardeKamer,hoevenwijnietiederekeernieuwelijntjesaanhetnettoetevoegen.Ikkanmijnogwelmeerplaatsenvoorstellenwaarhetoptermijninteressantwordt.Danhebbenwijstrakseenpakketendankunnenwijkijkenwatwijdaarmeekunnendoen,inplaatsvaniederjaareenexperimentwetjetegebruikenomergensweerhetnachtnetuittebreiden.MinisterEurlings:AlsdeKamermijtoestaatdatikdaarenigetijdmetNSvoorneem,wantditklinktgemakkelijk,maarhetzaleenheleoperatiezijn,danzegiktoedatikdaaropterugkom.Ikzalditzosnelalsikkandoen,maarikkannunietzeggenhoelangditduurt.IkzegtoedatikdeKamerhierovereenbriefzalsturen,maarhetzalweldenodigetijdkostenommetdeNStebesprekenofmennaderemogelijkhedenzietenzoja,waarenwanneer.Ikbenhetermeeeensdatwijhetnachtnetmoetenbevorderenwaardatkan.Nietalleentenbehoevevanhetopenbaarvervoerenhetmilieuenwatdiesmeerzij,maarookheelnadrukkelijkvanwegedeverkeersveilig-heid.Alsjongerenuitgaan,moetjeerzekerindenachtelijkeurenvoorzorgendatereengoedalternatiefinhetopenbaarvervoerisomtevoorkomendatzijdewegopgaan.Ikzegditdustoe.DeheerRoemer(SP):Ikvraagdeministeromdaarnietteengintekijken.Alswordtgezegdwaarhethaalbaaris,ishetrisicogrootdateralveelafvalt.Latenwijdiehaalbaarheidstoetsdaarnadoen.Ikdringeropaandatwijeersteenlijstjevandewenselijkemogelijkhedenmaken,andersblijvenwijdiscussiëren.Ikbegrijpwelwatdeministerbedoelt,maarhetlijstjezouniettekrapmoetenzijn.IkneemaandatiknogeenantwoordkrijgopmijnvraagoverEde.MinisterEurlings:Ja,nachtblindbenikallerminst.Ikzalerzekermijnbestvoordoen.Ikhebgezegdhoedeformeleverhoudingenzijn,maarikhebmijeerdernietzoheelveelaangetrokkenvanformeleverhoudingen.Alsikietskanaanjagen,zalikdatzekerdoen.IkkomhieropterugbijdeKamer,graagzelfs.Nogeenseenkeerhetinhaalspoor.Ditiseigenlijkhetzelfdepuntvandrieofvierperronsporen.Vooreeninhaalspooriseenextraperronspoornodig.Ikhebalgezegddatikaanderegiozalvragenomdaarnogeensnaartekijken,maarikwilvoorkomendatikhiermeteenpaarruigeuitsprakendebereikteovereenstemmingoplosseschroevenzet.DanisEdehetkindvanderekening.Ikhebgezegddathetnogeenpaarjaarduurtvoordatallesdefinitiefisuitgewerktenwellichtzijnermogelijk-hedenomdithiernogintevlechten.Alsditmogelijkis,zalikditzekerbevorderen.Ikbenhierduspositiefover,maaralsikhiernuzouzeggendatwijallesopenbreken,zalEdenietergenthousiastzijnalshetmorgenvroegwakkerwordt.Daaromlijktmijditdebestemanier.DeheerCramer(ChristenUnie):Ikwilnogtweekorteopmerkingenmaken.Deeersteisdatdeministerinzijnantwoordinderdaadoptweepuntenhetspoorvergat.Ikhaddievraaggekoppeldaandewegprojecten.IndeeersteplaatsgoldditvoorStaphorst.DeministerheeftgeantwoorddatProRailkennelijkgeenvraagvooreenstationheeftgekregen.Diemoetdanalsnogwordengesteld.Ikhebgevraagdofindediscussieoverdeafritvoordeministerbespreekbaarisdatdenoordelijkevarianteenhalvevariantwordtmeteenhelevariantmeerzuidelijk.Eendergelijkeanderhalvevariantlijktinderegioaanvaardbaarendaarmeewordtdeelstegemoetgekomenaandebezwarentegendeparallellestructuurdiedeministereerderschetste.MijntweedevraagheeftbetrekkingopdeN35.DeministerisuitgebreidingegaanopdeinbrengvandeheerKoopmans,maarikmisteinzijnantwoordeenreactieopmijnvraagdatnujuistindiecorridorookhetspooreennadrukkelijkeupgradingkangebruikenenhoedeministerdaaroverdenkt.MinisterEurlings:Vanhetlaatstezijnmijnugeenplannenbekend.Erzoueerstenigeplanvorminguitderegiomoetenzijnwaaruitblijktdatmendaaraanbehoefteheeft.Watheteerstepuntbetreft,ikbegrijpwatdeheerCramerbedoelt,maarikhebalgezegddatanderhalveafritbehoorlijkveelmeerkostdaneenafrit.Hetisonzelijndathetbeterisomhetgelddatoverblijft,teTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7880 investereninhetverbeterenvanhetonderliggendewegennetenhetverminderenvannegatieveeffectenaldaar.HetovergrotebeeldvanStaphorstenomstrekenispositief,maarikhebalgezegddateronderliggendeenpaarplekkenzijnmetnegatieveeffecten.Watikalsextragarantiewiltoezeggen,isdatikhieroverhetgesprekzalaangaanmetdegemeenteStaphorst.Alsuitdiegesprekkenblijktdathetmoeilijkwordt,zalikdeKamerdaaroverinformeren.Alsmijnuwordtgevraagdwatmijnstandpuntisenhoehetgeldhetbestewordtgeïnvesteerd,danlijktmijditdebestemix.Ikkomhierechternogopterug.DeheerCramer(ChristenUnie):EndeN35?MinisterEurlings:Daarvanzeiikzojuistdatmijgeenplannenbekendzijnvooreenspoorlijnaldaar.DeheerCramer(ChristenUnie):Daarhebiknaargevraagd.Ervaltaandiecorridorveelteverbeteren,omdateendeelgeëlektrificeerdmoetworden,eendeelenkelsporigisenereenontwikkelingisinderichtingvanbijvoorbeeldGronau.Dankanerveelsynergiewinstwordengeboektdoorditjuistnuteverbeteren.MinisterEurlings:Ikwildaarnogeenkeernaarkijken,maardaarzijnopditmomentgeenplannenvoor.Hetisvoormijdanookvrijwelonmogelijkomernugefun-deerdopintegaan.Wijkijkenernaar.DeheerCramerheeftzijnpuntgemaaktenikhoopdathijmijdetijdguntomnategaanhoedesituatiedaaris,welkpotentieeleris,welkekostendaarmeezijngemoeid,etcetera.Devoorzitter:Ditisvolgensmijdantocheenhelderetoezegging.DeheerDeKrom(VVD):IndeeerstetermijnhebiknaaraanleidingvandediscussieoverDiemengezegddatereenaantalplaatseninhetlandiswaarlokaalinitiatievenwordenontwikkeldvooroverkapping.EenvoorbeelddaarvanisdeA12bijRheden.Welkeboodschapheeftdeministerdaarover?MinisterEurlings:Laatikinhetalgemeenzeggendatikuitdenoodzaakommensenzogoedmogelijktebeschermenenmethetoogopdekansvaneenwin-winsituatie,datwilzeggenmeercapaciteitopbestaandewegenentegelijkertijdnietmeer,maarmisschienzelfsminderoverlastvooromwonenden,nietanderskandoendanhetoverheidsgeldzoefficiëntmogelijktebesteden.Watbetekentdit?Datwijaltijduitgaanvandepositieveeffectenvaneenbepaaldeinpassingsmaatregel.Ookalkunnenwijhetzelfdeopeenanderemaniergemakkelijkerbereikenenwellichtookgoedkoper,dannogwillenwijhetanderemiddeldateendoelopzichzelfwordt.Ikzeghetmisschienwatcru,maarikbenvanmeningdatikwaarikverantwoordelijk-heidhebgekregenenmaghebbenvoorhetbestedenvanbelastinggeld,hieraltijdnaarmoetblijvenkijken.Alsjenietvoordezeinsteekkiest,zalerheelsnelgeenstukautosnelweginNederlandmeerwordenaangelegdzonderoverkapping.Datisnatuurlijkheteindevanhetverhaal,wantdanwordtergeenmeterautosnelwegmeeraangelegd.Sommigenzullendaargelukkigmeezijn,maaranderenkomendanondanksdekapvanderegenindedrup,metnamedegenendiedagelijksmoetenreizen.Waterberg-Velperbroekbevatgeenoverkapping.Eriswelnaardiemogelijkheidgekeken,maarzo’noverkappingis,geletopdeproblematiek,nietnodig.Ditzijndezakelijkeresultatenvandeanalyse.IkkomstraksterugopDiemen.MevrouwRoefs(PvdA):Kandeministermeerduidelijk-heidgevenoverhetheffenvantol?Ikverkeerindeveronderstellingdatophetmomentdatwijovergaantotkilometerheffing,ergeensprakemeerkanzijnvantol.DitwaseenvanderedenenwaaromhetA4-zuidverhaalppsnietkondoorgaan.NuhooriktochhetwoordweervoordePleyrouteenvoordevoorfinancieringvandeA1.Ikbegrijpditnietzogoed.DeministerheeftalgeantwoordopdevraagoverhetrapportvanECORYS.Ikneemaandatwijooknogeenschriftelijkereactiekrijgen.WijhebbenalgesprokenoverdeN35endemogelijkhe-denvanvoorfinanciering,maarikhebookgevraagdoferzospoedigmogelijkeenbeginkanwordengemaaktmeteengezamenlijkeverkenningvandeN35Zwolle-AlmelometalseinddoelhetopwaarderenvandeN35tottweekeertweehonderdkilometerstroomweg.Misschiendatditsoelaasbiedtvoorditmoment.MinisterEurlings:NaaraanleidingvandeopmerkingoverdeN35kanikzeggendatikdievisiehebuitgespro-ken,ooknaaraanleidingvaneerderediscussiesmetmevrouwRoefsenhaarcollega’s.Ikhebindemobiliteitsaanpakooknadrukkelijkneergezetdatwijdaarnaartoemoeten.Wijhebbenweleenstapsgewijzebenaderingmetderegioafgesproken.DeKamerheeftvandaaggepleitvooreensnellestapinplaatsvaneentragepas.Wijdoenhetduswelstapsgewijs,maardevisieomdehelewegoptewaarderenisindemobi-liteitsaanpakprioritairweergegeven.Watdetolbetreft,mijnambtsvoorgangerheeftdievooreenbepaaldbedragingeboekt.Debeslissingsamenmetderegioheeftditvoorsommigeweggedeeltenextramogelijkgemaakt.DeheerRudingheeftbijdepresenta-tievanzijnrapportaangegevendatwij,geletopdekilometerbeprijzing,voorzichtigmethettolinstrumentmoetenomgaan.Hijzeidaterdraagvlakmoetzijnendathetinzichtelijkmoetblijven;wanneerishettolenwanneerishetkilometerbeprijzing.Datwilnietzeggendatjegeentolmeerkuntheffen.IkweetdaterinhetkadervandeverkenningvandeRuitRotterdambijdeTweedeOeververbindingdoorderegiovaakaantolwordtgedacht,hetwordtiniedergevalalseenmogelijkheidvoordietunnelgezien.BijdeA4-zuidwashetvanafhetbeginduidelijk,toenmevrouwPeijsdeopdrachtgafenzeidathetgeencentmochtkostenendathetprojectzijneigengeldmoestopbrengen.Jekuntdandenkenaangebiedsontwikkeling,ontwikkelingronddeweginwording,maarerwerdookweldegelijkaantolgedacht.Watisnuechterhetgroteverschil?DaarzatbijdeA4-zuidhetgroteprobleemennietzozeerbijhetprincipevantol,dattolopdiewegalleennietzouwerken.MenzoudanookopdebestaandeautosnelwegBreda-Antwerpentolmoetenheffen.Hetbetekentnogalwatvoorhetdraagvlakalsjemensentollaatbetalenvooreenwegdiezijalsbelastingbetalerallanghebbenbetaald.Ditlijktmijnietgoedvoorhetdraagvlak.IndetweedeplaatszullenerookmetdiedubbeletolnogTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7881 honderdenmiljoenenoverheidsgeldnodigzijn.DitiseenheelanderbeelddandestijdsdoorministerPeijsisneergezet.DewerkgroepdiezichmetdeA4-zuidbezighoudt,heeftheelgoedwerkverrichtenwijhebbendaarvanveelgeleerdoverpps.Wijnemendiekennis,maarookhetA4-zuidprojectmeeindeverkenningRuitRotterdamomtekijkenhoediepps-kennissowiesokanwordengebruikt.BijdeRuitRotterdamzalgebruikwordengemaaktvanpps,datstaatvoormijvast.Alsdatgoedwerkt,kanhetalsnoggebeuren,maaromdaterzoveeloverheidsgeldbijmoet,moetjeditwelafzettentegenandereinvesteringsmogelijkhedenindeRuitRotterdam.Daaromkunjeditnietmeerzosolobenaderenalsmijnambtsvoorgangerdeedtoenzijervanuitgingdathetdebelastingbetalergeeneurozoukosten.Datismeerhetprobleemenveelminderhetprincipevantol.Tolblijftmogelijkmaarwijmoetenerwelheelvoorzichtigenomzichtigmeeomgaan,wantanderszienmensendoordetolbomenhetbosnietmeer.IkzegtoedatdeKamernogeenschriftelijkereactiezalontvangenophetrapportvanECORYS.Devoorzitter:IkdraaghetvoorzitterschapoveraandeheerJager.Voorzitter:JagerDevoorzitter:Ikgeefdeministernuhetwoordoverhetblokwest.MinisterEurlings:Voorzitter.Vanhetoostengaanwijnaarhetwesten.Omdeverdenkingwatminderopmijteladendatikaltijdmetdewegbeginenhoewelikhebvastgestelddatmeerderesprekersindiegewoontevervallen,zaliknueensbeginnenmethetspoor,hetspoornaarhetwesten.DeheerRoemervroegnaardebereikbaarheidvanAlmere.HijvroegmetnameofikdaarbijookkijknaareenIJmeerverbindingdiekanaansluitenophetAmsterdamsemetronetennaarhetdoortrekkenvanhetspooruitWeespnaardespoorlijnAmsterdam-Utrecht.EenIJmeerverbindingindevormvanregionaalopenbaarvervoerwaarmeeaansluitingophetlokaleopenbaarvervoersnetvanAmsterdammogelijkis,maaktinderdaadonderdeeluitvandelangetermijn-verkenningvoorOVSAAL.Hetantwoordopdevraagisdusbevestigend.HetdoortrekkenvanhetspooruitWeespnaardespoorlijnAmsterdam-UtrechtisgeenonderdeelvanOVSAAL.Eendergelijknieuwtracévanhetspooriseerderwelbekeken,omdathettecombinerenzouzijnmeteeneventuelewegverbindingviahetNaardermeer,deverbindingsvariantA6-A9.ZoalsbekendheefteenmeerderheidvandeKamernietvoordezevariantgekozen.Daarmeeisookdeaanleidingvervallenvoorhetbekijkenvandemogelijkhedenvanditeventuelespoortracé.MevrouwRoefsisvanmeningdatdespoorbrugoverdeVechtbijWeesptevaakopenmoetvoordepleziervaart.Zijvraagtofditknelpunttijdelijkwordtopgelost.AlsonderdeelvanhetHerstelplanSpoorwerktProRailaaneenoplossingvoordekortetermijn,dekomendeviertotvijfjaar.ProRailheeftinoverlegmetbetrokkenpartijenmaatregelenvoorbereiddiezowelhetspooralsdescheepvaartdienentehelpen.Eenwaarschijnlijkeoplossingishetoptimaliserenvandebrugopeningen,eenzogenaamdesnellereklepmetflankerendemaatre-gelenwaardoordeschepensnellerkunnendoorvaren.Indierichtingwordtdusgezocht.DeheerCramerheeftmijgevraagdomtoetezeggendatdeinhalingbijAlmerePoorttijdiggereedis.DeinhalingbijAlmerePoortisonderdeelvanhetHerstelplanSpoortweedefasedatalslandelijkprogrammainhetMIRT-projectenboekisopgenomen.DitprojectmaaktdaarmeegeenonderdeeluitvanhetkortetermijnpakketOVSAAL.HetHerstelplanheeftalsdoelstellinghetopheffenvanknelpuntenvoordecember2012.Allesignalendieikkrijg,wijzeneropdatdezedatumwordtgehaaldvoordeinhalingbijAlmerePoort.Ditistochopredelijkkortetermijn.DeheerCramerheeftverdergevraagdofhetmogelijkisomeen’’dive-under’’richtingdeMaliebaanterealiseren.VoortsvroeghijofhetkloptdateenafkoppelingmethetspoornaarArnhemwordtonderzochtomkostentebesparenvoordeUithoftram.IkhebineenbriefaandeKamergeschrevendateenafwegingisgemaakttussendebetrokkenbelangen.Ikstahierneutraalin.Ikhebkennisgenomenvandeafwegingvandebetrokkenbelangenenmijhierbijaangesloten.HethandhavenvandeaansluitingDenBoschvandeMaliebaanindenieuwesituatie,metspooruitbreiding,blijktnamelijkruimtelijkproblematischtezijn.Daardoorisnogslechtstegenzeerhogekosteneenaansluitingmogelijk,terwijlervoorhetgoederenvervoeralternatieverouteszijn.ProRailonderzoektinopdrachtvandegemeenteUtrechtdemogelijkhedenvoorhetafkoppelenvandeaansluitingnaarArnhem.DitinderdaadomwillevandeUithoftram.Ditiseenseparaatbesluitdattezijnertijdmoetwordengenomenopbasisvanhetnoglopendeonderzoek.DeheerDeKromheeftgevraagdnaardeRuitRotterdam.Ja,ikkomnuinderdaadopdewegen.DesituatieinRotterdamwordtsteedserger,zegthij.OokmevrouwAgemaenanderenhebbendaaruitdrukkelijknaarverwezen.DestudiesnaardeRuitRotterdamendeTweedeOeververbindingzijnbelangrijk.Hoekunnenwijdieconcretiserenenzosnelmogelijkbehandelen?ErwordthardgewerktaandebereikbaarheidvanderegioRotterdam.VoordemiddellangetermijnwordtgewerktaanextrawegcapaciteitmetdeprojectenA15Maas-vlakte-Vaanplein,ditismetnameergbelangrijkvoordeTweedeMaasvlakte,deA4Delft-SchiedamendeA13-A16-A20.VoordeverkeersondernemingdieisingesteldomdeverkeersdrukopdeA15tereduceren,is11,2mln.beschikbaar.VoordelangetermijnissamenmetderegioeenbegingemaaktmetdeMIRT-verkenningRuitRotterdammetalsdoeldebereikbaarheidvoordelangetermijnechttewaarborgen.DaarbijwordtheelnadrukkelijknaardeTweedeOeververbindinggekeken.IkhebtijdensdeconferentieRandstadUrgentgezegddatditgeenverkenningistotMethusalem,wijwillenvolgendjaaralinbeeldhebbenwelkerichtingenzichalsmeestkansrijkaanbieden.OverdeA4-zuidhebikalgesproken.Dieisdaarmeedusnietweggegooid,maarhetisweleentotaalanderprojectgewordendoordeconclusiesdieuitdeverken-ningzijngetrokken.IkzegditookinderichtingvandeheerDeKromdieooknaardeA4-zuidheeftgevraagd.DeA4Delft-Schiedamende’’A4metvaart’’,Demeerkostenvande’’A4metvaart’’zijnineenquickscanbepaalddoordekostentebepalenvandeextrabenodigdemaatregelentenopzichtevandevariantenvandeA4.Ikzegtegeneeniederhier,maarinhetbijzondertegendeheerVendrikomdathijhiernogalTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7882 prangendopisingegaan,dathetomdeDeltagaat,deextrakosten,wantdevragendiezichaandienenvoorhetKethelpleinvanwegedetunnelveiligheid,zijnoptiesdieookbijeenvaarttunnelmoetenwordengekozen.Datisduseenzelfdeafweging.Hetgaatdusomhetkosten-verschiltussendeA4volgenshetconvenantende’’A4metvaart’’.Hetkostenverschilisbestendigd.Daarbijisookdevertragingweerbehoorlijk,uitmijnhoofdgezegdveertienmaandenzondertijdvoorhetbestuurlijkprocesalsminimum.Ikhebveelbestuurlijkeprocessenmogenmeemakenindeafgelopentweejaar.Heteneisbestuurlijkerdanhetanderenhetanderismeerprocesdanhetene.DeA4spantdekrooninbestuurlijkecomplexiteit.Latenwijdusvooralnietteoptimistischzijnendenkendatditwelevenineenpaarmaandenbeklonkenzalzijn.DeA4metvaarttunnelisnaastdemeerkostenenvertragingookeenprojectdatmaarbijeenbeperktdeelvandepartnerssympathievindt,eenaantalandereiserweerfaliekantoptegen.Daargajeweer.Zogajeweerhetprocesindatwijalvelejarenhebbengekend.Diediscussiehebbenwijgehadenikmeendatwijhieroverhetnodigehebbengewisseld.Verschillendesprekershebbengezegd:fijndatudeknoopwiltdoorhakken,maarhaktuhemdanookdoordoordeA4Midden-Delflandplannenheenalsutochaanhethakkenbent.Ikhebinmijnbestuurlijkevoorkeurgezegddatdebeeldendieernuzijn,erjuistopwijzendatdeA4MiddenDelflanderbeteruitkomt.Ikhebdaarbijgezegddatikonbevooroordeeldzaldoenwatikookvoorhetalternatief,eenverbredeA13,moetdoen.Ditallesechtermetdefocusdatditniettotverdereverslonzingvanhetprocesmagleiden.Mijdunktdathetnaongeveervijftigjaarpraten,rekenen,babbelenendiscussiërentijdisvooreenbesluit.Ikzalallesopalleszettenomdatbesluitindezeperiodetekunnennemen.IkkomnuopdevragenoverdeintegralebenaderingRijnlandroute.Ikhebsamenmetderegiodeintegraleverkenninggestart.Ruimtelijkeontwikkelingen,wonenenwerkenendemobiliteitwordenhierinalsintegralebenaderingbezien.Ikkanzeggendatdesamenwerkingmetderegiogoedverloopt.Inoktober2009wiliksamenmetderegioeenbesluitnemenovereeninfraoplossinginditgebied,A4,A44endeRijnlandroute,passendbijeninaansluitingopdeontwikkelingeninhetgebied.Erzullenookfinanciëleafsprakenmoetenwordengemaakt.Ikzeghierbijdatditvanonsallemaalvergt,zekeromdathetnietalleenomdeRijnlandroutegaat,maarookomdeparallellisatieA4-A44,derobuustheidenhetnetwerktussenDenHaagenAmsterdamwaarinooknualallesbijhetminstegeringstevastloopt,datwijcreatiefbezienwatschappelijkis,watfinancieelmogelijkisenwatverkeerstechnischnoodzakelijkis.Wijmoetenzoweinigmogelijktaboeskennenenzoveelmogelijkonzecreativiteitgebruiken.Ditproceshebbenwijoverenweernodigomdeeindjesaanelkaartekunnenknopen.DeheerKoopmansvroegofhetGOBookeenrolzoukunnenspelen.HetGOBspeeltdierolal.Hetheeftondermeerrecentgeopperdomeenvarianttochmaarweertegaanbekijken.IkziemevrouwVermeijnuookalenthousiastknikken.ZohebbenwijbijnaeenKamer-meerderheidvooreenactievebetrokkenheidvanhetGOB.HetGOBdoetdegrondontwikkeling,maaralshetalternatievenaanreikt,isdataltijdinteressant.Ikzalervoorzorgendatdieopeengoedemanierwordenmeegenomen.MisschienkandeheerKoopmanszijnvraagstraksnaderspecificerenenaanduidenwaarvoorhijvreestindehuidigesituatieenwaarvanhijdroomtindewenselijkesituatieenwathetverschilistusseneenenander.Watisdeinzetvanhetkabinetgeziendewoningbouwbijhetvoormaligvliegkamp?Watisdetoegevoegdewaardevandeverbinding?Ikhebalgezegddatikdeproblematiekonderschrijf.WijziendienietlosvandeA4,deA44etcetera.Ikzeghierdirectbijdatalsdieintegraliteitbetergaatwerken,erindetoekomstvanafheteerstebeginalsdekeuzevoorligtofhetterreinvaneenvliegbasiszalwordenbebouwd,directdevraagwordtgesteldhoedeontsluitingzalplaatsvinden.Hetiseentochwatvreemdevolgordedateerstwordtbeslotentotwoningbouwenvervolgenswordtbedacht:verhip,erisgeenontsluiting,hoemoetdatnu.Nuhetintegraledenkenopeenhogerplanisgebracht,bijvoorbeeldbijAlmerewaar60.000woningenzijnvoorzien,moetdeinfraopdeplannenvooruitlopen.Dankunnendeplannenindepraktijkgelijkopgaan.BijdeintegraleverkenningHollandRijnlandistrouwensookhetopenbaarvervoerprojectRijnGouwelijnbelangrijkinsamenhangmetdeA4,deA44endeRijnlandroute.Ditwordtgelijkwaardigonderzocht.OverdeA4Burgerveen-Leidenzijndenodigevragengesteld.VindtdeministerderedeneringjuistdatdegemeenteLeiderdorpdoorvertragingschadeheeftgeleden?Willenwijdieschadeverhalen?Watvindiküberhauptvandebijdragevandegemeente?Hoeverhoudtdiezichtothetbegrip’’rechteruggen’’?DebewonersvanLeiderdorp,zoismijgeworden,hebbenafgelopenwoensdagindeKameraandachtgevraagdvoordeneteligefinanciëlepositievandegemeente.Zijnzieneeneen-op-eenrelatiemetdevernietigingvanhetTracébesluitdoordeRaadvanState.AleerderhebbendewethoudersvandeW4-gemeentenmijgeschrevenoverdeproblemendiezijhierdoorondervinden.Zijzienhuneigenontwikkelingennunamelijknietoptijdvandegrondkomen.IkhebdaaromdeheerAsjevanDijk,duobestuurdervoorhetRandstadUrgentprojectflessenhalzenA4-A12,gevraagdtebezienhoewijverderkunnengaanmetelkaar.DeheerVanDijkheeftnagesprekkenmetallebetrokkenpartijenmijeenadviesaangeboden.Ikzalditadviesnaderbestuderenendaarnaookmetdebestuurdershetgesprekaangaan.Ikwildaarnietopvooruitlopen.Ikkanuwelzeggendatikervanhouddatalseenregioeenbijdragetoezegt,dieookwordtgeleverd.Datheeftinderdaadmetrechteruggentemaken.Ikconstateerdatikdejuregeenverplichtinghebomschadevergoedingentebetalen.Wasditwelhetgeval,danzoudenwijnietlangeroverhetMIRThoeventepratenwantdanzouikbijiederenegatieveuitspraakvanRaadvanStatedebeursmoetentrekkenendiezoudansnelleegzijn.Latenwijdatnietdoen.Ikzegerwelbijdatjewelvriendschappelijkmetderegioenineenconvenantafsprakenkuntmaken.Indiegoedeverhoudingenpasthetdatjemetelkaaromdetafelgaatzittenomtekijkenwelkeproblemenerzijn,hoegrootzezijnenhoewijelkaardaarinopeenpositievemaniertegemoetkunnenkomen.Opbasisvandiepositievegrondhoudingbenikbereidomhetgesprekmetderegioaantegaan.IkzaldeKamerberichtenzodraikdekanshebgehadomhierovermetderegiotespreken.Ditbetekentdusnietweglopenvandeeerstetoezeggingvooreenbijdrageenhetbetekentooknietsdejure.Hetismeerdatjeopbasisvandeconvenant-vriendschappelijkheidmetelkaarnaarhetprobleemkijkt.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7883 Ikbenweldegelijkbereiddaarnaartekijken.IkdankgedeputeerdeVanDijkvoorzijngroteinspanningenindezerichting.Ditwordtdussnelvervolgd.OmeenverlengdeverdiepteliggingvandeA4nabijLeiderdorpmogelijktemaken,hebbendegemeenten,provincieenhetRijkdeW4-overeenkomstgeslotendieeengezamenlijkegebiedsontwikkelingmogelijkmaakt.DeIkeabijLeiderdorpishiervaneenvandezichtbareresultaten.DezevestigingistotstandgekomenopbasisvaneenbestemmingsplanvandegemeenteLeiderdorp.IndezeplannenisrekeninggehoudenmetdeverbredingvandeA4Burgerveen-Leidenenzoisgebruikgemaaktvandezelfdeonderzoeksgegevens.DevestigingmaaktoverigensgeendeeluitvanhetTracébesluit.Metdezeaanpak–geïntegreerdvanafhetbegin–isnaarmijnmeningvoldoenderekeninggehoudenmetdevestigingvandeIkea.ZozalzelfsophoogtijdagenalsdemeubelsendeZweedsegehaktballetjesinhetrestaurantgretigaftrekvinden,debereikbaarheidvanderegiogewaar-borgdmoetenblijven.Isdefly-overbijdegreenportAalsmeer,deN201,geregeldzoalsgevraagdindemotie-VanGeel?DeN201iseenprovincialeweg.Hettotaleprojectkostcirca600mln.Ikhebvorigjaareensubsidiebijdragevan177mln.verleend.Eenkleinonderdeelisdefly-overtussendeveilingendeN201.Overdefinanciëlebijdragevan4,5mln.vandeveilingaandefly-overbestaatallangdiscussietussenhetveilingbestuurendeprovincieNoord-Holland.DeheerKoopmansheefthiervooraleerderaandachtgevraagd.Hieroverisveeloverleggepleegd,maartotnutoezonderresultaat,zoheeftgedeputeerdeMooijmijrecentlatenweten.Hijzithieralseen’’diehard’’nogsteedsindezaal.BesteCornelis,ditwordtzeergewaardeerd.Insimpelemensentaalgezegd:deveilingkomtnietmetgeldvoordefly-overoverdebrug.Ditisnatuurlijkteleurstellend.Zoervarendegedeputeerdeenikdatook.DegedeputeerdevanNoord-Hollandzalbeginvolgendjaaropnieuwoverleghebbenmethetnieuweveilingbestuuromtebezienofhijafsprakenkanmaken.Hijheeftmijechternadrukkelijktoegezegddatdiefly-overerhoedanookzalkomen.Diezitookindebegroting.DevreesdiedeheerKoopmanseerderheeftgeuitdatditnogheellangverdergaatendatdiebelangrijkefly-overernietzalkomen,kanikduswegnemen.DeheerMooijheeftmijvandaagnogeensbevestigddathetindebegrotingvandeprovinciezit.Defly-overzalerkomen,maarditneemtnietwegdatwijblijvenhopendatdeveiling,geletophetgrotebelangvandebereikbaarheidenhetgroteaantaltrucksvanennaardeveiling,tochkanszietomeenbijdrageteleveren.KandeministerbevestigendateenwegoppalenbijSchipholduurderisenleidttotverkeersopstoppingen?GaatdatslottrouwensvanSchipholafvoordevijfdeKaagbaan?DeheerRoemervraagtduidelijkheidopditpunt.DeprovincieNoord-HollandlegtdeN201bijSchipholaanindevormvaneenwegoppalen.Degekozenoplossingisnietduurderdandeanderevariantendiezijnbestudeerd,zoalseenvariantoverdeparallelleKaagbaanheen.Verkeersberekeningendieaandezekeustengrondslaglagen,tonenaandatertot2020geenopstoppingenzijnteverwachten.Noord-HollandendegemeenteHaarlemmermeeronderzoekenopditmomentdemogelijkhedenmaarookdemeerwaardevandeaanlegvandezogenaamdeboerenlandvariantN201.IkstaopenvoorvoorstellentotscoopwijzigingvandeN201mits,enditzegikernadrukkelijkbij,ergarantieswordengegevendatbijeenbesluittotaanlegvandeparallelleKaagbaandewegzalwordenverlegdzonderkostenvoorhetRijk.Ditisvanbelangomnogeven–ikzegevenwantwijzullendediscussieoverdeparallelleKaagbaanniettotMethusalemvooronsuitschuiven–overenigemargetebeschikkeninhetbanenplanvanSchipholomzodoendedebestekeuzesvoordeverretoekomsttekunnenmaken.IkhebbegrependatderegioeenvoorstelvoordeN201uitwerkt,ditoverigensingoedesamenwerking–letwel–metbetrokkenpartijenalsSchipholenChipshol.DeheerVanderHamvroegmijofhetnietlogischerisomdeN209teverbredeninplaatsvandeN207.IseenongelijkvloersekruisingmetdeN209bijRijnswoudewelzoverstandig?DeN207endeN209zijnbeidewegenineigendomenbeheervandeprovincieZuid-Holland.OpditmomentligtereenvoorstelvoorprovincialestatenomeenverkenningtestartennaardeproblematiekendeoplossingenvandeN207tussendeA4enGouda.VooreenbetereaansluitingophethoofdwegennetvandeN209vindteenreconstructieplaatstennoordenentenzuidenvandeA12bijBleiswijk.DeprovincielegtmeerprioriteitbijeenongelijkvloersekruisingvandeN209metdeN11bijZoeterwoudedanbijRijnswoude.DitinverbandmetdeontwikkelingvandeOudeRijnzone.DeledenKoopmans,RoefsenVanderHampleitenvoorvoortgangbijdesluisIJmuiden.Ermoetzosnelmogelijkwordenovergegaantoteenplanstudie.DeheerDeKromwenstdaarbijeenverzelfstandigdhavenbedrijfinAmsterdam.DeheerRoemerachteeninvesteringineennieuwesluisjuistongewenstgeziendeontwikkelingvandeTweedeMaasvlakte.MijhebbenberichtenbereiktdatderegionalepartijenvanmeningzijndatdeverkenningZeetoegangIJmuidenpositiefis.IkhebhieroverrecentgesprokeninhetAmsterdamse.Ikhoudnietvandateeuwigevooruitschuiven.Jekuntheelgemakkelijkzeggen:wijonderzoekennogeensditennogeensdat,endanschuifthetweereenjaartjeop,ennogweereenseenjaartje.Zogaatdatmaarverderenovertienjaarvragendemensen:hoezathetookalweermetdiemotie-VanOudenallen.Ikbenvanmeningdatderegiolinksomofrechtsomopeengegevenogenblikduidelijkheidverdient.Ikhebaanderegiolatenwetendatikervoorwilgaanalshetmogelijkendoenlijkis.Juistomdatikdaaroverserieusben,wilikookserieusbezienwaternognodigisvoordatwijmetelkaarhetmomentbereiken.Wijkunnenelkaarwelvoordegekhouden,maardatheeftgeenzin.Watzijndefeitenopditmoment?Nogmaals,ikzegdituiteenopzichzelfconstructievegrondhouding.Uitdeverkenningblijktdatdesluisopditmomentnietevidentmaatschappelijkrendabelis.IkzaldeKamerdeverkenningendeCPB-analysehiervantoesturen.Zijkanzichdanzelfeenoordeelvormenoverdekosten-batenanalyse.Welishetzodatdehuidigesluisopenigmomentmoetwordenvervangen.VolgenshethuidigebeeldisdesluisvaningenieurLelynaarverwachtingrond2030aanheteindevanzijnLatijn.Gegevendegroeienschaalvergrotingopdelangetermijn(2040)ishetsowiesoraadzaamnualtebezienopwelkmomenteennieuwegrotesluisnoodzakelijkisenhoedezekanwordengefinancierd.Jehebtdussowiesoeengroteinvesteringtedoenvoorhetvervangenvandehuidigesluis.Danishetnatuurlijkdevraagofereenbusinesscasekanwordengemaakt,ofdenoodzaakkanwordenaangetoond,ofereenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7884 samenwerkingsconstructiemogelijkiswaardoordatmomentnaarvorenkanwordengehaaldenwaardoordevervangingnietzozeereeneen-op-eenvervangingvandeLelysluiszalzijn,maarerechteengroteresluismetmeercapaciteitwordtgebouwd.Opdievragenmoeteenantwoordwordengezocht.IkbeninafwachtingvandeuitkomstenvandewerkzaamhedenvandehavenAmsterdamdieextrascenario’sopstelteneenbusinesscase.Daarbijmoetookwordenbezienofeenverzelfstan-digingvanhethavenbedrijfmeerwaardekanopleveren.Ikzegditnadrukkelijk.InRotterdambestonderveelkoudwatervreesvoordeverzelfstandigingvanhethavenbedrijf.Daarheefthetgoedgewerkt,zeggenvriendenvijand.IkwilinAmsterdameenopenenobjectieveanalyse.Dieisvanbelang,omdathetnietisuitgeslotendatdeverzelfstandigingmeerwaardeheeft.IkweetookdatveelbedrijvendiedehavenAmsterdamaandoen,daarpositieftegenoverstaan.Alsheteropoferonderisendevraagdientzichaanofwijditmetelkaarmogelijkkunnenmaken,danzijnheiligehuisjesongewenst.Danmoetechtiedereoptieonderogenwordengezien.Hetheiligehuisjedathethavenbedrijfnietverzelfstandigdmagworden,magnietverhinderendatwijallemogelijk-hedeninogenschouwnemenenerhelemaalvoorgaan.Daarombenikvanmeningdatalleoptiesrationeelmoetenwordenbeoordeeld.Alsdebusinesscaseoptafelligt,alsdebestuurlijkevoorwaardenkunnenwordengeformuleerd,alsdepubliek-privatemeerwaardeinbeeldkanwordengebrachtenalsdebudgettairekantkanwordenafgedektengezamenlijkkanwordenopgelost,zalikersamenmetderegiovoorgaandatereennieuwezeesluiskomt.IkhechteraantebenadrukkendatikopeenverstandigemanierwilblijvenzorgenvoorhetbehoudvaneenhavenvaninternationaleallureinAmsterdam.Wijhebbennogheelwattedoen,wijzullendathetkomendjaarmetversterkteenergiedoenenikhoopdanookdatheiligehuisjes–voorzoverzeernogzijn–dejaarwisse-lingnietoverleven.DeheerKoopmansheeftgevraagdnaarde250mln.vanderegiovoordeN23.DeplannenvoordeN23zijneengoedvoorbeeldvanpubliekpubliekeenpubliek-privatesamenwerking.Deregiobetaalt250mln.waarvan70mln.doorgemeenteenbedrijfsleven.Mijisgevraagdomeenbijdragevan275mln.IkhebdegedeputeerdenvanNoord-Holland,FlevolandenOverijsseltijdenseenbestuurlijkoverlegop26novembermeegedeelddatikopditmomentgeen275mln.kanbijdragen.Wijhebbenwelafgesprokendatwijeenstapsgewijze,gefaseerdeaanpakzullenonderzoeken.Opbasisvanderesultatendaarvanzalikbeginvolgendjaaropnieuwinoverlegtredenmetdegedeputeerden.Ikzaldandemogelijkhe-denonderzoekenvaneenpassendebijdrage.BijdebepalingvandehoogtevanderijksbijdrageisvanbelangdatdeN23vooraleenregionaalkarakterheeft.IkhetkadervanhettoenmaligeNVVPisdezeverbindingafgevallenomdathijtoengeenmeerwaardehadvoorhethoofdwegennet.DehoeveelheidverkeervanAlkmaarnaarZwolleisnagenoegnihil.Ermoetsowiesowordengeïnvesteerdindegrootsteverkeerskundigeknelpuntenopdatdeverhoudingtussenbatenenkostenoptimaalis.Ikbenerduswelvoor.Wijhebbenhetgesprekmetelkaargevoerdeniksnapookdatderegionalebijdragegrootis,dieisechteencomplimentwaard.Wijhoevendushetbeeldvanhettotaalniettelatenvallen,maarwijzullenwelinlijnmetdeN35eenstapsgewijzebenade-ringvolgenwaarbijwijmetdegrootsteknelpuntenbeginnen.Ditgesprekzalvolgendvoorjaarwordenvoortgezet.WaaromligtdestartnotitieRingUtrechterniet?ErzijnvragenoverBunnik,Amelisweerd,dezuidelijkeparallelstructuur.Hoeisdezeaanpakterijmenmetdegebiedgerichteaanpakdiewijvoorstaan?DestartnotitieRingUtrechtissinds5decembervooriedereenbeschikbaar,onderandereviadewebsitevanhetinspraakpuntenhetprogrammabureauVerder.HetisnietgebruikelijkdateenstartnotitieaandeTweedeKamerwordtgestuurd.Wijzoudendatkunnendoen,maartotnutoeisditnietdelijn.Eenstartnotitieisnodig,omdatditdocumenteeneerstestapisindeprocedurevandeTracéwet.DeTracéwetmoetwordengevolgdvoordataanpassingenaanhethoofdwegennetmogenwordenuitgevoerd.HetministerievanVROMishierbijbetrokken,wanthetismedebevoegdgezag.InhetvervolgtrajectzalhetCollegevanRjksadviseursadviesuitbrengenoverdealternatievenendeimpactvandiealternatievenopruimteenlandschap.DeRingUtrechtissamenmeteenaantalandereplanstudiesonderdeelvanhetRandstadUrgentprojectDraaischijfNederland.DitstaatookbekendalsPakket-studiesUtrecht.Inhetkadervandezepakketstudieswordenallerleimaatregelenuitanderemodaliteitenzoalsov,mobiliteitsmanagement,defiets,maarookdewegengenomen.DithelepakketstaatnujuistbekendalshetprogrammaVerder.HetbetrefteenintegraleengebiedgerichteaanpakwaarbijRijkenregiogezamenlijkeningoedoverlegmaatregelentreffen.Voordeuitwerkingvanmogelijkemaatregelenopdewegiseenstartnotitieuitgebracht.Daarinwordenmeerderealternatievengeduid.Erisnoggeenvoorkeur.Ikzegditheelnadrukkelijk.Voorelkvandeteonderzoekenalternatievengeldtdatindeeerstefasezalwordengekekennaardemogelijkhedenophetgebiedvanverkeerenvervoer,deuitvoerbaarheidendemaakbaar-heidvandeinpassing,hetbeschikbarebudget,etcetera.Aandehandhiervanzalvoordezomervan2009eenvoorkeursalternatiefdoorRijkenregiowordenvastge-steld.Omallebelangenopeengelijkwaardigemaniertekunnenafwegeneniedereengelijktebehandelen,wordenopditmomentallemogelijkeoplossingeninkaartgebracht.DitpastnujuistbinnendiebredereopzetvandeverkenningàlaElverding.Wijbekijkenallesheelintensiefendanzullenvanzelfalrasverschillendeoptiesafvallen.Indieverkenningzijndaniniedergevalallerelevantemogelijkhedenbekeken.Opbasisdaarvanwordtdevoorkeurbepaaldenvanafdatmomentwordtdefocusgerichtopdieenevoorkeur.Zowordtvoorko-mendatovereenaantaljarenopeensweervijfofzesanderealternatievenopdwarrelenenhethelespelweervanvoorafaanbegint.Ditisnujuistdebedoeling.Hetisevenwennen.Erzullenmensenzijndiezeggen:daarbenikhelemaalnietvoor,maarwijgaanhetallemaalbekijken.Wijdoendateerlijkenwijhebbenuiteindelijkhetlaatstewoordalswijdeknoopmoetendoorhakkenendevoorkeurmoetenbepalen.TergeruststellingkanikunogzeggendatdeheerEkkers,dienietalleengedeputeerdeis,maarookvoorzittervanhetUtrechtsVerkeer-enVervoerberaadenduopartnervandeDraaischijfNederland,mijrecentheeftlatenwetenhoetevredenhijisoverdezeaanpak.DitisTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7885 dusbreedkijken,allevoor-ennadelenbestuderenenvervolgensmetelkaareenbesluitnemen.DereactieopdeproblematiekvandedoorkruisingvandeLeidscheRijn.Ditiseenvandevariantenwaarvanhetopzijnzachtstgezegddevraagisofdieerweluitkomt.Eendingiszeker,alswijnietsdoenwordtdesituatieopdewegeninUtrechtalleenmaarslechter.Ermoetdusietsgebeuren.IndebredeverkenningwordtbijalternatievenieuweverbindingeninderdaadookgekekennaareennieuweverbindingtussendeA2endeA12,hetdoorsnijdenvandebestaandewoonwijkLeidscheRijn.Dealternatievenindeplanstudiezijnzorgvuldigopgesteld,maarerkannietwordenvoorkomendathiergevoeligeelementeninzitten.Demogelijkeoplossingenwordennuonderzocht.Intotaalisersprakevandrienieuweverbindingen.Aandehandhiervankanvervolgensmeteengedegenargumentatieeenvoorkeursalternatiefwordenopgesteld.Voordezomer2009moetenRijkenregiokomentoteengedragenvoorkeursalternatief.Hetisduidelijkdateengemakkelijkeoplossinginditgebiednietvoorhandenis.Daaromzullenwijindezefaseallealternatievenbekijken.Daterheelveelnadelenzijn,isduidelijk.Ikkanmijgoeddeemotievoorstellendiejevoeltalsjedaarnetwoont.IkbennietteminvanmeningdatdeheerElverdinggelijkhadtoenhijzei:pakdieverkenningbreedopendoehetintensief.Hetismoeilijkdaar,erisgeengemakkelijkeoplossing,maaralleswordtmetderegiovanonderopgewisseld.Aanheteindvandeprocedurehebbenwijeenbeeldvandraagvlakengebrekaandraagvlak.Ditisvanbelangomtevoorkomendatwijlaterweervanallesennogwatoponsbordjekrijgen.DeheerKoopmansenanderenhebbengevraagdnaarknooppuntHoevelaken,deA28.Ikkanbevestigendatwijookhieruitgaanvaneenintegraleontwikkeling.InhetconvenantVathorsthebbenRijkenregioafsprakengemaaktoverdegewensteennoodzakelijkeinfrastruc-tuurtenbehoevevandeontsluitingvaneendirecteaansluitingbijdenieuwbouwlocatieAmersfoort-Vathorst.IndeplanstudieKnooppuntHoevelakenwordtervanuitgegaandatalleafsprakenuithetconvenantin2020laatstenszijngerealiseerd.HoestaanwijtegenoverdeEemlustenopzichtevandedoortrekkingA30?HetideevandeEemlusdatisgeopperddoorVNO-NCW,wordtalseenvandemogelijkenieuweverbindingenmeegenomenindeeerstefasevandeplanstudieHoevelaken.DeA30isonderwerpgeweestvandeaanvullendeverkenningdievoorafisgegaanaandeaandeonlangsgestarteplanstudieHoevelaken.UithetonderzoekbleekdatdeA30geenoplossingisvoorhetknooppuntHoevelaken.Dezeoplossingwordtdanooknietmeegenomenindeplanstudie.Hetantwoordopdezevraaglevertduseengemengdbeeldop.KandeA6zowordenontwikkelddatAlmereenAlmere-Havennietwordengescheiden,zovroegonderanderemevrouwVermeij.EengoedeinpassingvandeA6inAlmerebiedtontegenzeggelijkveelkansenvoordeverdereontwikkelingvanAlmereonderanderedoordatbarrièrewerkingwordttegengegaan.DaaromwerktdegemeenteAlmeresamenmetdeministeriesvanVROMenVerkeerenWaterstaataandeuitvoeringvandeplannen,eenkosten-batenanalyseeneenbusinesscase.Opgrondhiervanwordtinhetvoorjaarvan2009dekeuzegemaakttussenuitbreidingvandeA6conformdehuidigehoogteliggingofuitbreidingophetmaaiveld.Ditalsnoodzakelijkevoorbereidingopeeneventueleoverkluizing.Bijdebesluitvormingzullendekostenendeverdelingervaneenbelangrijkerolspelen.DaarbijzalookeenbesluitmoetenwordengenomenoverdeinzetvanhetbudgetvandeNotaRuimtebijdevoorbereidingvaneenmogelijkeoverkluizing.Overeenmogelijkeoverkluizingzalpaslaterwordenbeslotenalserookzichtisophetruimtelijkprogrammaenopdedaarmeesamenhangendebusinesscasevoordegebieds-ontwikkeling.Ditwordtvolgendjaarvervolgdingoedoverlegmetderegio.ErisgesprokenoveronzeNederlandseGoldenGatebrugendevraagisgesteldofikdegarantiekangevendatwijzo’nbrugkrijgen.DeIJmeerbrug,alsikhemzonogevenmagnoemen,wordtindestudieinhetkadervanhetprojectOVSAALmeegenomen.Zoweldiverseov-variantenalsookeencombinatiemeteenweg–zokanikdeheerDeKromookverblijden–zullenindezestudiewordenmeegenomen.Inhetnajaarvan2009zalhetkabinetrichtinggevendebesluitennemenoverderuimtelijkeontwikkelingeninderegioAmsterdam-Almere,overdewoningbouwinAlmere,denatuurenrecreatiebijhetMarkermeerenIJmeerenoverdeontsluiting.DanzalookhetbesluitoveronzeeigenGoldenGatezijnbeslagdienentekrijgen.DeheerRoemerheeftgevraagdofikbereidben,teonderzoekenofverbredingvandebusbaneneenverbeteringis.InhetkadervanhetactieplanRegionaalopenbaarvervoerzijnmetNoord-HollandenFlevolandafsprakengemaaktoverdeaanlegvaneenvrijebusbaanlangsdeA6enA1tussenAlmereenAmsterdam.HieraanwordtdoorVerkeerenWaterstaatcirca50mln.bijgedragen;deregiobetaaltongeveereengelijkbedrag.DeaanlegvanvrijebusbanenenoverigensookdeindeplanstudieOVSAALonderzochteuitbreidingvanhetopenbaarvervoer,makenuitbreidingvandeweg-infrastructuurindecorridortussenSchiphol,AmsterdamenAlmerenietoverbodig.Hetwasalsindsjaarendagdeconclusiedatuitbreidingvandewegcapaciteitindieregiokeihardnodigis.Hetishierdusnietof-of,mijnheerVendrik,hiermoethetwelzekeren-enzijn.Voordebusisextrawegcapaciteitoverigensalleenmaargoed.ErisgevraagdwelkestappenerwordengenomenvoordeinfrastructuurbijhetvliegveldLelystad.DeheerKoopmansvroegofdieinfrastructuuraansluitopdeN23.InhetonderzoeknaardemogelijkeuitbreidingvanhetvliegveldLelystadwordtookdelandzijdigeontslui-tingonderzochtzoweloverdewegalsperopenbaarvervoer.Aandachtspuntenzijniniedergeval:decapaciteitvandeA6tussenAlmereenLelystad,deaansluitingvandeA6bijLelystad-Zuid,deN23,hetstationLelystad-Zuidennatuurlijk,alswijdiebeslissingnemenoverLelystadAirport,hoogwaardigopenbaarvervoervoorLelystadVliegveld.Misschienkanditnunethetzetjezijndatonsindebesluitvormingeenbredeparlementairesteunoplevert.DeinpassingvandeA6-AGendeuitvoeringvandemotie-Haverkamp/Vermeij.Hetuitgangspuntvoorhettreffenvanmilieumaatregelenvoorinfraprojectenwordtaltijdgevormddoorhetwettelijkkaderbijvoorbeeldophetgebiedvangeluidoflucht.DitgeldtookvoorhetprojectA6-A9.WatwordtergevraagdindemotievandeheerHaverkampenmevrouwVermeij?Zijvragenmijomverdertegaanenruimhartigtezijn.Wijzijnverdergegaan.WijzijnveelverdergegaanmetdeinpassingTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7886 vandeA6endeA9,veelverderdanwettelijkisvereist.Zowordtvoordegeluidhinderuitgegaanvandestandstill2008voorbestaandebebouwingenvan48dBvoornieuwebebouwingindeBloemendalerpolderMuiden-Weesp.Letwel,erkomtveelmeercapaciteitopdeweg,maarwijgaanuitvannietmeergeluiddanmensenopditmomenthoren.Ditiseengoededeal.Voornieuwehuizen48dB,sterkbovenwettelijk.OokzijnerafsprakengemaaktoverdeverlengingvanhetaquaductonderVechtinMuidenmeteenecodeelendeaanlegvaneenlokalebruginMuiden,eenvrijebusbaanlangsdeA6endeA1enfietsbruggen.Metaldezemaatregelengeefiknogeens80mln.extrauitvoordeinpassingvanditproject.Ditisallemaalbovenwettelijk.Ditzijnallemaaleuro’sdie,nuzegikhetevencru,talvanmenseninanderedelenvanhetlanddielangseenautosnelwegwonen,niethebbengekregen.Vooreenbeschermingsniveaugebaseerdopeenstandstillvan2008zoudenheelveelmenseninNederlandinhunhandenknijpen.HoezithetnumetDiemen,iservervolgensgevraagd.Deministerheeft,zozeiondermeerdeheerVendrik,vorigjaaraanDiementoegezegddatdeuitbreidingvandeA1endeA10-oostgoedzalwordeningepast.Devraagisnuofikaandietoezegginghebvoldaanofdatikdemensenindekoulaatstaan.Beniknagekomenwatiktijdenseenwerkbezoekhebtoegezegd?Gebaseerdophetuitgangspuntdatikzo-evenhebtoegelicht–normaalbeginjeeenwegaltijdopbasisvandewettelijkevoorschriften–benikervanovertuigddatiknietalleendemotie-Haverkamp/Vermeijhebuitgevoerd,maardatikookzekerbennagekomenwatikdaarophetviaductbovendeweghebgezegd.Ikhebgezegddatmensennietdedupemogenwordenookalzettenwijinopmeercapaciteitvandeweg.Ikkanmijnoglevendigherinne-rendateenvrouwophetviaducttegenmijzei:ikkanzozienoferveelfilesindebuurtstaan.Ikvroeghaarofzijdatkonuitleggen.Hetantwoordwas:alsikmijdouche,kanikziendaterveelfilesstaan,wantdanverschijnteraanslagophetraam.Zijwashetmetmijeensdathetbelangrijkisomietsaandiefilestedoen.Ikhebgezegd:meercapaciteit,minderfiles,maarnietmeeroverlast.Demensenmogennietdedupewordenvandeuitbreidingvandewegcapaciteit.Alsikspreekovereenstandstill2008,danwordenmensennietdedupewantzijkrijgennietmeeroverlastennieuwewoningenkrijgeneenbeterebescherming.DeheerKoopmans(CDA):Ikprobeerhettebegrijpen,maaralsdiemevrouwzichnietmeerdoucht,zijndandefilesopgelost?MinisterEurlings:Ikvertelgewoonovereenvanmijneerstewerkbezoekenalsminister.Hetiswaarlijkzogeschiedtopdeplekwaardiefotoisgemaaktdielateralseenansichtkaartisuitgegeven.Ikhebdieeerderinditdebatookweerineenanderevormteruggezien.Eensoort’’returntosender’’alsikdeheerKoopmansgoedhebbegrepen.Wathebbenwijnogafgesproken?IndewettelijkvereisteinpassingwordtbijdeA1endeA10-oostal17,5mln.besteedaangeluidswerendemaatregelen.BijdenumetdewethoudervanDiemengemaakteafsprakendieuitgaanvandestandstill2008komtnogeens24mln.aanmaatregelen.DebijdragevandegemeenteDiemenaandebovenwettelijkemaatregelenisnuleuro.DitisdusallemaalextrageldvanhetRijk.DitiseenanderesituatiedanbijdeGaasperdammerwegbijAmsterdamenAmstelveen,waardegemeenteAmstelveenzelfheelstevigindebuidelheeftgetast.OpbasisvandeafsprakendieikmetdewethoudervanDiemenhebgemaakt,zalhetaantalgehinderdewoningenbovende48dBlangsdeA1enA10-oost,waaronderinDiemen,afnemenvanmeerdan7000woningennunaarminderdan3000nadeweg-uitbreiding.Ziehierdusdewaarheid.Metdezeafspraakdieveelgeldkost,maarikhebhetergraagvoorover,zijnwijinstaatomdefilesoptelossen,decapaciteitvandewegsteviguittebreidenentegelijkertijddeoverlastvoordeomwonendenteverminderen.Datisdekrachtvandezeafspraak.Daaromkanikbegrijpendatikernietalleenzelfenthousiastoverben,maarookdeheerMooij,degedeputeerde,endeheerScholten,dewethouder.DelaatsteisblijmetdeafsprakenenhijheeftdittijdensdeconferentievanRandstadUrgentnogeensnadrukkelijkophetpodiumtoegelichtenuitgesproken.Ikwildaarbijnogwatzeggen.Wijkunnenallemaalinventieveplannenontwerpenenerzijnbureausdiegeheelaltruïstischplannenmaken,maarhetdraaitbijplannenaltijdomdevraag:watkostenwatleverthetop.Welkeechtebeschermingkrijgendemensendoordevoorgesteldemaatregelenenwatkostditdebelasting-betaler?IkhebmijmetdeafsprakendieikmetDiemenhebgemaakt,gehoudenaandelijndieikmetdeKamerhebafgesproken.WatkostdedoordegemeenteraadvanDiemengewensteoverkapping?Tussende270mln.en450mln.Dezeinvesteringstaatingeenenkeleverhou-dingtotdeextrawinstdievalttebehalen.Watzoudieextrawinstnogzijn?IkhebzojuistalgezegddatwijmethetmaatregelenpakketdatikmetdewethoudervanDiemenhebafgesproken,langsdeA1endeA10-oostvan7000woningenmetmeerdan48dBlastteruggaannaarminderdan3000.Alswijdiekapaanleggendietussende270mln.en450mln.kost,gaanernogeensongeveer1000af.Overditsoortverhoudingenpratenwijnu.Diemeerkostenstaaningeenverhoudingtotdemeerkostenvancirca100mln.diewordengemaaktvoordetunnelsindeGaasperdammerwegendeA8doorAmstelveen.DegemeenteDiemenheefttotnutoegeeneurobijgedragen.DemeerkostenstaanookingeenenkeleverhoudingtotdebijdragevandegemeenteAmsterdamvan70mln.envandegemeenteAmstelveendiemaarliefst100mln.ophoest.IkhebtijdensdeconferentieRandstadUrgentgezegddaterinNederlandafentoenietalleensprakeisvaneenlexspecialismaarookvanspecialeLex,datiswethouderScholten.Ikkanzeggendathijuitermatehardheeftonderhandeld,hijheefthetondersteuitdekangehaaldenhijheeftzichtothetlaatsthardgemaaktvoordegeluidsdempendewerkingvanbijvoorbeelddubbellaagszoabenvoordelengteendehoogtevandeschermen.Hijgafaandathijerhetmaximaleheeftuitgesleept.Hijwasmisschiennietheelergblij,maarhijwasweltevredenendaaromheefthijzijnhandtekeninggezet.IkhebgezegddatikditresultaatvanDiemen,datveelverdergaatdaneldersinNederland,eenlexspecialisvindwegensdeinspannin-genvanspecialeLex.Zohebikhettoengezegdenzodenkikernogsteedsover.IkhebaleerdereenaantalvoorbeeldengenoemdwaaruitblijktdatveelmenseninNederlandblijzoudenzijnmetdezefluwelenbehande-ling.Ditiseengoedpakketdatveelkost,maarikzalwaarmakenwatikdaarhebafgesproken:veelmeerTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7887 capaciteit,minderfilesentegelijkertijdminderoverlast.Dithebbenwijmetditpakketbereikt.DeA9inAmstelveenzalwordenondertunneld.Erisgevraagdhoehierbijzalwordenomgegaanmetregionalewensen.Inoktober2007hebikovereenstem-mingbereiktmetdegemeenteAmstelveenoverdeondertunnelingvandeA9.Deafspraakisvastgelegdindeovereenkomstoverdeinpassing,inclusiefeenstevigefinanciëlebijdragevanAmstelveenvan100mln.DeondertunnelingwordtverderuitgewerktdoorRijkswater-staat.DegebiedsontwikkelingzaldoordegemeenteAmstelveeningoedoverlegwordenuitgewerkt.DesituatieinAmstelveeniszonijpenddatdegeluids-schermentorenhoogzoudenmoetenzijnombinnendewettelijkevereistenteblijven.IndegemeenteDiemenzittenwijverbovendewettelijkebeschermingenisdeuitgangspositiebehoorlijkanders.Opbasisvandemotie-Cramer/HaverkampisindeplanstudieSchiphol-Amsterdam-AlmeredemogelijkheidvaneenapartetunnelbuisvoorhetopenbaarvervoerdoorAmstelveenonderzocht.Deresultatendaarvanhebbenertoegeleiddatdeoptievaneenapartetunnelbuisuiteindelijkisvervallen.Welkeargumentengeldendaarvoor?Dekostenzoudenerghoogzijn,tussende95mln.en245mln.BovendienishetonzekerofenwanneereenvertrammingvandeZuidtangentaandeordezalzijnendankaneralsnogeenapartetunnelbuiswordenaangelegd.VerderisereengoedealternatieveoplossingdoordebussenvandeZuidtangentopdeapartevluchtstrooktelatenrijdenenopdebusstrokenlangsdelokalewegopdetunnel.Deoptiebrengtookextraruimtebeslagmetzich,wanteenextratunnelbuisbetekentdatermeerruimtenodigis,waardoordesloopvanbestaandebebouwingbijhetoudedorpAmstelveennoodzakelijkwordtenerminderruimteoverblijftvoordestedelijkeontwikkelingvandeA9-zone.Daaromisdepragmatischekeuzegemaaktvooreenoplossingdoorhetgebruikvanvluchtstrokenendebaandieersowiesoisoverdetunnel.Alserooitsprakezalzijnvaneentramlijn,dankandiealsnogwordenondertunneld.Voorzitter.Ikmeendatikhiermeehetwestenhebbehandeld.Devoorzitter:Zijnernogvragenoverhetwesten?DeheerVendrik(GroenLinks):OmmeteenmaarweertebeginnenmetdeA1bijDiemen.Volgensmijzullenwijhierovernogeensineenapartoverlegvangedachtenwisselen,maarikvraagnuaandachtvoortweekortepunten.DatdezeministermetspecialeLexeendealheeftgesloten,magnietverhinderendatdevoltalligegemeenteraadvanDiemenzichertegenheeftuitgespro-ken.DaarzatenookdefractiesvanhetCDAendePartijvandeArbeidbij.DiewarenindegemeenteraadvanDiemennotamusedoverdezedeal.Misschienmagikdaarophetpolitiekecommentaarvandeministervernemen?Ikzouzeggen,wathetlokaleparlementervanvindt,weegttochookmee.IndeuitgebreidebeantwoordingvandeministeroverdedealA1Diemenvermijdthijzeerzorgvuldighétgroteprobleem,deluchtkwaliteit.Dathijmetgeldoverdebrugisgekomenomietstedoenaandegeluidhinder,datiswaar,maardatisniethetspringendepunt.HetspringendepuntisdatdewegverbredingvandeA1bijDiementoteenforsetoenameleidtvandeuitstootvanNOxenfijnstof.DaarheeftdegemeenteraadvanDiemenhetover.DaartekenendebewonersvanDiemenprotesttegenaan.Daarvoorheeftdeministernuloplossingen.Dankomthijduszijnbeloftenietna,wantditisnuprecieswaardievrouwhetoverhad.Douchenendandoorhetdoucheraamziendaterinderdaadheelveelverkeeraanjewoningvoorbijtrektwaardoorhetfijnstofneerslaatopderamen.Datishetpunt.Ikvraagdeministernogmaalswelkeoplossinghijdaarvoorheeft.WatiszijnverhaalalshetgaatomluchtkwaliteitinDiemen?Dannogeenpaarheelkortepunten.IksnapeerlijkgezegdnietwatnudeeindconclusieisvoordeRijnland-route.Erzijngelijkwaardigealternatieven,maarerwordtalgebouwdbijValkenburg.Magiknuhorendatdaarversneldopenbaarvervoerwordtaangelegd?IndeafsprakenmetderegioinhetkadervanhetMIRTstaatdatdevoorkeuruitgaatnaardeRijnlandroute.Hebikgoedbegrependatditnuweervantafelis?Waarstaanwijnuprecies?OverdeA4MiddenDelflandhebbenwijalheelvaakgesprokenendiekomtooknogheelvaakterug,kanikdeministerbeloven.IkkiesvooreenanderdeelvandeA4,namelijkbijLeiderdorp.Ikhebdaaroverindezomerookalvragengesteld.Ikvraagdeministeromcommen-taarophetfeitdatdieIkeavestigingerdaarmedeisgekomen,omdatLeiderdorpzichverplichtheeftaanzeerzwarefinanciëleafsprakenwaardoorbijwijzevansprekennuhettafelzilvermoetwordenverkocht.DitiseenwurgcontractvoorLeiderdorp.NudeRaadvanStateeenstreepheeftgetrokkendoordatproject,zouikzeggen:uithuilenenopnieuwbeginnen.LaatditdanookgeldenvoorLeiderdorp.Volgensmijgeldtookdaardatvrijwelallelokalefractiesvanmeningzijndatdeministerruimtemoetbiedenvooreennieuweweginfiguurlijkezin.Ikvraaghemomdiepolitiekeruimteinditoverlegtegeven.MinisterEurlings:Ikhebomstandigaangegevendatiknaarbesteeerengewetenuitvoeringhebgegevenaandemotie-Haverkamp/VermeijenookuitvoeringhebgegevenaanhetgeenikovertuigdinderegiohebgezegdtijdensmijnwerkbezoekaanDiemen.Watgeluidbetreftwordtheternietslechterop,maarjuistbeter.Ziedaardewinst.Eenoverkappingzouheelveelgeldkostenennauwelijksietstoevoegen.Watdeluchtkwaliteitbetreft,staathetalseenpaalbovenwaterwatwijmethetuiteindelijkeplanzullenvoldoenaandewettelijkeeisen.DemenseninDiemenwordenopgeenenkelemanierminderbeschermddanalleanderemenseninNederland.Daarvoorbenikaangenomen.Debeschermingisdusalmetalsterkbovenwettelijk,issterkbeterdanheelveelmenseneldersinNederlandhebben.Ikkannietoordelenoverdegemeenteraad.Ikneemdaarkennisvan.Ikneemaandatderaadnoghieroverzaldiscussiëren.Ikhebwelgezegddatikvanmeningbendatwij,omdatwijgoedmoetenomgaanmetdebelastingcenten,onsaltijddevraagmoetenstellenwatdekosteneffectiviteitvaninvesteringenis.Bijditsoortdiscussiesmoetenwijaltijduitgaanvanhetbeschermingsresultaatinplaatsvanaanhetbegineentekeningvaneenoverkappingtepresente-rendievervolgenseendoelopzichzelfwordt.Ikzeghetevenheelscherp,wantalswijinderichtingvanoverkappingengaan,zijnerlegioplaatseninNederlandwaarmenookdirectmetoverkappingenwilbeginnen.Heteindevanhetverhaalisdatwijmetzo’noverkap-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7888 pingvanderegenindedrupkomen.Nietalleenwordterdefactogeenautosnelwegmeeraangelegd,wantdiewordtvolstrektonbetaalbaar,maarikvoeghiernogietsaantoe.Alswijpratenoverveiligheid,onderhoud,hetuitderoulatiemoetennemenvandewegvoorveel-vuldigonderhoudenhetfeitdatdetemperatuuronderdekapbijeenbuitentemperatuurvan20gradenkanoplopentot60graden,blijktdaterookheelveelproblemenzijn.Hetklinktfantastisch,maarhetzieternietfantastischuit,wantspecialistenzeggendatheteendraakwordtinhetlandschap.Eenoverkappingzietermooiuitophetplaatje,maardewerkelijkheidvaltviestegen.Dezeaanpassinglangsdewegdieprachtigzalwordenaangekleeddooreenlandschapsarchitect,iswatdatbetreftvaakveelmooierdanzo’ndijkvaneenoverkappingmetalleproblemenvandien.Ikbenvanmeningdatwijaltijdvoordeinhoudmoetenblijvengaanennieteenmiddel,eenextreemduurmiddelalseendoelopzichzelfmoetengaanhanteren.Danrakenwijinditlanddewegkwijt.Wijhoudenonsnadrukkelijkaandeeisenvoorluchtkwaliteit.IkkomdaarnogopterugbijhetOTB.Devoorzitter:Vooralleduidelijkheid,ikstaderestvandeavondgeenvervolgvragenmeertoe.Eriseentweedetermijnenikwilvanafditmomenthetkerstregimetoepassenomtevoorkomendatwijhieromtweeuurvannachtnogzitten.DaarnaastzullenwijoveronderanderedeA6endeA9nogeenapartalgemeenoverlegvoeren.Uiteraardiserintweedetermijndemogelijkheidomviamotiesheteenenandervandeministertevragenalsdaardoorduidelijkheidwordtverkregen.Ikverzoekiedereenomhetnukorttehouden.MinisterEurlings:DeprovincieheefthaarvoorkeurvoordeRijnlandrouteuitgesproken.IkhebmetgedeputeerdeAsjevanDijkafgesprokendatmochtenercreatievealternatievennaarvorenkomendiehetonderzoekenwaardzijn,wijsamenkunnenbesluitenomdiemeetenemen.Hetopenbaarvervoerwordtgelijkwaardigmeegenomen.Ditisopditmomentdemarsroute.Hetzalveelcreativiteitvergenenookhierzijndeinspannin-gennatuurlijkweergerichtophetresultaatinplaatsvanopeenwenselijkgeachtevormgeving.Hetgaateromwelkemeerwaardedegekozenoplossingheeft,hoediemaatschappelijkenverkeerskundigwordtbeoordeeldenofdeuitvoeringtebetalenis.Hetresultaatmoettellen.Alswijechteencreatieveinsteekhebben,zoudenwijeruitmoetenkunnenkomenvoorheteindvanhetvolgendjaar.Ditvergtheelveel,wantwijmoetenookfinancieeldeeindjesaanelkaarkunnenknopen.Hetprocesverlooptgoedenintens.Hieroverzalnogveelwordengewisseldgedurendehetkomendejaar.DeheerKoopmans(CDA):HetisgoeddatdestartnotitievoorUtrechtwaarintweemogelijkhedenzijnopgeno-men,ofeenwegdooreennieuwewijkofeenwegdooreennatuurgebied,medeisondertekenddoorministerCramer.Hebikdatgoedbegrepen?HetGOBendeRijnlandroutemoeteninmijnogenveelnadrukkelijkerwordenopgepaktdoordeministersvanVROMenvanVerkeerenWaterstaat.HetGOBgaatgewoonflinkverdienenaandeontwikkelingvandatgebied,terwijlwijdewegennietkunnenbetalen.DaaromlijkthetmijvolstrektlogischdatdeministersvanVerkeerenWaterstaatenvanVROMgaanpratenmetdeministervanFinanciënoveralleinfrastructuurdiedaarnodigis.MijnheerVendrik,latenwijelkaardaarinhelpen.MinisterEurlings:Deeerstevraagkanikmeteenvolmondigjabeantwoorden.MinisterCramerheeftdestartnotitiemedeondertekend.HetGOBziteralsgrondontwikkelaar.Ditsignaalisheelheldereniksnapnuwaardeschoenwringt.Ervolgteenonderhandelingstrajectinderegiooverdevraaghoeveelditmoetopbrengen.IkzalditsignaalvandeKamerkrachtignaarvorenbrengen.DeheerVanderHam(D66):Iksluitaanbijdeopmer-kingenvandeGroenLinksfractieoverLeiderdorp.AlsdeministerbekijktwaternupreciesnodigisinderegiorondUtrecht,ishetvangrootbelangdathijdewinstvandekilometerheffingmeeneemtvoorjuistdieregio.Misschieniserstraksmindergeldnodigomdaarextrawegenaanteleggen.WilhetkabinetditpuntmeenemenindeverschillendeoptiesdievoorderingvanUtrechtwordenontwikkeld?MinisterEurlings:Zoalsikeerdervandaagalhebgezegd,komikdaarlateropterug.Devoorzitter:Ditzaldanintweedetermijnzijn.MevrouwVermeij(PvdA):InantwoordopdevraagnaardemogelijkhedenvaneenaanlegvandeA6opmaaiveldniveauomAlmere-StadenAlmere-Havenmetelkaarteverbinden,leestdeministerexacthetantwoordvoordatwijalvoorhetweekendinzijnschriftelijkereactiehebbengekregen.Ditisconsistent,maarikhebheminmijnbetoogopgeroepenomeenextrazetjetegevenaanditvoorsteldatvrijwelonontkoombaaris.WijkunnenAlmerenietdoormiddensnijdenmettweekeerzes-oftweekeerzevenbaans,zekernietgeletopdestedelijkeontwikkeling.Ikroepdeministernogmaalsopomietsenthousiastertereageren.Ikbegrijpdathijnogmiddenindeonderhandelingenzit.IkhebgoedgeluisterdnaardereactievandeministeroponzeopmerkingenoverDiemen.IkzoutegendeheerVendrikwillenzeggen,zonderdatikmijnuonmiddellijktegeneenoverkappingricht,dateenoverkappingoftunnelookvoorflinkeproblemenmetfijnstofenstikstofkunnenzorgenbijhetingaanenverlatenvandetunnel.Hijweetookdathetdaarvaakergervanwordt.Devoorzitter:Ikwilnugeenonderlingedebatten.DeheerVendrikmagzoeenzinzeggen.MevrouwVermeij(PvdA):Deministerheeftovertuigendnaarvorengebrachtwathijbovenwettelijkdoet,wathijdaarvoorwiluitgeven,wathijdaarvoorterugkrijgteninhoeverredezesituatieverschiltvanderestvanNeder-land.Hijheeftookgezegddatdewethoudereenhandtekeningheeftgezegd.Datwetenwijnudusook.Tochisdehelegemeenteraad,inclusiefzijneigenfractie,hetdaarnietmeeeens.Datweetikheelgoed,wanthetisdefractievandePartijvandeArbeid.Ikhebalgezegddaternogietsistussengeluidsschermeneneenoverkapping.Zegtdeministernudathijdaarnietsaandoet,omdatditalveelmeerisdanhijzicheigenlijkhadvoorgenomentedoen?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7889 Devoorzitter:IkgeefdeheerVendriknudegelegen-heidomeenopmerkingtemaken,maarikvraagalleledenomelkaarnunietonderlingtebevragen.Erisalleennogtijdomeennadereverduidelijkingaandeministertevragen.DeheerVendrik(GroenLinks):Ditislangzamerhanddeomgekeerdewereld.ZoweldeministeralsmevrouwVermeijverlangenvanmijdatikaantoondatikhetluchtkwaliteitsprobleemdatzijorganiseren,oplosmeteenoverkapping.Hetisindeeersteplaatsaandeministeromdebeloftegestandtedoendatdelucht-kwaliteitinDiemennietverderzalverslechteren.Metdieopgerektenormenblijfjeeraltijdonder,maardatisniethetpuntinDiemen.HetpuntinDiemenisdathetminderzalwordentenopzichtevanhethuidigekwaliteitsniveau.Daarmoetdeministereenoplossingvoorvindenmeteenoverkappingofanderszins,datzalmijworstwezen.Ditishetprobleemvandeminister.MevrouwVermeij(PvdA):Voorzitter.Ik...Devoorzitter:Deministerzalnureageren.Wijgaanhetdebatnietopnieuwaan.Wijkrijgenditpuntnogeensterugendathebbenwijalaanhetbeginvanditdebatmetelkaargewisseld.ErkomteenapartalgemeenoverlegoverdeA6endeA9endeproblematiekdaaromheen.IkgeefdeministeralslaatstehetwoordopditpuntinantwoordopdevraagvanmevrouwVermeij.MinisterEurlings:Eveneenaha-erlebnis,datkomtdeheerKoopmanstochweltoe.IkherinneraanzijnwoordentoenhijsprakoverdetunnelonderhetNaardermeer.Oei,oei,watwarenergroteproblemenaandetunnelmondenindeogenvansommigendieineenbootjeophetmeerbetoogdendateentunnelvolstrektnietverantwoordwas.Wijmoetenconsistentzijn.IndiezinheeftmevrouwVermeijeenpunt,wanteenoverkappingisnietheteivanColumbus.Niethoren,nietzien,nietruiken,isbijsommigemensenwelhetadagium,maarookmetzo’nkaphoorjehetverkeernog,ziejehetnogenruikjehetnog.Devraagisduswelkeoplossingproportioneelbijdraagtenhoejeervoorkuntzorgendatmensenbovenwettelijkwordenbeschermd,dusdathetbeterwordtennietminder.Wijhebbenditmethetgeluidechtbereikt.OpdeluchtkwaliteitkomenwijbijhetOTBterug.Wijzullenditallemaaldoor-rekenen,maariedereenhierweetdatwijerwettelijknietdoorkomen.Latenwijnunietzeggendatjeermetfijnstofenluchtkwaliteitaltijddoorkomtbijderechter.DatmeenikeventekunnenopmakenuitdeopmerkingvandeheerVendrik.Hettegendeeliswaar.Deervaringvandeafgelopenjarenheeftgeleerddatwijmoetenkunnenaantonendatdeluchtkwaliteitinordeis.Daargaanwijvoor,maaralsmijnunaareerengewetenwordtgevraagdofdemotie-Haverkamp/Vermeijisuitgevoerd,danishetantwoordja.Hebikmijgehoudenaanwatikinderegiohebgezegd?Ja.Voormijgeldt:eenmaneenman,eenwoordeenwoord.Zohebikhetgedaan.Ikhebnietindemotieteruggelezendatikdeopdrachtkreegomeenpeperdureoverkappingaanteleggen.DathebiknooitvandeKamergehoordendathebiknooitnaarwiedanooktoegezegd.MevrouwRoefs(PvdA):IkwilhettochnogevenhebbenoverdestartnotitievoorUtrecht.Deministerzegtdatalleoptiesheelbreedbekekenmoetenworden.Volgensmijzijnlangnietalleoptiesinbeeld.Wijhebbeneennulalternatief,eenvariantAvolleringeneenvariantBhalvering.Deministerspreektalleenoverhetfeitdatallemogelijkemaatregelenopdewegwordenmeegeno-men,maarikziegeenanderevarianten.Alswijbijdestartnotitietewerkgaanvolgensdeaanbevelingenvandecommissie-Elverding,zouhetookzeergepastzijngeweestalsditduidelijkzouzijngemaaktaandebevolking.Ikkanmijheelgoedvoorstellendatjeervoorkiestomallesinbeeldtebrengenomlateringedekttezijnofomaandehandvandebevindingenvandecommissie-Elverdingtewerkenenallevariantenopeenrijtezetten,maardanmoetiedereendatookwelweten.Nuwordtiedereenweerindegordijnengejaagd.Bovendienmoetenwijdanalleoptieskunnenbekijkenennietalleendevariantenopeenweg,halfofheel.Ikweetnogsteedsniethoeikkanziendatditeengebiedsgerichteaanpakis.Waarwordendie80.000woningenneergezet?Waariserbehoefteaandieweg?DitvoeltnogsteedsalseeninfrastructuurkijkopdesituatierondUtrecht.Ikhebineerstetermijnookgesprokenoverhetmeerekenenvandekilometerbeprijzing.Ditiseenheelbelangrijkonderwerpwaarwijvandaaghelaasnietmeeraantoekomen.Daaromstelikvoordatwijditverschui-vennaarhetoverlegop12januariaanstaande.MinisterEurlings:Laatiknogeensnadrukkelijkzeggendatuitdeeersteverkenningbleekdateendeelvanhetprobleemweldegelijkviadewegmoetwordengeaccommodeerd.Vervolgensishetdandevraagviawelkewegoplossingdatkanwordenbereikt.DevragenvanmevrouwRoefszijnbelangrijkenhetzougoedzijnalswijdaarovervangedachtenwisselen.Ikzeggraagtoedatikhieropbinnenkortineenbriefterugkom.Daarinzalikookingaanopdevragenoverdewoning-bouw,degebiedsgerichtheidvandeplannen,hetverloopvanhetproces,wiedaarbijbetrokkenzijn,hoedeinspraaktotzijnrechtkomt,etcetera.Ikzalaldezepuntendaarinuitentenaaandeordestellen.Hetbelangvandezaakisgrootgenoegomditopdiemanieraantepakken.DeheerDeKrom(VVD):HoegaathetnuverdermetdeA4-zuid?WaarommaaktdeministervoordeA4MiddenDelflandgeengebruikvanzijnaanwijzingsbevoegdheidopgrondvandeWetruimtelijkeordening?MinisterEurlings:DeA4-zuidneemikmeebijdeverkenningRotterdam.Ikdoeditomtweeredenen.Deeersteisdatdekennisoverppssowiesoeenrolzalmoetenspelenindieverkenning.Erisalveelkennisbeschikbaarindiegroepenppskomtlinksomofrechtsomhierbijaandeorde.DetweedeisdatdeA4-zuidvankleurisverschoten.HetwaseenprojectdatvanministerPeijsdeopdrachtmeekreegdatergeeneurobelastinggeldaanmochtwordenbesteed.Hetmoesteenprivaatgefinancierdeoplossingzijn.Inmiddelsisgeblekendaterookmeteenstevigebetonningopeenparalleltrajectweldegelijknogflinkwatbelastinggeldbijmoet.Datwilnietzeggendatjehetperdefinitienietdoet,maarermoetdanweleenandereafwegingwordengemaakt.Hetisnietmeerietsdaterzomaarbijkomt.Alswijhetgelddaarinsteken,kunnenwijhetnieteldersuitgeven.DaarommoetjeditvoornemenafwegenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7890 tegenanderemaatregelen.IkhebgezegddatdieverkenningnietkanwordenuitgesteldtotMethusalem.Wijwilleneindvolgendjaareenduidelijkbeeldhebben.BijdieafwegingwordtookdevraagbetrokkenofwijmetdeTweedeOeververbindingmoetenbeginnenomdatdiedemeesteprioriteitheeftofdatditjuistgeldtvoordeA4-zuid.WaaromgebruikikmijndoorzettingsmachtnietbijdeA4MiddenDelfland?Doorzettingsmachtiseeninstrumentalseenpartijwillensenwetensweigertomuitvoeringtegevenaan...InhetprogrammaRandstadUrgenthebbenwijdaaromopgenomen–ookalisheteenbeetjeon-Nederlands–datwijdatzullendoenalshetnodigis.WatisnubijdeA4MiddenDelflandhetpunt?Daarzitikinhetpre-Elverdingtijdperk.Ikmoetdaaromindeplanstudiefaseverschillendealternatievenmeenemen.Tothetmomentdatikdejureeenkeuzemaak,moetikervoorzorgendatalternatievenopeenvergelijkbaarniveauzijndoorgerekend,althanszoverdaterdejureeengoedeafwegingisgemaakt.Erstaatnunogeenalternatiefovereind:deverbredingvandeA13.Daarombenikwettelijkverplichtomdetweevariantennaastelkaartelatenoplopen.Ikdoedateerlijk,datmoetikookmethetoogopderechterlijketoets.Ikvoeghierwelaantoedatikditdoetothetmomentdatikklaarbenvooreenjuridischbesluit.IkdoewatopbasisvanhetTracébesluitnodigisomeenbesluittekunnennemen.Ikhebmijnbestuurlijkevoorkeuruitgesprokenenwijwillennumetgezwindespoeddelaatstejuridischeleemtesdichten.DeheerDeKrom(VVD):Zaldeministerzijnaanwijzingsbevoegdheidgebruikenalsernogiemandgaatdwarsliggeninderegio?MinisterEurlings:IkhebooitinvakKtijdenseendebatdatmooiekunstwerklatenzienwaardehandtekeningenvandepartnersonderstaan.Ikgaervanuitdatzijhunhandtekeningserieushebbengezet.MochtdekeuzeopdeA4MiddenDelflandvallen,danverwachtikdatdepartnersvantoen,juni2006,meewerkenaandeuitvoeringvanhetbesluit.Daargaiknuvanuit.Ikgeloofechtindegoedeverhoudingen,maarmochtzichtocheendoemscenarioaandienen,dansluitikhetgebruikvandedoorzettingsmachtzeerzekernietuit.DeheerCramer(ChristenUnie):InhetantwoordvandeministeropdevragenoverdeA4,misikeenreactieopmijnopmerkingdatindesecondopinionstaatdatjuisthetnietmeenemenvandezevariantdeprocedurewellichtzalverlengen.Derestvandeargumentenhebbenwijmeermalengewisseld.DeministerheeftgesprokenoverUtrechtenoverdeMaliebaan.Hijheeftgezegddatereenalternatiefis,maarhetalternatiefvoordegoederentreinenisdatzijviahetCentraalStationgaanrijden.Alsdeministerzoubesluitentoteenafkoppeling,zalUtrechteenoverbelast-verklaringafgevenmetalleconsequentiesvandien.Ikhebmeaardigverdieptindegangvanzaken.Ikhebbegripvoordeargumentenvandeminister,maarvolgensmijzijnerandereoplossingen.Zoniet,dankrijgtdeministereenprobleemopUtrechtCentraal.MinisterEurlings:Magikopdezetweepuntenintweedetermijnterugkomen?DeheerRoemer(SP):IksluitmijaanbijdeopmerkingenvandeheerVendrikoverLeiderdorp.Ikwasookvanplanomdaaropterugtekomen.Ikwildeministernogomeentoelichtingvragenoptweeanderepunten.Ikhebgesprokenoverdespoorverbin-dingtussenWeesp-ZuidenHolendrecht.IntegenstellingtotwatdeministerzegtenintegenstellingtotdeA6/A9,komtdezeverbindingnietindebuurtvanhetNaarder-meer.Begrijptdeministermijverkeerd?Hijheeftdezevergissinginhetverledenalvakergemaakt.Ditisdaarnietaandeorde.Dezeverbindingbiedtzoveelmogelijk-hedenvoorverbeteringdatdezevarianthetonderzoekenmeerdanwaardis.Isdeministerbereidomtebekijkenofertochnogeenhaalbaarheidsonderzoekkanwordenuitgevoerd?DitheeftnietsmethetNaardermeertemaken,maarmethetdoortrekkenvandelijnvanHolendrechtnaarWeesp-Zuid.Datistochechteenanderstukdanwaaroverdeministerinzijnbetoogsprak.MijntweedeopmerkingheeftbetrekkingopIJmuiden.Alseenkosten-batenanalyseeennegatieveuitslaglaatzien,moetjenietalsnogmeteenvoorstelinstemmenalseenandereoverheidaanbiedtommeetebetalen.Datmaakttochnietsuit,wanthetisallemaaloverheidsgeld.Ishetdannietreëelomopnieuwaftesprekendaterrond2040eenkeuzewordtgemaakt?MinisterEurlings:Hetzouonverantwoordzijnomdebeslissinguittestellentot2040,omdatdehuidigesluisin2030moetwordenvervangen.Hetisdangoedomsamenmetderegiotebezienofereenmeerwaardekanwordenbereiktbijvoorbeelddooreengoedebusinesscasemettalvanextrainkomsten.Dankanhetmomentvan2030misschiennaarvorenwordengehaald.DenieuwesluisisgeenkopievanhetwerkvandeheerLely,maarwordtechteengroteresluis.Danmoetenwijwelzakelijkvoortgangkunnenboeken.Ikhebgezegddatikdaarvoorwilgaan,maarikkannietvoorspellendatditlukt.Ikhoudnietvanverstoppertjespelen.Ikhebookgezegddatnuallesoptafelmoetkomenendatikgeenheiligehuisjeswilzien.Danzullenwijzienwaarwijstaan.Ditisdelijn.WatdeeerstevraagbetreftoverdeverbindingWeesp-Holendrechtvalikinherhaling.Magikdaarookintweedetermijnopantwoorden?Devoorzitter:Ikschorsdevergaderingvoorenkelemomenten,omdatdaaromisgevraagd.Danvolgtdebeantwoordingvandeministeroverhetblokzuidenoverig.Daarnaisdelaatsteronde.Devergaderingwordtenkeleogenblikkengeschorst.MinisterEurlings:Ikkanalsspijtoptanteenaantalopenstaandevragensnelendirectbeantwoorden.IkbeginmetdeopmerkingvandeheerCrameroverdeoverbelastingvanUtrechtCentraalalshetMaliespoorwordtafgeslotenvoorgoederenvervoer.IkhebinmijnbriefgeschrevendaterinderdaadgoederentreinenviaUtrechtcsgaanrijdenalsderouteviadeMaliebaanwordtopgeheven.IkhebookgeschrevendatProRailvanmeningisdatditgeenprobleemoplevertvoorUtrechtcs.Immers,Amsterdam-Utrechtisviersporiggeworden.Hetstationendesporenlay-outzijnvolgensProRailtechnischzomaakbaardatUtrechtcsnietlangereenknelpuntwordt.IkzegtoedatiknaaraanleidingvandeopmerkingenvandeheerCramernogmaalscontactTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7891 opneemmetProRailennogeenszalverifiërenofhetechtzois.IkzaldeKamerovermijnbevindingeninformeren.DeheerCramersprakverderoverdesecondopinionoverdevaartvariantendejuridischerisico’s.Diesecondopinionwijstuitdatdievariantveelduurderisenweinigmeerwaardeheeft.Daardoorlopenwijgeenjuridischrisico.IkhebhetkaartjevandeboogWeesp-Holendrechterbijgepakt.Opditmomentlijktdevervoerswaardevandezeverbindinggeringtezijn.DeheerRoemerheeftdaarovernadrukkelijkeenanderemening.IkkanmijvoorstellendatwijookopditpuntdeKamernogeensschriftelijkzulleninformeren.DemogelijkheidvaneenhalfverdiepteliggingvandeA15Duiven-Zevenaarwordtindestudiemeegenomen.DedealsoverdebestaandetolzijngeslotenzoalszezijnbesprokenmetministerPeijs.Ikhebernogeenshetverslagvanhetalgemeenoverlegop5novembervanditjaaropnageslagen.IkhebtoengezegddatAndersBetalenvoorMobiliteitlosstaatvantolbeslissingendieeerderzijngenomen.Dealsdieeerderzijngesloten,staandusookwatmijbetreft.DeheerKoopmansheeftmijgevraagdofdeA15conformdedaarvoorbeschik-barebudgettenendebestaandeplannenkanwordengerealiseerd.Ikhebtoenopbasisvanmijnopmerkingdatdetolstaandbeleidis,geantwoorddatikditkangaranderen.DeheerKoopmansheefttoengezegddathethemverheugtdatdezekerheid–daarmoetstaandeonzekerheid,ikneemaandatditverkeerdisgenotuleerd–overdeA15isweggenomennudeministerdaaroverhelderisgeweest.Overigenswasditwelonderdepremissedatdetolzoalsdietoenisafgesproken,nogstaat.Devoorzitter:DeheerVendrikheeftgevraagdofhetalternatiefvandeGelderseMilieufederatiewordtmeegenomenbijdebeoordelingvandeA15.MinisterEurlings:Eenhalfverdiepteliggingkomtaleenstukinderichting.Diewordtmeegenomen.Devoorzitter:Ikstanugeeninterruptiesmeertoe.Deministergaatverdermethetblokjezuid.MinisterEurlings:Hetzuiden!Daargaanwij.HoewordtdeintegraliteitbijdeRuitEindhovengestandgedaan,ookfinancieel?DeverkenningBrainportEindhovenisintegraalenrichtzichopwonen,werken,recreërenenverplaatsen.Ditisdusbijuitsteekeengebiedsgerichtebenaderingineensamenwerkingtussenoverheden,onderwijsinstellingenenbedrijfsleven.InhetlaatsteMIRT-overlegvanditnajaarismetderegiogeconcludeerddatdeverkenningnogniethelemaalgereedisomtotdestartvaneenplanstudieovertegaan.Inhetvoorjaarsoverlegzaldenogresterendeinformatiedoorderegiowordenaangeleverd.Daardoorishetnunogtevroegomuitsprakentedoenoverdehoogtevandetotalekostenendeverdelingvandekostenoverdeverschillendepartijen.Ikbenhiersamenmetderegioaanbegonnenenwijzullengezamenlijknaardetenemenmaatregelenendefinancieringervantoewerken.Ditwordtdusvervolgdnahetvoorjaars-overleg.DeheerKoopmansheeftgevraagdnaarhetnationalebelang.Ikwijseropdatjenieteenvandezeventopprioriteitenvandemobiliteitsaanpakwordtalswijerniethetnationalebelangvaninzien.Inderdaad,deontwikkelingsmogelijkhedenvandebrainportenomstrekenzijnvanbelang.Alsjeziethoeveelcongestieerindiecorridoris,danisditvooruitdenkenendezaakontwikkelingsgerichtbenaderen.DeuitkomstenvandelangetermijnstudieA67brainportzijnernogniet.IkzaldeKamerdaaroverinformerenzodraikzehebontvangen.Conformafsprakeninhetbestuurlijkoverlegzaldeverkenningstartenin2008/2009.Wijzullenbekijkenhoeditindeprioriteringpreciesuitkomt.EenvolgendonderwerpisdeproblematiekopdeA73endegevolgenhiervanvoordeN-wegen.Bijdesluitingvandetunnelsindezomerendeweekendafsluitingeneerderditjaar,zijnflankerendemaatregelengenomen.Voorafisduidelijkgecommuniceerd.Erzijnverkeers-maatregelenophetonderliggendewegennetenmobiliteitsmaatregelengenomen.Laterdezeweekvindtereenbestuurlijkoverlegplaatswaarinookdeflank-erendemaatregelenbijdetoekomstigesluitingvandetunnelsaandeordezullenzijn.Wijzullendandelaatstestandvanzakenuitwisselen.IkzaldeKameroverdeuitkomstvanditoverlegberichten.IkhebgezegddatikallesopalleszalzettenomdeA74tijdigvoordeFloriadein2012geopendtehebben.Ikhebditookaleerdertoegezegd.Deplanningiskritisch,maarnogsteedshaalbaar.Daarvoorishetechterookhardnodigdatwijop12januarihetdebatvoeren.IkhoopdatdeEersteKamersneldaarnadespoedwetzalgoedkeu-ren,wantdaarinzijnmaatregelenopgenomendiedeaanlegvandeA74kunnenbevorderen.IkkandevreesvandeheerRoemerwegnemendatergetorndzouwordenaaninspraakoverdeA74inhetkadervandeWetversnellingbesluitvormingweg-projecten.ZoweldeinpassingalsdeinspraakblijvenvoordeA74ophetzelfdeniveau.Daarzithetdusnietin.Hetzitindiedoorgeslagenberekeningen,onderzoekslast,etcetera.Opdezepuntenblijfthetzoalshetwas.Wijgaanvanavondvanoverkappingnaaroverkapping.IkhebviademediavernomendaternuookeenplanisvooreenoverkappingbijdeZuiderbrug.IkhebalgezegddatikallesopalleszalzettenopdatdeA74tijdigvoordeFloriadekanwordengeopend.Deplanningiskritisch,maarnogsteedshaalbaar.Denieuwewetgevingisdaarvoorkeihardnodig.Ikhebmetderegioafsprakengemaaktoverdeinpassingsmaatregelen.Metdezemaatregelenwordtaanallewettelijkeeisenvoldaan.Opbasisvandewetiseenoverkappingdusnietnodig.EldersophetwegennetzienwijookplannenvooreenoverkappingenikhebalgezegddatwijervoormoetenoppassendatwijinNederlandgeenenkeleautosnelwegmeerkunnenaanleggen.IkhebtotnutoegeenenkelplanvanVenloontvangen.Mijisdusgeenenkelebasisvoorberekeningenvanterugverdieneffectenofwatdanookbekend.Ikzalookhierzorgvuldighandelen.Ikzieduseerstdeplannentegemoetvoordatikreageer.IkhebalweleerdergezegddatwijmoetenoppassendatiedereweginNederlandvaneenoverkappingmoetwordenvoorzien.Jezietdatinhetbuitenlandookzeldenofnooit.Wijmoetenonsaandewethoudenenwijwillenzelfsbovenwettelijkgaanommensen–ookinVenloenomgeving–nogbetertebeschermendandewetgevingvoorschrijft.LatenwijweloppassendatiedereeninNederlanddirectweerovereenoverkappingbeginttedenken,wantditisTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7892 dezoveelsteoverkappingdievandaagderevuepasseert.Eenoverkappingismeestalheelergduurensomskanerookopeenanderemaniereengoedebeschermingwordengeboden.Ditwordtvervolgd.Ikwachthetvoorstelaf,wantditismijalleenviaeenartikelinDagbladDeLimburgergeworden.WelkemaatregelenzullenwijnemenomdeoverlastbijdeZuiderbrugtevoorkomen?Watwillenwijsowiesodoen?IkhebeerdertoegezegddatikonderzoekzallatendoennaardemogelijkheidvaneengeluidwerendevoorzieningronddeZuiderbrug.Deaanlegvaneenweefvakmaakthetmogelijkopdieplaatsdegewenstegeluidwerendevoorzieningenaanteleggen.DitiseenonderdeelvanhetOTB.Ikhebalgezegddatikmethetweefvakietskanforcerenwaardoorikdezaakkanaanpakken.Wijhebbengezochtnaareenmogelijkheidenikwildeomwonendendaaropdezemaniervaneenadequaatveiligheidsniveauvoorzien.InderichtingvanmevrouwRoefszegikdatditdeextrastapisdiewijzetten.Ikhebvertrouwenindemaatregelendienuwordengenomen.DandeDeutscheFreunde.In2005iseenverdragmetDuitslandgeslotenwaarinafsprakenzijnvastgelegdoverdegrensoverschrijdendeaspectenvanhetproject.IkhebperiodiekoverlegmetmijnDuitsecollega’s.OokkomendjaarzalikmetDuitslandoverleggenomdebouwvandeA74endeBAB61verderopelkaaraftestemmen,opdatookdeBAB61optijdgereedis.Ikvertrouweropdatbeideweggedeeltenongeveertegelijkertijdklaarzullenzijn.IkverwachtdatwijdaardoorveelDuitsevriendenzullenkunnenverwelkomenopdeFloriade.DefilesopdeA27,vooralbijdebrugbijGorinchem,staanhoogopelkefilelijstje.Ikwildiefileszosnelmogelijkvandielijstjesafhebben.Enkeleledenhebbengevraagdofdezeaanpassing,tebeginnenbijdebrug,nietnogsnellerkan.OnsisgeblekendateenspoorlijntussenUtrechtenBredageenalternatiefkanzijnvoordeverbredingvandeA27.BovendienishetA27-projectnuindeMER-fase.Wijhebbenhetspooralternatiefopzijnmeritesbeoordeeld,maarhetkangeenalternatiefzijnvoorhetautoverkeer,althansnietindiematedatergeenverbredingvandewegnodigzouzijn.Watstaatmijnuvoorogen?Nuwijophetkritischetijdpadzijnaanbeland,benikvanmeningdathetprojectvandeA27nietmagwordenvertraagd.Ikhebderegiogehoord.GedeputeerdeVanNieuwenhuizenheeftmijnogmaalsgeschrevenenikhebikpoliticigehoordopditpunt.Ookzijwaarschuwenvoorvertragingendringeneropaandathetfileprobleemwordtweggenomen.IkwilnagaanofdeaanpakvandeA27-brugalsmeesturgentknelpuntkanwordenversneld.Ikwilonderzoekenofhetmogelijkisomhetwerkzodaniguittevoeren,dathetvoordetoekomstmogelijkblijftomeeneventuelespoorkruisingvandeWaalterealiseren.Daarmeehoudikeenopeningomdezediscussieeventueelopeenlatertijdstiptehernemen.Ikzeghierwelbijdatikditopeenzodanigemanierwildoen,datditnietleidttotvertragingvanhetA27-project.Deregiospreektmijhierterechtgeregeldopaan.Hetmagtrouwensooknietleidentoteenfinancieeltekortophetproject.Wijmoetenvoorkomendaterobstakelszijndielateralsnogeenspoormogelijkheidkunnenblokkeren.Ikwildeopeningbiedendiedoorsommigevandeleden,deheerCramervoorop,isgevraagd.WaaromwordtergekozenvoortolopdeA27inplaatsvanfinancieringdoorhetRijk?IkkomtoeaanhetA4-aquaductbijSteenbergen.Demeerkostendaarvanzijn15mln.à20mln.IkhebmetdegemeenteafgesprokendatSteenbergenzelf5mln.financiert,enikwilhetoverigebenodigdegeldinbren-genalshetoverblijftopdeaanbesteding.Ikbereideendubbeleaanbestedingvoor,zoweleenmeteenaquaductalseenmeteenlagebrug.Ikstreefnaarstartvandeuitvoeringin2010.Ronddekomendezomerzullenderesultatenbekendzijn.Ikhoopnatuurlijkdatuitdeaanbestedingblijktdatwijhetaquaductkunnenrealiseren.TegendeheerDeKromzegikoverdeA2Maasbracht-Geleenhetvolgende.Dittrajectmoetstructureelwordenverbreed.Waarstaanwijnu,enhoestaanwijookmetdeverbredingtussenLeenderheideenWeert?TenaanzienvanhetwegvakMaasbracht-Geleen:ikhebermetderegiovoorgekozenomzosnelmogelijkeenoplossingtebiedenvoordecapaciteitsproblemenaldaar.Ditdoeikdoorspitsstrokeninbeiderichtingenaanteleggen,enookdoormaatregelentenemenophetknooppuntKerensheide.Inderdaad,nudeA73beginttefunctioneren,loopthetdaaropdemeestgekkemomentenvast,somszelfsmiddenopdedagom14.00uurofom15.00uur.Diespitsstrokenkomenersnel,intweerichtingen,watgoednieuwsis.Versneld,spoedwet,weetuwel!Watgaanwijnuverderdoen?Onderzoekmoetuitwijzenwanneeroptermijneenverderecapaciteitsuitbreidingnodigis.Ditismetderegio’safgesproken.Deeerstehelftvan2009ishetbekend.Ikzalmetderegiobekijkenwanneerdieuitbreidingvantweekeerdrienodigis,maarikzegdaarbijdatikvooralsnog2016aanhoudalsdedatum.Ditisafgespro-keninhetbestuurlijkoverleg.TenaanzienvanhetwegtrajectLeenderheide-Weertkanonderscheidwordengemaaktintweedelen.OmtebeginnenisdatLeenderheid-Waalre-Valkenswaart,welktrajectonderdeeluitmaaktvandespoedaanpak.Dittrajectzalwordenverbreedmettweekeerdrie.VerderisdathettrajectValkenswaard-Weert,waaringeendoor-stromingsproblemenwordenverwacht.TegenmevrouwRoefs:overdeA2Maasbracht-Geleenhebikgezegddatersnelspitsstrokeninbeiderichtingenzullenwordenaangelegd,meteenverbredingnaartweekeerdriein2016.Wijwillendoorpakkenmeteensnellenoodoplos-sing,gevolgddooreensnelledefinitieveoplossing.ZaleenvierbaanssnelwegronddeParkstadvoorproblemenzorgen?Debuitenringiseenprojectvanderegio,deprovincieLimburgendegemeenten.Hetisdaaromallereerstaanderegioomtebepalenwatdemeestadequateoplossingis.Ikbenovertuigdvanhetbelangvandebuitenring.DeParkstadiseenomgevingwaarinindegoedekatholieketraditiedebewoningvanoudsherisgeconcentreerdindiversekleinekerkgemeenschappen.Datleidttoteenergverspreidbeeldinhetlandschap,enopinfrastructureelgebiedtoteenonoverzichtelijkesituatie.DebuitenringkandaarmeedeParkstadstructureelbeterontsluitenenookconcurrerendermaken.Ikhebdaaromextrageldterbeschikkinggesteld,omnaheelveeljarenvandiscussienuvanstarttegaan.Hoemenhetgaatuitvoeren,isallereersteenzaakvanderegiozelf.UiteraardvindttussenregioenRijkswaterstaatafstemmingplaatsomtoteengoedeoplossingvoorhetprobleemtekomen.DeheerDeKromsprakoverhetknooppuntN59Hellegatsplein.DitstaatnietinhetMIRT;hijvroegofernoginitiatievenzijnteverwachtenopditpunt.In2007TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7893 hebikmetderegioeenverkenningafgesprokenvoordeN57/N59tussendeOosterscheldekeringenhetHellegats-plein.Dietoezeggingstaat.DeverkenningisdanookopgenomenindeverkenningentabelvanhetMIRT.Ikwildeverkenningechterpasstartenalserreëelzichtisopuitvoering,vooralinfinanciëlezin,welkzichteropditmomentnietis.DaarommonitorikjaarlijksbijdeopstellingvanhetMIRTopwelkmomentdietoegezegdeverkenningenkunnenstarten.HoewordendekostenvandetunnelonderhetkanaalGent-Terneuzenverdeeld?OpverzoekvanVlaanderenwordtdetunnelgerealiseerd,uitgaandevaneenmogelijketoekomstigeverbredingenverdiepingvanhetkanaal.Daardoorwordtdetunneldieperaangelegd,enzalhijooklangerworden.Vlaanderenzaldemeerkostenhiervan,ongeveer25mln.,voorhaarrekeningnemen.DeoverigekostenvandetunnelwordenbetaalddoorVerkeerenWaterstaatenderegio.KandespoorverbeteringGroningen-MaastrichtviaUtrechtwordenverkortdoorgebruiktemakenvandeMaaslijn?DeheerRoemervraagtregelmatigaandachtvoordeMaaslijn:despoorverbindingtussenNijmegenenRoermond,viaVenlo.DezelijnheeftonlangsdenodigeaandachtgekregeninhetkadervandequickscanvandecentralespoorlijnendiestaatssecretarisHuizingaheeftlatenuitvoeren.IndeMobiliteitsaanpakheeftdestaatssecretaris90mln.gepresenteerd,omdepunctuali-teitendebetrouwbaarheidvanditsoortlijnenopkortetermijntevergroten.Daarmeegaanwijnuaandeslag.IkweetdatdeheerRoemergraagzietdatdeMaaslijn,nueenenkelspoorlijn,wordtverdubbeld.HiervoorwordtinhetSpoorplanvandeSPnadrukkelijkgepleit.HijvraagtomeennadereschriftelijkereactieophetvoorstelvandeSPvoordedecentralelijnen,waaronderdeMaaslijn.Ikzegdiereactienogmaalstoe.AlsdezuidelijkeprovinciesdeverbeteringenindeATB-verbeterdeversiewillenvoorfinancierenomzodoendehetaantalstoptonendeseinpassagesterugtedringen,levertdatdaneensubstantiëlebijdrageaandespoorwegveiligheid,vroegmevrouwRoefs.Inmijnbriefvan14julivanditjaarhebikaangegevendat1159seinenwordenvoorzienvanATB-vv.DezeseinenzijngeselecteerdomdatbijdezeaanlegvanATB-vvdegrootstebijdragelevertaanvergrotingvandeverkeers-veiligheid.Zeker100daarvanzijninoverlegmetdezuidelijkeprovinciesgeselecteerdopdeBrabantroute,metnamevanwegehetvervoervangevaarlijkestoffenoverdezeroute.Inmiddelszijndeze100seinenopge-nomeninhetATB-programma,engefinancierduithetbudgetvoorvervoervangevaarlijkestoffen.Voorfinan-cieringdoordezuidelijkeprovinciesishierbijdusnietaandeorde.ZoalsikdeKamerhebtoegezegd,zalik2009eenkosten-batenanalyseoverdemeerwaardevanverdereimplementatievanATB-vvnaardeKamersturen.Opbasisvanderesultatendaarvankanwordenbepaald,inhoeverreeenmogelijkeoptioneleextravoorfinan-cieringdoorprovinciesdoelmatigenzinvolis.IkganogeventerugnaarBreda-Utrecht,ligthrail.Ikhebzojuistgezegddatikbereidbentekijkenhoewijdebrugzokunnenaanleggendatindetoekomsteenspoor-voorzieningnietonmogelijkwordt.Ikhebopdiemaniereenopeningwillenbieden.Datklinktaantrekkelijk,maarvoorlightrailmoetenwijonsrealiserendatdeafstandheelgrootis:75kilometer.Danklinkthetwelaantrekke-lijk,maaroverzo’nafstandisheteenweinigaantrekke-lijkalternatief.AlserooitOVkomt,zalhetwaarschijnlijkeengewonespoorlijnzijn,maaropditmomentzijndekostenerghoogendebatenerglaag.Daarkomenwijnogopterug.IkvraaginditverbanddeheerCramerofhetgoedisdatikdevragendiehijheeftgesteldinzijnnotitieopkortetermijnschriftelijkzalbeantwoorden.Ikziedatdathetgevalis.IkkomtoeaandeverbindingRoosendaal-Antwerpen,goederenperspoor,hetprojectVera.Ditproject,metnognietbestemdemiddelenvan200mln.,lijktopditmomentnietvoldoendeurgent,omdatdehiervoorbenodigdemedewerkingvanBelgiënietaanwezigis.VerderisdeplanstudiealvanBelgischezijdeafgebroken.Tevenstonendebeschikbareprognosesnietvoldoendeurgentie.OpditmomentiservoorVeradusgeenbudgetmeerbeschikbaar,enishetprojectvervallen.MaartijdenshetMIRT-overlegisinditverbandgesprokenoverVesa,eenaftakkingvandespoorlijnnaarVlaanderen,deverbindingZeeland-Antwerpen.IkhebhethierookovergehadtoenikbijdeopeningvandeSloelijninZeelandmetdeCommissarisaldaarsprak,enookdeeerstemanvanProRailwasdaarbijaanwezig.Wijhebbentoenafgesprokendaterbinnenenkelemaandenovereenstem-mingzalzijnoverdefeiten,endatbeeldenzullenwordengewisseldovernutennoodzaakvanVesa,zowelkwantitatiefalskwalitatief.Inhetvoorjaarsoverlegkandaneenbesluitwordengenomenofeenverkenningmogelijkenwenselijkis.InditverbandisookweerdeopstellingvanBelgiëvanbelang.MijiseendikkemaandgeledeninZeelanddoorBertKlerkvertelddathijdehoopheeftdatBelgiëopditpuntzalaanhaken.Ikhoopdathetgoedkomt,wanthetiseenbeetjezotdatjevanuitZeelandeerstrichtingKijfhoekmoetomdanweerterugtegaannaarBelgië.DeIJzerenRijn.Ikwas,benenblijfvoorstandervanhetA52-tracé.IndeonderhandelingenmetBelgië,DuitslandenNordrhein-Westfalenhebikdaarvoorzo’n100mln.extraoptafelgelegd.BijdeTransportraadvanvorigeweeksprakikWolfgangTiefensee,deDuitseministervanvervoer.Hijzeimij:alsBelgiëzoudoenwatjulliehebbengedaan,zullenwijmisschienmogelijkhedenziendieextrastaptezetten.Daaruitkunjetweedingenafleiden.Duitslandiszeertevredenmetwatwijgebodenhebben,waarinwijechtheelverzijngegaan.Verder,ikblijfoptimist:alsernogeenseensignaalkomtuitBelgiëstaikdaarvooraltijdmeerdanopen.Mijnaanbodblijftstaan.DatmageenworstvoorDuitslandenBelgiëzijnomalsnogmetmijtoteengoedaanbodtekomeneneenzelfdestaptezetten.Opditmomentzieikonvol-doendebewegingomhetgattedichten.Belgiëheeftdaaropgeconstateerddathetverdergaatmetdetussenvariant:omRoermondheenenonderdeMeinweg.ErisgeenredenomtewachtenmeteventueleprojectenindeomgevingvandeIJzerenRijn.VoordietussenvariantvandeIJzerenRijniseenactueelontwerpbeschikbaar.AfstemminghierovermetProRailkangewoonplaatsvinden.Maarmijnaanbodvoorde52blijftstaan,dusikhoopdatmenalsnogwilhappen.Ikzegditook,viaanderekanalen,richtingmijnzeergewaardeerdegesprekspartnersinonzebuurlanden.Mijnaanbodstaat,enwieweetkunnenanderepartijenalsnogeenstapzettenomhetgattedichten.DeheerRoemervroegwanneerhijantwoordkrijgtopzijnvraagoverlangesluitingstijdenbijoverwegen,zoalsbijeenoverweginGilze-Rijen.Op24oktobervanditjaarhebikaanuwKamermijnschriftelijkereactiegestuurdophetveiligheidsplaninzakespoorwegovergangenvanTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7894 deSP.DaarinhebikaangegevendatProRailopmijnverzoekhiernaareenlandelijkonderzoekdoet,datnaarverwachtingmedio2009isafgerond.IkzaldeKamerzodraikdatonderzoekhebstantepedeinformeren.HetspoorwegemplacementVenloiseenlanglopendverhaal.Ineenvorigeperiodeisbeslotendathetnietzalwordenverplaatst,tenzijalsnogblijktdatnietaandenormenwordtvoldaan.Opditmomentisergeenredendatemplacementuitteplaatsen,wantalleactiviteitenaldaarvoldoenaandeeisenvandemilieuvergunning,endusookaandewettelijkenormenophetgebiedvanexterneveiligheid.HetgemeentebestuurvanVenlozelfheeftmijditrecentineenbriefbevestigd.HetcollegevanB&Wzegthieroverineenpersbericht:’’Hetcollegelaatinvervolgopeenmotievanderaadnueenverkenningopstellenvoorgebiedsontwikkelingvandespoorzone.Verplaatsingisnietmeeraandeorde.NoodzaakenwenselijkheidhiervanzijnonderzochtdoorhetRijk,deNSenProRail.DeconclusievanhetonderzoekisdathetinVenlovoordeveiligheidniethoeft.ProRailheeftookgeenwensenindierichting,eninVenlozijnergeenplannenietsmethetgebiedtegaandoen,mochthetzoverkomen.’’Daarmeeisverplaatsingvanhetspooremplacementopditmomentnietaandeorde.Degesprekkenmetdegemeenteopditpuntzijnaltijdinzeergoedesfeerverlopen.Kanstation-Maarheezeechtnieteerderopen?Waaromisdieplanningnupasduidelijkgeworden?ZoalsonlangsindeschriftelijkebeantwoordingopKamervragenisaangegeven,isdeopeningvoorzienvoormei2010.Eerdereopeningisdoorgemeente,provincie,stadsge-westenspoorsectornietgewenst,vanwegelangdurigebuitendienststellingdiedatmetzichmeezoubrengen.Opditpuntheeftmeninderegioeenweloverwogenkeuzegemaakt,enikhebnietdirectaanleidingdaarinveranderingaantebrengen.Hetisvooralderuimtelijkeprocedurediemaatgevendisvoordeplanning,wantdatblijktnuachterhaalddoordekeuzevandebetrokkenpartijenomtekiezenvoordeopenstellinginmei2010.Deplanstudieisrecentelijkafgerond.Alsgevolgvandenoodzakelijkeextrarailtechnischeuitwerking,hetplaatsenvanwisselsenhetverplaatsenvanbovenleidin-genwasmeertijdnodigdanaanvankelijkingeschat.DeheerRoemervroegnaarspoorwegovergangen,naaraanleidingvandemotie-Verbugt.Voorzoverikweet,gaatdezemotieoverhetonnodiglangesluitenvanoverwegen.OpdatpuntkaniktoezeggendatiknaaraanleidingvanhetSP-rapportoveroverwegendeKamermedio2009zalrapporterenoverdeuitkomstenvaneenonderzoekvanProRailhiernaar.Ditzalonverwijldwordendoorgestuurd.DeheerVanderStaaijsprakoverdeValleilijn.Daaroprijdenachttreinenperuur,maarhoekanhetdatdattochnogoveronbeveiligdeoverwegengaat?Hetkanzijndateronbeveiligdeoverwegenzijn,maarhetisdanzeerwaarschijnlijkeenweiniggebruikteoverweg,somsookweleenparticuliereoverweggenoemd.DaarvanzijnermeerdereinNederland.Hethoeftdusgeenonveiligesituatietezijn,omdaterzoweinigverkeerisdatoversteekt.IkzegtoedatikditpuntmeeneeminmijnschrijvenaanProRail,medio2009.DeheerRoemer(SP):Wiltuerookopingaandateraleenbudgetuit2002was,uithetprogrammaverbeteringveiligheidoverwegen,waarinisafgesprokendatin2007alleonbeveiligdeopenbareoverwegenzijnbeveiligdmetali’s?Watismetdatgeldgebeurd?MinisterEurlings:Hetbudgetisop,wordtmijzojuistgemeld.Ikzalaangevenwaaraandatisbesteed.DeheerRoemer(SP):Metallerespect:alsafsprakenwordengemaakt,endaarkannietaanwordenvoldaan,dangaikervanuitdatdeKamerdaaroverin2007isgeïnformeerdofhadmoetenworden.Graaghiermeeserieusomgaan.Ditkannatuurlijkniet!MinisterEurlings:Ikgadaarserieusmeeom.Alleonbewaaktespoorovergangeninhethelelandzoudenverdwijnen;ikinformeerdeKamerdaarnaderover.Volgensonsishetinlijnmetdegemaakteafspraken.Datlaatikaanuwinschattingover,alswijuhieroverschriftelijkhebbenbericht.Hoewordthetprijsbeleidpreciesonderzocht?Eerstmaakikenkelealgemeneopmerkingen.Bijdetotstandkomingvanhetinvesteringspakket,voortvloeienduitdeNotaMobiliteitisheteffectvanprijsbeleidalmeegewogen.Datheeftertoegeleiddathetinvesteringspakket7mld.lagerisuitgevallen.HettoenmaligekabinetheeftzichaandatinvesteringspakketenalleMIRT-projectendieerachterzitten,gecommitteerdendeKamerheeftdaarmeeingestemd.IndeNotaMobiliteitvalttelezendatbouwen,benuttenenbeprijzenendeverbeteringvanhetOVallesamennodigzijnomdebereikbaarheidinNederlandteverbeteren.BovendienisindeNotaMobiliteitopgenomendatbeprijzingnietindeplaatsvanbouwenkomt,maaralseenaanvullingdaarop.Hetcoalitieakkoordonderschrijftdieuitgangspunten.VorigjaarhebikonderzochtwelkeknelpuntenernogzijnnaaanlegvanhetMIRT-planstudieprogrammaendeinvoeringvanbeprijzing.RecenteprognosesuitdeMobiliteitsaanpakhebbenlatenziendathetwegverkeer,metnamedefiles,hardergroeiendantentijdevandeNotaMobiliteitwerdgedacht.Deproblemenzijndusnietkleiner,maareerderveelgroter.Daarbijisdeaanlegvandeextrarijstrookopdehoofdwegenalmeegenomen.Maardeverwachtingisdatondanksdezeinvesteringendereistijdverliezenverderzullentoenemen.ZonderdegeplandeaanlegvandewegenuithetMIRT,inclusiefspits-enplusstroken,waarvoorwijevenhardgaan,zullendereistijdverliezenmet38%tot60%kunnentoenemen,endatisgigantisch.IkwildusvoorhetinvesteringspakketdathoortbijdeNotaMobiliteitnietdevolgordeomdraaiendooreerstuittegaanvanbeprijzenendantegaanbouwen,zoalssomswordtgeopperd.Debalanstussenbouwen,beprijzenenbenuttenishetuitgangspuntvandeNotaMobiliteitovervelejarenheen,endatisookhetcoalitieakkoord.Inhetwetsvoorstelversnellingbesluitvormingweg-projectenhebbendeministersvanVROMenikzelfvoorgesteld,bij30projectendieonderdeSpoedwetvallengeenprijsbeleidteonderzoeken.Hetgaathieromprojectenopgrotefilelocaties,metuitbreidingendietezekernodigzijn.Daaroverisgeentwijfel.Prijsbeleidmeenemenindezestudieszoudezewegverbredingenonnodigvertragen,enisdaardoorgewoonnietzinvol.Hetzijnwegverbredingenwaaroverallangwordtgesproken.Bijdezeprojectenwillenwijnogdezekabinetsperiodedeschopindegrond,dusnogvoordeintroductievanprijsbeleidindebredezin.BijMIRT-projectendienietonderdeSpoedwetvallenendeMIRT-verkenningenonderzoekikprijsbeleiddooreengevoeligheidsanalyse.Hetbeelddatikprijsbeleidnietzoumeenemeninplanstudiesisdusnietcorrect.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7895 MevrouwRoefsvroeghierterechtnaarbijdepakket-studiesUtrecht.Prijsbeleidwordtmeegenomenalsgevoeligheidopdeontwikkelingvandeverschillendeprojectalternatieven.Bijhetonderzoekenvanprijsbeleidhebikhetwegennetinhetjaar2020alsaangelegdverondersteld,behalvehetprojectdatnoginonderzoekis.Devraagisdan,ofereenverkeersknelpuntisenzoja,kijkiknaardemogelijkeinfrastructureleoplossingen.Vervolgenshebikhetverondersteldewegennetwerkin2020compleetgemaaktmeteenprojectalternatiefofdealternatieven.Daarnawordtopdatcompletenetwerkdebasisheffingtoegepast.Opplaatsenwaarinhetnetwerkalsnogfileszijnteverwachten,waarbijikuitgavaneenIC-verhoudingbovende0,8%,wordtooknogeensspitsheffingtoegepast.Ditdoeikomtekijkenofernietteveelstrokenwordenaangelegd.Hiermeeanticipeeriknadrukkelijkopdeinvoeringvanhetprijsbeleid,maarikgaweluitvanbouwenenbeprijzen.ZoishetprijsbeleidbijalleMIRT-projectenbenaderd.NaaraanleidingvanhetadviesoverdeA6endeA9vandecommissie-MERhebikdeKamerlatenwetendatadviesheelserieustenemen,enoverlegmetexpertstezullenvoeren.Alsgevolgdaarvanonderzoekikopditmomenthoeikhetadviesvandecommissie-MERkanverwerkenindemethodiekvoorhetmeenemenvandebeprijzinginplanstudies.Ikzaldaarbijrekeningmoetenhoudenmetdestapsgewijzeinvoeringvanbeprijzingtot2016,zoalsindedeterministischeplanningvoorzien.DeministersvanVROMenikzelfstellendaarbijwelalsvoorwaardedathetonderzoekenvanprijsbeleidniettotvertragingvandeprojectenmagleiden.Wijwillenversnellen,zekerindezeeconomischmoeilijketijd,engeenaanleidinggeventotvertraging.DeministervanVROMenikzelfhebbenindenotavanwijzigingenbijhetwetsvoorstelversnellingbesluitvormingprojectenaangegevendatwijdeKamerinheteerstekwartaalvan2009perbriefnaderzulleninformerenoverdewijze,waaropwijbeprijzinginplanstudiesmeenemen.Wijkomendaardusuit-en-ter-naopterug.Indiebriefgaikinopdereferentiesituatie,enopgevoeligheidsanalyses.Voorzitter.IkdenkdatikdevragenvandeKamerindenbredehebbeantwoord.MevrouwAgema(PVV):Ikhadnogwatvragen.Devoorzitter:Deministerkrijgteerstnogdegelegen-heidintegaanopdeamendementen.Daarnakrijgtiedervanunogdegelegenheideenkorteaanvullendevraagtestellen.MinisterEurlings:DeheerDeKromsteltmetdeamendementenopdestukkennrs.25totenmet29en32totenmet39voor,budgettoetevoegenaandeartikelen11,12en13.Dedekkinggeschiedtopgrondvandeamendementenopdestukkennrs.47en49.Hijwilruim700mln.uittrekkenvoorknelpunten,metnameopdewegen.Dedekking:500mln.uitOS,140mln.uitAndersBetalenvoorMobiliteit,22,9mln.uitFES,kenniseninnovatie,40mln.uithetActieplanspooren4mln.doordeverkoopvanhetLEF,hetfuturecentrumRWS.DeheerDeKromschatdemarktwaardevanhetLEFookindezemoeilijkeeconomischetijdenop4mln.,wataangeeftdathijdaarintochhetnodigeziet.Ikbenblijmetelketoevoegingvanbudgetaanmijnbegroting.Daarmeewordtimmersonderstreeptdatambitiesenurgentieopditbeleidsterreingrootzijn.Maarikmoetdezeamendementenontraden.Teneersteomdateengrootdeelvandedekkingwordtingevulddoorhetonttrekkenvanmiddelenaaneenanderdepartement,zijndeOS.Losvandeinhoudelijkevragendiejehierbijkuntstellen–inhetinterruptiedebatjekwamenzeoverenweerbehoorlijkaandeorde–wilikalleentenformelezeggendatgeletopdesubstantiëleomvang,ditneerkomtopeenaanpassingvandekoersvanhetkabinet,zoalsvastgelegdinhetcoalitieakkoord.Daarnaastwordenallemiddelenvoor2009weggehaaldbijAndersBetalenvoorMobiliteit,waardoordeuitvoeringvanditprioritaireprojectingevaarkomt.Ookstelthijvoor,middelenteonttrekkenaanhetActie-programmaspoor,waardoorhetkabinetdeambitiesvanhetProgrammahoogfrequentspoorendegroeivan5%ophetspooreveneensingevaarzietkomen.TenslotteontraadikmiddelenaanhetFESteonttrekkentenlastevankenniseninnovatie.Investeringendaarinzijnimmersvanbelangvoordetoekomstvanonzeecono-mie.DeheerDeKromwilvoorruim600mln.knelpuntenaanpakkeneneenaanzetgevenvoorhetoplossenvanveertienknelpunteninhetwegennet.Aanzettenzijnmooi,maarkonhetmaarvoorditbedrag.Deknelpuntendiewordengenoemd,vragenomduremaatregelendiebijlangenietmetdevoorgesteldemiddelenkunnenwordengerealiseerd.Deamendementenzijnopzichgedekt,maardemaatregelendiegevraagdworden,zijnzeerzekernietvollediggedekt.Wijkomenbudgettekortomhetechttegaandoen.Bijeenaantalamendementenlopenwijvooruitopdediscussie.Hetamendementopstuknr.25ontraadik.MijisbekenddathetprojectN61Hoek-Schoonendijkenigszinsfinancieelonderdrukstaat,waarbijhetinderdaadgaatomcirca10mln.Ikvindhettevroegomteconstaterendathetbudgetomhoogmoet.Ikhebinmijnalgemeneopmerkingenaldingengezegddieeenneevooraldieamendementeninhoudt.Hetamendementopstuknr.26ontraadikeveneens.Dedaaringenoemdewegisinbeheerbijdeprovincies.IkhebvernomendathetnieuwecollegevanGSvanUtrechtdezewegwilopwaarderen.OokhebikvanNoord-Hollandvernomendatmendaareenvervolg-studievoorhettracéinUtrechttussendeAmstelendeA2isbegonnen.Inhoudelijkismijgeennadereinforma-tiebekend,alschatikdekostenvandeinpassingnabijdeVinkeveensePlassenhoogin.Wellichtkomthiereentunnelvariantnaarbovendiemeerdan1mld.kankosten.Ikraadhetvoorstelopvoorhandaf.Hetamendementopstuknr.27:in2008en2009wordtdetop20vanminstveiligeparkeerplaatsenlangshethoofdwegennetaangepaktopbasisvanlichtenzicht.OpditmomentvallendeA56MookerheideendeA76Heerlennietbinnendezetop20,diesamenmetdewegvervoersectorenverzekeraarsisopgesteld,opbasisvancijfersvandepolitie.Datwilechternietzeggendatzenietbelangrijkzijn.Watdoenwijopdekortetermijn?Dietwintigplekkenwordenaangepakt.Daarkomtbijdatwijnogpilotsuitvoeren.Zogaanwijhetgrens-emplacementVenlouitbreidenenaanpassen.ErkomtcamerabewakingopdiverseparkeerplaatsenlangsdeA67,enerkomenschonereenveiligerparkeerplaatsenophetLonnekermeer,inclusiefcamera’s.AlleenalVenlokrijgtervelemiljoenenbij.Wijhebbenechtverwillengaan.Watisnuvanbelang?Ditbetekentheelveel:inéénjaartwintigplaatsenaanpakkenmetlichtenzicht,danopeenaantalplaatsencameratoezicht.WijwillenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7896 datnugraageerstafmaken,omopbasisvandieervaringtekijkenhoewijdoorpakken.Zowelalsoverheid,alsookinhetkadervanhetAutohofconcept,waarinwijsamenmetdeprivatesectorietsverdervandeautowegafechtbeveiligdeparkeerplaatsenvoortruckskunnenrealiseren.Inoverlegmetdepolitie,devervoerdersendebeheerdersvandefaciliteitenopdeterreinenzaldeontwikkelingvandecriminaliteitopdetop20-parkeerplaatsenendeervaringenmetdeingezettepilotswordengeëvalueerd.DeuitkomstzalikdeKamerlatentoekomen,waarnaikopbasisdaarvanwillenkijkenhoewijmeergaandoen.Datermeernodigis,daarinheeftdeheerDeKromgelijk,maarhetisnietgoedomdaaropvooruittelopen.Hetamendementopstuknr.28:ookditamendementmoetikontraden.Mijnvoorgangerheeftaangegevendatzijhetnietnodigvindt,tenzijwettelijknoodzakelijkvanuitmilieunormering.Hetalternatiefwordtwelmeegenomenindelopendeplanstudie,maareentunnelwordtgeraamdoptenminste250mln.extratenopzichtevaneenbrug.Ikstreefernaar,eersteenoplossingtevindenbinnenhettaakstellendbudget,datnu761mln.is,inclusiefeenbijdragevanderegiovan112,5mln.,endeinkomstenuiteenvormvanbeprijzingtenbedragevan262,5mln.De80mln.voordeIJzerenRijninWeert:hieriseenfinancieelamendementprematuur,enmisschien,hoegoedbedoeldook,ookwelongewenstopditmoment,aangezienikaandevooravondstavanmijnonderhande-lingmetBelgiëoverdekostenverdeling.Laatikdiediscussiemaareensstevigaangaan,zegikvriendschap-pelijktegenonzezuiderburen.Zijhebbengrootbelangbijdezelijn,endeKamerweetwatdearbitrageopditpuntheeftgezegd.Wijzullenhierovermoetenonderhan-delen.UiteraardzalikzorgenvooreenfatsoenlijkeoplossinginWeert,netalsikdatzaldoenophetgeheletracéinNederland.Wordtvervolgd.Hetamendementopstuknr.30:10mln.vooreenbypass-KampenalstoevoegingaanRuimtevoorderivier.HetisvanbelangdatwijeerstgoedinzichthebbenindemogelijkeconsequentiesvaneenhogerIJsselmeer-peil.DitisonderdeelvanhetadviesvandeDelta-commissievoordeeffectiviteitvandebypass-Kampen.Ruimtevoorderiviervoerthiernaareenquickscanuit.DaarnaastwordtdefinanciëlehaalbaarheidvanhetplanIJsseldelta-ZuiduitgewerktdoorRijkenregiogezamen-lijk.OpbasisvandezetrajectenverwachtikinhetvoorjaarinsamenspraakmetVROMeenbeslissingtenemenoverhetaldannietomwisselenvandezomer-bedverdiepingendebypass.Ikontraadhetamende-ment.Hetamendementopstuknr.32:ditprojectzitinhetbeginvandeMER-fase.Wijwetennognietwatdebesteoplossingis,erisnoggeenvoorkeursalternatief,erzijndusnoggeenkostenbekend.Hetgaatnietalleenomdebrug,maarookomdetoeleidendewegen.Ikdienomdedekking,maarookomdefaseringditamendementdaaromteontraden.Hetamendementopstuknr.33:hierbijgaathetomeenwegdievolgensverkeersanalysesalleenregionaalverkeerfaciliteert.Erzijnprocesafsprakengemaaktmetdegedeputeerde:wijgaaneenstapsgewijzeengefa-seerdeuitvoeringvanhetonderzoekdoen,enbezienwelkerijksbijdragedaarbijgepastis.Ookditamende-mentontraadik.Maarnogmaals:aldieamendementenzijnzodaniggedektdatwijzenietkunnensteunen.Hetamendementopstuknr.34:deheerDeKromreserveert80mln.Ikonderschrijfhetbelangvandeproblematiekaldaar.DeintegraleverkenningHollandRijnlandiseenvandeabsolutespeerpuntenindemobiliteitsaanpak,inmiddelsookopgenomeninRandstadUrgent.IkhebdanooknadrukkelijkdeintentiemeeteinvesterenindeRijnlandroute.Dezeroutekanechternietloswordengezienvandediverseontwikkelin-geninderegio,waaronderdeA4endeA44,endenoodzaakteparallelliseren.Dehoogtevandebijdragekanikpasvaststellenalsduidelijkis,welkemaatregelennodigzijn.Komendjaarkrijgenwijhierinmeerinzicht.Opbasisdaarvankunnenwijbesluitennemen.Ikontraadhetamendementopstuknr.34.Hetamendementopstuknr.36:ikontraadditamende-ment.IkhebmetSteenbergenafgesprokendatdegemeentezelf5mln.financiert.Alsresterendebudgettenoverblijvenbijdeaanbesteding,zalikbijleggen.Ikbereiddeaanbestedingvoor,enikwileerstdezewegbewande-lenmetderegio.Ookhetamendementopstuknr.37ontraadik.Opwaar-deringvanhetdaaringenoemdetrajectpastinderdaadindehogereambitiesopdelangeretermijn,zoalsaangegevenindeMobiliteitsaanpak.Ikhebalgezegddatmetderegioinhetbestuurlijkoverlegisafgesprokendateenmarsroutewordtuitgestippeldomgefaseerdnaareentotale35toetegroeien.Verderhebikgezegddatikbereidben,alsderegiode50%financiert,50%tefinancieren.Ikwildaaropnietvooruitlopenmeteenamendement,ookgeletopdedekking.Datkomtnationaalteruginhetvoorjaarsoverleg.Hetamendementopstuknr.38:inhetbestuurlijkoverlegzijnafsprakengemaaktoverzo’n50mln.,13mln.,34mln.en5mln.aanbijdragevanderegio.Vooralsnogzijndezemiddelenvoldoende.Deregiodoetnueenplanstudie,dieafhankelijkvandekeuzetussende400mln.en800mln.kost.Datzijntotaalanderebedragendande100mln.Opditmomentmoetenwijbepalenwatonzeprioriteitis.Eenstapsgewijzebenaderingisafgesproken,maarmetdeeerste50mln.kunnenwijvoordekortetermijndenodigenoodlenigen.Devoorzitter:Wijzijntoeaandetweedetermijn,waarbijikhetKerstregimewiltoepassen:alleenhetindienenvanmoties.MevrouwAgema(PVV):Erligtnogeenaantalonbeant-woordevragenbijhetlaatsteblok.Watdoenwijdaarmee?Devoorzitter:Wellichtishethandigdatschriftelijktedoen.MevrouwAgema(PVV):Hetkanzijndatiknetnaarhettoiletwas,endatdevragenwelbeantwoordzijn.Bijdebeprijzinghebikeenheelconcretevraaggesteld:kloptdeschattingdatdebeprijzing€600permaandper12000kilometerperjaargaatkostenenzonee,waarvankunnenwijdanweluitgaan?Overdewaterkeringhebikgevraagduitteleggen,waaromdelevensduurdaarvanteruglooptdoorklimaatverandering.Ookoverontsnippe-ringhebikeenvraaggesteld.Devoorzitter:Voorzoverikweet,isdeministeropeenaantalvrageningegaan.MisschienishetgoedomaandehandvanhetverslagnadervasttestellenwelkeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7897 vragennietzijnbeantwoord,welkevragendeministerdanschriftelijkbeantwoordt.Ikgeefdegelegenheidvoorhetindienenvanmoties.DeheerKoopmans(CDA):Voorzitter.Ikdankdeministervoordeantwoordendiehijheeftgegeven.Misschienkanhijdekomendemaandeneenbriefschrijvenovertol?Daarzitnamelijkeenaantalonduidelijkhedenin,inrelatietotdevoortgangsrapportageAndersBetalenvoorMobiliteit.Ikwildevolgendedriemotiesindienen.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,overwegendedatrondDelfzijlgrootscheepseruimtelijk-economischeinvesteringenwordengerealiseerd;vanmeningdatdezeontwikkelingeengoedeontsluitingnoodzakelijkmaakt;verzoektderegering,teonderzoekenhoe,samenmetderegio,detweedefasevandeverbredingvandeN33opgenomenkanwordeninhetMIRTenmeteenconcreteplanningvandebijbehorendetijdspanne,kostenencofinancieringtekomen,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenKoopmansenRoefs.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.48(31700-A).MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,overwegendedatinhetregeerakkoordeventueleSchipholdividendenzijnbestemdvoorprojectenterontsluitingvandeNoordvleugel,waarvoordebesluitenreedsgenomenenfinancieelgedektzijn;verzoektderegering,eenmogelijkextraSchiphol-dividendbijvoorkeurintezettenvoordeN23eneennieuwezeesluisbijIJmuiden,beidemetcofinancieringdoorderegio,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenKoopmansenCramer.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.49(31700-A).MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,overwegendedatdeverkeersonveiligheidendecongestieopdeN35tussenNijverdalenWierdendeafgelopenjarensterkistoegenomen;constaterendedatderegiozelfeenplanheeftontwikkelddatvoorzietinaanpassingvandezeweg;constaterendedateropditmomentonvoldoenderijksbijdragebeschikbaarisvooraanpassingvanditdeelvandeN35;verzoektderegeringommedeopbasisvanhetregioplanencofinancieringdoorderegiototeenplanvanaanpakvoordeN35tussenNijverdalenWierdentekomen,hiervoordebenodigdemiddelenvrijtemakenendeKamerhieroverteinformerenbijdeVoorjaarsnota,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenKoopmansenDeKrom.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.50(31700-A).DeheerKoopmans(CDA):Voorzitter.Erligtnogeenamendementvanmijnhandom5mln.naardefly-overbijAalsmeertebrengen.Deministerheeftdaarvangezegddatdatisgeregeld.Ikgadatamendementwijzigen,zodatdatookbeschikbaarisvoordeN35,danheefthijnaastdebestaande6mln.ernog5mln.extrabij,opwegnaareenvolledigeoplossing.DeheerDeKrom(VVD):Voorzitter,geenmotie(s),maarikwilnogwelwatzeggen.Devoorzitter:IkhebaangegevendathetKerstregimegeldt.DeheerDeKrom(VVD):Iserdangeentweedetermijn?Devoorzitter:Nee.Erwordenalleenmotiesingediend.Maaralsudecommissieledenendebewindsliedendankwiltzeggen,omdathethieruwlaatstekeeris,krijgtuhetwoordvanmij.DeheerDeKrom(VVD):Deministerzegtterechtdatdie700mln.leidttoteensubstantiëleaanpassingvanhetkabinetsbeleid.Ja,precies,datwasookdebedoeling.Vooruitlopenopdediscussie?Ja,inderdaad,datwasookdebedoeling.Rekeningrijdeneenessentieeldeelvanhetkabinetsbeleid?Daarschiethetdwarsdoorheen.Ja,datwasookdebedoeling.EndatesoterischcentrumwasdoorhetCPBvoor4mln.ingeschat,dusdatkloptook.Inderdaad,deVVDmaaktanderekeuzesdanhetkabinet,enhetwaspreciesdebedoelingdattelatenzien.Ikhandhaafalmijnamendementen,enweetnatuurlijkwatdaarmeetijdensdestemmingengaatgebeuren.Misschienheeftdeministernogsuggestiesvooranderedekking,ofwaarhetgelddanwelvandaanmoetkomen,diehoorikdangraag.Misschienkanhijmijalvasthetschemavoorvolgendjaarlatenzien,wanneerervanuitdecoalitieallerleivoorstellenkomendieinvolstrektinlijneningeestzijnmetdedoormijTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7898 ingediendeamendementen,waardecoalitietegengaatstemmen.Ikdankdecollega’svoordeprettigesamenwerkingdeafgelopentweejaar.Ditisvoorlopig–ikzegdateruitdrukkelijkbij–mijnlaatsteoptredenindevastecommissieVerkeerenWaterstaat.Afentoehaddenwijstevigedebatten,dathoorterookbij,maarikhebervangenoten.Ikhebhetmetvolleinzetenpleziergedaan.Ookdeministerdankik,natuurlijknietvoorzijnvreselijkslechtebeleid,maarwelvoordemanierwaarophijmetdeKamerdediscussieaangaat.DeheerCramer(ChristenUnie):Voorzitter.Ikwileerstopmerkendatwijineerstetermijnnietalonzetijdhebbenopgebruiktendatwijdienukwijtraken.Ikvinddatwijdaarineenprocedurevergaderingopterugmoetenkomen.Ikvindhetookgoed,hethiergenoemdtehebben.Ikdankdeministervoordeuitgebreidebeantwoording.Ikzalmijnuverderbeperkentothetindienenvaneenvijftalmoties.EenmotiezoueigenlijkdoorhetCDAwordeningediend,maargeziendeondertekeningendeafwezigheidvandeheerAtsmadienikhaarin.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,overwegendedatdebestaandebrugindeA6tussenJoureenEmmeloordaanvervangingtoeisendoorhetdrukkeverkeeropzowelwateralswegeenknelpuntindedoorstromingvormt;overwegendedatderegiohetplansteuntomdebrugdooreenaquaducttevervangenwaardoormedededoorstromingopdeA6verbeterdwordt;overwegendedatdeaanlegvaneenaquaducttoteenforsedalingvandeonderhoudskostenvoorhetRijkleidttenopzichtevaneenbrug;verzoektderegering,tebezienhoebijdevervangingvandebrugindeA6tussenJoureenEmmeloord,metcofinancieringdoorderegio,eenaquaductaangelegdkanwordeninplaatsvanvervangingdooreennieuwebrug,verzoektderegering,daarbijdehieruitvolgendedalingvandeonderhoudskostenvoorhetRijkinderijksbij-drageaandemeerkostenvaneenaquaducttenopzichtevandekostenvanvervangingdooreennieuwebrugteverdisconteren,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenCramerenAtsma.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.51(31700-A).MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedatZwolle-Almeloindequickscanregionaalspoorisaangewezenalsprioritairtrajectvoordekortetermijn,maardatindegebiedsgerichteuitwerkingstaatdatermisschiengeengeldvooris;overwegendedatdezespoorlijndekomendedriejaarwordtonderbrokendoordewerkzaamhedenaandetraverseNijverdal;verzoektderegering:-quickwinsenoverlastgevendemaatregelenopdezecorridorzoveelmogelijkaltenementijdensdewerk-zaamhedeninNijverdal,zodaternadeheropeningeenbetertreinproductis;-volledigespoorverdubbelingenelektrificatievanZwolle-WierdenteonderzoekenineenintegraalMIRT-projectmetdeverdereopwaarderingvandeN35,waaroverdeministerin2009wilbesluiten,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenCramer,RoefsenKoopmans.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.52(31700-A).MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedatinvervolgopdemotie-Cramer/Haverkamp(30800-A,nr.76)eenov-tunnelvoordezuidtangentinAmstelveenisonderzocht,naastdeA9-tunneldieindetoekomstooktebenuttenisvooreenmetro-oflightrailverbinding;overwegendedatdezuidtangentoverderestvanhettracévrijweloveralovereenvrijebaanbeschikt;overwegendedateentunneltoekomstvastisenaansluitbijdeontwikkelingvandenieuweov-knoopAmstelveen(doorgetrokkenNoord-Zuidlijn)enhetgeplandehovlangsdeA9bijBadhoevedorp;verzoektderegering,inoverlegtegaanmetderegioovergezamenlijkefinancieringvandeov-tunnelendeov-knoopinAmstelveenendeKamerhieroverbinneneenjaarteinformeren,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenCramerenVermeij.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.53(31700-A).TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.7899 MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedatdespoorsectorinRuimteopdeRailsvoordevariant6/6voorsteltom4snelletreinenperuurtelatenrijdentussenDenHaagenEindhovenviadehsl-zuid;overwegendedatHSAexclusieverechtenheeftopdehsl-zuidenNSophetkernnet;constaterendedatervoorhetgrensoverschrijdendspoorvervoeropeenaantallijnenwordtgewerktmetonderlingeexploitatieovereenkomsten;overwegendedatNoord-BrabantplannenuitwerktvooreensnellereverbindingvanEindhovenmetDuitsland(HSTCrossborderconnect);verzoektderegering,indeplanstudieDenHaag-RotterdamsnelleintroductievandeverbindingDenHaag-Eindhovenviadehsl-zuidteonderzoeken,bijvoorbeeldviaeenexploitatieovereenkomsttussenHSAenNS,enhierbijdeplannenvoorHSTCrossborderconnecttebetrekken,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenCramer,KoopmansenRoefs.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.54(31700-A).DeheerCramer(ChristenUnie):Voorzitter.DeministerbiedteenbuitengewoongenereuzeopeningalshetgaatomdediscussieoverhettrajectBreda-Utrecht.Ikwileenbijdrageaandiediscussieleverenmetdevolgendemotie.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedatdespoorlijnBreda-UtrechtmeerreizigerszaltrekkendandeHanzelijnenquavervoer-waardekanwordenvergelekenmetdespoorlijnAmersfoort-Zwolle;overwegendedatbijgelijktijdigeaanlegmetdeverbre-dingvandeA27synergievoordelentebehalenzijnvantenminste700mln.;overwegendedatertotdebesluitvormingoverdeA27in2010tijdisomderealisatievandespoorlijnverderteonderzoeken;verzoektderegering:-eenMKBAoptestellenvoordespoorlijnBreda-Utrecht;-financieringsmogelijkhedenvoordebenodigdevoorinvesteringteonderzoekenenderesultatenaandeKamervoorteleggenvoorhetontwerptracébesluitvoordeA27;-vertragingmetdeA27tevoorkomendoordespoorlijnoptenemenindeMERA27zodatin2010eengoedeafwegingkanwordengemaakt,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenCramerenRoemer.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.55(31700-A).Ikdeeloverigenstenvolledatwijindeprocedure-vergaderingmoetensprekenoverdegangvanzakenvanvandaag.DeheerRoemer(SP):Ikook,voorzitter,wantikhadtienminutenopgespaardomdeministerdeorentewassenoverzijnantwoorden,bijvoorbeeldoverdebuitenring,deA4,ERTMS,Breda-Utrechtenzovoorts.Maarnumoetdeministerdatzelfdoen.Datisjammer.Doorhetgebrekaanspreektijd,zalikmijdusmaarbeperkentothetindienenvanmoties.DeeerstemotiegaatoverdecorridorGroningen-Maatstricht.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedateengoedeverbindingtussenhetnoordenenhetzuidenvanNederlandnunogontbreekt,medeomdatdecapaciteitopdeMaaslijntussenNijmegenenRoermondgebrekkigis;verzoektderegering,in2009metvoorstellentekomenomdeverbindingtussenGroningenenMaastrichtteverbeterenenhierbijooktebekijkeninhoeverredecapaciteitvandeMaaslijnuitgebreiddientteworden,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidRoemer.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.56(31700-A).DeheerRoemer(SP):DeSPisnietblijmetdebeant-woordingvandeministeroverdeA1bijDiemen.Vandaardevolgendemotie.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,overwegendedatermogelijkhedenzijnomtekomentoteenbetereinpassingvandeA1bijDiemen;TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.78100 verzoektderegering,metDiemeninoverlegtetredenomtekomentoteenbetereinpassingvandeA1,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidRoemer.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.57(31700-A).MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,overwegendedatdegemeenteLeiderdorpvoorongeveer19mln.moetbijdragenaandeinpassings-kostenvandeA4,maarditnauwelijkskanopbrengen;verzoektderegering,inoverlegtetredenmetdegemeenteLeiderdorpomtezorgenvooreengoedeinpassingvandeA4bijLeiderdorpzonderdatdegemeentehierdoorinfinanciëleproblemenkomt,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidRoemer.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.58(31700-A).DeheerRoemer(SP):TotslotwilikdeheerDeKrombedanken.Nietvooralzijnbijdragen.Sommigewarenbuitengewoongoed,bijvoorbeeldtoenhetoverdekilometerheffingging,maaranderewarendramatischslecht.Hijblijftechtereenleukejongen.DeheerVanderStaaij(SGP):Voorzitter.Ikwildeministerbedankenvoorzijnbeantwoording.Ikwilopéénpunteenmotieindienen.Diebetreftdebeveiligingvanspoorwegovergangen.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedathetspoortussenBarneveldenAmersfoortzeerdrukberedenwordt,terwijleropdittrajectverschillendeonbeveiligdeoverwegenzijnzonderwaarschuwingslichtenofspoorbomenendezeoverwe-genfrequentdooromwonendenwordenbenut;overwegendedatopdrukberedenspoortrajectenonbeveiligdeoverwegenzonderwaarschuwingslichtenofspoorbomennietacceptabelzijn,zekernietindiendezefrequentmoetenwordenbenutdooromwonenden;verzoektderegering,tebevorderendatophetdruk-beredentrajecttussenBarneveldenAmersfoortzosnelmogelijkeeneindewordtgemaaktaandebestaandesituatievanonbeveiligdespoorwegovergangenzonderspoorbomenofwaarschuwingslichtenentevenstebevorderendatookopandereplaatsendergelijkesituatieszospoedigmogelijkwordenbeëindigd,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidVanderStaaij.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.59(31700-A).DeheerVanderStaaij(SGP):Deministerheeftwelgezegddathijmedio2009opdeheleproblematiekterugzalkomen,maarinhetlichtvandenieuwedienstrege-lingenhetfeitdaterookvolgensConnexxionaltweejaarzonderresultaatoverwordtgesproken,vindikhetbelangrijkdathiersnellerhelderheidoverkomt.MevrouwAgema(PVV):Voorzitter.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,verzoektderegering,voor1februari2009detunnelsA73opentestellen,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidAgema.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.60(31700-A).MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,verzoektderegering,de80kilometerzones,welkedefiledrukvergroten,permanentafteschaffen,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidAgema.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.61(31700-A).MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,verzoektderegering,tebewerkstelligendatdatdeelvanhetFESdatbestemdisvoorverkeerenvervoerinfranatoevoegingvanwaterbeheer,verduurzamingvanenergiehuishoudensenruimtelijkeinvesteringeninabsolutezinnietminderwordt,TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.78101 engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidAgema.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.62(31700-A).MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,verzoektderegering,eenverkenninguittevoerennaardeA3,deA14endeverbindingA4-A6,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidAgema.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.63(31700-A).MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,verzoektderegering,demogelijkhedenenbeperkingenvanhettoekomstigeSchelde-Seinekanaalinkaarttebrengen,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidAgema.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.64(31700-A).MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedatdemenscirca4%uitstootvanalleCO2-uitstoot,datNederlandhiervancirca0,65%uitstootendatauto’shiervancirca16%uitstoten;constaterendedatdusgesteldkanwordendat,wanneeralleauto’sinonslandvanafvandaagstilzoudenstaan,dateenwereldwijdeverminderingvanCO2-uitstootnoggeen0,004%zalzijn;verzoektderegering,allebeleidwaarineenrelatiebestaattussenCO2-uitstootenauto’sterugtedraaienenauto’sinhetvervolgmetrusttelaten,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidAgema.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.65(31700-A).MevrouwAgemaheefteentoezegginggedaaninderichtingvandeheerVendrik.Zijzalvoorheteindvandeweekreageren.DeheerVendrikzalvoor31decemberrichtingdeKamerreageren.DeheerVendrik(GroenLinks):Voorzitter.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedatdeCommissievoordemilieueffect-rapportage(commissie-MER)inhaaradviesd.d.17September2008overdePlanstudieA6-A9(Schiphol-Amsterdam-Almere)aangeeftdatdemilieueffect-rapportageonvoldoenderekeninghoudtmetdeintroductievandekilometerprijsin2012opdeverkeer-somvangen-samenstelling;constaterendedatdecommissie-MERdaaromadviseertomvoorafgaandaandestandpuntbepalingalsnogeenreferentiesituatiemetdekilometerprijsuittewerkenendeindeMERonderzochtealternatievenmetdezereferentietevergelijken;constaterendedatdeministeraangeeftdathijditadviesvandecommissievoordeA6-A9opvolgtmaardathijinandereplanstudiesvolstaatmeteengevoeligheids-analyse,waarbijeerstwordtgekekennaarbouwenendannaarbeprijzen;constaterendedatditeenandereaanpakisdandecommissie-MERadviseert;verzoektderegering,deuitspraakvandecommissieookinandereplanstudiesovertenemenenvooralleplanstudieseenreferentiesituatieuittewerkenwaarinbeprijzenismeegenomen,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenVendrikenVanderHam.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.66(31700-A).MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedathetkabinetvoornemensis,deA1endeA10-OostbijDiemenforsteverbreden;constaterendedatditgepaardgaatmeteenforsetoenamevanhetverkeer;TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.78102 constaterendedaterwelmaatregelenwordengenomentegenextrageluidshinder,maarniettegendeverslechte-ringvandeluchtkwaliteitdoorextrauitlaatgassen;constaterendedatuitdeEindrapportage80km-zonesvanRijkswaterstaatblijktdatopalleinnovember2005ingestelde80km-zonesdeluchtkwaliteitverbeterdisdoordatverkeersemissieszijnafgenomen;verzoekthetkabinet,teonderzoekenwelkeverbeteringvandeluchtkwaliteitteverwachtenvaltbijeenverlagingvandemaximumsnelheidnaar80kmperuuropdezeverbredewegdelen,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidVendrik.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.67(31700-A).MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedatindestartnotitieRing-Utrechtwordtaangegevendatpasmetdekilometerprijsrekeningwordtgehoudenalsreferentiealstentijdevanhetopstellenvanderichtlijneneenbesluitoverhettoepassenvanprijsbeleiddoorhetkabinetisgenomen;constaterendedatdeuitvoeringvanhetprojectisgeplandin2014;constaterendedatderegeringalsdoelheeft,deWetkilometerprijsvanaf2011gefaseerdintevoerenendezeduseerderinwerkingisdandewerkzaamhedenvoordeRing-Utrechtstarten;verzoektderegeringomindereferentiesituatie(nulalternatief)vanditprojectdeeffectenvandekilometerprijsoptenemenvoorhetjaar2020,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoordeledenVendrikenVanderHam.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.68(31700-A).DeheerVendrik(GroenLinks):Voorzitter.MijnlaatstemotiekomtindebuurtvandievandeheerCramer,maarisnetietsbreder.Vandaarikhaartochindien.MotieDeKamer,gehoorddeberaadslaging,constaterendedatereenflinkpotentieelisvoorhettrekkenvantreinreizigersopeennieuwspoortracéBreda-Utrecht-Almere;constaterendedatdeze’’missinglink’’inhetNeder-landsespoorwegneteenreëelalternatiefkanbiedenaanautomobilistendienuvoordeA27kiezen;verzoektderegering,haarafwijzingvanhetdoenvanverderonderzoeknaardeaanlegvan(delenvan)dezespoorlijnteheroverwegen,engaatovertotdeordevandedag.Devoorzitter:DezemotieisvoorgestelddoorhetlidVendrik.Naarmijblijkt,wordtdeindieningervanvoldoendeondersteund.Zijkrijgtnr.69(31700-A).DeheerVendrik(GroenLinks):Voorzitter.IksluitmijaanbijdewoordenvandeheerRoemer.DeheerDeKromhadgelijkdaterveelisaantemerkenophetbeleidvandezeminister.Hetkannogveelerger.DatbewijstdeheerDeKromregelmatig,maarwatzullenwijhemmissen.Devoorzitter:Deministerheeftverzochtomeenschorsingvaneenkwartieromserieusopallemotiesintekunnengaan.Erzijn22motiesingediend.Devergaderingwordtvan0.50uurtot1.17uurgeschorst.Devoorzitter:DeKamerledenhebbendemotiesnognietgekregen.Menisnudrukaanhetkopiëren.Ikwildeministernutochmetzijnantwoordlatenbeginnen.Omtevoorkomendatwijooknogmoetenschorsenvoorhetontbijt,stelikvoordatdeministerinéénrukantwoordt,zonderdedictavandemotiesvoortelezen.Hetwoordisaandeminister.MinisterEurlings:Voorzitter.DemotievandeledenKoopmansenRoefsopstuknr.48gaatoverDelfzijlendeN33.Ikneemaandatwordtgedoeldopeenverken-ningvanhettrajectZuidbroek-Eemshaven.IkhebgezegddatopditmomentdeprioriteitbijZuidbroekligt,geziendeproblematiekvandeverkeersveiligheid.HettrajectZuidbroek-Eemshavenheeftevenwelookdenodigeaandacht.Erzijnopditmomentdanookgeenaanvul-lendemaatregelennodig.Erzijnalveelmaatregelengenomeninhetkadervanveiligheidenbereikbaarheid.ZoisdeN33tussenAppingedamenEemshavenalenigetijdingerichtalseenvolwaardigeautoweg,eenstroom-weg,dieuitsluitendbestemdisvoorautoverkeer.Ergeldteenmaximumsnelheidvan100kmperuurenerzijnongelijkvloersekruisingenvoorlandbouw-,fiets-enautoverkeer.Rijkswaterstaatheeftin2006noggroteonderhoudsmaatregelenuitgevoerdtussenZuidbroekenLaskwerd.Tenbehoevevandeveiligheidenbereikbaar-heidisasfaltvervangenenzovoorts.ErvindtnoggrootonderhoudplaatstussenSpijkenEemshaven.Ikhebgezegddatopditmomenthetbeeldisvanhetaantalverkeersbewegingenvanongeveer1100voertuigenperetmaal.Datkunjeineendikuurgoed’’afwerken’’,alsikhetindietermenmagzeggen.Alsjenaardiemaatrege-lenkijktennaardesituatievanditmoment,kunjejeafvragenofereennoodzaakisvoorhetgeenindemotieTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.78103 wordtgevraagd.Erisooknoghetpuntvandecapaciteitvoorallerleiverkenningenendergelijke.Ikbegrijpiniedergevaldatdeindienerswillendathetscherpindegatenwordtgehoudenenvragenofertochnieteenverkenningmoetwordenuitgevoerd.Opeengegevenmomentzaldatinderdaadmoeten,zekeralsermeerduidelijkheidkomtoverdenadereactiviteitenindehaven.Alsikdemotieopdiemaniermaguitleggen,maardaarbijwelbegripmagvragenvoordebeperktecapaciteitvoorplanstudies–daarlopenwijopeengegevenmomentnamelijkweltegenaan,wantwijmoetenmetsteedsminderambtenarensteedsmeerdoen–kanikhetoordeeloverdemotieaandeKameroverlaten.Demotieopstuknr.49overdeSchipholdividendenlooptvooruitopdingendiemisschienofmisschiendeelszoudenkunnengaangebeuren.Erdienteerstnogeentweedetranchesuperdividendenbeschikbaartekomen.Alsdaaralsprakevanzouzijn,zalhierovervolgensdeafgesprokenbesluitvormingsprocedurenoginhetkabinetmoetenwordengesproken.Hetisoverigensooknietzodatmaaréénministerieinderijstaat.Erzullenverschillendeministerieszijndiezichdaarwillenpositioneren.Daaromwilikdeindienersverzoeken,dezemotieaantehoudentothetmomentwaaropeeneventueletweedetranchebeschikbaarkomtenbesluit-vormingdaaroverinhetkabinetheeftplaatsgevonden.Hetkabinetzaldannatuurlijkinzettenopdemeesturgenteprojecten.Dezemotieisdusvoorbarig.DemotievandeherenKoopmansenDeKromopstuknr.50gaatoverdeN35tussenNijverdalenWierden.Ikhebgezegddatikzeerserieusmetderegioaandeslagwil.IkhebookgezegddatdeverlengingvanhetMIRTdaarbijeenrolspeelt.DeheerKoopmansenanderenhebbenmeteenaangenomenmotieaanleidinggegeventotdiediscussieoverdeverlengingvanhetMIRT.DeheerKoopmansheeftalgezegddatwij5mln.extraterbeschikkinghebbenendathijdatzeerwaardeert.Dankdaarvoor.Ikwilhemvragenofhetnietmogelijkisomdezemotieinafwachtingvanhetbestuurlijkoverleginhetkomendvoorjaar,aantehouden.Daniserweldrukopdeketel,maargeefthijonsdekansom,ookinhetlichtvandediscussieoverdeverlengingvanhetMIRT,teproberenhiermetderegiouittekomen.DemotievandeherenCramerenAtsmaopstuknr.51gaatoverdeA6tussenJoureenEmmeloord.Ikbenhierinmijnbeantwoordingredelijkuitvoerigopingegaan.Erstaatindemotiehetnodigeoverdeonderhoudskostenendergelijke.Hetisdevraagofdeonderhoudskostenvooreenbruglagerzijndandievooreenaquaduct.Alsereendeltaisenjezoudaarminderonderhoudhebben,kandatnatuurlijkwordenbesteed.Voorhetoverigeishetbeelddatderegioeventuelemeerkostenvooreenaquaductzoubetalen.Datisineenbestuurlijkoverlegafgesprokenenikwildieafspraaknakomen.Natuurlijkbenikbereidomdeonderhoudskostentebetrekkenbijeventuelefinanciering,alsheteenmeerwaardeoplevert.Ookhierzitikweereenbeetjemethetprobleemdatikhierzeerduidelijkeafsprakenoverhebgemaaktinhetbestuurlijkoverleg.Hetkomtinhetvoorjaarterug.Ikwiludaaromvragenomookdezemotieaantehoudeneneventueelterstemmingtebrengennaafloopvandatbestuurlijkoverleg.Demotieopstuknr.52gaatoverdespoorlijnZwolle-Almelo.Indezemotiewordeneigenlijktweeredelijkverschillendedingengevraagd.DeeerstevraagisomquickwinsenoverlastgevendemaatregelenopdecorridorzoveelmogelijkmeetenementijdensdewerkzaamhedeninNijverdal,zodaternadeheropeningeenbetertreinproductis.Ikwilbekijkenofdequickwinmaatregeleninderdaadmetdegeplandewerkzaam-hedenkunnenwordengecombineerd.Ikkanmijdaarinvinden,mijnheerCramer.Ikvindditdeelvandemotieeenondersteuningvanhetbeleidenikwildatgraagtothetmijnemaken.Nuzitikechtermethettweededeelvandemotie,waaringevraagdwordtomeenvolledigespoor-verdubbelingeneenonderzoeknaarelektrificatieineenintegraalMIRT-projectmetdeverdereopwaarderingvandeN35.Opditmomentzijndieplannenerniet.Datkanallemaalwelontwikkeldworden,maardatvergttijdenheelveelcapaciteit,waardoordeverdereuitrolvandeN35snelingevaarkomt.Erkomtechtereendecentra-lisatiediscussieronddezelijn.Alsikdemotiezomaguitleggendatikbijdiedecentralisatiediscussiedezepuntenbetrekendanbijeeneventueledecentralisatiemetderegioookgasprekenoverdetoekomstplannenvoorelektrificatieendergelijke,zouikditgedeeltevandemotieookpositiefkunnenbejegenen.Alsikechtergedwongenwordtomditallemaalaftehebbenvoordatmediovolgendjaareenbesluitoverdiewegmoetwordengenomen,benikbangdatwijindevalterechtkomendatwijdewegdaardoorgaanvertragen,terwijldietochzeerbelangrijkisendoorderegiozeerwordtgewenst.Dusalsikditpuntmagbetrekkenbijdedecentralisatiediscussie,kanikmijdaarinvindenenwilikdezemotiepositiefbejegenen.IkmeenuitdemimiekvandeheerCramertemogenbegrijpendathijzichdaarinkanvinden.Dankdaarvoor.DemotievandeherenCramer,KoopmansenmevrouwRoefsopstuknr.54gaatoverhetdoortrekkenvandehsl-zuidnaarEindhoven.Devervoersconcessiegeefteenexclusiefrechtaandehsl.Alseranderetreinenopdehsl-zuidzoudenrijden,zoudatinbreukmakenopdatrecht.Ikhoefmaarteverwijzennaardediscussiediewijwoensdag–datisintussenalmorgen–gaanvoeren,omaantegevendatdateenonwenselijkerouteis.OverHSTconnect,deverbindingvanEindhovenmetDuitsland,komenwijnogtesprekeninhetAOoverhetgrens-overschrijdendespoorvervoer.UweetdatikzeerpositiefstategenoverHSTconnect:Eindhoven-Heerlen-AkenenEindhoven-Venlo-Duitsland.Wijzullenkijkenwatdaarkan.IndemotiewordtgevraagddeverbindingDenHaag-Eindhovenviadehsl-zuidteonderzoeken.Ikziedanheelveelberenopdeweg,omdatwijeerstnogeenHSAmoetenhebbenrijden.Enuweet:zoverzijnwijnogniet.Latenwijduseerstmaareensproberenomhetüberhauptwaartemaken.IkwilechteraltijdkijkenwatmogelijkisendaarmetNSenHSAcontactoverhebbenendeKamerdaaroverberichten.Alsikdemotieopdiemaniermagopvatten,kanikookhaarpositiefbejegenen.DemotievandeherenCramerenRoemeropstuknr.55gaatoverdeA27.Ikhebgezegddatikhetpleidooivansommigenuwervooreenspoorlijnnaasthetwegtracé,opzichsympathiekvind.Ikhebindebriefoverdeauditechtertegelijkertijdaangegevendateropditmomentgeenaanleidingisvoorverderonderzoekopkortetermijn.EenMKBAmakenvoegtnamelijkweinigtoeaanhetbeeldvanditmoment.EenprobleemmetdezemotieisverderdathetspoormeenemenindeMERvoordeA27zekervertragingvanTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.78104 deplanstudievoordewegopzalleveren.HetTracé-besluitisnuvoorzienvoor2010.Datisalergkrap.Wijzullendusallezeilenbijmoetenzettenomdittehalen.IkhoefhetpleidooivanmevrouwVanNieuwenhuizen,degedeputeerde,enanderenopditvlaknietteherhalen.Menwilgeenvertragingendiewilikookniet.Opzo’nkortetermijnisdeplanvormingvooreennieuwespoorlijngewoonnietterealiseren.Daarommoetikdeaannemingvandemotieontraden.Ikhebechterwelgezegddatikwilonderzoeken–daarmeewilikdaneenopeningbieden–ofdekunstwerkendiewordenaangelegdlangsdeweg,zokunnenwordenaangelegddatindetoekomsthetleggenvaneenspoornietonmogelijkis.Indiezinwilik,natuurlijkbinnenkostenenplanning–dievoorbehoudenhebikgemaakt–kijkenwatermogelijkisomeenopeningtebieden.MaarnuzeggendathetopgenomenmoetwordenindeMER,ondankswatdeauditzegt,betekentgewoonbewustkiezenvoorvertragingvandeweg,zonderdatjeerookmaarenigzichtophebtdatdieanderszouwordendandeoude.Daarommoetikdeaannemingvandezemotieontraden.DemotievandeheerCrameropstuknr.53gaatovereenlightrail-ofmetroverbinding.Opbasisvandemotie-Cramer/HaverkampisindeplanstudieSchiphol-Amsterdam-AlmereeenapartetunnelbuisdoorAmstelveenonderzocht.OpbasisvanderesultatendaarvanhebikdeoptievaneenapartetunnelbuisdoorAmstelveenlatenvervallen.Dekostendaarvanzijnnamelijkhoog,tussende95mln.en145mln.VerderiseronzekerheidoverofenwanneereenvertrammingvandeZuidtangentaandeordeis.Bovendienbestaatdemogelijkheidomdanalsnogeenapartetunnelbuisaanteleggen.Erisookeengoedealternatieveoplossing,namelijkhetlatenrijdenvandebussenvandeZuid-tangentopdevluchtstrookenhetgebruikenvanbusstrokenopdelokalewegopdetunnel.Danisernoghetargumentvanhetextraruimtebeslag,wanteenextratunnelbuisbetekentdatermeerruimtenodigis.SloopvanbestaandebebouwingnabijhetoudedorpvanAmstelveenwordtdannoodzakelijk.DanblijfterheelwatminderruimteovervoorstedelijkeontwikkelingvandeA9-zone.Geziendezeargumentendienikdeaannemingvandezemotieteontraden.DemotievandeheerRoemeropstuknr.56gaatoverdeverbindingtussenGroningenenMaastrichtendepositievandeMaaslijndaarbij.IkhebgezegddatdeMaaslijnnualwordtmeegenomenindequickscanregionaalspoor.DeverbindingtussenGroningenenMaastrichtisopditmomentnietinbeeldalseenverbindingdieoverhetheletrajecteensubstantiëlevervoersmeerwaardeheeft.Ikwildeaannemingvandezemotiedaaromontraden.IkzegdaarwelbijdathetdenkenoverdeMaaslijnnietstilstaat.Destaatssecretariszalhieropeenlatertijdstipnaderopingaan.DemotievandeheerRoemeropstuknr.57handeltoverdeA1bijDiemen.Wijhebbenoverleggehadmetdegemeenten,waaronderDiemen.Wijhebbenalvaakoverleggevoerdenwijzijngekomentoteenakkoord,waarbijernietopachteruit,maareropvooruitgegaanwordt.Hetgaatnamelijkverbovenhetwettelijkvereiste,zonderdatdateengemeentealsDiemeneeneuroaaneigenbijdragekost.WethouderScholtenzeizelferergtevredenmeetezijn.Ikhebdaaromookredenomweerinoverlegtetreden.Wijhebbengoedoverleggevoerdenikstavoordeafspraakdiewijtoenhebbengemaakt.Ikmoetdeaannemingvandezemotiedanookontraden.IndemotievandeheerRoemeropstuknr.58staatdatdegemeenteLeiderdorpongeveer19mln.moetbijdragenaandeinpassingskosten,maarditnauwelijkskanopbrengen.DeregeringwordtverzochtominoverlegtetredenmetLeiderdorpomtezorgenvooreengoedeinpassingzonderdatdegemeentehierdoorinfinanciëleproblemenkomt.Ikhebdaaraleenpaardingenovergezegd.IkvinddatdeheerKoopmansgelijkheeft:eenrechterugiseenrechterug.Eentoegezegdebijdrageiseentoegezegdebijdrage.TegelijkertijdheeftmenechterweleenprobleemmethetuitstelvandeRaadvanState.Daterkenikook.DejurehebikgeenpositiedatikzoumoetenbijdrageninderichtingvanLeiderdorp.Juridischisdaardusgeennoodzaakvoor.Ikhebwelgezegddatwijvriendschappelijkeengoedeconvenantspartnerszijnendaaromgaikkijkenwatdereëlesituatieis.Wijgaanoverlegvoeren.DeheerAsjevanDijkhebbenvooroverleggehadenikganuhetgesprekzelfaan.IkzoumijkunnenvoorstellendatdeheerRoemerdezemotieaanhoudt.Hijheefthetpuntnunadrukkelijkgemarkeerd.HijkandaaropterugkomenophetmomentdatikdebriefnaaraanleidingvanhetoverlegmetLeiderdorpaandeKamerhebgestuurd.Datiswellichthetmomentomhethiernaderovertehebben.Hetprocesisnamelijkalinganggezet.DanzoudeKamererduseenoordeeloverkunnengeven.Ikzegerwelbijdatervastmeerredenenzijnalseengemeentefinancieelmoeilijkzit.IkerkenechterdatdeuitspraakvandeRaadvanStateopditpuntookgevolgenheeftgehad.DandemotievandeheerVanderStaaijopstuknr.59.IkwaardeerdeaandachtdiedeheerVanderStaaijvraagtvoordeovergangenvandeValleilijnenvoordieopandereplekken.IkgamijnuiterstebestdoenomhetverzoekdathierwordtgedaanmeetenemenbijdeonderzoekendieProRaildoetnaaraanleidingvanhetSP-veiligheidsplanspoorwegovergangen.IkwilproberendeonderzoekenzoveelalsmogelijkteversnellenenzalhierbijspecialeaandachtvragenvoordeovergangenopdedoordeheerVanderStaaijgenoemdeValleilijn.Demotieisechternietalleeneenoproepomhierzorgvoortehebben,maarookomdergelijkesituatieszoveelalsmogelijktebeëindigen.Daarmeelopenwijeenbeetjevooruitopdeuitkomsten.Daaromwilikhemvragendezemotieaantehouden,zodatzodraikhetonderzoeks-resultaatnaardeKamerstuur–ikzalproberendatnaaraanleidingvanzijnpleidooihier,tebespoedigenendeValleilijnspecifiektelatenhighlighten–opbasisdaarvaneenconclusiekanwordengetrokken.Hetisnugea-gendeerdenikzalproberendeKamerzosnelmogelijktebedienen.IndemotievanmevrouwAgemaopstuknr.60wordtgevraagddetunnelsindeA73voor1februari2009opentestellen.Datklinktmijnatuurlijkalsmuziekindeoren,maarhelaaskrijgikdetechnieknietmeteenmotieaanhetpraten.Wijzijnhieroverinoverlegmetderegio,ookopbasisvanauditdiedoordeheerHorvat,degrotedeskundigeopditpunt,isuitgevoerd.Ikkomdaarnaderopterug.Ikmoetdeaannemingvandezemotieontraden.DandemotievanmevrouwAgemaoverde80kilometer-zonesopstuknr.61.Ikwilhaarvragendezemotieaantehouden.Wijzijnnamelijkbezigmetproevenvoordynamischesnelheden.MijncollegavanVROMheeftalTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.78105 richtingdeheerVendrikenanderengezegddatwijopbasisvandezeproevenzullenbesluitenhoewijindenbredemetde80kilometerzonesomzullengaan.Metdemotieopstuknr.62looptmevrouwAgemavooruitopdeinvullingvanFES-middelen.DeKamerheeftnatuurlijkaltijdhetrechtomdaaruitsprakenovertedoen,maarhetligteenbeetjebuitendereikwijdtevanmijneigenministerie.IklaathetoordeeloverdezemotieaandeKamerover.Zijbetreftechtereenveelbredereafweging,wanterzijnveelmeerdingendiedaarbijeenrolspelen.DeKamerzalzichdaarovermoetenuitspre-ken.DemotievanmevrouwAgemaopstuknr.63gaatoverdeA3,deA14endeverbindingA4-A6.Ikmoetdeaannemingvandezemotieontraden.Voorgroteknelpuntenwordenalverkenningenuitgevoerd,onderanderevoorknelpuntenbijRotterdam,DenHaag,LeidenenEindhoven.IkhebalgezegddatnaaraanleidingvaneenmotievandeheerMadlenerdeA14wordtmeegeno-menindeverkenningvanHaaglanden.Overigeverken-ningenzijnvolgensmijnietzinvol.MinisterCramervanVROMheeftalgesprokenoverdeA3.Ikwildeaanne-mingvandezemotiedusontraden.IndemotievanmevrouwAgemaopstuknr.64wordtderegeringverzocht,demogelijkhedenenbeperkingenvanhettoekomstigeSchelde-Seinekanaalinkaarttebrengen.Naarmijnbestewetenisditeenondersteuningvanhetbeleid.Datbetreftechternietalleenderegering,maarligtmeeropEuropeesvlak.DeFranseenBelgischeregeringhechtengrootbelangaanhetprojectSeine-Escaut,zoalsmenhetopzijnFransnoemt.Ikhebeerdergezegddatikdatmetinteressebezie,omdatbetervervoerviahetwaterookvooronzehavenseenmeerwaardekanhebben.Ookuitecologischoogpuntisheteengoede.AlsikdemotiezomagopvattendathetookgaatomdeEuropeseinvalshoek–wijzijnnamelijknietdeenigendiekijkenwatermetnameinBelgiëenFrankrijkgebeurt–enalsikhetbredermagtrekkeneninternationaaldevoor-ennadeleninkaartmagbrengen,kanikdezemotiezienalsondersteuningvanbeleid.MevrouwAgema(PVV):Ikwilgraagnaaraanleidingvandevolgendemotie,stuknr.65,opmerkendatikdelenterugmoetbrengennaarpercentages.Ermoetdus0,004%wordengelezen.Ikzaleengewijzigdemotieindienen.Hetisoverigensnogsteedsheelweinig.Devoorzitter:Deministerzalnureagerenopdemotieopstuknr.65.MinisterEurlings:WijwachtenallemaalmetsmartderepliekvandeheerVendrikdaaropaf.Datkanheelinteressantworden.Hoehetookzij,wijkomenhiervastopterug.Ikdiendeaannemingvandezemotieechterteontraden,omdatmijnambtgenootvanVROMnadrukke-lijkheeftverwezennaarhetprogrammaSchoonenZuinig.Ikdoedathierook,metovertuigingenmetpassie.WijstaanvoorSchoonenZuinig.Wijstaanvoordatgenedatwijdaarinhebbenafgesproken.Wijdoenonsbestommettalvanmaatregelendaarvanuitdevervoerssectoronzebijdrageaanteleveren.SchoonenZuinigishetfundamentwaaropwijhetmilieuophetverkeers-entransportvlakhebbengegrond.IkbenheteensmetbeidekantenvandeopmerkingdiemijncollegavanVROMopditpuntheeftgemaakt.Ikmoetdeaannemingvandezemotiedusontraden.DandemotievandeheerVendrikopstuknr.66overdeCommissievoordemilieueffectrapportage,decommissie-Ketting.Ikmoetdeaannemingvandezemotieontraden,omdatzijtekortdoordebochtgaat.Erwordtbijvoorbeeldgeenrekeninggehoudenmetvraagstukkenrondeengefaseerdeingroei.BovendiengaanwijonsopkortetermijnsamenmetVROMnadrukkelijkbuigenoverdevraaghoewijhiermeeomgaan.Danzalovereenreferentiesituatiewordengesprokenenzullenwijopalditsoortdingenterugko-men.Hetvergtechterhetnodigedenkwerkomtebepalenhoewijdaargoedmeeomkunnengaan.DecollegavanVROMenondergetekendehebbennamelijkookuitgesprokendatwijvertragingenmoetenvoorko-men.Wijmoetendaaromkijkenhoewijdatopeengoedemanierkunnengaandoen.IkwildeheerVendrikderuimtevragen–ditiseenserieuspunt,zoaanheteindvandezelangesessie–ommetmijnambtgenootvanVROMhierdekomendetijdserieusnaartekunnenkijkenenvoordatmomentgeenuitsprakentedoendiedatprocesdoorkruizen.Wijdoenechtonsbestomdaargoeduittekomen,waarbijergeenvertragingoptreedt,maarwijopeengezondemanierkijkennaarwatbeprijzingbetekent.Ikwildaaromdeaannemingvandezemotieontraden.OfwellichtkandeheerVendrikhaaraanhoudentotdatmoment.DeheerVendrik(GroenLinks):Hetantwoorddatdeministernugeeft,verwartmij.Aanheteindvanzijneerstetermijn–datisnognietzolanggeleden–zeihijvolgensmijduidelijkdathijnietvanplanwasomditdeelvanhetadviesvandecommissieovertenemen.Volgensmijhebbenwijdusgewooneenmeningsver-schil.Datvondikwelweervrijhelder.MinisterEurlings:Ikhebgezegddatwijkijkenhoewijmetdieuitsprakenomkunnengaanendatwijonsdatpunthebbenaangetrokken.Devraaghoejedatvervolgensinstrumentaliseert,vergtnogwelhetnodigedenkwerk.IkkijkdaarechtmetmijncollegavanVROMserieusenmetvolleaandachtnaar.Ikzoudaarevendetijdvoorwillenvragen.Wijkomenopditpuntmeteenbrief.Ikwiluvragendieaftewachtenendanmetuitsprakentekomen,wantwijzullenmeteenvoorstelkomen.Ikvinddatuinuwmotieookwelheelgemakke-lijkeenaantaluitsprakendoet.Erzijnnogalwatdingendieeerstgoeddoordachtmoetenworden.Ikwiludaaromvragenomderegeringeersttelatenkomenmeteenvoorstel.Dankunnenwijdaar,invriendschappelijkezin,dedegensoverkruisen.Wijgaanerechterserieusmeeomenwijgaannaaraanleidingvandeopmerkin-genvandeheerKettingendezijnendeA6-A9nogeensnadrukkelijkbekijken.Devoorzitter:Uzoudusgraagziendatdemotiewordtaangehoudenenanderswiltdeaannemingervanontraden?MinisterEurlings:Ja.Ikwildeaannemingvandemotieopstuknr.67overdeA1endeA10bijDiemenontraden.Wijgaannamelijkeerstexperimentenuitvoerenronddynamischesnelheden.Datisookalinhetgesprekmetdegemeen-tengewisseld.Datistottevredenheidgebeurd.IkhebbovendienbevestigddathetOTBaandenormenmoetenzalvoldoen.Datisgeensinecure,maarwijzullenaanTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.78106 denormenmoetenvoldoen,ookaandievoorlucht-kwaliteit.Anderskomenwijdaarjuridischnamelijknieteensdoorheen.Ikzougraagziendatdemotieopstuknr.68overhet’’prijsbeleidrevisited’’wordtaangehouden.Andersmoetikdeaannemingervanontraden.Wijkomenopkortetermijnmeteenbrief.DeKamerhoeftdusnieterglangtewachten.HetlijktmijechtergoeddatwijdediscussievoerenopbasisvaneendoorwrochtestellingnamevanministerCramerenmij.Ikeindigeenbeetjeinmineurendatbetreftdandelaatstemotie,dieopstuknr.69overeenspoortracéBreda-Utrecht-Almere.Erwordteenintegralegebieds-gerichtestudieuitgevoerdvoorUtrecht-Almereomtrentverstedelijkingenbereikbaarheid.Hetresultaatdaarvanzalmedio2009bekendworden.Allemodaliteitenwordenhierinmeegenomen.VoorBreda-Utrechtiseenaudituitgevoerd.Deconclusieshebikuperbriefgegeven.IkhebdaarzojuistnaaraanleidingvaneenmotievandeheerCramerovergesproken.Erisduseenopeningomteonderzoekenhoekunstwerkenzondervertragingenmeerkostenzokunnenwordenaangelegddatzijindetoekomsteenspoorlijnnietonmogelijkmaken.Ermagechtergeengrotevertragingvanhetwegtrajectoptreden.Voorzitter.Ikwiltochmeteenpositieverenootafsluiten.IkkomeventerugbijdeheerRoemerenzijnmotieopstuknr.56.IkhebgezegdwatikgezegdheboverhetvervoerspotentieelGroningen-Maastricht.Ikwilhetverwachtingspatroonniettehoogopkloppen,maarikbenbereidomteonderzoekenofereenreizigers-potentieelisopzo’nverbinding.Alshettochweinigvervoerswaardeoplevert,zalmijnconclusiedezelfdezijn,maarikwildaarnogwelwatconcreternaarkijkenenhetnietnu,’snachtsomkwartvoortwee,naastmijneerleggen.Ikzaldemotieduswatpositieverbejegenen.Hetpuntblijftechterdathetverwachtingspatroonnietaltehoogmoetwordenopgeklopt.Ikwildeaannemingvandemotiedanooknietmeerontraden,maarhetoordeelaandeKameroverlaten.Ikhebooknogeenwatpersoonlijkerenoot.AlsKamerledenenbewindspersonenmaakjeveelmetelkaarmee.Erzijnmomentendathetrustigisenereenbeetjebalansis,maarerzijnookmomentendathetwatminderrustigisenjeelkaarbijnaeenetmaallangindeogenmoetkijken.Dielaatstemomentenhebbenwijvaakmetelkaargehad.Ikmoetzeggendatmijindebijnaeerstetweejaarvanmijnministerschaphetdebatindezecommissiezeerbevalt.Hetisafwisselendenaftoeishetfel,maarhetisaltijdvriendschappelijkendepersoonlijkeverhoudingenzijngoed.Datgeldtinhetalgemeen,maar,bestePauldeKrom,datgeldtzekeralshetomonzepersoonlijkeverhoudinggaat.Erzijnpittigedebattengeweest.Datgingsomsophetscherpstvandesnede.MijnnieuwespeechschrijvernoemdehetdebatbijdebegrotingsbehandelingnaafloopverheugdeenbijnaAngelsaksischdebat.Hijzeidatechtmetvreugde.Hijhaddatzeldenmeegemaakt.Datmaakthetwelinteressantenhetheeftonzepersoonlijkeverhoudingnooitnegatiefbeïnvloed.Daardankikjevoor.Wijgaanalspoliticioverpiekenendoordalen.Jehebtmomentendatjekuntflorerenenjehebtmomentendatjeaaneentafeltjezitmeteenvloerkleedopdattafeltjeendaneenzaaltjetoespreekt.Wijhebbenhetervaakovergehad.Aldiemomentenhebbenzohunplussenenminnen,maardemomentendiewijhiermetelkaarmochtenhebben,krijgenwatmijbetreftzekereendikkeplus.Daarvoorzeerbedankt.Succesmethetmoeilijkedossierdatvoorjeligt.Hetzijnnietdeminsteonderwerpen.IkhoopdatwijelkaarinNieuwspoortenelderstochnogblijventegenkomen.Devoorzitter:Ikdankdeministervoordebeantwoor-ding.Voordatikafsluit,wilikdemensenvandeKamerendemensenvandebeveiliging,dietotopditlatetijdstipvooronshierzijngebleven,dankzeggen.Datverdientalleaandacht.Ikwildemedewerkersnatuurlijkookdankzeggen,maarookdeKamerleden,datzijhebbenbijgedragenaandezesnelleafhandelingvanditonderwerp.Wijzullenineenprocedurevergaderingbesprekenhoewijditinhetvervolgmoetengaanindelenenofhetwellichtanderskan.Watmijbetreft,isditnamelijkdelaatstekeerdatwijeenzolangesessieoverhetMIRThebbengehad.Datzalmijninsteekvoordetoekomstzijn.Sluiting1.48uur.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700A,nr.78107