Nota naar aanleiding van het verslag

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202436 541Wijziging van de Tabaks- en rookwarenwet inverband met de invoering van eenregistratieplicht voor verkooppunten vantabaksproducten en aanverwante productenNr. 6 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 4 september 2024 Ik heb met interesse kennisgenomen van de vragen en opmerkingen vande leden van de fracties van PVV, GroenLinks-PvdA, VVD, NSC, D66, BBB,CDA, SP en SGP. Hieronder vindt u de beantwoording van de gesteldevragen waarbij de volgorde van het verslag wordt aangehouden.I. Algemeen deel De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de Wijzigingvan de Tabaks- en rookwarenwet in verband met de invoering van eenregistratieplicht voor verkooppunten van tabaksproducten en aanver-wante producten en hebben daarover nog enkele vragen en opmerkingen.De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie hebben kennisgenomen vanhet Wetgevingsrapport Wijziging van de Tabaks- en rookwarenwet inverband met de invoering van een registratieplicht voor verkooppuntenvan tabaksproducten en aanverwante producten» en hebben daarovernog enkele opmerkingen en vragen.De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de Wijzigingvan de Tabaks- en rookwarenwet in verband met de invoering van eenregistratieplicht voor verkooppunten van tabaksproducten en aanver-wante producten. Zij hebben hierbij nog enkele vragen.De leden van de NSC-fractie hebben kennisgenomen van de wijzigingvan de Tabaks- en rookwarenwet in verband met de invoering van eenregistratieplicht. De leden van de NSC-fractie hebben hierover nog eenaantal vragen en opmerkingen aan de regering.De leden van de D66-fractie hebben met interesse de wijziging van detabaks- en rookwarenwet in verband met de registratieplicht voorverkooppunten gelezen. De leden van de D66-fractie vinden het een goedezaak dat er weer een stap wordt genomen om toe te werken naar eenrookvrije generatie. Het is daarbij van belang dat de maatregelen effectiefzijn. Daartoe hebben de leden van de D66-fractie nog enkele vragen. kst-36541-6ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 61 De leden van de BBB-fractie hebben kennisgenomen van de Wijzigingvan de Tabaks- en rookwarenwet in verband met de invoering van eenregistratieplicht voor verkooppunten van tabaksproducten en aanver-wante producten. De leden hebben de volgende vragen aan de regering.De leden van de CDA-fractie hebben met interesse kennisgenomen vanhet wetsvoorstel. De leden van de CDA-fractie ondersteunen de doelstel-lingen uit het Nationaal Preventieakkoord richting een rookvrije generatiein 2040 en maken zich zorgen dat deze doelen uit zicht raken. Onderhavigewetsvoorstel is daarom des te meer een nuttige en noodzakelijke stap. Deleden van de CDA-fractie hebben nog enkele vragen.De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstelvoor de Wijziging van de Tabaks- en rookwarenwet in verband met deinvoering van een registratieplicht voor verkooppunten van tabakspro-ducten en aanverwante producten. Zij hebben hier nog enkele vragen enopmerkingen over.1. Inleiding De leden van de PVV-fractie lezen dat het RIVM heeft geconcludeerddat een samenhangend pakket van maatregelen dat onder andere bestaatuit een forse accijnsverhoging, een uitstalverbod, neutrale verpakkingen,uitbreiding van het reclameverbod, uitbreiding van het rookverbod en hetverminderen van het aantal verkooppunten in combinatie met intensievecampagnes nodig is om deze doelstelling voor de doelgroepen jongerenen volwassenen te behalen. Kan de regering de effectiviteit per afzonder-lijke maatregelen aangeven? Zo nee, waarom niet?Het RIVM heeft de effectiviteit van deze maatregelen onderzocht op basisvan de wetenschappelijke literatuur en opinies van experts.1 Het RIVMheeft realistische en optimistische waarden bepaald. Hieronder worden derealistische waarden voor volwassenen gegeven en voor de anderewaarden verwijs ik u naar het rapport. Bij accijnsverhogingen op tabakgaat het RIVM ervan uit dat bij een prijsstijging van 1% de verkoop vanrookwaren (tabaksproducten en aanverwante producten) 0,4% daaltwaarbij het aantal volwassen rokers met 0,2% daalt. Het uitstalverbodleidt volgens het RIVM tot een extra daling in het aantal rokers van 1,13%per jaar. Het uitstalverbod is onderdeel van het reclameverbod. Het RIVMheeft in deze studie niet de effectiviteit van het bredere reclameverbodbepaald. Het Trimbos-instituut concludeerde dat het verbieden vantabaksreclame bij verkooppunten een positief effect zal hebben oprookgedrag onder jongeren.2 Het RIVM leidde verder af dat neutraleverpakkingen leiden tot een daling van het aantal rokers van 0,37% in eenperiode van drie jaar. Verder gaat het RIVM ervan uit dat rookvrije(kind)omgevingen leiden tot een afname van 0,12%. Een verminderingvan het aantal verkooppunten leidt tot 0,5% minder volwassen rokers. Bijtabaksautomaten wordt ervan uitgegaan dat 10% minder automaten leidttot 0,25% minder volwassen rokers. Tot slot concludeert het Trimbos-instituut dat campagnes via massamedia kunnen leiden tot minder rokers,een toename in stoppen met roken, verhoogde intenties om te stoppenmet roken, een toename van zoeken naar hulp bij stoppen met roken eneen afname van tabaksconsumptie.2 Het RIVM heeft het effect van1RIVM, 2023. Doorrekening impact Nationaal Preventieakkoord: deelakkoord roken. Beschikbaarvia: https://www.rivm.nl/publicaties/doorrekening-impact-nationaal-preventieakkoord-deelakkoord-roken-worden-ambities-voor2Trimbos, 2022. Effectiviteit van het Nederlands tabaksontmoedigingsbeleid. Beschikbaar via:https://www.trimbos.nl/aanbod/webwinkel/af1989-effectiviteit-van-nederlands-tabaksontmoedigingsbeleid/Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 62 campagnes niet meegenomen in de berekeningen omdat campagnes alsinds lange tijd deel uitmaken van het beleid en campagnes sinds 2018niet verder zijn geïntensiveerd.De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie hebben bij de voorliggendewetswijziging gekeken naar wat deze beoogt bij te dragen aan dedoelstelling dat in 2040 geen jongere meer rookt en nog maximaal 5% vande volwassenen, en deze doelstelling als graadmeter voor de beoogdeeffectiviteit van het wetsvoorstel genomen. Omdat het wetsvoorstel niettot doel heeft het aantal verkooppunten te verminderen, is in het kadervan dit wetsvoorstel niet bezien of de maatregelen die hiertoe welstrekken al dan niet effectief zijn.Kan de regering nader ingaan op de vraag of de registratieplicht en hetverkoopverbod voldoende effectief zullen zijn in het verminderen van deverkooppunten en of er geen andere meer effectieve maatregelendenkbaar zijn (zoals vergunningplicht)?Het voorliggende wetsvoorstel is geen maatregel gericht op het vermin-deren van de verkooppunten, maar heeft tot doel het toezicht op denaleving van de geldende regelgeving voor tabaksproducten en aanver-wante producten te faciliteren en het aantal en soort tabaksverkooppuntenna inwerkingtreding van de wijziging van het Tabaks- en rookwarenbe-sluit, waarmee een verbod op de verkoop van tabaksproducten enaanverwante producten in supermarkten en in horeca-inrichtingen wordtingevoerd3, nauwkeurig te kunnen monitoren. Op de daadwerkelijkevermindering van verkooppunten wordt ingezet door middel van anderewettelijke maatregelen.De leden van de NSC-fractie stellen dat de oorspronkelijke beoogdeingangsdatum van deze wetgeving 1 juli 2024 was, tegelijk met het ingaanvan het verkoopverbod tabak in supermarkten. Op die manier zou goedgemonitord kunnen worden hoe het aantal tabaksverkooppunten zich zouontwikkelen als gevolg van de ingang van genoemd verbod. De leden vande NSC-fractie vragen hoe de regering zicht wil houden op de ontwik-keling in het aantal tabaksverkooppunten tussen 1 juli 2024 en het ingaanvan deze wetgeving? Deelt de regering de zorg dat de periode tussen1 januari en 31 december 2024 juist de periode is waarin nieuwe tabaks-verkooppunten zullen ontstaan?De regering deelt deze zorg. Het is dan ook belangrijk dat onderhavigwetsvoorstel, die voorziet in een registratieplicht voor verkooppunten vantabaksproducten en aanverwante producten, spoedig in werking kantreden. Tot die tijd zullen ontwikkelingen in het aantal verkooppuntengrofmazig bij worden gehouden met Locatus-data en door cijfers overspeciaalzaken die zich bij de NVWA registreren als verkooppunt dat alleentabaks- en aanverwante producten, kranten en loten verkoopt en daarmeeniet aan het uitstalverbod hoeft te voldoen.De leden van de CDA-fractie verwijzen ten eerste naar aangenomen demotie-Kuik (32 793, nr. 658), waarin de regering is verzocht een vergunnin-genstelsel voor verkooppunten van tabak uit te werken. Zo’n vergunning-stelsel zou een registratieplicht overbodig maken, terwijl het extravoordeel van een vergunningsplicht is dat dit gemeenten handvattenbiedt het aantal verkooppunten bijvoorbeeld in kwetsbare wijken temaximeren. De leden van de CDA-fractie ontvangen hierop graag een3Besluit van 10 april 2024, houdende wijziging van het Tabaks- en rookwarenbesluit in verbandmet het verbieden van de verkoop van tabaksproducten en aanverwante producten insupermarkten en horeca-inrichtingen, Stb. 2024, 89.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 63 reactie van de regering, mede naar aanleiding van de opmerking van deRaad van State over het overwegen van extra maatregelen om het aantalverkooppunten te beheersen.In de brief van mijn ambtsvoorganger van 25 oktober 20234 is uitgewerktwat nodig is om een vergunningstelsel in te voeren. In deze beant-woording hecht ik eraan te benadrukken dat de invoering van eenvergunningstelsel niet automatisch de mogelijkheid biedt tot hetmaximeren van verkooppunten per wijk. Als het vergunningenstelsel zozou worden ingericht dat bestaande verkooppunten een vergunningzouden krijgen en deze vergunning niet beschikbaar is voor nieuweverkooppunten, dan worden de bestaande verkooppunten, zoals ineerdergenoemde brief aangegeven, onevenredig bevoordeeld door hetvoor nieuwkomers onmogelijk te maken tot de markt toe te treden. Dit isin strijd met de Dienstenrichtlijn.5 De verdeling van deze schaarse rechtendient op een eerlijke en transparante manier te geschieden, waarbij allegegadigden (periodiek) evenveel kans maken. Met het oog op dezeuitgangspunten is het mijn inschatting dat het categorisch uitsluiten vannieuwe verkooppunten juridisch onmogelijk is. Als het vergunningen-stelsel zo zou worden ingericht dat bestaande verkooppunten en nieuweverkooppunten een gelijke kans op het verkrijgen van een vergunningzouden hebben, binnen een maximaal aantal toegestane verkooppunten,dan ligt het voor de hand dat niet alle bestaande verkooppunten bij deverdeling een vergunning krijgen en daarom moeten stoppen met deverkoop van tabaksproducten en aanverwante producten. Invoering vaneen vergunningplicht op een zodanige wijze vergt, omdat dit een inbreukop het eigendomsrecht vormt, een overgangstermijn van enkele jaren ombestaande verkooppunten de gelegenheid te geven zich hieraan aan tepassen. Dit in ogenschouw nemende lijkt de meest efficiënte en eerlijkemanier om het aantal verkooppunten te verminderen het strenger makenvan de algemeen geldende eisen waaraan een verkooppunt van tabaks-producten en aanverwante producten dient te voldoen. Met het volgenvan deze strategie, waarmee in 2032 de verkoop van tabaksproducten enaanverwante producten voorbehouden zal zijn aan speciaalzaken, zullener in 2032 naar schatting nog rond de 1.500 verkooppunten over zijn.De leden van de SP-fractie lezen dat de voorgestelde registratieplichttwee doelen heeft: het faciliteren van «het toezicht op de naleving van degeldende regelgeving voor tabaksproducten en aanverwante producten»en bijdragen aan «het nauwkeurig monitoren van verkooppunten vantabaksproducten en aanverwante producten». De meerwaarde van hetwetsvoorstel voor dat tweede doel is voor hen duidelijk, maar zij hebbennog wel vragen over het bereiken van het eerste doel. Op welke geldenderegelgeving wordt hier precies gedoeld? Gaat het hierbij hoofdzakelijk omde voorwaarden waaronder tabaksproducten en aanverwante productenmogen worden verkocht of gaat het ook om het nieuwe verbod op deverkoop op bepaalde plaatsen (zoals supermarkten)? Indien het ook gaatom het handhaven op het verkoopverbod op bepaalde plaatsen, hoeverwacht de regering dat de registratieplicht daaraan bij zal dragen?Het «faciliteren van het toezicht op de naleving van de geldende regel-geving voor tabaksproducten en aanverwante producten» ziet op allewettelijke maatregelen die van toepassing zijn op (de verkoop van)tabaksproducten en aanverwante producten door verkooppunten die dezeproducten mogen verkopen. Het gaat dan bijvoorbeeld om de leeftijds-grens, het reclameverbod of producteisen. Het gaat daarbij in beginsel4Kamerstukken II 2023/24, 32 011, nr. 107.5Richtlijn 2006/123/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 betref-fende diensten op de interne markt.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 64 niet om het verkoopverbod in supermarkten, want supermarkten mogenper 1 juli 2024 geen tabaksproducten en aanverwante producten meerverkopen. Mocht een supermarkt zich desondanks toch als verkooppuntregistreren, dan is de NVWA hier via de registratieplicht wel snel van opde hoogte.De regering verwacht dat er vanwege het supermarktverbod eenverandering in de markt zal optreden. Zo bestaat de kans dat de vrijge-vallen vraag zal worden opgevangen door detaillisten en branches diezich eerder niet toelegden op de verkoop van tabaksproducten enaanverwante producten. Ook zullen naar schatting 800 supermarkten eeneigen verkooppunt beginnen. Door de registratieplicht zullen deze nieuweverkooppunten ook goed in beeld zijn bij de NVWA en beschikt de NVWAover een actuele lijst van verkooppunten die in een dergelijke vorm vanaccuraatheid niet op een andere manier te verkrijgen is. Zonder eenregistratieplicht is de kans aanwezig dat er nieuwe verkooppunten vantabaksproducten en aanverwante producten bijkomen die niet in beeldzijn bij de NVWA omdat dit soort verkooppunten voorheen niet bestondenen daardoor de kans bestaat dat hier niet op naleving van de gehele wetgecontroleerd zal worden.De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennisge-nomen van het voorstel om een registratieplicht in te voeren voor deverkoop van tabaksproducten en aanverwante producten. De SGP-fractieis voorstander van het stapsgewijs verminderen van het aantal verkoop-punten. Het invoeren van een registratieplicht voor verkooppunten is eenverwante maatregel aan maatregelen die dat doel beogen te bereiken. Eenregistratieplicht zal de ontwikkelingen in het aantal en type winkel dattabaksproducten verkoopt monitoren. De leden van de SGP-fractie makengraag gebruik van de gelegenheid om enkele vragen te stellen over hetwetsvoorstel.2. Aanleiding De leden van de PVV-fractie vragen of de regering kan garanderen datde invoering van het verbod op de verkoop van tabaksproducten enaanverwante producten onder meer in supermarkten en horeca-inrichtingen, met name in kleine dorpen niet zal zorgen voor het omvallenvan kleine supermarkten en het daarmee feitelijk verdwijnen van dedorpskern?Uit onderzoek door SEO Economisch Onderzoek (hierna: SEO) volgt datkleine supermarkten met een hoog aandeel omzet uit tabak, die geentabakswinkel op loopafstand hebben en geen levensvatbare tabakswinkelkunnen beginnen, mogelijk gedwongen moeten stoppen. Het gaatmogelijk om 500 supermarkten, veelal in kleine kernen.6 De regering kanniet garanderen dat dit niet zal gebeuren. Daarom is het ook geenmakkelijke maatregel. De regering acht het uiteraard van groot belang omrekening te houden met het belang van ondernemers, maar weegt in ditgeval het belang van het terugdringen van de tabaksverkoop – endaarmee het terugdringen van het aantal (jonge) rokers – zwaarder.De regering hecht veel waarde aan zowel de leefbaarheid als aan devolksgezondheid. Het beschermen van jongeren tegen het gebruik vantabaksproducten en aanverwante producten is daar een zeer belangrijkonderdeel van. Het verbieden van tabaksverkoop kan weliswaar een effecthebben op de economische weerbaarheid van supermarkten in met name6SEO Economisch onderzoek, Beperken tabaksverkoop tot tabaksspeciaalzaken, december 2021,pagina ii.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 65 kleine kernen, maar de regering weegt het belang van de volksgezondheiden het beschermen van jongeren tegen tabak zwaarder mee. Hetvoornemen om de verkoop van tabak bij supermarkten in 2024 teverbieden is in 2020 aangekondigd7 en ondernemingen hebbenruimschoots de tijd gehad om hun bedrijfsvoering aan te passen. Deverwachting is dat het verbod op het verkopen van tabaksproducten enaanverwante producten in supermarkten het aantal rokers aanzienlijk zaldoen verminderen en dat dit tot 2030 zorgt voor ongeveer 120.000 minderrokers.8 Dit betekent een enorme gezondheidswinst en rechtvaardigt dezemaatregel.Daarnaast blijft het kabinet zich onverminderd inzetten voor het behoudenen verbeteren van de brede welvaart. Dit wordt onder andere gedaan inde vorm van Regio Deals. Met de Regio Deals gaan het Rijk, regionaleoverheden, kennis- en culturele instituten, ondernemers en maatschappe-lijke organisaties een partnerschap met elkaar aan. In deze deals staat hetverbeteren van de kwaliteit van leven, wonen en werken van inwoners enondernemers centraal. Het gaat om het versterken van regionaleeconomische kansen, sociale samenhang en kansengelijkheid, waarbijook oog is voor de fysieke leefomgeving.9Wat zijn de verwachte (grens)effecten van de invoering van het verbod opde verkoop van tabaksproducten en aanverwante producten onder meerin supermarkten en horeca-inrichtingen wanneer er niet alleen tabakspro-ducten, maar ook andere producten elders gekocht gaan worden?Deze effecten zijn niet bezien bij het opstellen van het verbod op deverkoop van tabaksproducten en aanverwante producten in supermarktenen horeca-inrichtingen. De verwachting is dat het verbod op het verkopenvan tabaksproducten en aanverwante producten in supermarkten hetaantal rokers aanzienlijk zal doen verminderen en dat dit tot 2030 zorgtvoor ongeveer 120.000 minder rokers.10 Dit betekent een enormegezondheidswinst en de regering heeft deze gezondheidswinst latenprevaleren boven het eventuele grenseffect dat mensen hun supermarkt-boodschappen in het buitenland zullen gaan doen.Heeft de regering een vrijstelling voor kleine supermarkten overwogen?Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat waren de overweegreden?De regering heeft geen vrijstelling voor kleine supermarkten in kleinekernen overwogen. Het beschermen van de volksgezondheid is immersevenzeer van belang voor volwassenen en kinderen van kleine kernen alsvoor de mensen in grootstedelijk gebied.De leden van de VVD-fractie lezen dat in 2020 het aantal verkoop-punten van tabaksproducten in 2020 op bijna 16.000 werd geschat. Zijvragen wat momenteel het (geschatte) aantal verkooppunten is.De laatste schatting, gepubliceerd eind 2021, raamde het aantal tabaksver-kooppunten op 9.666.11 Van dit aantal vielen 6.152 verkooppunten onderde definitie van een supermarkt. Deze zijn per 1 juli 2024 verdwenen als7Kamerstukken II 2020/21, 32 011, nr. 79.8SEO Economisch onderzoek, Beperken tabaksverkoop tot tabaksspeciaalzaken, december 2021,pagina ii.9Kamerstukken II 2021/22, 29 697, nr. 109.10SEO Economisch onderzoek, Beperken tabaksverkoop tot tabaksspeciaalzaken, december2021, pagina ii.11Kamerstukken II 2022/23, 32 793, nr. 646.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 66 verkooppunt. SEO schat dat het verdwijnen van deze verkooppunten totmaximaal 800 nieuwe verkooppunten zal leiden.12De leden van de NSC-fractie merken op dat het plan is om de verkoopvan tabaksproducten en aanverwante producten pas in 2032 te beperkentot alleen speciaalzaken. De Staatssecretaris heeft in zijn brief van 25 april2024 aangegeven dat het traject voor de afbouw van het aantal tabaksver-kooppunten in wetgeving wil vastleggen. De leden van de NSC-fractievragen op welke termijn de regering deze wetgeving aan de Kamer kantoesturen?Onlangs is de uitvoeringstoets van de NVWA ontvangen. Na verwerkingvan de opmerkingen inzake handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid zal hetwetsvoorstel eerst nog in internetconsultatie worden gebracht en omadvies aan de Afdeling advisering van de Raad van State voorgelegdworden alvorens het aan de Kamer gezonden kan worden. Uitgaande vande gemiddelde tijd die voor deze processtappen vereist is, is deverwachting dat het voorstel begin 2025 aan de Kamer gestuurd kanworden.3. Hoofdlijnen van het voorstel 3.1 Algemeen De leden van de GroenLinks-PvdA fractie lezen dat met de informatiedie met de registratieplicht wordt opgehaald het toezicht op de Tabaks- enrookwarenwet volgens de regering effectiever en efficiënter kan wordeningericht. De registratieplicht heeft daarmee waarschijnlijk een positiefeffect op de beperkte capaciteit. Kan de regering dit statement stap voorstap toelichten waarom dit de verwachting is?Een registratieplicht kan voorkomen dat nieuwe verkooppunten uit beeldblijven bij de NVWA. Met het verdwijnen van supermarkten als tabaksver-kooppunt is de verwachting dat er tot 800 nieuwe tabaksverkooppuntenzullen openen om in de vrijgevallen vraag te voorzien.13 Met eenregistratieplicht, indien deze goed wordt nageleefd, kan de NVWAbeschikken over een actuele lijst van verkooppunten die in een dergelijkevorm van volledigheid op geen andere manier te verkrijgen is. Hierdoorwordt het aantal verkooppunten dat buiten beeld van de NVWA blijftgeminimaliseerd. NVWA-inspecteurs zullen (minder) zelf op zoek hoevengaan naar (nieuwe) verkooppunten. Dit maakt het toezicht zowel effec-tiever als efficiënter.Waarschijnlijk is een aantal verkooppunten nu al buiten beeld. Hoeveelverkooppunten zijn volgens schatting nu al buiten beeld? Om wat voorsoort verkooppunten gaat het dan? Wat wil de regering ondernemen omte zorgen dat deze verkooppunten met de registratieplicht wel in beeldgaan komen en hoe wordt dit gemeten? Wat zijn daarnaast de sancties bijniet registreren? Heeft dit invloed voor het verkooppunt in de toekomst?Er bestaan geen schattingen van het aantal tabaksverkooppunten datbuiten beeld is. De verwachting is dat het overgrote deel van de verkoop-punten zich aan de registratieplicht zal houden omdat indien deze plichtniet wordt nageleefd een boete kan worden opgelegd. Hoewel hetrealistisch is dat niet elk verkooppunt zich zal registreren, zeker verkoop-12Kamerstukken II 2021/22, 32 011, nr. 92.13SEO Economisch Onderzoek. Beperken tabaksverkoop tot tabaksspeciaalzaken. 2021.Raadpleegbaar via http://www.seo.nl/publicaties/beperken-tabaksverkoop-tot-tabaksspeciaalzaken/Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 67 punten die geneigd zijn zich ook niet aan andere maatregelen in de wet tehouden, zal naar verwachting het overgrote deel van de verkooppuntenzich wel registreren. Daarnaast dient de registratieplicht niet enkel defacilitering van de handhaving, maar ook het monitoren van nieuweverkooppunten. Het doel daarbij is dat in de aanloop naar 2032, wanneertabaksproducten en aanverwante producten alleen nog in speciaalzakenverkocht mogen worden, het verloop in aantal en soort verkooppuntenkan worden bezien. Er is geen reden om aan te nemen dat deze nieuweverkooppunten zich over het algemeen bewust niet aan de wet willenhouden door zich niet te registreren, of zich bewust niet registreren,omdat ze zich niet aan andere maatregelen in de wet willen gaan houden.Niet registreren betekent niet dat een verkooppunt geen tabaksproductenen aanverwante producten mág verkopen. Het is immers geenvoorwaarde voor het wel of niet mogen verkopen van tabaksproducten enaanverwante producten, het is slechts een verplichting die geldt voor eenverkooppunt dat deze producten verkoopt. Er kan enkel een boeteopgelegd worden voor het achterwege blijven van de registratie. Dezeboete loopt op naarmate de vaker wordt vastgesteld dat een verkooppuntniet is geregistreerd. Daarnaast kunnen natuurlijk sancties opgelegdworden als andere overtredingen van de regelgeving geconstateerdworden.De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie lezen in de toelichting datnaleving van de registratieplicht geen doel op zich is. Wat is dan wel hetdoel van de registratieplicht?Het doel van de registratieplicht voor tabaksverkooppunten is tweeledig.Ten eerste faciliteert de registratieplicht het toezicht op de naleving van degeldende regelgeving voor tabaksproducten en aanverwante producten.Ten tweede helpt de registratieplicht bij het monitoren van tabaksverkoop-punten (aantal en soort).In de praktijk zien de leden van GroenLinks-PvdA-fractie dat verkoop-punten van sterke drank zich bij bepaalde supermarktketens zoals bij Dirkvan den Broek en Jumbo verplaatsen naar in de supermarkt afgebakendekleine gedeeltes, welke een vergunning hebben. Ziet de regering dit ook?En vindt de regering dit wenselijk? Waarom wel of niet? Wordt bij dewenselijkheid hiervan nog rekening gehouden met hoeveel vergunningenvoor de verkoop van sterke drank er in de omgeving zijn afgegeven? Zit ereen maximum op het aantal vergunningen dat hiervoor wordt afgegevenin een bepaald gebied? En is dit in dorpen en steden hetzelfde?De verstrekking van alcohol wordt gereguleerd in de Alcoholwet. Voor eenslijterij is een alcoholvergunning nodig. Deze wordt afgegeven door deburgemeester van een gemeente als is voldaan aan de eisen die aan deleidinggevende en de inrichting in artikel 8 en 10 van de Alcoholwetworden gesteld. Het CBS heeft in 2019 geschat dat er 8900 detailhandelverkooppunten van alcoholhoudende drank zijn. Het is niet bekend of hetaantal verkooppunten sindsdien is toegenomen. Het aantal verkoop-punten is van invloed op problematisch alcoholgebruik. Hoe meerverkooppunten, hoe groter de kans is dat iemand overmatig of zwaardrinker wordt. Gemeenten zijn dan ook bevoegd om bij het wel of nietafgeven van de vergunning rekening te houden met al aanwezigeverkooppunten van alcoholhoudende drank. Ik zal het CBS vragen om hetaantal verkooppunten opnieuw in kaart te brengen.Geldt het verbod op de verkoop van tabaksproducten en aanverwanteproducten in onder andere supermarkten bij de invoering ook voor deafgebakende gedeeltes in supermarkten waar ze sterke drank verkopen?Zo nee, deelt de regering de mening dat de nieuwe plannen dan mogelijkTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 68 weinig effect hebben gezien het feit dat het vrijwel dezelfde locatie betreft,waarbij het gedeelte waar sterke drank kan worden gekocht vaak slechts isgescheiden met een klein poortje?Dit verbod geldt ook voor afgebakende gedeeltes in supermarkten waarsterke drank verkocht wordt. Artikel 5.2, tweede lid, van het Tabaks- enrookwarenbesluit, zoals dat luidt per 1 juli 202414, verbiedt de verkoop vantabaksproducten en aanverwante producten in verkooppunten die zich, aldan niet afgescheiden, bevinden in een supermarkt (de zogenoemdeshop-in-shop constructies) en verkooppunten die rechtstreeks kunnenworden bereikt vanuit een supermarkt. Het verkooppunt van tabakspro-ducten en aanverwante producten mag dus, anders dan bij eenverkooppunt van sterke drank, niet van binnen in de supermarkt bereiktkunnen worden. Bovendien mocht in het afgebakende gedeelte van eensupermarkt waar sterke drank verkocht wordt al geen tabaksproducten enaanverwante producten verkocht worden, omdat deze afgebakendegedeelten gelden als slijterijbedrijf. In een slijterijbedrijf mogen op grondvan artikel 14, eerste lid, samen gelezen met artikel 1, van de Alcoholwetslechts sterke drank, zwak-alcoholhoudende drank en alcoholvrije drankverkocht worden.Moeten benzinestations zich daarnaast straks ook gaan registeren als zerook- en tabakswaren verkopen? En hoe zit dat wettelijk als benzinesta-tions een horeca-aangelegenheid hebben? Met andere woorden: wat valtprecies onder de registratieplicht en kan de regering ingaan op demogelijke grenzen qua handhaving?De registratieplicht geldt voor elke detaillist. Een detaillist is in artikel 1van de Tabaks- en rookwarenwet gedefinieerd als verkooppunt waartabaksproducten en aanverwante producten in de handel wordengebracht, ook als dat door een natuurlijke persoon gebeurt. Benzinesta-tions vallen hier derhalve ook onder, indien zij tabaksproducten ofaanverwante producten verkopen. Daarbij maakt het niet uit of hetbenzinestation wel of geen horeca-inrichting heeft. Een horeca-inrichtingmag overigens per 1 juli 2024 geen tabaksproducten of aanverwanteproducten verkopen, ook niet als deze zich in een tankstation bevindt.15De leden van GroenLinks-PvdA-fractie lezen dat de inhoud van watgeregistreerd gaat worden nader zal worden gespecificeerd bij eentoekomstige ministeriële regeling. Is de regering voornemens daar hetcriterium in mee te nemen of een verkooppunt wel of geen horeca-aangelegenheid bevat, en wordt hierbij nader gespecificeerd welkefaciliteiten daarbij precies worden meegenomen? Zo nee, waarom niet?Dit voornemen bestaat niet, omdat horecagelegenheden met ingang van1 juli 2024 geen tabaksproducten en aanverwante producten mogenverkopen.16Wordt nog duidelijker nader gespecificeerd wat wel en niet mag? Alsvoorbeelden denken de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie aan deverkoop van tabaks- en rookwaren in combinatie met een koffie- enthee-automaat of afhaal van non-alcoholische dranken, aan verkoop aaneen barretje of met een zitje om ter plekke te eten en drinken en/ofverkoop van andere producten? Tot op welk detailniveau wordt dituitgewerkt en geregistreerd?14Stb. 2024, 89.15Stb. 2024, 89.16Stb. 2024, 89.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 69 Doel van de registratieplicht is niet om beperkingen op te leggen aanverkooppunten van tabaksproducten en aanverwante producten voor watbetreft het verdere assortiment. Deze beperkingen worden in apartewetgeving geregeld, waaronder het verbod voor de verkoop in super-markten en horeca per 1 juli 2024. Ten behoeve van de registratie zullenslechts abstracte productcategorieën uitgevraagd worden, om een beterbeeld te hebben bij het soort verkooppunten van tabaksproducten enaanverwante producten. Dit kan behulpzaam zijn bij het maken vantoekomstige beleidsafwegingen. Overigens is per 1 juli vanwegebovengenoemd verbod de verkoop van tabak niet meer mogelijk in eenverkooppunt dat in overwegende mate gericht is op de verkoop van eet-en drinkwaren.Het verbod op e-sigaretten met een smaakje moest de e-sigaret minderaantrekkelijk maken voor jongeren. De leden van de VVD-fractiehebben meermaals hun zorgen geuit over het (stijgende) gebruik vane-sigaretten onder jongeren. Hoewel het niet meer is toegestaan ome-sigaretten met smaakjes te verkopen, gebeurt dit nog veelvuldig. Inhoeverre is in het wetsvoorstel rekening gehouden met verkoop vantabaksproducten op andere manieren dan via een (geregistreerd)verkooppunt? Welke stappen worden ondernomen om verkoop via anderekanalen zoveel mogelijk te minimaliseren?De registratieplicht richt zich op de reguliere verkooppunten, de overgrotemeerderheid van de tabaksverkopers. Verkopers die nu al moeilijk in beeldte brengen zijn, zoals op straat of via social media of winkels die willensen wetens illegaal onder de toonbank e-sigaretten met smaakjesverkopen, zullen door deze wetswijziging niet gemakkelijker in beeldkomen. Deze illegale verkopers zullen zich immers niet (willen) regis-treren. Daar is de NVWA onder andere ook afhankelijk voor vanmeldingen en signalen. De NVWA onderzoekt op dit moment wat deomvang van de illegale markt van e-sigaretten met smaakjes is.In het registratiesysteem zullen derhalve alleen reguliere verkooppuntenstaan. Het doel van het registratiesysteem is dan ook niet het in beeldkrijgen van de verkoop van illegale producten op straat of via socialmedia. Het registratiesysteem zal het toezicht op de naleving van deregelgeving voor tabaksproducten en aanverwante producten bij reguliereverkooppunten faciliteren. Ten tweede helpt het registratiesysteem bij hetmonitoren van reguliere tabaksverkooppunten (aantal en soort).Wat betreft de verkoop van e-sigaretten met smaakjes, controleert deNVWA in eerste instantie bij de bron, namelijk de importeurs en distribu-teurs waar de e-sigaretten binnenkomen. Als de NVWA e-sigarettenaantreft met bijvoorbeeld een te grote inhoud, te veel nicotine of metsmaakjes, dan wordt er opgetreden. Dat kan onder andere met boetes ofmet een last onder dwangsom. Op deze manier heeft de NVWA ervoorgezorgd dat er 3,6 miljoen e-sigaretten uit de handel zijn gehaald. DeNVWA werkt in het toezicht samen met de Douane om meer zicht tekrijgen op de invoer van e-sigaretten. Daarnaast controleert de NVWA bijverkopende partijen zoals winkels. Hier zitten ook controles bij naaraanleiding van meldingen van de Douane, politie of gemeenten, bijvoor-beeld over straatverkoop.Daarnaast worden er e-sigaretten verkocht via de niet-reguliere kanalen,zoals via social media. De NVWA besteedt hier in toenemende mateaandacht aan. De NVWA heeft sinds januari ruim 1.000 advertenties enposts waarin e-sigaretten worden aangeboden van social media enplatformen laten verwijderen. Voorts is de NVWA in gesprek met socialmedia platformen om hen zelf actiever dit soort posts te laten opsporenTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 610 en verwijderen. Andere voorbeelden van niet-reguliere verkoopkanalenzijn jongeren die op school een handeltje beginnen en branchevreemdebedrijfjes en personen die met de verkoop van e-sigaretten met smaakjesbeginnen. Het komt steeds vaker voor dat de politie illegale e-sigarettenbij dealers aantreft en in dat geval weet de politie de NVWA goed tevinden. Bij vermoedens van criminele structuren achter de verkoop vianiet-reguliere verkoopkanalen kan een zaak worden overgedragen aan deInlichtingen- en Opsporingsdienst (IOD) van de NVWA. Dit zijn echterlangdurige trajecten en er is een beperkte onderzoekscapaciteit.Op dit moment werk ik aan een wetsvoorstel om de NVWA extrahandhavingsbevoegdheden te geven om zo effectiever te kunnenhandhaven. Zo krijgt de NVWA bijvoorbeeld meer mogelijkheden omverboden producten in beslag te nemen en te vernietigen. Dit is vanbelang om effectiever op te treden tegen bewuste overtreders die «onderde toonbank» illegale e-sigaretten verkopen. Ook werk ik op dit momentaan regelgeving om het boeteplafond en de boetes te verhogen.Het doel van de registratieplicht is tweeledig waarvan het nauwkeurigmonitoren van verkooppunten van tabaksproducten en aanverwanteproducten er een is. De leden van de VVD-fractie lezen dat verwacht wordtdat het overgrote deel van de verkooppunten zich aan de registratieplichtzal houden omdat verkooppunten die dat niet doen, een boete riskeren.De leden van de VVD-fractie vragen hoe dit zich verhoudt met de reactieop het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State datnaleving van de registratieplicht geen doel op zich is. Dezelfde vraag komtbij de leden van de VVD-fractie naar boven wanneer zij lezen dat voorzowel de handhaving als monitoring het van belang is dat er een zoactueel mogelijk overzicht is van verkooppunten. Hoe nauwkeurig is demonitoring van verkooppunten als naleving van de registratieplicht geendoel op zich is én de inschatting is dat verkooppunten die nu al buitenbeeld zijn, waarschijnlijk buiten beeld zullen blijven?Dat de naleving van de registratieplicht geen doel op zich is, betekent nietdat het naleven van de registratieplicht niet gehandhaafd zal worden. Ditbetekent enkel dat de registratieplicht de handhaving faciliteert door hetbieden van een actueel en accuraat overzicht van verkooppunten waarinspecties uitgevoerd moeten worden op de naleving van de Tabaks- enrookwarenwet. De verwachting is dat het overgrote deel van de verkoop-punten zich zal registreren, omdat vanwege het niet naleven van dezeplicht een boete kan worden opgelegd. Hoewel het realistisch is dat nietelk verkooppunt zich zal registreren, zeker verkooppunten die geneigd zijnzich ook niet aan andere maatregelen in de wet te houden, zal naarverwachting het overgrote deel van de verkooppunten deze intentie welhebben. Daarbij dient de registratieplicht niet enkel de facilitering van dehandhaving, maar ook het monitoren van nieuwe verkooppunten. Hetdoel daarbij is dat in de aanloop naar 2032, wanneer tabaksproducten enaanverwante producten alleen nog in speciaalzaken verkocht mogenworden, het verloop in aantal en soort verkooppunten kan worden bezien.Er is geen reden om aan te nemen dat deze nieuwe verkooppunten zichover het algemeen bewust niet aan de wet willen houden door zich niet teregistreren, of zich bewust niet registreren, omdat ze zich niet aan anderemaatregelen in de wet willen gaan houden.De leden van de NSC-fractie benadrukken dat, om een rookvrijegeneratie te realiseren, het van groot belang is dat kinderen al op jongeleeftijd zo min mogelijk in aanraking komen met tabak. De aanwezigheidvan tabaksverkooppunten in de buurt van plaatsen waar jongerenregelmatig komen, kan de verleiding vergroten voor jongeren om metroken te beginnen. Een registratieplicht biedt geen garantie dat er geenTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 611 nieuwe verkooppunten zullen verschijnen op locaties die populair zijn bijjongeren. Is de regering het met de leden van de NSC-fractie eens dat hetessentieel is om jongeren te beschermen tegen de aantrekkingskracht vantabak en andere nicotineproducten? Zo ja, is de regering bereid om opkorte termijn extra maatregelen te nemen, zoals het instellen van eenafstandscriterium zoals voorgesteld in de motie-Krul/Bikker (Kamerstuk36 410-XVI, nr. 63), om te voorkomen dat nieuwe tabaksverkooppuntenzich vestigen in de nabijheid van plaatsen waar jongeren vaak komen?Ik onderschrijf dat het essentieel is om jongeren te beschermen tegen deaantrekkingskracht van tabak en andere nicotineproducten. Hiertoe wordthet aantal verkooppunten sterk ingeperkt van ca. 16.000 in 2020 tot naarverwachting 1.500 in 2032, wanneer verkoop van tabak en aanverwanteproducten is voorbehouden aan speciaalzaken.Het hanteren van een afstandscriterium zodat verkooppunten van tabaken e-sigaretten niet kunnen worden geopend in de buurt van super-markten, scholen en andere plaatsen waar jongeren vaak kunnen komenkan als beperkende voorwaarde voor het vestigen van nieuwe verkoop-punten in de wet worden opgenomen, dan wel als voorwaarde gelden bijeen vergunningstelsel. Over de mogelijkheden voor een vergunningstelselheeft mijn ambtsvoorganger uw Kamer geïnformeerd in zijn brief van25 oktober 2023.17 Ik beraad mij op eventuele nieuwe besluiten overmaatregelen in de vorm van een vergunningenstelsel, al dan niet metafstandscriterium. De registratieplicht waarin met dit wetsvoorstelvoorzien wordt, kan zorgen voor de benodigde informatie om eenafgewogen beslissing te nemen over welke extra maatregelen noodza-kelijk zijn.De leden van de NSC-fractie merken op dat de registratieplicht isontwikkeld om het totale aantal verkooppunten te monitoren. Hierdoorzou de overheid tijdig kunnen ingrijpen en zijn beleid kunnen aanscherpenindien uit de registratiegegevens blijkt dat het aantal verkooppunten nietvoldoende daalt. Kan de regering aangeven wanneer er sprake is van eenonvoldoende daling? En wat beschouwt de regering als een tijdigeinterventie?In het Nationaal Preventieakkoord is afgesproken dat het aantal verkoop-punten wordt verminderd om de blootstelling aan tabaksproducten teverminderen en bij te dragen aan de norm dat roken niet normaal is. Eind2021 waren er ruim 6.000 supermarkten die tabaksproducten verkochten,winkels die als gevolg van het verbod op de verkoop van tabaks- enaanverwante producten in supermarkten per 1 juli 2024 deze productenniet meer mogen verkopen. Wanneer het aantal nieuw geopendeverkooppunten een aanzienlijk deel van de daling van 6.000 verkoop-punten teniet dreigt te doen, is er sprake van onvoldoende daling.Onderzoekers van SEO schatten echter dat het aantal nieuw te openenverkooppunten als gevolg van het verdwijnen van de supermarkt alsverkooppunt rond de 800 ligt.18De verwachting is dat mogelijke onwenselijke ontwikkelingen in het aantalen soort verkooppunten van tabaksproducten en aanverwante productenmet een registratieplicht eerder worden opgemerkt dan zonder eenregistratieplicht. Maatregelen om deze ontwikkelingen te mitigerenkunnen dientengevolge tijdiger worden genomen.17Kamerstukken 32 011 en 32 793, nr. 107.18SEO Economisch Onderzoek. Beperken tabaksverkoop tot tabaksspeciaalzaken. 2021.Raadpleegbaar via http://www.seo.nl/publicaties/beperken-tabaksverkoop-tot-tabaksspeciaalzaken/Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 612 Voorts wordt aangegeven aan dat een vergunningstelsel voor speciaal-zaken wenselijk is, maar pas op termijn kan worden ingevoerd omdat deafbouw van verkooppunten nog gaande is. De Afdeling advisering van deRaad van State waarschuwt dat deze afbouw tot 2032 onzeker is doormogelijke verschuivingen in het aanbod. Uit recente berekeningen van hetRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) blijkt dat de doelenvoor roken in 2040 met de huidige afspraken niet worden gehaald.Bovendien kost het invoeren van een vergunningstelsel veel tijd. De ledenvan de NSC-fractie constateren dat als uit de registratiegegevens blijkt datde afname onvoldoende is, we eigenlijk al te laat zijn met het aanscherpenvan ons beleid. Is de regering het met de leden van de NSC-fractie eensdat er eerder stappen moeten worden ondernomen?Er zijn en worden meerdere maatregelen getroffen om het aantalverkooppunten te verminderen. In 2020 waren er nog ca. 16.000 verkoop-punten. Naar verwachting van SEO is dit aantal na het verbod op deverkoop van tabaksproducten en aanverwante producten in supermarktenteruggelopen tot 4.400 en zal dit aantal verder dalen tot ongeveer 1.500 in2032, wanneer de verkoop van tabak en aanverwante producten isvoorbehouden aan speciaalzaken. Mocht de afname tegen de verwachtingin onvoldoende zijn, dan is een vergunningstelsel niet de enige optie omhet beleid aan te scherpen. Er kan ook worden overgegaan tot een verdereaanscherping van de eisen die aan detaillisten worden gesteld om tabakte mogen verkopen. Ook kan het jaartal waarin tabaksverkoop is voorbe-houden aan speciaalzaken naar voren gehaald worden. Deze wijzigingenvragen minder tijd dan het instellen van een vergunningstelsel.De leden van de NCS-fractie vragen in hoeverre een nauwkeurigeregistratie van het aantal verkooppunten nodig is voor het monitoren vande effectiviteit van het verkoopverbod. Dit geldt vooral gezien hetontbreken van een wettelijk maximumaantal verkooppunten. Kan deregering hierover meer verduidelijking verschaffen?De registratieplicht heeft tot doel het toezicht op de naleving van degeldende regelgeving voor de verkoop van tabaksproducten en aanver-wante producten te faciliteren en het aantal en soort tabaksverkooppuntente monitoren. Het ontbreken van een wettelijk maximumaantal verkoop-punten verhindert niet dat met de registratieplicht het totale aantalverkooppunten kan worden gemonitord. Door de registratieplicht kanworden bezien wat het verloop in aantal en soort verkooppunten is nainwerkingtreding van het verbod op de verkoop van tabaksproducten enaanverwante producten in supermarkten en horeca per 1 juli 2024. SEOverwacht dat het beleid om de verkoop van tabaksproducten en aanver-wante producten op termijn voor te behouden aan speciaalzaken leidt toteen sterke daling in het aantal verkooppunten.19De leden van de BBB-fractie lezen dat de Raad van State de wijzigingbekritiseerd en de inschatting maakt dat de verkooppunten die nu albuiten het beeld zijn, waarschijnlijk ook bij een registratieplicht buitenbeeld zullen blijven. Hierom vragen de leden van de BBB-fractie wat denoodzaak van deze wetswijziging is.De registratieplicht richt zich op de reguliere verkooppunten, de overgrotemeerderheid van de tabaksverkopers. Verkopers die nu al moeilijk in beeldte brengen zijn, zoals op straat of via social media of winkels die willensen weten illegaal onder de toonbank e-sigaretten met smaakjes verkopen,19SEO Economisch Onderzoek. Beperken tabaksverkoop tot tabaksspeciaalzaken. 2021.Raadpleegbaar via http://www.seo.nl/publicaties/beperken-tabaksverkoop-tot-tabaksspeciaalzaken/Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 613 zullen door deze wetswijziging niet gemakkelijker in beeld komen. Daar isde NVWA onder andere ook afhankelijk voor van meldingen en signalen.De NVWA onderzoekt op dit moment wat de omvang van de illegale marktvan e-sigaretten met smaakjes is. De noodzaak voor dit wetsvoorstel istweeledig: het fijnmazig monitoren van het aantal en soort verkooppuntenvan tabaksproducten en aanverwante producten en het faciliteren van hettoezicht op de naleving van de geldende regelgeving voor de verkoop vantabaksproducten en aanverwante producten.De verwachting is dat het verbod op de verkoop van tabaksproducten enaanverwante producten in supermarkten een verschuiving in verkoop-punten teweegbrengt. De registratieplicht beoogt deze verschuiving goedin beeld te brengen zodat het toezicht efficiënt en effectief kan wordenuitgevoerd en in de gaten kan worden gehouden of de vermindering vanhet aantal verkooppunten voldoende wordt bereikt. Met deze informatiekan het beleid gericht op het verminderen van verkooppunten eventueelaangescherpt worden.3.2 Invoering registratieplicht – Geen opmerkingen of vragen van de fracties.3.3 Doel registratieplicht – Geen opmerkingen of vragen van de fracties.3.3.1 Faciliteren handhaving De leden van de SGP-fractie vragen of de regering kan verduidelijken ofhet kopen van tabaksproducten en aanverwante producten bij nietgeregistreerde verkooppunten al dan niet strafbaar wordt.De eisen en verboden die op grond van de Tabaks- en rookwarenwetgesteld worden hebben geen betrekking op consumenten. Alleenverkooppunten die tabaksproducten of aanverwante producten aanconsumenten verkopen zonder zich te registreren overtreden de voorge-stelde registratieplicht. Aan de verkooppunten kan daarvoor een bestuur-lijke boete opgelegd worden. Consumenten die tabaksproducten ofaanverwante producten kopen bij een verkooppunt dat zich niet aan dewet- en regelgeving houdt, begaan geen bestuurlijke of strafrechtelijkeovertreding.3.3.2 Monitoring van tabaksverkooppunten De leden van de CDA-fractie lezen dat de regering het aantal verkoop-punten per provincie en per gemeente wil monitoren. De leden van deCDA-fractie vragen of het mogelijk is om voor de 6 grootste steden eenoverzicht per wijk te maken aanvullend op het overzicht per provincie engemeente, om hiermee meer inzicht te krijgen in het aantal verkoop-punten in kwetsbare wijken.De voorgestelde registratieplicht maakt de gevraagde analyse mogelijk.Per 1 juli 2024 geldt een verkoopverbod voor tabaksproducten insupermarkten. De leden van de SGP-fractie maken uit de toelichtingop dat dit leidt tot een verwachte daling van het aantal rokers met naarschatting 65.000 tot 130.000. Tegelijkertijd zullen verwachting zo’n800 nieuwe verkooppunten zullen ontstaan om in de vrijgevallen vraagnaar tabaksproducten en aanverwante producten te voorzien. In hoeverreheeft dit nog enige impact op de daling van het aantal rokers vanwege hetverkoopverbod in supermarkten?Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 614 SEO heeft bij het inschatten van de verwachte daling van het aantal rokersrekening gehouden met het ontstaan van 800 nieuwe verkooppunten.Is overwogen om het openen van nieuwe verkooppunten vanaf inwerking-treding van het verkoopverbod voor supermarkten niet toe te staan?Welke andere maatregelen zouden genomen kunnen worden indien dedaling van het aantal verkooppunten afgeremd wordt?Bij het opstellen van het verbod op de verkoop van tabaksproducten enaanverwante producten in supermarkten en de horeca is niet aan de ordegekomen of het openen van nieuwe verkooppunten verboden zou moetenworden. Het beperken van de vestiging van nieuwe verkooppunten moetvoldoen aan de Europese regelgeving, waaronder de Dienstenrichtlijn.Een dergelijke beperking komt in wezen neer op een vergunningstelselmet schaarse vergunningen voor bestaande verkooppunten, vooronbepaalde tijd. Een dergelijk stelsel bevoordeelt bestaande verkoop-punten onevenredig door het voor nieuwkomers onmogelijk te maken totde markt toe te treden. Dit is in strijd met de Dienstenrichtlijn. Deverdeling van schaarse rechten dient op een eerlijke en transparantemanier te geschieden, waarbij alle gegadigden (periodiek) evenveel kansmoeten kunnen maken. Met het oog op deze uitgangspunten is het mijninschatting dat het categorisch uitsluiten van nieuwe verkooppuntenjuridisch onmogelijk is.Andere maatregelen om het aantal verkooppunten (verder) te beperkenzijn het overgaan tot een verdere aanscherping van de eisen die aanverkooppunten worden gesteld om tabak te mogen verkopen.De leden van de SGP-fractie vragen ook of het mogelijk is dat niet het Rijk,maar gemeenten maatregelen treffen om te voorkomen dat er nieuweverkooppunten voor tabaksproducten worden geopend en zo ja, welkemogelijkheden zij daartoe hebben.Op dit moment zijn er geen wettelijke bevoegdheden op grond waarvaneen gemeente de vestiging van verkooppunten kan tegenhouden, zolangdit verkooppunt binnen het bestemmingsplan past.3.4 Inhoudelijke aspecten registratieplicht De leden van de CDA-fractie vragen wat de voor- en nadelen zijn omniet per jaar te registreren, maar bijvoorbeeld per kwartaal om daarmeeaan te sluiten bij de monitoring.Per kwartaal registreren geeft het kabinet en de NVWA een actueler beeldvan het aantal en soort verkooppunten. Tegelijkertijd zou per kwartaalregistreren de regeldruk voor ondernemers verviervoudigen. Deinschatting is dat met een jaarlijkse herregistratie een goede balansgevonden is tussen verminderde regeldruk en een actueel beeld van hetaantal en soort verkooppunten.3.4.1 Gegevens De leden van de CDA-fractie vragen of met de genoemd gegevensvoldoende duidelijk wie de Ultimate Beneficial Owner (UBO) is van eendetaillist en of er meerwaarde is dit apart te registreren. De leden van deCDA-fractie vragen ook of er een check bij de Kamer van Koophandel(KvK) kan plaatsvinden of de UBO behorend bij het KvK-nummer isingeschreven. De leden van de CDA-fractie vragen waarom verkoop-punten ook gegevens moeten registreren over andere productgroepenzoals kleding en cosmetica.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 615 De registratieplicht heeft tot doel het toezicht op de naleving van degeldende regelgeving voor tabaksproducten en aanverwante producten tefaciliteren en het aantal en soort tabaksverkooppunten na inwerking-treding van het verbod op de verkoop van tabaksproducten en aanver-wante producten in supermarkten en in horeca-inrichtingen nauwkeurig tekunnen monitoren. Het apart registreren van de Ultimate BeneficialOwners van de verkooppunten draagt niet bij aan dit doel en is daaromgeen onderdeel van de registratieplicht.Een registratie, zoals voorgesteld, stelt het kabinet in staat veranderingente monitoren in het type winkel dat tabaksproducten en aanverwanteproducten verkoopt en daarmee het mogelijk veranderende koop- enrookgedrag van de Nederlandse bevolking. Met deze informatie kan hetbeleid gericht op het verminderen van verkooppunten eventueelaangescherpt worden.3.4.2 Onterechte of onjuiste registraties – Geen opmerkingen of vragen van de fracties.3.4.3 Gevolgen van onjuiste of geen registratie – Geen opmerkingen of vragen van de fracties.3.5 Samenhang bestaande registraties 3.5.1 Registratie uitzondering uitstalverbod – Geen opmerkingen of vragen van de fracties.3.5.2 Track & trace De leden van de SGP-fractie lezen dat in het track & tracesysteem ookde verkooppunten van tabaksproducten zijn opgenomen. De leden van deSGP-fractie vragen of het mogelijk is om de verkooppunten die reedsgeregistreerd zijn in dit track & tracesysteem bij de inwerkingtreding vande registratieplicht automatisch geregistreerd kunnen worden bij deNederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) als verkooppunt voorde periode van één jaar. Dit zou de administratieve lastendruk bij deinvoering van de registratieplicht kunnen verminderen.De gegevens uit het gegevensopslagsysteem voor track & trace mogen,op grond van Europese regelgeving, niet met een ander doel gebruiktworden dan voor de uitvoering van het track & tracesysteem.20 Automa-tische registratie in het registratiesysteem van de NVWA voor de inonderhavig wetsvoorstel bedoelde registratieplicht is dan ook nietmogelijk. Om voor de speciaalzaken die zich bij de NVWA hebbengeregistreerd voor een uitzondering op het uitstalverbod (artikel 5.9 vanhet Tabaks- en rookwarenbesluit) de regeldruk niet onnodig te verhogenzijn deze verkooppunten bij de inwerkingtreding van de registratieplichtautomatisch geregistreerd als verkooppunt voor de periode van één jaar(tot herregistratie).3.6 Monitoring registratieplicht – Geen opmerkingen of vragen van de fracties.20Artikel 25, tweede lid, van Uitvoeringsverordening (EU) 2018/574 van de Commissie van15 december 2017 inzake de technische normen voor de instelling en werking van eentraceringssysteem voor tabaksproducten.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 616 4. Verhouding tot hoger recht 4.1 Tabaksproductenrichtlijn – Geen opmerkingen of vragen van de fracties.4.2 Vrij verkeer van diensten – Geen opmerkingen of vragen van de fracties.5. Gevolgen voor de uitvoering en handhaving De leden van de PVV-fractie willen weten op welke manier handhavingmet een verplichte registratie vereenvoudigd wordt. De douane verwachtdat de illegale handel in sigaretten en shag toeneemt. Nu al is er een groteillegale handel in sigaretten, shag en vapes. Deze tabaksproductenworden verkocht via telecomwinkels, kapperszaken, tattooshops enslagers. De inschatting van de Raad van State is dat verkooppunten die nual buiten het beeld zijn, waarschijnlijk ook bij een registratieplicht buitenbeeld zullen blijven. Graag een reactie van de regering.De registratieplicht richt zich op de reguliere verkooppunten, de overgrotemeerderheid van de tabaksverkopers. Verkopers die nu al moeilijk in beeldte brengen zijn, zoals op straat of via social media of winkels die willensen weten illegaal onder de toonbank e-sigaretten met smaakjes verkopen,zullen door deze wetswijziging niet gemakkelijker in beeld komen. Daar isde NVWA onder andere ook afhankelijk voor van meldingen en signalen.De NVWA onderzoekt op dit moment wat de omvang van de illegale marktvan e-sigaretten met smaakjes is.De noodzaak voor deze wetswijziging is tweeledig: het fijnmazigmonitoren van het aantal en soort verkooppunten van tabaks- enaanverwante producten en het faciliteren van het toezicht op de nalevingvan de geldende regelgeving voor de verkoop van tabaksproducten enaanverwante producten.De verwachting is dat het verbod op de verkoop van tabaksproducten enaanverwante producten in supermarkten een verschuiving in verkoop-punten teweegbrengt. De registratieplicht beoogt deze verschuiving goedin beeld te brengen zodat het toezicht efficiënt en effectief kan wordenuitgevoerd en in de gaten te houden of de vermindering van het aantalverkooppunten voldoende wordt bereikt. Met deze informatie kan hetbeleid gericht op het verminderen van verkooppunten eventueelaangescherpt worden.Hoe vaak rolt de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) ditsoort illegale verkopers op?Sinds 1 januari 2024 heeft de NVWA meer dan 40 importeurs gecontro-leerd op e-sigaretten die niet aan het smaakjesverbod voldoen. Bij vijfbedrijven is een last-onder-dwangsom-traject gestart na inspectie. Hetgaat in totaal om 3,6 miljoen e-sigaretten die uit de handel wordengehaald. De NVWA heeft ook controles uitgevoerd bij verkopende partijen.Hier zitten ook controles bij naar aanleiding van meldingen van deDouane, politie of gemeente bijvoorbeeld over straatverkoop. Bijverkopende partijen zijn sinds januari 288 inspecties uitgevoerd, waarbij57 keer een vervolg is gegeven aan een geconstateerde overtreding.Wie profiteert er van deze registratieplicht?Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 617 Met de registratieplicht kan het kabinet fijnmazig het aantal en soortverkooppunten van tabaksproducten en aanverwante productenmonitoren en wordt de NVWA gefaciliteerd bij het toezicht op de nalevingvan de geldende regelgeving voor de verkoop van tabaksproducten enaanverwante producten.Ook willen de leden van de PVV-fractie weten hoe het invoeren van deregistratieplicht bijdraagt aan het stoppen met roken door een verstokterokers.Het invoeren van de registratieplicht draagt niet direct bij aan het stoppenmet roken door verstokte rokers. Voor deze groep is ander beleidgemaakt, zoals het vrijstellen van een stoppen-met-roken-programma vanhet eigen risico of de Wijkaanpak Stoppen met Roken. De registratieplichtdraagt bij aan het monitoren van aantal en soort verkooppunten en aanhet faciliteren van het toezicht.Wat gaat deze registratie betekenen voor de verkopers van illegaleproducten, die nu de oorzaak zijn van het gebruik van vapes onderjongeren? En die ondanks handhavingsverzoeken en schriftelijk waarschu-wingen van de NVWA doorgaan met de verkoop?De registratieplicht richt zich op de reguliere verkooppunten, de overgrotemeerderheid van de tabaksverkopers. Verkopers die nu al moeilijk in beeldte brengen zijn, zoals op straat of via social media of winkels die willensen weten illegaal onder de toonbank e-sigaretten met smaakjes verkopen,zullen door deze wetswijziging niet gemakkelijker in beeld komen. Daar isde NVWA onder andere ook afhankelijk voor van meldingen en signalen.De NVWA onderzoekt op dit moment wat de omvang van de illegale marktvan e-sigaretten met smaakjes is.De noodzaak voor deze wetswijziging is tweeledig: het fijnmazigmonitoren van het aantal en soort verkooppunten van tabaks- enaanverwante producten en het faciliteren van het toezicht op de nalevingvan de geldende regelgeving voor de verkoop van tabaksproducten enaanverwante producten.Welke acties gaat de regering nemen om het gebruik van vapes onderjongeren terug te dringen?De belangrijkste maatregelen hiervoor zijn al ingevoerd, namelijk deleeftijdsgrens, het rookverbod en het smaakjesverbod. Op dit momentwerk ik aan een voorstel om verpakkingen die de e-sigaretten zo aantrek-kelijk maken voor jonge mensen een verplicht neutraal uiterlijk te geven.Daarnaast werk ik aan een wetsvoorstel om de NVWA extra handhavings-bevoegdheden te geven om zo effectiever te kunnen handhaven. Zo krijgtde NVWA bijvoorbeeld meer mogelijkheden om verboden producten inbeslag te nemen en te vernietigen. Dit is van belang om effectiever op tetreden tegen bewuste overtreders die «onder de toonbank» illegalee-sigaretten verkopen. Ook werk ik op dit moment aan regelgeving om hetboeteplafond en de boetes te verhogen.De NVWA merkt op dat voor het houden van toezicht op de naleving vande registratieplicht beperkte capaciteit beschikbaar is. Klopt het dat slechts3% van de handhavingscapaciteit van de NVWA in 2024 gereserveerd isvoor handhaving op alcohol en tabak?Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 618 De NVWA houdt toezicht op de naleving van uiteenlopende wetten. In2023 werd 2% van de handhavingscapaciteit van de NVWA besteed aantoezicht op de naleving op de wetgeving voor alcohol en tabak.21Zelfs als alle verkooppunten zich daadwerkelijk zouden registreren, kan decapaciteit van de toezichthouder een risico vormen voor de uitvoer-baarheid van de registratieplicht, stelt de Raad van State. Dit geldt temeerals inderdaad nieuwe verkooppunten ontstaan. Beschikt de NVWA over dejuiste middelen en bevoegdheid handhaving van de registratieplicht uit tevoeren?De NVWA heeft aangegeven dat voor het houden van toezicht op denaleving van de registratieplicht beperkte capaciteit beschikbaar is. Deverwachting is dat met de informatie die wordt opgehaald in het kadervan de registratieplicht de capaciteit van de NVWA zo doelmatig mogelijkingezet kan worden. Er zijn geen belemmeringen om de handhaving uit tevoeren.Beschikt de NVWA over voldoende middelen en bevoegdheden om hetgebruik van vapes onder jongeren terug te dringen, aangezien de verkoopdaarvan middels straatdealers en online kanalen plaatsvindt?De verkoop van illegale e-sigaretten via niet-reguliere verkoopkanalen lijkttoe te nemen. De zorgen over deze ontwikkeling worden breed gedragenin de politiek en maatschappij. Recent heeft de Tweede Kamer tweemoties hierover aangenomen. De motie Tielen verzoekt de inzet op hetoprollen en bestraffen van illegaal aanbod van e-sigaretten met smaakjesaan te scherpen.22 De motie Crijns verzoekt de regering meer in te zettenop handhaving van illegale verkoop van e-sigaretten aan jongeren doorstraatdealers en snapchat-dealers.23 In reactie hierop heeft mijn ambts-voorganger aangegeven dat de NVWA op dit moment zeer efficiëntgebruik maakt van de beschikbare handhavingscapaciteit en handhavings-mogelijkheden om de handel in illegale e-sigaretten tegen te gaan, maardat een intensivering binnen de huidige handhavingscapaciteit nietmogelijk is.24 Er is zowel bij de NVWA als op de begroting van VWS geenbudget beschikbaar voor additionele handhavingscapaciteitDe leden van de GroenLinks-PvdA fractie hebben gelezen dat debeperkte capaciteit bij de toezichthouder (de Nederlandse Voedsel enWaren autoriteit, NVWA) een risico voor de uitvoerbaarheid van deregistratieplicht zou kunnen zijn. Wordt er in het kader van de voorlig-gende wetswijziging ook voor gekozen om de capaciteit bij de toezicht-houder op te hogen?De NVWA heeft aangegeven dat voor het houden van toezicht op denaleving van de registratieplicht beperkte capaciteit beschikbaar is. Er iszowel bij de NVWA als op de begroting van VWS geen budgetbeschikbaar voor additionele handhavingscapaciteit. De verwachting isdat met de informatie die wordt opgehaald in het kader van de registratie-plicht de capaciteit van de NVWA zo doelmatig mogelijk ingezet kanworden.Wat is arbeidsintensiever voor een toezichthouder?21NVWA, 2024. Tabaks- en alcoholontmoediging in 2023. Beschikbaar via: https://www.nvwa.nl/over-de-nvwa/publicaties/jaarbeeld-2023/tabaks-en-alcoholontmoediging-in-202322Kamerstukken II, 2023/24, 36 403, nr. 17.23Kamerstukken II, 2023/24, 32 793, nr. 766.24Kamerstukken II, 2023/24, 32 011, nr. 114.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 619 Mijn begrip van de vraag is dat verzocht wordt om een vergelijking van desituatie waarbij de NVWA toezicht houdt met een registratieplicht versusde situatie zonder een registratieplicht. De handhaving op de registratie-plicht legt inderdaad in enige mate beslag op de handhavingscapaciteit.Daartegenover staat dat met de informatie die wordt opgehaald in hetkader van de registratieplicht de capaciteit van de NVWA doelmatigeringezet kan worden dan zonder registratieplicht.Wat zijn de kosten voor een verkooppunt om zich te laten registreren? Enhoe verhouden de opbrengsten van deze kosten tot de handhaving?Er zijn geen kosten verbonden aan de registratie voor verkooppunten.Omdat er dientengevolge geen opbrengsten zijn, kunnen opbrengstenzich niet verhouden tot de handhaving. Overigens is er voor registratiewel eHerkenning nodig. eHerkenning kan worden afgenomen bij één vande door het Rijk erkende leveranciers. Hieraan zijn (periodiek) kostenverbonden.Er is nog geen definitief oordeel te geven over in hoeverre de beoogderegistratieplicht handhaafbaar, uitvoerbaar en fraudebestendig is. Deleden van de VVD-fractie vragen of al wel aangegeven kan worden ofer fraudegevoelige aspecten in het voorstel zitten en welke maatregelenworden genomen om deze risico’s te minimaliseren?Uit de uitvoeringstoets van de NVWA zijn vooralsnog geen fraudege-voelige aspecten gebleken. Het definitieve oordeel over de handhaaf-baarheid, uitvoerbaarheid en fraudebestendigheid kan pas gegevenworden na nadere uitwerking van de registratieplicht in de Tabaks- enrookwarenregeling. Omdat deze uitwerking slechts op de gegevens zietdie met de registratieplicht moeten worden verstrekt, is de verwachtingdat er geen fraudegevoelige aspecten naar boven zullen komen.De leden van de NSC-fractie merken op dat registratieplicht isingevoerd om de handhaving van de Tabaks- en rookwarenwet tefaciliteren. Door verkooppunten te verplichten zich te registreren, kan ernauwlettender worden toegezien op de naleving van deze regelgeving. Deleden van de NSC-fractie merken echter op dat de volledigheid enactualiteit van het register sterk afhankelijk zijn van de mate waarin deregistratieplicht wordt nageleefd. Bovendien heeft de NederlandseVoedsel- en Warenautoriteit (NVWA) aangegeven dat zij niet overvoldoende mankracht beschikt voor de handhaving ervan. Is de regeringin staat om concreet aan te geven of de registratieplicht op zichzelfafdoende effectief is voor het bereiken van dit doel, of dat er aanvullende,wellicht makkelijker te handhaven maatregelen nodig zijn?De registratieplicht faciliteert de handhaving door het bieden van eenactueel en accuraat overzicht van verkooppunten waar inspectiesuitgevoerd moeten worden op de naleving van de Tabaks- en rookwa-renwet. De verwachting is dat het overgrote deel van de verkooppuntenzich zal registreren, omdat vanwege het niet naleven van deze plicht eenboete kan worden opgelegd. Hoewel het realistisch is dat niet elkverkooppunt zich zal registreren, zeker verkooppunten die geneigd zijnzich ook niet aan andere maatregelen in de wet te houden, zal naarverwachting het overgrote deel van de verkooppunten deze intentie welhebben. Daarbij dient de registratieplicht niet enkel de facilitering van dehandhaving, maar ook het monitoren van nieuwe verkooppunten. Hetdoel daarbij is dat in de aanloop naar 2032, wanneer tabaksproducten enaanverwante producten alleen nog in speciaalzaken verkocht mogenworden, het verloop in aantal en soort verkooppunten kan worden bezien.Er is geen reden om aan te nemen dat deze nieuwe verkooppunten zichTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 620 over het algemeen bewust niet aan de wet willen houden door zich niet teregistreren, of zich bewust niet registreren, omdat ze zich niet aan anderemaatregelen in de wet willen gaan houden. Er is vanzelfsprekendaanvullend handhaving nodig op illegale handel in tabaksproducten enaanverwante producten. De NVWA doet op dit moment onderzoek naar deomvang van de illegale markt.De leden van de D66-fractie lezen dat er wordt ingeschat dat circa800 supermarkten een nieuw verkooppunt zullen starten in de vorm vaneen tabaksspeciaalzaak. Hierdoor kan de effectiviteit van deze maatregelin het geding komen. De regering geeft aan dat niet het verminderen vanhet aantal verkooppunten het doel is van de registratieplicht, maar wel omde mogelijke negatieve gevolgen van het verkoopverbod voor super-markten en horeca-inrichtingen te ondervangen. Kan de regering ditverder toelichten?Toen dit nog was toegestaan (voor 1 juli 2024) werd meer dan de helft vande tabaksomzet gegenereerd door supermarkten. Omdat na inwerking-treding van het verbod op de verkoop van tabaksproducten en aanver-wante producten voor supermarkten en horeca-inrichtingen niet direct dehelft minder gerookt wordt, zal deze omzet (gedeeltelijk) verspreid wordenover overgebleven en nieuw te openen verkooppunten. Mogelijkerwijszullen sommige van deze nieuw te openen verkooppunten detaillisten zijndie doorgaans geen tabaksproducten verkopen. Deze wetswijzigingvoorziet in een registratieplicht, om zulke nieuw geopende verkooppuntengoed in beeld te krijgen. Hiermee wordt het aantal en soort verkoop-punten gemonitord en wordt het toezicht op de naleving van dewetgeving die geldt voor tabaksverkooppunten gefaciliteerd.De leden van de D66-fractie vragen voorts op welke wijze de registratie-plicht bijdraagt aan het toezicht houden op verkooppunten die nu buitenbeeld zijn. Kan de regering aangeven hoe toename van deze verkoop-punten wordt voorkomen en welke acties worden ondernomen om debestaande buiten-beeld-verkooppunten in beeld worden gebracht?De registratieplicht richt zich op de reguliere verkooppunten, de overgrotemeerderheid van de tabaksverkopers. Verkopers die nu al moeilijk in beeldte brengen zijn, zoals op straat of via social media of winkels die willensen weten illegaal onder de toonbank e-sigaretten met smaakjes verkopen,zullen door deze wetswijziging niet gemakkelijker in beeld komen. Dezeillegale verkopers zullen zich immers niet (kunnen) registreren. Daar is deNVWA onder andere ook afhankelijk voor van meldingen en signalen. DeNVWA onderzoekt op dit moment wat de omvang van de illegale marktvan e-sigaretten met smaakjes is.In het registratiesysteem zullen derhalve alleen reguliere verkooppuntenstaan. Het doel van het registratiesysteem is dan ook niet het in beeldkrijgen van de verkoop van illegale producten op straat of via socialmedia. Het registratiesysteem zal het toezicht op de naleving van deregelgeving voor tabaksproducten en aanverwante producten bij reguliereverkooppunten faciliteren. Ten tweede helpt het registratiesysteem bij hetmonitoren van reguliere tabaksverkooppunten (aantal en soort).De leden van de BBB-fractie lezen dat het doel van deze verplichteregistratie moet zijn dat er controles komen bij alle verkooppunten dusook de niet geregistreerde winkels en verkopers van illegale producten. Erzijn nu voornamelijk controles bij de winkels die gereguleerde productenaanbieden en zich via de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA)hebben geregistreerd als «speciaalzaak». Er is nauwelijks of geen enkeleTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 621 controle bij de overige winkels. Gaat de registratie extra controlesopleveren bij niet geregistreerde verkooppunten van tabak?De NVWA houdt toezicht op alle verkooppunten van tabaksproducten enaanverwante producten. Een klein deel van de verkooppunten zijnspeciaalzaken die zich nu al bij de NVWA hebben geregistreerd in hetkader van een uitzondering op het uitstalverbod.25 Het is niet zo dat hettoezicht zich alleen op deze uitgezonderde speciaalzaken concentreert.De regering verwacht dat er vanwege het supermarktverbod eenverandering in de markt zal optreden. Zo bestaat de kans dat de vrijge-vallen vraag zal worden opgevangen door detaillisten en branches diezich eerder niet toelegden op de verkoop van tabaksproducten enaanverwante producten. Ook zullen naar schatting 800 supermarkten eeneigen verkooppunt beginnen. Door de registratieplicht zullen deze nieuweverkooppunten ook goed in beeld zijn bij de NVWA en beschikt de NVWAover een actuele lijst van verkooppunten die in een dergelijke vorm vanaccuraatheid niet op een andere manier te verkrijgen is. Zonder eenregistratieplicht is de kans aanwezig dat er nieuwe verkooppunten vantabaksproducten en aanverwante producten ontstaan die niet in beeld zijnbij de NVWA, omdat dit soort verkooppunten voorheen niet bestonden endaardoor de kans bestaat dat hier niet op naleving van de gehele wetgecontroleerd zal worden.Een voorbeeld van niet geregistreerde verkooppunten zijn bijvoorbeeldhet aantal buitenlandse online aanbieders van e-sigaretten. Er geldt eenonlineverkoopverbod voor tabaksproducten sinds 1 juli 2023 voor deNederlandse ondernemers. De verkoop door reguliere verkopers isgestopt. Echter bij de buitenlandse online aanbieders (die zich regelmatigvoordoen als Nederlandse partijen) wordt er niet op gehandhaafd maarslechts gewaarschuwd waardoor er illegale en ongecontroleerdeproducten zonder leeftijdsverificatie aan consumenten worden verkocht.Een ander voorbeeld is de verkoop door Nederlandse burgers die er eenhandeltje op nahouden op social media zoals Facebook en TikTok waarevenmin controle plaatsvindt. Heeft de NVWA in kaart gebracht hoe grootdat probleem is? Wat is de verwachting dat dergelijke partijen zich latenregistreren? En wat gaat de NVWA doen om deze verkopende partijen vande markt te weren? Ook als zij zich niet zullen registreren?De registratieplicht richt zich op de reguliere verkooppunten, de overgrotemeerderheid van de tabaksverkopers. Verkopers die nu al moeilijk in beeldte brengen zijn, zoals via social media, zullen door deze wetswijziging nietgemakkelijker in beeld komen. Deze illegale verkopers zullen zich immersniet (kunnen) registreren. Daar is de NVWA onder andere ook afhankelijkvoor van meldingen en signalen. De NVWA onderzoekt op dit momentwat de omvang van de illegale markt van e-sigaretten met smaakjes is.De NVWA houdt voorts toezicht op het aanbod van e-sigaretten op(buitenlandse) websites en op sociale media. Dat is één van de manierenwaarop verkopers hun producten aanprijzen. De NVWA heeft sinds januariruim 1.000 advertenties en posts waarin e-sigaretten worden aangebodenvan social media en andere platforms laten verwijderen. Daarnaast is deNVWA in gesprek met sociale media-platformen om hen zelf actiever ditsoort posts te laten opsporen en verwijderen.Verder vragen de leden van de BBB-fractie welke bevoegdheid de NVWAheeft voor het handhaven op dergelijke illegale verkopers? Zijn ervoldoende middelen om de capaciteit van de NVWA op korte termijn tevergroten en hoe wordt ervoor gezorgd dat de NVWA de juiste25Artikel 5.9 van het Tabaks- en rookwarenbesluit.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 622 bevoegdheid heeft om deze buitenlandse partijen op te sporen en tebeboeten?De NVWA controleert in eerste instantie bij de bron, namelijk de impor-teurs en distributeurs waar de e-sigaretten binnenkomen. Als de NVWAe-sigaretten aantreft met bijvoorbeeld een te grote inhoud, te veel nicotineof met smaakjes, dan wordt er opgetreden. Dat kan onder andere metboetes of met een last onder dwangsom. Op deze manier heeft de NVWAervoor gezorgd dat er 3,6 miljoen e-sigaretten uit de handel zijn gehaald.De NVWA werkt in het toezicht samen met de Douane om meer zicht tekrijgen op de invoer van e-sigaretten. Daarnaast controleert de NVWA bijverkopende partijen, zoals winkels.Er is zowel bij de NVWA als op de begroting van VWS geen budgetbeschikbaar voor additionele handhavingscapaciteit. De verwachting isdat met de informatie die wordt opgehaald in het kader van de registratie-plicht de capaciteit van de NVWA zo doelmatig mogelijk ingezet kanworden.Op dit moment wordt eraan gewerkt om de NVWA meer handhavingsmo-gelijkheden te geven. Een voorbeeld hiervan is dat de NVWA ruimerebevoegdheden voor inbeslagname krijgt. Ook verhogen we de boetesvoor overtreders. Daarnaast is het belangrijk dat ook importeurs,distributeurs en alle andere bedrijven en individuen in de handelsketenvan e-sigaretten hun verantwoordelijkheid nemen en alleen e-sigaretten teverkopen die aan de regels voldoen.6. Toets Autoriteit Persoonsgegevens – Geen opmerkingen of vragen van de fracties.7. Notificatie – Geen opmerkingen of vragen van de fracties.8. Gevolgen voor regeldruk De leden van de BBB-fractie lezen dat er jaarlijks een nieuwe regis-tratie moet plaatsvinden, kan de regering aangeven waarom gekozen isvoor elk jaar, en zorgt dit niet voor enorme administratieve lasten enregeldruk voor ondernemers die het al moeilijk hebben?Er is gekozen voor een jaarlijkse update van de registratie om deactualiteit te waarborgen. Voor zowel de handhaving als monitoring is hetvan belang een zo actueel mogelijk overzicht te hebben van het aantal ensoort verkooppunten, om te voorkomen dat beleid wordt gebaseerd opeen verkeerde voorstelling van zaken en om te voorkomen dat erhandhavingscapaciteit verloren gaat aan het controleren van verkoop-punten die niet langer tabaksproducten en/of aanverwante productenverkopen. Als een ondernemer eenmaal geregistreerd is, hoeft deregistratie elk jaar alleen verlengd te worden. De vereiste handelingenvoor verlenging van een registratie zullen zo efficiënt en gemakkelijkmogelijk gemaakt worden.De leden van de SGP-fractie lezen dat «[d]e tijd die verkooppuntennodig hebben om kennis te nemen van deze algemene maatregel vanbestuur (AMvB) wordt geschat op dertig minuten». Zij vragen of hierabusievelijk verwezen wordt naar een AMvB, omdat in de rest van detoelichting gesproken wordt over een ministeriële regeling.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 623 Hier wordt inderdaad abusievelijk verwezen naar een AMvB, waar eenministeriële regeling bedoeld wordt.9. Internetconsultatie De leden van de GroenLinks-PvdA fractie vragen wat het verschil istussen een registratieplicht en een eventueel vergunningsplicht als hetgaat over sancties van het niet op orde hebben van registratiec.q. vergunning? Wat zijn de voor- en nadelen van een registratie versusvergunningsplicht voor verkooppunten van tabaksproducten en aanver-wante producten? In de internetconsulatie komt het voordeel naar vorendat een registratieplicht snel ingevoerd kan worden. Zijn er nog meervoordelen te noemen? En hoe kijkt de regering naar het idee om eenaanvullend vergunningsstelsel in te voeren om te zorgen dat het aantalspeciaalzaken beperkt wordt of blijft op het moment dat bijvoorbeeldtabak alleen nog in tabaksspeciaalzaken mag worden verkocht?Het verschil tussen een registratieplicht en een vergunningsplicht watbetreft de sancties hangt sterk af van de uitwerking van dergelijkeplichten. Een fundamenteel verschil is dat wanneer een verleendevergunning voor de verkoop van tabaksproducten en aanverwanteproducten wordt ingetrokken, een verkooppunt geen tabaksproducten enaanverwante producten meer mag verkopen. Wanneer een verkooppuntniet voldoet aan een registratieplicht krijgt het verkooppunt een boetevanwege het achterwege blijven van registratie, maar mag het nog weltabaksproducten en aanverwante producten verkopen. De registratie isimmers geen voorwaarde voor het wel of niet mogen verkopen vantabaksproducten en aanverwante producten, het is slechts eenverplichting die geldt voor een verkooppunt dat deze producten verkoopt.Een vergunningstelsel kost meer capaciteit in het opzetten en onder-houden dan een registratieplicht. Tevens is een vergunningenstelselminder snel ingevoerd dan een registratieplicht. Dit heeft te ermee temaken dat onvermijdelijk niet alle bestaande verkooppunten eenvergunning kunnen krijgen. Op grond van de Dienstenrichtlijn is namelijkeen gelijk speelveld vereist bij de uitgifte van vergunningen. Bestaandeverkooppunten moeten in dat geval een ruime overgangstermijn (enkelejaren) krijgen om zich op de nieuwe situatie te kunnen voorbereiden.Momenteel wordt gewerkt aan het wetsvoorstel dat ervoor zorgt dat in2032 tabak alleen nog in tabaksspeciaalzaken mag worden verkocht. Naarverwachting van SEO zal het aantal verkooppunten dan dalen totongeveer 1.500. Mocht de afname tegen de verwachting in onvoldoendezijn, dan is een vergunningstelsel niet de enige optie om het beleid aan tescherpen. Er kan ook worden overgegaan tot een verdere aanscherpingvan de eisen die aan detaillisten worden gesteld om tabak te verkopen.Een dergelijke wijziging vraagt minder tijd dan het instellen van eenvergunningstelsel.In de brief van mijn ambtsvoorganger van 25 oktober 202326 is uitgewerktwat nodig is om een vergunningstelsel in te voeren. In deze beant-woording hecht ik eraan te benadrukken dat de invoering van eenvergunningstelsel niet automatisch de mogelijkheid biedt tot hetmaximeren van verkooppunten per wijk. Als het vergunningenstelsel zozou worden ingericht dat bestaande verkooppunten een vergunningzouden krijgen en deze vergunning niet beschikbaar is voor nieuweverkooppunten, dan worden de bestaande verkooppunten, zoals ineerdergenoemde brief aangegeven, onevenredig bevoordeeld door hetvoor nieuwkomers onmogelijk te maken tot de markt toe te treden. Dit isin strijd met de Dienstenrichtlijn. De verdeling van deze schaarse rechten26Kamerstukken 32 011, nr. 107.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 624 dient op een eerlijke en transparante manier te geschieden, waarbij allegegadigden (periodiek) evenveel kans maken. Vergunningen moeten dusna een paar jaar heruitgegeven worden met het oog op een eerlijkspeelveld. Met het oog op deze uitgangspunten is het mijn inschatting dathet categorisch uitsluiten van nieuwe verkooppunten juridisch onmogelijkis. Als het vergunningenstelsel zo zou worden ingericht dat bestaandeverkooppunten en nieuwe verkooppunten een gelijke kans op hetverkrijgen van een vergunning zouden hebben, binnen een maximaalaantal toegestane verkooppunten, dan ligt het voor de hand dat niet allebestaande verkooppunten bij de verdeling een vergunning krijgen endaarom moeten stoppen met de verkoop van tabaksproducten enaanverwante producten. Invoering van een vergunningplicht op eenzodanige wijze vergt, omdat dit een inbreuk op het eigendomsrechtvormt, een overgangstermijn van enkele jaren om bestaande verkoop-punten de gelegenheid te geven zich hieraan aan te passen.10. Inwerkingtreding Met het oog op de inwerkingtredingdatum van het verbod op de verkoopvan tabaksproducten en aanverwante producten, onder meer in super-markten en horeca-inrichtingen op 1 juli 2024, en de samenhang van hetvoorliggende wetsvoorstel met deze maatregel, is het van belang ditwetsvoorstel zo snel mogelijk naar de Kamer te sturen. De leden van deGroenLinks-PvdA fractie vragen in het licht hiervan af wat de beoogdetijdslijn van de regering is.Aangezien de Kamer over de eigen agenda beslist, is het niet aan deregering om een tijdslijn voor de verdere behandeling te beogen. Deregering deelt de opvatting dat het van belang is dat dit wetsvoorstel zospoedig mogelijk in werking kan treden.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,V.P.G. KarremansTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 541, nr. 625