Evaluatie TOGS/TVL en stand van zaken TVL

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202535 420Noodpakket banen en economieNr. 540 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 11 juli 2025In deze brief deel ik op hoofdlijnen de resultaten en de reactie van hetdemissionair kabinet op de beleidsevaluatie van de Beleidsregeltegemoetkoming ondernemers getroffen Sectoren COVID-19 (hierna:TOGS) en de Regeling subsidie financiering vaste lasten mkb COVID-19(TVL). Daarnaast informeer ik uw Kamer graag over de laatste stand vanzaken rondom de afwikkeling van de TVL.In de afgelopen periode heeft mijn ministerie de beleidsevaluatie van deTOGS- en TVL-regelingen in twee onderdelen laten uitvoeren. Ik bentevreden met de uitkomst van de evaluaties. De uitkomst van de beleidse-valuatie is namelijk dat de regelingen over het geheel zeer waarschijnlijkdoelmatig en doeltreffend zijn geweest. Ook hebben de meeste onder-nemers de regelingen als gebruiksvriendelijk beoordeeld en warenpositief over de voorwaarden, snelheid en het aanvraagproces. Ik verwijsvoor een uitgebreidere reactie naar paragraaf 2.1.I. Context coronacrisis In maart 2020 werden in Nederland maatregelen ingevoerd om deverspreiding van het coronavirus te voorkomen. De getroffen coronamaat-regelen hadden ingrijpende gevolgen voor de economie. Veel onder-nemers hebben zwaar te lijden gehad onder de economische gevolgenvan de coronacrisis. Ondernemers zagen als gevolg hiervan hun omzetteruglopen, terwijl de vaste lasten doorliepen. Om deze reden is op17 maart 2020 de TOGS-regeling aangekondigd als onderdeel van hetbredere coronasteunpakket. Deze steunmaatregel is een eenmaligetegemoetkoming in de vorm van een gift van € 4.000 voor ondernemersdie op dat moment direct getroffen werden door kabinetsmaatregelen,zoals eet- en drinkgelegenheden.Op 20 mei 2020 kondigde het kabinet noodpakket 2.0 aan. In ditnoodpakket werd de TOGS-regeling opgevolgd door de TVL-regeling. DeTVL is een coronasteunmaatregel en heeft als kerndoel om zo snel kst-35420-540ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 35 420, nr. 5401 mogelijk liquiditeit te bieden aan ondernemers die door coronabeper-kingen omzet verliezen en hierdoor in de problemen komen met hetbetalen van hun vaste bedrijfslasten. De TVL bestond uit tien regelingen,waaronder drie aparte TVL-startersregelingen. In totaal is ruim€ 800 miljoen aan TOGS en € 10 miljard aan TVL-subsidies uitgekeerd.De TOGS en de TVL zijn onder grote tijdsdruk tot stand is gekomen. Ookde economische en maatschappelijke uitdagingen waarmee het kabinetkampten waren uniek. Tegelijkertijd hebben de regelingen een fors beroepgedaan op publieke middelen. Het is daarom belangrijk om te evaluerenof de regeling doeltreffend en doelmatig was, wat goed is gegaan enwelke lessen er kunnen worden getrokken voor eventuele toekomstigecrisissituaties.II. Evaluatie TOGS/TVL De beleidsevaluatie van de TOGS en TVL bestaat uit twee zelfstandigleesbare rapporten. Het eerste deel betreft een kwantitatieve evaluatie vande TOGS/TVL (en de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voorWerkgelegenheid (NOW)) en is gezamenlijk uitgevoerd door SEO enDialogic. De bevindingen zijn op 28 juni 2024 en 15 juli 2024 doorvoormalig Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) met uwKamer gedeeld.1 Het tweede onderdeel betreft een kwalitatieve evaluatieen is uitgevoerd door Technopolis. In de bijlage vindt uw Kamer hettweede rapport van deze beleidsevaluatie.2.1 Kabinetsreactie Namens het demissionair kabinet, wil ik SEO, Dialogic en Technopolisbedanken voor de geleverde inspanning en de opgeleverde rapporten.Het verheugt mij dat uit de evaluaties volgt dat de TOGS en TVL effectiefen efficiënt hebben bijgedragen aan het voorkomen van liquiditeits- ensolvabiliteitsproblemen bij bedrijven gedurende de coronacrisis.Daarnaast ben ik blij dat ondernemers de regelingen als gebruiksvrien-delijk ervaarden en tevreden waren over de voorwaarden en de snelheidwaarop de steun werd ontvangen, wat onlosmakelijk verbonden was methet doel van de regelingen.Het demissionair kabinet heeft de geconstateerde lessen – maar ook desuccesfactoren – voor eventuele toekomstige crisismaatregelen uit dezebeleidsevaluaties en uit de studie van het Centraal Planbureau (CPB) naarde economische effecten van het coronasteunbeleid2 tot zich genomen.Het demissionair kabinet streeft er naar de lessen en succesfactoren –waar relevant en afhankelijk van het type crisis – mee te nemen bij hetopstellen van een eventuele volgende crisisregeling. In paragraaf 2.2 en2.3 geef ik een uitgebreidere toelichting op de uitkomsten van deonderzoeken.2.2 Uitkomsten van het kwantitatieve onderzoek Methodiek onderzoekIn het eerste (kwantitatieve) deel van de evaluatie is een analyse gedaannaar het gebruik, procesgang en de neveneffecten van de TOGS/TVL ende NOW. In dit deel is gekeken naar beide regelingen, zowel los van elkaar1Kamerstukken II 2023/24, 35 420, nr. 535 en 536.2Centraal Planbureau, 2024, Economische effecten van het coronasteunbeleid met lessen voortoekomstige crises.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 35 420, nr. 5402 als in samenhang. In deze kwantitatieve evaluatie is onderzocht of deregelingen doeltreffend hebben bijgedragen aan het voorkomen vansubstantieel werkgelegenheidsverlies, liquiditeits- en solvabiliteitspro-blemen en het voortbestaan van bedrijven tijdens de coronacrisis.Hiervoor zijn economische analyses op basis van CBS-microdata en eenrepresentatieve enquête onder ondernemers uitgevoerd, ondersteunendeinterviews gehouden en is bestaand onderzoek bestudeerd. In deze briefwordt vooral gereflecteerd op de conclusies die betrekking hebben op deTOGS en TVL, en in sommige gevallen op de TVL en NOW samen. Voorde conclusies over enkel de NOW verwijs ik naar de kabinetsreactie van28 juni 2024.3Gebruik regelingenIn totaal hebben ruim 1,8 miljoen bedrijven gebruik gemaakt van deTOGS/TVL en NOW. De sectoren horeca, vervoer en opslag, overigedienstverlening, handel, en landbouw, bosbouw en visserij hebben hetmeest gebruik gemaakt van de TOGS/TVL.Doeltreffendheid en gebruiksvriendelijkheidDe onderzoekers concluderen dat de TOGS en TVL zeer waar-schijnlijk4 doeltreffend zijn geweest in het voorkomen van liquiditeits- ensolvabiliteitsproblemen bij gebruikers van de regeling tijdens de corona-crisis.Ondanks de coronacrisis en het forse omzetverlies zijn er namelijknauwelijks verschillen in de jaarlijkse ontwikkeling in liquiditeit ensolvabiliteit van ondernemingen in een vergelijkbare periode voor decoronacrisis. Een van de vereisten om in aanmerking te komen voor TVLwas namelijk dat ondernemers minimaal 30% omzetverlies hadden tenopzichte van de referentieperiode.5 In de door de onderzoekersafgenomen enquête geven ondernemingen aan dat de TOGS en TVLhebben bijdragen aan het voorkomen van liquiditeits- en solvabiliteitspro-blemen. Bedrijven met een lagere financiële gezondheid in 2020 gevenaan dat de TVL sterker heeft bijgedragen aan het voorkomen of vermin-deren van liquiditeitsproblemen dan bedrijven met een hogere financiëlegezondheid.Ook concluderen de onderzoekers dat de TOGS/TVL en NOW zeerwaarschijnlijk doeltreffend hebben bijgedragen aan het voortbestaan vanbedrijven tijdens de coronacrisis. Voor alle kwartalen hebben bedrijvengemiddeld een kleinere kans om een jaar na het ontvangen van TVL/TOGSen/of NOW te zijn opgeheven dan bedrijven die geen gebruik maakten vandeze steunmaatregelen. Het aantal bedrijfsopheffingen is onder degebruikers van de regeling sterk afgenomen. Ook de ondernemers uit degehouden enquête geven aan dat de steun een belangrijke factor was bijhet kunnen voortbestaan tijdens de crisis.De regelingen werden door gebruikers als gebruiksvriendelijk ervaren. Demeerderheid van de responderende bedrijven is positief over devoorwaarden, snelheid en het aanvraagproces van zowel de TOGS/TVL alsde NOW. Daarnaast worden de regelingen door de ondernemers alsgebruiksvriendelijk ervaren en nam dit gedurende de coronacrisis verdertoe.3Kamerstukken II 2023/24, 35 420, nr. 535.4De uitkomsten op het gebied van doeltreffendheid kunnen in deze evaluatie worden aangeduidals «zeer waarschijnlijk» conform de onderzoeksmethodiek van de evaluatie.5Uitzondering hierop is TVL Q4 2021, waarbij ondernemers minimaal een omzetverlies 20% ofmeer hadden om in aanmerking te komen voor TVL-subsidie.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 35 420, nr. 5403 De onderzoekers stellen op basis van de interviews, enquête endeskstudie van bestaande literatuur dat de TVL en NOW ookniet-levensvatbare bedrijven in stand hebben gehouden. De onderzoekerskunnen de omvang van steun aan niet-levensvatbare bedrijven nietkwantificeren. Beëindigde bedrijven konden niet benaderd worden voorde enquête.6 De gevolgen hiervan zijn beperkt door hierover metsectorvertegenwoordigers en uitvoeringsorganisaties te spreken overbedrijven die tijdens de coronaperiode failliet zijn gegaan. Daarnaast zijner tijdens de coronaperiode historisch weinig bedrijven failliet zijn gegaan.Definitieve cijfers van bedrijfsopheffingen van 2022 en later waren tentijde van het onderzoek nog niet bekend. De interviewrespondenten gavenaan dat het in leven houden van niet-levensvatbare bedrijven nauwelijkste voorkomen was, doordat de regeling snel is opgezet. Bovendien slaathet voorkomen van steun aan niet-levensvatbare bedrijven om in het nietin leven houden van wel-levensvatbare bedrijven. De onderzoekers stellendat de steun aan niet-levensvatbare bedrijven vermoedelijk in beperktemate heeft plaatsgevonden.2.3 Uitkomsten van het kwalitatieve onderzoek Methodiek onderzoekDe tweede (kwalitatieve) evaluatie van de TOGS en TVL-regelingen richtzich op de doelmatigheid van deze regelingen, het proces, de samen-werking tussen betrokken organisaties, het beleid omtrent misbruik enoneigenlijk gebruik (M&O) en de lessen die kunnen worden getrokkenvoor eventuele toekomstige crisisregelingen. In deze evaluatie is, naast deinput van de kwantitatieve evaluatie, gebruik gemaakt van een documen-tenstudie, beleidsvergelijking met de NOW en Vlaanderen, en interviewsmet medewerkers van het Ministerie van Economische Zaken, Rijksdienstvoor Ondernemend Nederland (RVO), andere betrokken organisaties envertegenwoordigers van sectoren en bedrijven en banken.DoelmatigheidDe regelingen zijn in beleid en uitvoering doelmatig geweest. In de eerstefase kwam er snel steun beschikbaar en waren de regelingen goeduitvoerbaar. Dit was essentieel voor het doel van de regeling en om aan tesluiten bij de noden van de maatschappij. In deze fase was de technischedoelmatigheid echter beperkt door het gebruik van forfaitaire bedragen bijde TOGS en sectorale afbakeningen middels codes van de StandaardBedrijfsindeling (SBI). De periode na de eerste fase is gebruikt om deregeling te verbeteren. Bij de TVL was de hoogte van de subsidieafhankelijk van het omzetverlies en werd de steun voor alle sectorenopengesteld, zodat bedrijven die door keteneffecten van de coronamaatre-gelen werden getroffen werden gesteund. Dit bevorderde de technischedoelmatigheid. Door deze aanpassingen werd er gerichtere en gedifferen-tieerde steun aangeboden wat aansloot bij de noden uit de maatschappijen de beleidsdoelen. Ook het delen van data tussen de Belastingdienst,Kamer van Koophandel (KvK) en RVO en het verhogen van geautomati-seerde afhandeling hebben bijgedragen aan een efficiëntere uitvoering.Het beleid van de regelingen toonde een hoge mate van responsiviteit.Gedurende de looptijd van de regelingen zijn namelijk veel aanpassingenaan de regelingen gedaan. Dit was nodig om in te spelen op de verande-rende omstandigheden van de coronacrisis en om ervoor te zorgen dat desteun terecht kwam bij ondernemers die dit nodig hadden. Het opstellen6Bedrijven zijn benaderd op basis van de KvK-gegevens. Gegevens van beëindigde bedrijvenwaren niet meer bruikbaar.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 35 420, nr. 5404 en overwegen van specifieke regelingen voor kleine subgroepen in delaatste fase van de crisis, zoals de startende ondernemers, hadden echtereen beperkt effect nu van deze regelingen in beperkte mate gebruik werdgemaakt. Dit zorgde namelijk voor hogere kosten, maar hadden beperktetoegevoegde waarde. Echter, de politieke en maatschappelijke druk ombedrijven in deze laatste fase van de crisis te blijven steunen, speelde hiereen belangrijke rol. De doelmatigheid nam in de laatste fase van deregelingen door het blijven uitbreiden van de regelingen in deze fase af.Dit zorgde voor een grotere inmenging op de economie, wat langetermijn-effecten had die zwaarder begonnen te wegen. Het alternatief om vroeg testoppen met de steunmaatregelen werd echter als een te groot risicogezien, omdat de informatie over de verdere ontwikkeling van de crisisniet volledig was.Binnen de regelingen werden de grenzen van de uitvoerbaarheidopgezocht om zo veel mogelijk ondernemers te steunen. De nauwesamenwerking tussen EZ en RVO heeft gezorgd voor een succesvolleuitvoering, waarbij de uitvoeringskosten van 1,3% van het gemiddeldesubsidiebedrag beperkt zijn gebleven. RVO was nauw betrokken bij detotstandkoming van de regeling, wat ertoe heeft geleid de regeling snel eneffectief tot stand is gekomen. De samenwerking tussen verschillendeministeries zorgde ervoor dat verschillende instrumenten op elkaarkonden worden afgestemd.Lessen voor toekomstige crisis(steun)regelingenDe onderzoekers hebben een aantal succesfactoren en lessen geïdentifi-ceerd om mee te nemen in toekomstige crisisregelingen. De onderzoekersadviseren om het doorslaan in bijsturen en doorsteunen via regelingenvanuit een gevoel van rechtvaardigheid te voorkomen. Volgens hen kandit namelijk een negatieve invloed hebben op de doelmatigheid eneffectiviteit. Gedurende een crisis neemt de onzekerheid af en kan enigveerkrachtig herstel worden verwacht. De onderzoekers adviseren om nate gaan of een aanpassing van de steunregeling noodzakelijk is voorkleine uitzonderingsgroepen of dat deze effectiever via andere routesgesteund kunnen worden. Daarbij dient te worden voorkomen dat hetstreven naar rechtvaardigheid leidt tot uitbreidingen en verlengingen. Bijhet ontwerpen van de regeling kan de afbouw van de regeling reedsworden meegenomen, zodat de handrem beter kan worden geborgd.Verder adviseren de onderzoekers om te investeren in betere data-technische inzichten over bedrijven om gericht te kunnen steunen. Dataomtrent SBI-codes en de omgang met grotere ondernemers metmeerdere vestigingen is niet altijd even effectief gebleken. Het streven omde steun meer gericht vorm te geven, kan leiden tot hoge juridische- enuitvoeringstechnische kosten. Hierbij kan al rekening worden gehoudenbij het opstellen van de regeling.Ook beveelt Technopolis aan om een aantal succesfactoren uit de regelingmee te nemen in een eventuele volgende crisisregeling. Met name denauwe samenwerking tussen EZ, RVO en andere departementen heeftbijgedragen aan een effectieve en efficiënte uitvoering van de regeling.Ook de data-uitwisseling tussen uitvoeringsorganisaties (RVO, KvK enBelastingdienst) en een hoge mate van automatisering droeg bij aan eenefficiënte uitvoering. Gedurende de crisis was er hoge mate van responsi-viteit en flexibiliteit om regelingen tijdig bij te sturen op basis van nieuweinformatie en veranderende omstandigheden.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 35 420, nr. 5405 III. Stand van zaken TVL Uw Kamer is sinds het begin van de TVL continu op de hoogte gehoudenover de voortgang van de TVL. Voor het laatst is uw Kamer op 6 juli 2023geïnformeerd in de tweede integrale voortgangsrapportage waarin devoortgang en monitoring van de meest omvangrijke coronasteunmaatre-gelen, waaronder de TVL, is gedeeld.7 Nu zijn we in de laatste fase beland.Ik deel graag met uw kamer de huidige (cijfermatige8) stand van zakenvan de laatste fase van de TVL: het gebruik van de TVL-regelingen,rechtmatig en doelmatig gebruik, terugbetalingen en bezwaar en beroep.Over de uitvoering en het gebruik van de TOGS is uw Kamer op 19 maart2021 geïnformeerd, waarmee de uitvoering van de TOGS werd afgerond.93.1 Gebruik regelingen In totaal zijn er 463.827 TVL-aanvragen ingediend. Daarvan zijnmomenteel 421.816 aanvragen verleend met een gemiddeld bedrag van€ 24.044. Tabel 1 geeft een inzicht in het gebruik van de TVL-subsidies perTVL-regeling. In totaal heeft RVO een voorschot uitgekeerd van ongeveer€ 10 miljard. Volgend op de subsidieverlening dient de subsidie definitiefvastgesteld te worden. RVO heeft inmiddels vrijwel alle subsidieverle-ningen vastgesteld. Het gemiddelde vastgestelde subsidiebedragbedraagt € 22.188. De subsidies die momenteel nog moeten wordenvastgesteld komen voort uit bezwaar- en/of beroepsprocedures (onderparagraaf 3.3 Bezwaar en beroep wordt nader op deze proceduresingegaan).Tabel 1: Gebruik subsidies per TVL-regelingTVL-periodeAantal aanvragenAantal verleendesubsidiesAantal vastgesteldesubsidiesTotaal bedrag vaststelling(x € mln.)TVL 1 147.70542.62942.628416TVL Q4 202090.60680.25280.2521.125TVL Q1 2021114.431101.273101.2722.214Startersregeling Q1 20211.3341.2901.29014TVL Q2 202164.21360.07960.0782.110TVL Q3 202136.05633.92433.9241.002TVL Q4 202168.50363.30363.3001.506TVL Q1 202239.63838.16038.158934Startersregeling Q4 20216334564568Startersregeling Q1 20227084504509Totaal463.827421.816421.8089.3381 Juni t/m september 2020. 3.2 Rechtmatig en doelmatig gebruik Bij de TVL is een uitgebreid systeem van risicobeheersing opgezet en dezeis continu verfijnd en verbeterd om risico’s tot misbruik en oneigenlijkgebruik (M&O) te verkleinen. Het M&O-beleid rondom de TVL is altijdvoor een groot deel preventief beleid geweest. Uw Kamer is continu overdeze systematiek en aanpassingen geïnformeerd. Er is 9.177 keer aangiftegedaan wegens een vermoeden van misbruik. Het totale terugvorderings-bedrag wegens misbruik is € 140,7 miljoen, waarvan nog € 95,8 miljoenopen staat.7Kamerstukken II 2022/23, 35 420, nr. 528.8De cijfermatige data dateert van 28 april jl.9Kamerstukken II 2021/22, 35 420, nr. 242.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 35 420, nr. 5406 3.3 Terugbetalingen Van terugvorderingen kan binnen de TVL sprake zijn als de vastgesteldesubsidie lager uitvalt dan werd verwacht bij de verlening van de subsidie.Dit kan doordat bijvoorbeeld de omzetdaling lager uitviel dan door deondernemer van tevoren had ingeschat. Voor de ondernemers met eenterugvordering van de subsidie zijn flexibele betalingsregelingenmogelijk. Ondernemers kunnen betalingsregelingen van vijf jaar treffen,waarbij maatwerk mogelijk is.Op dit moment staat € 42,9 miljoen aan betalingsregelingen open. Demeeste ondernemers hebben gekozen voor een betalingsregeling tot60 maanden. Tabel 2 geeft inzicht in het aantal terugvorderingen perTVL-openstellingen. De meeste ondernemers zijn veerkrachtig gebleken.Zo’n 6% van de ondernemers met een lopende betalingsregeling komtdeze niet (volledig) na of betaalt onregelmatig terug.Wanneer eenondernemer zich niet houdt aan de betalingsregeling neemt RVOtelefonisch contact op met een ondernemer over de terugvordering. Ookstuurt RVO een schriftelijke aanmaning. Indien een ondernemer nietreageert noch betaalt, wordt de vordering overgedragen aan het CentraalJustitieel Incassobureau (CJIB). Ondanks deze pogingen om de terugvor-dering te innen, verwacht RVO dat er maximaal 140 miljoen buiteninvordering wordt gesteld. Vorderingen tot € 500,– worden door RVO nietgeïnd. Ook in geval van faillissement en als de schuld niet op de onder-neming te verhalen blijkt, kan RVO ertoe over gaan om de vorderingbuiten invordering te stellen dan wel kwijt te schelden.Tabel 2: Inzicht in aantal terugvorderingen TVLTVL-periodeTerug-vorderingentotaalVolledig voldaanTerugvorderingenopenstaandWaarvan lopendebetalings-regelingenKwijtgescholden/Buiten invorderingTVL 115.69910.4872.0016283.211TVL Q4 202017.05310.7473.7147852.592TVL Q1 202122.70016.0232.2351.0154.442Startersregeling Q1 2021643822144TVL Q2 20214.5472.848874372825TVL Q3 20214.7763.079966453731TVL Q4 20219.1115.5111.9849601.616TVL Q1 20226.7824.2031.611910968Startersregeling Q4 2021704422134Startersregeling Q1 202243291054Totaal80.84553.00913.4395.15514.397 Het demissionair kabinet roept ondernemers met betalingsproblemen opom contact op te nemen met RVO of andere hulpverlenende instantieszoals de KvK, GeldFit Zakelijk of hun gemeente als schuldhulpverleningnodig is.3.4 Bezwaar en beroep Ondernemers kunnen in bezwaar of beroep gaan tegen de (verlenings- envaststellings) beslissing over de TVL-subsidie. De bezwaar- en beroepsaf-handeling is bij de TVL-regeling grotendeels afgerond. Tegen circa 3,3%van de TVL-besluiten (verlening en vaststelling) is bezwaar aangetekend.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 35 420, nr. 5407 Het aantal ingediende beroepschriften bedraagt 3.657 (0,4% van het aantalgenomen beslissingen10). Daarvan zijn 3.561 procedures afgerond bij hetCollege van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb). Tabel 3 geeft een naderinzicht in het aantal ingediende en afgeronde bezwaar- en beroepsproce-dures per TVL-regeling. Het CBb heeft in 5,8% van de gevallen deondernemer in het gelijk gesteld. RVO geeft uitvoering aan de uitsprakenvan het CBb en past, indien nodig, de beoordeling van de lopendesubsidieaanvragen en -vaststellingen, bezwaarzaken en beroepszakenhierop aan. De beroepszaken hebben vooral betrekking op de hoogte vanhet omzetverlies, het vestigingsvereiste, de startdatum van de onder-neming en de gehanteerde referentieperiode.Tabel 3: Bezwaar en beroep TVLTVL-periodeBezwaren ingediendBezwaren afgehandeldBeroepenIngediendBeroepenAfgehandeldTVL 13.6703.664416407TVL Q4 20206.5516.545710700TVL Q1 20217.7617.750777762Starters-regeling Q1 20212142146363TVL Q2 20213.9603.957555541TVL Q3 20212.1472.144344331TVL Q4 20212.8222.817393379TVL Q1 20221.9851.975337317Starters-regeling Q4 20211301302828Starters-regeling Q1 20221281283433Totaal29.36829.3243.6573.561 IV. Tot slot Met deze brief heb ik met uw Kamer de uitkomsten gedeeld van deevaluatie van de TOGS en TVL. Daarnaast hoop ik uw Kamer inzicht tehebben gegeven in de voortgang en monitoring van de TVL.De evaluaties zullen als input dienen voor de synthesestudie van de meestomvangrijke coronasteunmaatregelen.11 De doelen van deze synthese-studie zijn om overkoepelende lessen te identificeren voor de vormgevingvan steunpakketten bij toekomstige crises en om verantwoording af teleggen over de verleende coronasteun. De synthese maakt uitsluitendgebruik van bestaand materiaal, zoals evaluaties van individuelemaatregelen. Over het plan van aanpak is uw Kamer op 10 april 2024geïnformeerd.12RVO blijft bezig met de laatste fase van de TVL: het in goede banen leidenvan de terugbetalingen van de TVL en het afhandelen van bezwaar- enberoepsprocedures en de daaruit voortvloeiende (verlenings- envaststellings)beslissingen. Mochten zich in de verdere toekomst relevante10RVO heeft 885.654 (verlenings- en vaststellings) beslissingen genomen.11TOGS/TVL (EZ), NOW (SZW), de Tijdelijke overbrugging zelfstandige ondernemers (Tozo;SZW) en Bijzonder uitstel van betalen van belastingen van maart 2020 tot april 2022 (FIN).12Kamerstukken II 2023/24, 35 420, nr. 532.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 35 420, nr. 5408 ontwikkelingen inzake de afwikkeling van de TVL voordoen, dan zal ik uwKamer daarover informeren. Eventuele budgettaire bijstellingen op deTVL worden verwerkt in de jaarverslagen van EZ.De Minister van Economische Zaken,V.P.G. KarremansTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 35 420, nr. 5409