Nederlandse inzet VN Conferentie over de financiële crisis en de gevolgen voor ontwikkelingslanden

31371KredietcrisisNr.218BRIEFVANDEMINISTERVOORONTWIKKELINGSSAMENWER-KINGAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,18juni2009Van24totenmet26junivindtinNewYorkdeVN-conferentieThefinan-cialandeconomiccrisisanditsimpactondevelopmentplaats.MetdezebriefinformeerikumedenamensdeministervanFinanciënoverdeNederlandseinzetbijdezeconferentie.InleidingEind2008werdde«InternationalReviewConferenceonFinancingforDevelopment»(FfD)gehoudeninDoha,Qatar.Eénvandebelangrijkegeschilpuntentijdensdezeconferentiehadbetrekkingophetvoorstelomin2009eenvervolgteorganiseren.DeNederlandselijnindezediscussiewasdatvangrootbelangisdatnaastdeG8enG20ookdeVN,de«G192»,eenrolspeeltindetenemenmaatregelenomdecrisis,inhetbijzonderookvoorontwikkelingslanden,hethoofdtebieden.NederlandheeftindeslotfasevandeconferentienamensdeEUonderhandeld,metalsuitkomstdeafspraakdatmedio2009eenVN-conferentie«ophethoogsteniveau»wordtgehoudenoverdeeconomischecrisisendegevolgenervanvoorontwikkelingslanden.HierdoorheeftNederlandindebeslissendefaseeenduidelijkstempelkunnendrukkenopdeonder-handelingenendesuccesvolleuitkomstvandeconferentie.OokdeVSendeG77kondenhieruiteindelijkmeeinstemmen.DeVN-conferentievindtplaatsvan24totenmet26juniinNewYork.NamensNederlandzaldeMinistervoorOntwikkelingssamenwerkinghieraandeelnemen.Dezebriefgaatachtereenvolgensinophetvoorbereidingsproces,deontwikkelingenendeuitdagingenwaarvoorwestaanendebelangrijksteonderwerpenwaarovervolgensNederlandgoedeafsprakenmoetenwordengemaakt.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1326280809tkkst31371-218ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31371,nr.2181 VoorbereidingsprocesTervoorbereidingopdezeconferentieheeftdevoorzittervandeAlge-meneVergaderingvandeVNdeCommissiononExpertsofthePresidentoftheUNGeneralAssemblyonReformsoftheInternationalMonetaryandFinancialSystem,onderleidingvanvoormaligChiefEconomistvandeWereldbankenNobelprijswinnaarEconomieJosephStiglitz,ingesteld.Ikhebtweekeeralswaarnemerdeelgenomenaanvergaderingenvandecommissie.Delaatstevergaderingvandecommissieheeftmediomei,opmijnuitnodiging,inNederlandplaatsgevonden,waarbijenmargeookeendiscussiemetvertegenwoordigersuitdiverseEuropeselandenisgevoerd.DevoorstellenvandeStiglitzCommissiebenadrukkenvooraldeconsequentiesvandecrisisvoorontwikkelingslandenendenoodzaakvanmeerstructurelelangetermijnoplossingen.DevoorzittervandeAVVNheeftmijgevraagdomalsSpecialEnvoyvoordeconferentieoptetreden.Ditgezantschapbehelsteenactieverolbijdevoorbereidingvandeconferentieenmogelijkookbijdeconferentiezelf,metbetrekkingtotzoweldeinhoudalstothetproces.IkhebditverzoekaanvaardmetalsbelangrijksteoverwegingdateenbruggeslagenkanendienttewordentussendeG20-topbijeenkomstenendeVN.VoorderedactievanhetOutcomeDocumentzijndoordevoorzittervandeAVVNtweeco-facilitatorenaangewezen,waaronderdeNederlandsePermanenteVertegenwoordigerbijdeVN.Dehuidigeeconomischecrisistreftvrijwelallelanden.InG20-verband,metbetrokkenheidvanNederland,zijnmaatregelenafgesprokenomdecrisishethoofdtebieden.DepositievanhetIMFisversterktenerzijnstimuleringsmaatregelenafgesproken.DeVN-conferentieiseenkansomdegehelewereldgemeenschaptebetrekkenbijhetbestrijdenvandehuidigecrisisenhetvoorkomenvaneennieuwe.Defocusligthierbijbijontwikkelingsvraagstukken.MijnrolalsSpecialEnvoybiedtkansenomalsbruggenbouwerdeverschillendestromingenbijelkaartebrengenenomtotheldereafsprakentekomen,ookoverdefollowupvandezeconfe-rentie.PrioriteitenNudeparticulieregeldstromennaarontwikkelingslandenopdrogen,dehandelafneemtendeinvesteringenteruglopen,isondersteuningvanontwikkelingslandenbelangrijkerdanooit.DeNederlandseinzetvoordeconferentieisdanookindeeersteplaatsgerichtophetherbevestigenenwaarmogelijkuitbreidenvandehulp-toezeggingen.Nederlandstreeftnaareenzoconcreetmogelijketeksthieroverindeslotverklaringvandeconferentie.Indiverseinternationaleforawordtaangedrongenopeenbevorderingvantransparantieeninformatie-uitwisselingopbelastinggebiedwatgeleidheefttotconcreteenpositievestappen.Belastingontduikingschaadtnietalleenontwikkeldelandenmaarookdeontwikkelingslanden.Viasamenwerkingmetandereinternationaleinstellingen,bijvoorbeeldbinnenhetGlobalTaxNetwork,endeelnameaanhetnieuweGlobalForumonTransparencyandExchangeofInformationkaneendialoogwordengevoerddietotverbeterdesamenwerkingleidtwaarbijkrachtigeneffectiefkanwordenopgetredentegenbelastingontwijking.OokopditgebiedstreeftNederlandnaarconcreteafsprakenindeslottekstvandeconferentie.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31371,nr.2182 Versterkingvandeinternationalefinanciëleinstituties,verdientdevoor-keurbovenhetoprichtenvannieuwekredietfaciliteiten,mitsdeafsprakeninG20-verbandinvoldoendematetengoedekomenaanontwikkelings-landen.OntwikkelingslandenzoudenvoortsdemogelijkheidmoetenkrijgenomhetbestaandeDebtSustainabilityFrameworkzoflexibelmogelijktegebruikenenindienmogelijkennodigleningenteverkrijgen.Toezeggingenvoorversneldeschuldkwijtscheldingmoetenwordennage-komen;ontwikkelingslandenkunnendezeextraruimtenumeerdanooitgebruiken.InstitutioneleonderwerpenDehuidigecrisisheeftgebrekenaangetoondinhetmondialeeconomi-scheenfinanciëlesysteem,metnamevoordearmstelanden.Ditbiedtechterookkansen:eriseenmomentumontstaanvoorhethervormenvanbestaandeinstitutiesenvoorherijkingvanverhoudingentusseninstitu-ties.Geletophettijdstipenhetfeitdatallelandenvertegenwoordigdzijn,isdeuitkomstvandeconferentieinNewYorkbelangrijkvoordepositievanontwikkelingslandeninhetinternationalespeelveld.HetisdanooknietvoornietsdatwordtverwachtdatdezeinstitutioneleonderwerpendeonderhandelingeninNewYorkmedezullenbeïnvloeden.DeCommissieStiglitzheefthieroverinteressanteenbelangwekkendevoorstellengedaan,waarbijonderscheidwordtgemaakttusseninitia-tievendieopkortetermijnkunnenwordengenomenen,meerstrategisch,aanbevelingenvoordelangetermijn.Voorbeeldenzijnhetformulerenvanoptiesvooreennieuwmondiaalreservesysteem,hettegengaanvan(financieel)protectionismeendehervormingvandeWereldbankenhetIMF.OndermeerdoordeaanbevelingenvandeCommissieStiglitzcirculerenervoorstellenvoordeoprichtingvaneenVN-RaadopEconomischgebied,meteenuitgebreidmandaat.DaarnaastwordtgesprokenoverhetopenhoudenvandeconferentiemiddelshetinhetlevenroepenvanpolitiekeenambtelijkeVN-werkgroepenwaarineconomischeonder-werpenverderwordenuitgewerkt.Nederlandisvanmeningdatdehuidigemondialeproblemeneenmultila-teraleoplossingvergen.Eriseenmomentumontstaanvooreengrondigeverbeteringvanhetmultilateralesysteem,zoweluitoogpuntvanlegitimi-teitalsvaneffectiviteit.Verderefragmentatievanhetmondialefinanciëleeneconomischesysteemvermindertdeslagvaardigheid,diejuistnucruciaalisinhetbijzonderookvoordearmstelanden.DaarnaastdienendeVN-organisatiesdieactiefzijninontwikkelingslandenbetersamentewerken;hetOneUN-initiatiefmoetwereldwijdversneldwordeninge-voerd.NederlanddenktinditverbandookaaneenhervormingvandeECOSOC.Tijdensdeconferentiezoudithervormingsproceseenaanvangmoetennemen.HierbijzoueenPanelofExpertseennuttige,adviserenderolkunnenspelen,waarbijtevenseenlinkwordtgelegdmetdeklimaat-envoedselcrisis.DitpanelzouookdeopdrachtkunnenkrijgenadviesuittebrengenoverdezehervormingvanECOSOCenovermogelijkeverbete-ringeninderelatiestussendeVNenerzijdsendeWereldbankenhetIMFanderzijds.LegitimiteitIMFenWereldbankOpdeVN-conferentiezalookgesprokenwordenoverdemachtsverhou-dingenbinnenIMFenWereldbank.Dezeinstellingendiebijdebestrijdingvandemondialeeconomischecrisiseencentralerolhebbengekregen,moeteneffectiefenrelevantblijven,waarbijdelegitimiteitverdermoetTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31371,nr.2183 wordenvergroot.Hervormingvandezeinstellingenmetbetrokkenheidvandegehelewereldgemeenschapisnodig.DeVN-conferentiekaninditverbandeennuttigerolvervullendooreenoproeptedoentotversterkingvandelegitimiteitbinnenIMFenWereldbank.Hetisvervolgensaandelandendielidzijnvanbeideinstellingenomditverderconcreetuittewerken.SlotNederlandneemt,metdebetrokkenheidbijhetwerkvandecommissieStiglitz,deco-facilitator-rolvandeNederlandsePVinNewYorkenmetmijnrolalsSpecialEnvoyvandeVoorzittervandeAlgemeneVergaderingvoordezeconferentie,zijnverantwoordelijkheid.Hetwordtgewaardeerddatwijeen«brugfunctie»kunnenvervullentussendeG20ende(andere)ontwikkelingslanden.Hetbelangvandeconferentievoorontwikkelings-landen,enuiteindelijkookvooronszelf,rechtvaardigtdit.Ikhebdeambitieomookop24totenmet26juniinNewYorkmijnbijdrageteleverenteneindedeconferentietoteensuccestemaken.MedenamensdeministervanFinanciën,DeministervoorOntwikkelingssamenwerking,A.G.KoendersTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31371,nr.2184