Monitor Digitale Zorg 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202527 529Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) inde ZorgNr. 335 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN ENSPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 13 mei 2025De passende inzet van digitale zorg in zorgprocessen speelt een belang-rijke rol bij het aanpakken van grote uitdagingen in de zorg, zoals hetarbeidsmarkttekort en het behouden van toegankelijkheid voor allezorggebruikers. Het is daarom belangrijk om inzicht te hebben in hetaanbod en gebruik van digitale zorg. Hiervoor voert het Rijksinstituut voorVolksgezondheid en Milieu (RIVM) in samenwerking met het Nationale-Health Living Lab (NeLL) jaarlijks de Monitor Digitale Zorg uit. Bijgaandbied ik uw Kamer de monitor van 2024 aan. Graag sta ik stil bij debelangrijkste conclusies en aanbevelingen die volgen uit de monitor.De Monitor Digitale ZorgDe Monitor Digitale Zorg geeft jaarlijks een overzicht van (de ontwikke-lingen in) het digitale zorgaanbod en zorggebruik. Daarnaast geeft hetinzicht in de rol van digitale zorg bij een aantal relevante (maatschappe-lijke) uitdagingen, zoals arbeidsmarktuitdagingen en preventie van meerzorg.De monitor geeft antwoord op de volgende onderzoeksvragen:1)Welke ontwikkelingen zijn er in het gebruik van digitale zorg?2)Wat is de rol van digitale zorg ten aanzien van de volgende relevantemaatschappelijke uitdagingen in de zorg: 1) attitude ten aanzien vandigitale zorg, 2) arbeidsmarktuitdagingen, 3) kwaliteit van zorg, 4)regie van de patiënt, 5) preventie van meer zorg, 6) toegankelijkheiden 7) organiseerbaarheid van zorg?Om tot antwoorden te komen zijn in de monitor zowel kwantitatieve alskwalitatieve onderzoeksmethoden gebruikt. Op basis van vragenlijsten endatabronnen is inzicht verkregen in het digitale zorggebruik en deervaringen van zorggebruikers en zorgverleners. Daarnaast zijn focus- kst-27529-335ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 529, nr. 3351 groepen en interviews gebruikt om verdiepende inzichten te krijgen in destimulerende en belemmerende factoren achter de bevindingen.De resultaten uit de Monitor Digitale Zorg worden vanaf 2025 jaarlijksgepubliceerd op een interactief dashboard. Naast het dashboard wordenverdiepende rapportages gedeeld die zich richten op het duiden van decijfers en op het bieden van meer diepgaande kwalitatieve inzichten.Belangrijkste resultaten uit de monitor 2024Ontwikkelingen in inzet en gebruik van digitale zorgTen opzichte van 2023 is er in 2024 een toename zichtbaar in het gebruikvan digitale zorgtoepassingen door zowel zorgverleners als zorgge-bruikers. Deze stijging laat zien dat digitale zorg een steeds grotere rolspeelt in de zorgverlening. Tegelijkertijd is de inzet van deze toepassingenop zichzelf nog niet per definitie waardevol. Het gaat erom dat digitaletoepassingen op een slimme en effectieve manier worden geïntegreerd inde processen van zorg en ondersteuning. En dat die processen daarbijwaar nodig ook aangepast worden, zodat zij daadwerkelijk bijdragen aanhet oplossen van de uitdagingen die op de zorg afkomen.Impact van digitale zorg op verschillende (maatschappelijke) uitdagingenZorgverleners zijn gematigd positief over de impact van digitale zorg opde maatschappelijke uitdagingen (gemiddeld rapportcijfer 6,1 op eenschaal van 0 tot 10). Ze zijn het meest positief over de manier waaropdigitale zorgtoepassingen in zorgprocessen bijdragen aan toeganke-lijkheid van zorg. Zorgverleners zijn ook positief over de invloed vandigitale zorgtoepassingen op de eigen regie van de patiënt. Zorgverlenerszijn relatief het minst positief over de invloed van digitale zorgtoepas-singen op werkdruk en werkplezier, en de invloed van digitale zorgtoepas-singen op de organiseerbaarheid (kosten) van zorg (beiden rapportcijfer5,7). Zorgverleners zien ruimte om meer zorgprocessen (deels) digitaalaan te bieden.Zorggebruikers zijn in 2024 positiever over de impact van digitale zorgdan in 2023. Ze zijn vooral positief over de invloed ervan op de kwaliteiten toegankelijkheid van zorg. Desondanks is, net als in 2023, een deel(17%) van de mensen (zeer) negatief over digitale toepassingen in de zorg.Zorggebruikers vinden de meeste zorgprocessen in relatief hoge mate(deels) geschikt voor digitalisering. Zorggebruikers zien vooral voordelenvoor de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg, eigen regie en flexibiliteit.Nadelen en zorgen zijn er op het gebied van privacy, complexiteit, en eengebrek aan persoonlijk contact.Op het gebied van «samen beslissen» over de inzet van digitale zorg zienwe dat een groot deel van de zorgverleners (44–65%) aangeeft dat zij inoverleg met de patiënt beslissen over de inzet van digitale en hybridezorg. Dit wordt echter maar door een relatief klein deel van de zorgge-bruikers (17–21%) ook zo ervaren.AanbevelingenUit de Monitor Digitale Zorg komen de volgende aanbevelingen naarvoren:•Aanbeveling 1: Aandacht voor de toegankelijkheid van digitale zorg•Heb aandacht voor de toegankelijkheid van digitale zorg, en onder-steun kwetsbare groepen zoals mensen met een opleidingstypebasisonderwijs of vmbo-opleiding en ouderen. Het betrekken vanTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 529, nr. 3352 zorggebruikers en zorgverleners bij het ontwikkelen en invoeren vandigitale zorgtoepassingen in zorgprocessen helpt bij het beteraansluiten van zorgtechnologie op hun vaardigheden en wensen.•Aanbeveling 2: Aandacht voor nut en noodzaak van digitale zorgOm het vertrouwen en gebruik van digitale zorg onder zorggebruikers tevergroten, is het belangrijk om digitale en hybride zorg persoonsgerichterte maken. Hiervoor is het belangrijk om een goede balans te vindentussen fysiek en digitaal contact, transparant te zijn over gegevensbevei-liging en actief te communiceren over de voordelen en positieveervaringen.•Aanbeveling 3: Aandacht voor inzet digitale zorg waar mogelijk•Verder onderzoek over welke zorgprocessen geschikt zijn om digitaalof hybride aan te bieden, kijkend naar sector en zorgproces. Betrekhierbij zowel zorgverleners als zorggebruikers, zodat ervaringen vanuitverschillende perspectieven worden benut. Hierbij moet wel goedworden gemonitord of zorgverleners en -gebruikers voldoendeondersteuning krijgen bij de inzet van digitale zorg en of fysieke zorgbeschikbaar blijft indien nodig.VervolgDe resultaten en aanbevelingen van de Monitor Digitale Zorg laten ziendat de zorgverleners en zorggebruikers over het algemeen (gematigd)positief zijn over passende inzet van digitale zorg en de bijdrage aanmaatschappelijke uitdagingen. Tegelijk laten ze ook zien waar nogaandachtspunten liggen.VWS zet, samen met veldpartijen, verschillende initiatieven en trajecten inom de passende inzet van digitale en hybride zorg te stimuleren. In hetHoofdlijnenakkoord is afgesproken dat het opschalen van passendedigitale en hybride zorg in drie sectoren (wijkverpleging, verpleegzorg engehandicaptenzorg) sneller kan en moet. Over de invulling van dezemaatregel vinden nu gesprekken plaats. Deze drie sectoren zullen dekomende jaren ook expliciet terugkomen in de Monitor Digitale Zorg. Ookworden er diverse afspraken gemaakt in het Aanvullend Zorg- enWelzijnsakkoord om de zorgtransformatie te versnellen.Via diverse kanalen, zoals de Slimme Zorg Estafette en Zorg van Nu, deeltVWS goede voorbeelden van de inzet van digitale en hybride zorg.Daarnaast zet VWS diverse initiatieven in die zorggebruikers onder-steunen en de toegankelijkheid van digitale zorg voor zorggebruikersbeogen te vergroten, zoals de Alliantie Digitaal Samenleven en deHelpdesk Digitale Zorg.De resultaten van de monitor zullen vanaf 2025 jaarlijks gepubliceerdworden op een interactief dashboard, en aanvullend worden er verdie-pende rapportages gepubliceerd waarin de cijfers worden geduid en meerdiepgaande kwalitatieve inzichten gedeeld worden.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,M-F. AgemaTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 529, nr. 3353