Startbeslissing integrale MIRT-verkenning A2/N2, Brainportlijn en Noordwestelijke ontsluiting Brainportregio Eindhoven

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 600 AVaststelling van de begrotingsstaat van hetMobiliteitsfonds voor het jaar 2025Nr. 61 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 mei 2025Hierbij deel ik uw Kamer mee dat ik start met de MIRT-verkenning naar deA2/N2 aan de westzijde van de Brainportregio Eindhoven. Op 10 april jl.heeft bestuurlijk overleg plaatsgevonden met de provincie Noord Brabanten de gemeenten Best, Eindhoven, Oirschot en Veldhoven waar akkoord isbereikt over de startbeslissing van de integrale MIRT-verkenning A2/N2,Brainportlijn en Noordwestelijke ontsluiting van de BrainportregioEindhoven.De verkenningen naar de Brainportlijn en de Noordwestelijke ontsluitingworden regionaal opgepakt, de verkenning naar de A2/N2 is eenMIRT-verkenning onder mijn verantwoordelijkheid.Via deze brief informeer ik uw Kamer over de achtergrond van de afspraakom met deze verkenningen te starten, schets ik de opgaven in het gebied,ga ik in op de financiën en zet ik de vervolgstappen uiteen.BeethovenconvenantOm ervoor te zorgen dat Nederland een aantrekkelijke vestigingsplaatsblijft voor microchipsector en zijn toeleveranciers heeft het vorige kabinetin het Beethovenconvenant1 afspraken gemaakt op het gebied vanonderwijs, kennis en ruimtelijke infrastructuur (waaronder mobiliteit).Voor mobiliteit is er in totaal voor € 1 miljard aan maatregelen overeenge-komen. € 503 miljoen daarvan is bestemd voor de aanpak van hetHoofdwegennet A2/N2, inclusief de Brainportlijn en Noordwestelijkeontsluiting van de Brainportregio. In het Bestuurlijk Overleg (BO) MIRT1Convenant Rijk en regio investeringen in ondernemingsklimaat microchipsector (28 maart2024), geraadpleegd via file kst-36600-A-61ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 A, nr. 611 20242 heb ik met de regionale bestuurders afgesproken in 2025 hiervoordeze verkenning te starten.Om de verkenning formeel te starten is een MIRT-startbeslissing nodig.Deze wordt gepubliceerd samen met een kennisgeving voornemen enparticipatie3 en een concept participatieplan4. Hiermee geef ik invullingaan de afspraken die in het Beethovenconvenant en tijdens het BO MIRTzijn gemaakt.Brainportregio EindhovenDe economische groei in de Brainportregio Eindhoven ligt bovenge-middeld hoog. De groei en behoefte aan talent en arbeidspotentieelvragen meer woningen en leidt tot verdere verstedelijking: meer wonen,werken en voorzieningen. Dit legt een grote druk op het mobiliteits-systeem en de infrastructuur.De groei manifesteert zich vooral op economische toplocaties aan dewestzijde van de Brainportregio Eindhoven langs de wegenstructuurA2/N2 en is gekoppeld aan de microchipsector. Het gaat om uitbreiding engroei van bedrijven als ASML en NXP en de toeleverende bedrijven in dehightech industrie, in het bijzonder op de locaties De Run in Veldhoven(zuidwesten van de regio) en de Brainport Industries Campus (BIC)(noordwesten van de regio). In dit gebied zijn bestaande bedrijvenclusterszoals op de Hightechcampus (HTCE), Philips Healthcare Best, Westfields inOirschot en rond Eindhoven Airport. Kortom, aan de westzijde van deBrianportregio Eindhoven komen veel opgaven samen.Opgave A2/N2Van oudsher speelt de auto een belangrijke rol bij verplaatsingen in ditdeel van Nederland. Dat zorgt ervoor dat er op dit moment al sprake isvan vertraging op de wegen in de Brainportregio Eindhoven5. Met deverwachte groei neemt deze vertraging – zonder ingrijpen – verder toe. Demeeste vertraging rondom de Brainportregio Eindhoven is te vinden opde Randweg A2/N2 aan de westzijde. De A2 heeft daarnaast een belang-rijke functie voor het doorgaande verkeer dat via de regio Eindhoven rijdt.Eerdere onderzoeken6 wijzen uit dat ook met de inzet op een mobiliteits-transitie er een opgave blijft op de Randweg A2/N2 en dat het gezien deopgaven voor de hand ligt te starten met het aanpakken van de westzijdevan de Randweg.Opgave BrainportlijnNaast inzet op bereikbaarheid per auto is de bereikbaarheid van dewestzijde van de Brainportregio met het openbaar vervoer (OV) een puntvan aandacht. Het OV-netwerk biedt onvoldoende kwaliteit en capaciteitom de enorme mobiliteitsgroei op de economische toplocaties op tevangen. Het ontbreekt aan een rechtstreekse en snelle OV-verbindingen2Afsprakenlijst Bestuurlijke Overleggen MIRT 2024, p.12. Bijlage bij Kamerstuk 36 600 A, nr. 16.3De kennisgeving voornemen en participatie wordt gepubliceerd in de Staatscourant. Hiermeekondig ik de start van de verkenning aan.4In het conceptparticipatieplan zet ik in hoofdlijnen uiteen hoe ik belanghebbenden betrek bij deMIRT-verkenning. Belanghebbenden kunnen op dit plan een zienswijze indienen.5De vertraging op de westzijde van de Randweg Eindhoven A2/N2 bedroeg in 2023 tussen de250 en 500 voertuigverliesuren op een gemiddelde werkdag. Rijkswaterstaat (2024).Rapportage Rijkswegennet 2023, pdf6Het gaat om: Studio Bereikbaar (2021). Netwerkstrategie HWN/OWN Eindhoven. Eindrap-portage en Studio Bereikbaar (2024). Actualisatie netwerkstrategie HWN-OWN A2/N2Eindhoven.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 A, nr. 612 van noord naar zuid aan de westzijde van de Brainportregio. Busverbin-dingen rond Eindhoven verlopen op dit moment van en naar het centraalstation van Eindhoven en enkele lijnen via station Best, waardoor eenoverstap of omreis nodig is om werklocaties aan de westzijde te bereiken.De ambitie is de ontwikkeling van een Brainportlijn met een HoogwaardigOpenbaar Vervoer (HOV)-tracé aan de westzijde van de Brainportregiowaarlangs verschillende OV-lijnen rijden. Dit bij voorkeur via vrij liggendebusbanen voor een snelle verbinding naar de economische toplocaties.Uit eerder onderzoek7 is een studievariant naar voren gekomen met eenkerncorridor met vrij liggende infrastructuur op een gedeelte van deRijkswegen A2/N2.Opgave Noordwestelijke ontsluitingDe wegontsluiting Brainportregio Noordwest gaat om het onderliggendwegennet (OWN). Brainportregio Noordwest is het concentratiegebiedvan nieuwe ontwikkelingen: de ontwikkeling van een hub om autoverkeerrichting Randweg op te vangen, de ontsluiting van het gebied via deBrainportlijn, een nog te ontwikkelen locatie voor ASML op de BrainportIndustries Campus en al bestaande clusters van economische activiteiten.Een belangrijk element hierin is de verbreding van de onderdoorgangonder de A58 tussen Eindhoven en Tilburg (tunnel Erica).FinanciënIn het Beethovenconvenant is € 503 miljoen beschikbaar gesteld voor alledrie de onderdelen van de integrale MIRT-verkenning. In onderstaandetabel is weergegeven welk gedeelte het Rijk en welk gedeelte de regiobijdraagt. Het grootste gedeelte van het totale bedrag: € 309 miljoen, isgereserveerd voor de A2/N2. Voor de Brainportlijn is € 129 miljoengereserveerd en voor de Noordwestelijke ontsluiting € 65 miljoen.Tabel 1: budget voor opgaven westzijde Brainportregio.totaalRijkRegioHWN/OWN N2/A2 inclusief Brainportlijn en NWontsluiting50341588Waarvan A2/N23093090 Tijdens een eerstvolgend begrotingsmoment zal de reservering van€ 415 miljoen voor de A2/N2 inclusief Brainportlijn en Noordwestelijkeontsluiting overgeboekt worden van artikel 11.03 (reserveringen) naarartikel 11.01 (verkenningen) op het Mobiliteitsfonds.Het projectbudget voor de MIRT-verkenning A2/N2 bedraagt op ditmoment € 309 miljoen. Het restant van de Rijksreservering is beschikbaarvoor de Brainportlijn en Noordwestelijke ontsluiting.Het projectbudget voor de MIRT-verkenning A2/N2 is voor de uitvoeringvan het gehele project en betreft (studie)kosten voor de MIRT-verkenningen daaropvolgende MIRT-fasen. Bij het nemen van een voorkeursbesluitaan het eind van de verkenning zal het taakstellend budget definitiefworden vastgesteld. De verkenning dient om nut en noodzaak nader teonderbouwen en om een voorkeursalternatief vast te stellen. Hetuitgangspunt is dat de oplossing sober, doelmatig en toekomstbestendigis. Als blijkt dat het beschikbare budget onvoldoende is om alle bedachtemaatregelen te financieren en andere partijen geen ruimte hebben om7Keypoint (2023). Ontwerpstudie tangent Brainportlijn.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 A, nr. 613 extra budget beschikbaar te stellen dan zullen scherpe keuzes noodzakelijkzijn. Indien dit zich voordoet dan treden Rijk en regio hierover met elkaarin overleg.Verbondenheid trajectenOmdat het hier gaat om de verkenning van drie trajecten die nauw metelkaar verbonden zijn, is het mogelijk dat de uitkomsten van de regionaleverkenningen naar de Brainportlijn en de Noordwestelijke ontsluitinginvloed hebben op de uitkomsten van de MIRT-verkenning A2/N2 enandersom. Rijk en regio hebben een gezamenlijke governance ingerichtom de trajecten in samenhang met elkaar te kunnen behandelen en daarbeslissingen over te nemen.StikstofVoor de uiteindelijke realisatie van de trajecten van belang dat erstikstofruimte beschikbaar is om voor een vergunning in aanmerking tekomen. De verkenning geeft inzicht in de stikstofruimte die nodig is voorrealisatie van de voorkeursvariant. In het Beethovenconvenant hebbenpartijen afgesproken zich hier gezamenlijk voor in te zetten. Vanuit het Rijkis hiervoor de ministeriële commissie Economie en Natuurherstelopgericht, waar ik zitting in neem. Deze commissie heeft als doel om opkorte termijn een concreet programma uit te werken om Nederland vanhet slot te halen en perspectief te bieden aan sectoren die zijn geraaktdoor de rechterlijke uitspraken.Voorziene planning MIRT-verkenning A2/N2De MIRT-verkenning naar de A2/N2 is met de publicatie van de kennis-geving voornemen en participatie, het conceptparticipatieplan en destartbeslissing formeel gestart. De verwachting is dat er eind 2026 eenvoorkeursbeslissing genomen kan worden. Om deze voorkeursbeslissingte kunnen nemen is het noodzakelijk dat ook de regionale verkenningendan afgerond zijn. De verwachting is dat dit het geval is.Tot slotDe startbeslissing markeert een belangrijke mijlpaal. Hiermee zet ik eenstap om naar een bereikbare en leefbare Brainportregio Eindhoven, ook inde toekomst. Een regio die erg belangrijk is voor ons land. De goedesamenwerking met deze regio zet ik graag voort in de uitwerking van onzegezamenlijke plannen.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,B. MadlenerTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 600 A, nr. 614