Nieuwe beleidsuitgaven Economische Zaken 2026

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 800 XIIIVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Economische Zaken (XIII) voorhet jaar 2026Nr. 3 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 16 september 2025Middels deze brief informeer ik u over de nieuwe beleidsuitgaven in deOntwerpbegroting 2026 van het Ministerie van Economische Zaken.In de bijlage zijn alleen uitgaven voor 2026 opgenomen, omdat alleendeze uitgaven ingevolge artikel 105 van de Grondwet ter autorisatie aanhet parlement worden voorgelegd. Het betreffen kasuitgaven op debeleidsartikelen van nieuw beleid of significante aanvullingen op lopendbeleid waarover sinds de 1e suppletoire begroting van EZ door het kabinetis besloten. In beginsel geldt voor deze onderwerpen dat deze zondertijdige autorisatie niet tot rechtmatige besteding kunnen komen, ofwel erhier niet rechtmatig een verplichting voor kan worden aangegaan.Begroting Nationaal Groeifonds (NGF)Vanaf de NGF-begroting worden geen daadwerkelijke uitgaven gedaan.Hierdoor kunnen er op de NGF-begroting geen onrechtmatighedenvoordoen als gevolg van eventueel uitgestelde behandeling. Wel vindener verschillende overhevelingen plaats naar de departementale begro-tingen van OCW, VWS en EZ. Het gaat echter om overhevelingen vaneerder voorwaardelijk toegekende middelen voor reeds bestaandeprojecten, waarmee dit wordt beschouwd als lopend beleid.De Minister van Economische Zaken,V.P.G. Karremans kst-36800-XIII-3ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 XIII, nr. 31 OVERZICHT NIEUWE BELEIDSUITGAVEN EZ-BEGROTING 2026In de tabel staan de kasuitgaven op de beleidsartikelen van nieuw beleidof significante aanvullingen op lopend beleid waarover sinds de1e suppletoire begroting van EZ over 2025 door het kabinet is besloten. Inhet overzicht zijn geen wijzigingen van lopend beleid opgenomen, zoalsde uitgekeerde loon- en prijsbijstelling of het verevenen van mee- entegenvallers. Ook zijn significante budgetverlagingen buiten beschouwinggelaten, bijvoorbeeld als gevolg van invulling van de bij Voorjaarsnotaopgelegde EZ-specifieke subsidietaakstelling van € 25 mln.Nieuwe beleidsuitgaven 2026 (bedrag x € 1.000)ArtikelKas1) (PEGA – )AI-fabriek142.0972) Onderzoek en opdrachten11.3003) IPCEI Advanced Semiconductor Technologies2/304) European Tech Champions Initiative (ETCI)3200.0005) Overhevelingen Nationaal Groeifonds (NGF)1/2/4058.144 1) (PEGA – )AI-fabriekBetreft middelen voor de realisatie van een nationale AI-fabriek ombedrijven en onderzoekers gebruik te kunnen laten maken van rekenkrachtbij een AI-supercomputer, expertise en data. Dit vergroot de basis voorkennis, innovatie en talent voor de verantwoorde toepassing van AI in hetbedrijfsleven, de wetenschap, het onderwijs en de overheid en draagt bijaan de concurrentiepositie van Nederland en Europa. Het gros van deverplichting wordt al in 2025 aangegaan, alsook een klein deel van debeoogde uitgaven. Tijdige autorisatie van de Suppletoire BegrotingSeptember (SBS) zal er daarom voor zorgen dat dit bij start van hetbegrotingsjaar 2026 als lopend beleid kan worden beschouwd en deuitgaven voor verdere realisatie van de AI-fabriek in 2026 ook zondertijdige autorisatie van de Ontwerpbegroting gedaan kunnen worden, warehet met enige terughoudendheid. Bij tijdige autorisatie van de SBS lijkende gevolgen van een eventuele latere behandeling van de Ontwerpbe-groting voor deze uitgave dus beperkt. Toch benoem ik de uitgaven voorde AI-fabriek in 2026 ook hier, omdat op moment van schrijven nog niet isingestemd met de SBS.2) Onderzoek en opdrachtenBetreft middelen voor de voorbereidingen van het toezicht op en deuitvoering van de Europese Gigabit Infrastructure Act (GIA). De GIA heeftals hoofddoel de toenemende digitale connectiviteitsbehoefte in de EUtegemoet te komen door bij te dragen aan de kostenefficiënte en tijdigeuitrol van netwerken met zeer hoge capaciteit (zoals glasvezel en 5G).Zonder tijdige autorisatie kunnen de voorbereidingen vertraging oplopen.3) IPCEI Advanced Semiconductor TechnologiesVoor Nederlandse deelname aan het Important Project of CommonEuropean Interest (IPCEI) gericht op Advanced SemiconductorTechnologies (AST) is € 230 mln beschikbaar gesteld. Onder de vlag vanIPCEI AST wordt het innovatieve MKB (inclusief startups en scale-ups) deruimte gegeven om ook met kleinere projecten mee te doen. Hiermeewordt onderzoek, ontwikkeling, en eerste toepassing in een productieom-geving van nieuwe generaties halfgeleiders, ontwerptechnieken,productietechnologieën en toepassingen ondersteunt. Het initiatiefbevordert de samenwerking tussen verschillende Europese landen omBIJLAGETweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 XIII, nr. 32 gezamenlijk complexe technologische uitdagingen aan te pakken met alsdoel versterking van de industriële infrastructuur in Europa. De uitgavenhiervoor zijn voorzien in 2027 en verder, maar voor Nederlandsedeelname zal in 2026 voor € 230 mln verplichtingen moeten wordenaangegaan. Zonder (tijdige) autorisatie kunnen de verplichtingen aan dedeelnemende projecten niet worden aangegaan in samenspraak met deEuropese Commissie en andere lidstaten en kan Nederland als trekker vandeze IPCEI een vertragende factor zijn in het tijdig van start gaan van dezeIPCEI.4) European Tech Champions Initiative (ETCI)Betreft middelen voor Nederlandse deelname aan het European TechChampions Initiative (ETCI). ETCI heeft als doel het vergroten van deslagkracht van Europese risicokapitaalfondsen, waardoor Europeseinnovatieve scale-ups minder afhankelijk worden van niet-Europeesrisicokapitaal. Na de positieve ervaringen van ETCI1.0, waar Nederlandsinds 2023 aan deelneemt voor in totaal € 100 mln, wordt de Nederlandseinzet gecontinueerd. Daarvoor is € 200 mln beschikbaar gesteld om deelte nemen aan ETCI2.0. Het betreft een saldo-neutrale uitgave welke optermijn revolveert. Tijdige inschrijving voor ETCI2.0 geeft Nederlandsterkere inspraak bij de vormgeving van ETCI2.0. Bovendien zal het fondsin 2026 private investeerders aantrekken. De publieke bijdrage vormthiervoor de noodzakelijke basis. Zo wordt een gat tussen ETCI1.0 en 2.0voorkomen en blijven continuïteit en vertrouwen in de markt gewaar-borgd.5) Overhevelingen Nationaal Groeifonds (NGF)Vanaf de NGF-begroting vinden overhevelingen plaats naar EZ, OCW enVWS voor in totaal zes NGF-projecten. In de tabel betreft het de middelendie worden overgeheveld naar de EZ-begroting voor de projectenOncode-PACT en PhotonDelta, en NGF-uitvoeringskosten. Gegeven designificante omvang benoem ik de overheveling in deze brief, maar hetgaat om overheveling van eerder voorwaardelijk toegekende middelenvoor reeds bestaande projecten, waarmee dit wordt beschouwd alslopend beleid.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 XIII, nr. 33