Stand van zaken Co-Med

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202433 578EerstelijnszorgNr. 119 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MEDISCHE ZORG Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 27 juni 2024Tijdens het commissiedebat Zorgverzekeringsstelsel van 19 juni 2024 hebik u toegezegd om u deze week per brief te informeren over de stand vanzaken rondom Co-Med. Met deze brief voldoe ik aan mijn toezegging aanuw Kamer.In deze brief licht ik de laatste stand van zaken rondom Co-Med toe.Vervolgens ga ik in op de vraag welke lessen we hieruit kunnen trekken.Ook besteed ik aandacht aan de vraag van lid Bushoff of het mogelijk is tevoorkomen dat behaalde winsten wegvloeien, in geval van een faillis-sement van Co-Med. En tot slot komt in deze brief de vraag aan de orde ofde NZa de bevoegdheid zou kunnen krijgen om gedurende lopendtoezichtsonderzoek een fusie of overname tijdelijk tegen te kunnenhouden.Allereerst wil ik nogmaals benadrukken dat ik al langer zorgen heb overde signalen over de situaties die zijn ontstaan bij Co-Med praktijken. Dezesituaties zijn onaanvaardbaar. Patiënten moeten kunnen rekenen opgoede huisartsenzorg. Ik vind het zeer kwalijk dat de zorg bij een aantallocaties van Co-Med structureel niet op orde lijkt.Stand van zaken Co-MedNa het debat zorgverzekeringsstelsel van woensdag 19 juni jl., hebben devier grote zorgverzekeraars op donderdag 20 juni jl. hun overeenkomstmet Co-Med opgeschort. Dinsdag 25 juni jl. hebben de zorgverzekeraarsaangegeven de contracten met Co-Med te gaan beëindigen. Zorgverzeke-raars concluderen dat Co-Med niet voldoet aan de voorwaarden van hetcontract die de continuïteit van goede zorg moet garanderen. Daarombieden zij direct een alternatieve oplossing voor patiënten dieingeschreven staan bij een huisartsenpraktijk van Co-Med en zorg nodighebben. De zorgverzekeraars adviseren hun verzekerden om hier perdirect gebruik van te maken. Alle patiënten van Co-Med, ongeacht wiehun zorgverzekeraar is, kunnen via www.cz.nl/co-med per praktijk de kst-33578-119ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 33 578, nr. 1191 meest actuele informatie vinden over het alternatieve aanbod. Ook via(sociale) media zijn verzekerden hierop geattendeerd.Alle patiënten van Co-Med zijn vorig week ook schriftelijk op de hoogtegebracht en geadviseerd gebruik te maken van het alternatieve aanbod.Het nu beschikbare alternatieve aanbod is een tijdelijke oplossing. Perpraktijk wordt gewerkt aan een structurele oplossing. Wanneer destructurele oplossing van kracht kan gaan verschilt per praktijk en is ookafhankelijk van hoe de situatie rondom Co-Med zich ontwikkelt. Zorgverze-keraars hebben mij laten weten ook het alternatieve aanbod dagelijks tecontroleren op de gestelde kwaliteitseisen zoals bereikbaarheid enbeschikbaarheid van (huis)artsen voor de patiënten.Ik word al enige tijd regelmatig schriftelijk op de hoogte gebracht van deontwikkelingen rondom Co-Med. En sinds 17 juni jl. heb ik vrijweldagelijks contact met NZa en IGJ om een update te krijgen over desituatie. Ook heb ik meerdere keren met zorgverzekeraar CZ gesproken.De IGJ en NZa hebben aangegeven de situatie bij Co-Med zeernauwlettend te volgen. De IGJ heeft daarbij aandacht voor de kwaliteit enveiligheid van de zorg en de NZa op kwaliteit van bedrijfsvoering encontinuïteit van zorg. De IGJ en NZa wijzen op alternatieven die door dezorgverzekeraars worden aangeboden.Naar aanleiding van binnenkomende signalen is er vanaf september 2021tussen de IGJ en Co-Med meerdere malen contact geweest over detelefonische bereikbaarheid van een aantal locaties. Omdat de signalenover tekortkomingen ten aanzien van de beschikbaarheid en de bereik-baarheid van enkele praktijken bleven aanhouden, is het toezicht vanaffebruari 2023 geïntensiveerd. In juli 2023, na toezichtsonderzoek enbezoeken op verschillende locaties van Co-Med, heeft de IGJ Co-Medvervolgens een aanwijzing opgelegd. Volgens de inspectie heeft Co-Medde bereikbaarheid en de beschikbaarheid van de zorg conformLHV-normen in meerdere huisartsenpraktijken structureel niet goedgeregeld. De rechter heeft op 17 april 2024 geoordeeld dat de zakelijkeweergave van de aanwijzing openbaar gemaakt kan worden. Deaanwijzing is per 9 februari 2024 ingegaan en loopt een half jaar.Co-Med moet tijdens de looptijd van deze aanwijzing onder anderegegevens aanleveren waaruit blijkt dat de continuïteit van de (spoedei-sende) huisartsenzorg tijdens praktijkuren is geregeld.Uit inspectieonderzoek blijkt dat Co-Med nog steeds in strijd handelt metde aanwijzing genoemde LHV-Richtlijnen voor de bereikbaarheid enbeschikbaarheid van de huisartsenzorg en daarmee in strijd met artikel 2en 3 van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Om tebewerkstelligen dat alsnog wordt voldaan aan de aanwijzing heeft deinspectie Co-Med op 18 juni 2024 een last onder dwangsom opgelegd. Opdit moment bekijkt de IGJ nog wat de beëindiging van het contract doorde verzekeraars betekent voor de opvolging van het besluit van 18 juni2024 om een last onder dwangsom op te leggen.Op dit moment loopt het vervolgtraject hierop.De NZa en IGJ hebben aangegeven geen uitspraken te kunnen doen overhun lopende onderzoeken naar Co-Med. Het is belangrijk dat zenauwkeurig en zorgvuldig onderzoek kunnen doen naar de situatie en hunmaatregelen daarop kunnen afstemmen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 33 578, nr. 1192 Het belangrijkste op dit moment is dat alle patiënten toegang houden tothuisartsenzorg. Ik ben dan ook dankbaar voor de inzet van alle partijen diebetrokken zijn bij de totstandkoming van het alternatieve aanbod. Ik besefdat dit van iedereen extra inzet vergt. Daarnaast is het voor demedewerkers van Co-Med ook een onzekere periode. Ik hoop voor allemedewerkers dat er snel duidelijkheid voor hen is over de toekomst.EvaluatieHet lid Dijk heeft tijdens het commissiedebat Zorgverzekeringsstelsel van19 juni jl. verzocht om in deze brief in te gaan op lessen die uit dezesituatie getrokken kunnen worden, zodat in toekomstige gevallen snellerwordt gehandeld.In dit kader verwijs ik allereerst naar de brief die u heeft ontvangen op18 april 2024, betreffende de inhoudelijke reactie Rapport «Opkomst vanbedrijfsketens in de huisartsenzorg»1. In deze brief worden een aantalconcrete vervolgafspraken genoemd om het toezicht op bedrijfsketens inde huisartsenzorg te verbeteren. De situatie rondom Co-Med benadrukthet belang van deze vervolgafspraken.Ik vind het van groot belang om deze casus te evalueren en hieruit lessente trekken voor de toekomst. Een belangrijk onderdeel van deze evaluatieis, wat mij betreft, de vraag of het toezichtinstrumentarium van detoezichthouders voldoende slagvaardig is als de patiëntveiligheid in hetgeding is of dat aanpassingen nodig zijn om de slagvaardigheid tevergroten.Vanwege het nog lopende onderzoek kan deze evaluatie niet nu alplaatsvinden, maar neem ik het mee in de vervolgafspraken waar ikhierboven naar verwijs.WinstOp verzoek van het lid Bushoff ga ik in op de vraag wat er gebeurt met dewinst die Co-Med volgens de jaarrekening zou hebben gemaakt in 2022 en2023 en of het mogelijk is om te voorkomen dat dit geld wegvloeit.Co-Med is een besloten vennootschap (bv) en kan dus een winstuitkeringdoen aan de aandeelhouders. Er geldt geen verbod op winstuitkering inde huisartsenzorg. Dit is in sommige gevallen ook de wijze waarop loonwordt uitgekeerd in de huisartsenzorg.Op dit moment heb ik geen aanwijzingen dat er over 2022 en 2023 doorCo-Med winst is uitgekeerd, maar ik beschik niet over betrouwbare cijfershierover. De jaarrekeningen over 2022 en 2023 zijn beiden niet gecontro-leerd door een accountant. Ook heeft Co-Med op dit moment geenverplichting tot het deponeren van een jaarverantwoording in verbandmet de pauzeknop zoals ingesteld door de Minister van VWS.Op grond van de Aanpassingswet toetreding zorgaanbieders (AWtza),welke per 1-1-2022 in werking is getreden, is de openbare jaarverant-woording verplicht voor álle zorgaanbieders. De Minister van VWS heeftmet de pauzeknop gereageerd op signalen uit het veld en de wens van deKamer. Zij wilde rust brengen met het oog op de brede opgave waarvoorde eerstelijnszorg staat en heeft toegezegd uitstel te verlenen voor deverplichte openbaarmaking van de jaarverantwoording voor boekjaar2022 en 2023. Deze pauzeknop geldt voor zorgaanbieders die voor1Kamerstukken II, 2023–2024, 33 578, nr. 116Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 33 578, nr. 1193 1 januari 2022 zijn opgericht en behoren tot een categorie van zorgaan-bieders die voor 1 januari 2022 geen jaarverantwoording openbaarhoefden te maken op grond van wet- en regelgeving van het Ministerievan Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Deze pauzeknop geldt ook voorCo-Med.In ieder geval zal Co-Med uit de bedrijfsopbrengsten ook het personeel ende andere financiële verplichtingen moeten voldoen. Het bestuur behoorteen winstuitkering te weigeren als het weet of redelijkerwijs behoort tevoorzien dat de vennootschap na de uitkering niet zal kunnen blijvenvoortgaan met het betalen van haar opeisbare schulden (artikel 2:216,eerste lid BW). Omdat ik niet over betrouwbare gegevens beschik, kan ikniet beoordelen of dit aan de orde is.Ik heb het verzoek van het lid Bushoff zo begrepen, dat hij ook vraagt naarde situatie in geval van faillissement. Mocht het komen tot een faillis-sement van Co-Med dan zal de curator onderzoek doen naar het handelenvan het bestuur. Indien blijkt dat het bestuur zijn taak onbehoorlijk heeftvervuld en het aannemelijk is dat dit een belangrijke oorzaak is van hetfaillissement dan is iedere bestuurder hoofdelijk aansprakelijk voor hetbedrag van de schulden voor zover deze niet door vereffening van deoverige baten kunnen worden voldaan.Om in de toekomst meer mogelijkheden te hebben om toezicht te houden,is onder meer het wetsvoorstel integere bedrijfsvoering zorg- enjeugdhulpaanbieders (Wibz) in voorbereiding. Op grond van ditwetsvoorstel zal het mogelijk worden om voorwaarden te stellen aan hetkunnen doen van een winstuitkering, zoals bijvoorbeeld dat de kwaliteitvan de zorg niet ter discussie staat.Zorgspecifieke fusietoetsDe leden Bushoff en Krul hebben tijdens het commissiedebat Zorgverze-keringsstelsel op 19 juni jl. verzocht om in deze brief in te gaan op hetverzoek om de NZa de bevoegdheid te geven om fusies/overnames «onhold» te kunnen zetten tijdens een lopend onderzoek. Het lid Bushoffbenadrukte dat hij de indruk kreeg dat de Minister ervan uit lijkt te gaandat die bevoegdheid ervoor moet zorgen dat een overname vollediggestopt wordt in plaats van het tijdelijk «on hold» zetten.In de brief over de aanpassingen van het zorgspecifiek markttoezicht heeftde Minister van VWS aangegeven waarom het juridisch niet houdbaar isen zij het ook niet wenselijk vindt een lopend onderzoek te laten geldenals criteria om een fusie geen doorgang te laten vinden2. Zij maakt daarbijgeen onderscheid tussen een verbod of «on hold» zetten, beide variantenhebben namelijk onevenredig negatieve gevolgen voor de zorgaanbieder.Tijdens een lopend onderzoek is er nog niet bewezen dat er daadwerkelijksprake is van tekortkomingen bij een zorgaanbieder. Daar is juist datonderzoek voor bedoeld. Een onderzoek is bovendien niet altijd openbaar,en de looptijd is op voorhand niet altijd duidelijk. Een concentratieaan-vraag van een zorgaanbieder «on hold» zetten kan bijvoorbeeld leiden tothet terugtrekken van de beoogde fusiepartner(s) en reputatieschadezonder dat er daadwerkelijk iets is bewezen of zelfs iets aan de hand is.Deze maatregel kan het eigendomsrecht van individuele zorgaanbiedersaanzienlijk beperken.De Minister van VWS en ik delen dat de huidige Zorgspecifieke fusietoets(Zft) aanscherping nodig heeft. Daartoe heeft zij verschillende voorstellen2Kamerstukken II, 2023–2024, 31 765, nr. 854Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 33 578, nr. 1194 gedaan in de brief van 12 juni jl.3 Zo wil de Minister van VWS onderandere bewerkstelligen dat bij een betekenisvolle concentratieaanvraagde IGJ de NZa een zienswijze geeft met betrekking tot de kwaliteit vanzorg in relatie tot de voorgenomen concentratie.Tot slotIk zal mij zo regelmatig als nodig laten informeren over de situatierondom Co-Med door de toezichthouders en zorgverzekeraars. En als dezeinformatie hier aanleiding toe geeft, zal ik alles doen wat in mijn machtligt om de continuïteit en kwaliteit van zorg voor patiënten te borgen. UwKamer zal periodiek hierover worden geïnformeerd.De Minister voor Medische Zorg,P.A. Dijkstra3Kamerstukken II, 2023–2024, 31 765, nr. 854Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 33 578, nr. 1195