Antwoord op vragen van het lid Patijn over fouten bij het UWV in de uitvoering van de afschaffing van het garantiebedrag in de Wajong

Brontekst

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–2026Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden578Vragen van het lid Patijn (GroenLinks-PvdA) aan de Minister van SocialeZaken en Werkgelegenheid over fouten bij het UWV in de uitvoering van deafschaffing van het garantiebedrag in de Wajong (ingezonden 24 oktober2025).Antwoord van Staatssecretaris Nobel (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)(ontvangen 8 december 2025). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar2025–2026, nr. 447.Vraag 1Krijgt u signalen dat er dingen misgaan bij de uitvoering van de hetafschaffen van het garantiebedrag Wajong?Antwoord 1In tegenstelling tot wat de vraag suggereert, wordt het garantiebedragWajong niet afgeschaft. Het garantiebedrag blijft bestaan voor Wajonggerech-tigden die aan de voorwaarden voor het recht daarop voldoen. Het garantie-bedrag is bij de invoering van de Wet vereenvoudiging Wajong per 1 januari2021 bedoeld als een tijdelijke overgangsmaatregel om te voorkomen datwerkende Wajonggerechtigden er door nieuwe rekenregels van deze wet bijongewijzigde omstandigheden er op achteruit zouden gaan. Zodra eenWajonggerechtigde onafgebroken vijf jaar heeft gewerkt en daarna zondervoorziening ten minste 75% van het maatmaninkomen verdient, eindigt hetrecht op een Wajong-uitkering en daarmee ook het garantiebedrag.1 Dit is inovereenstemming met de wet. Op dat moment worden zij geacht zelfstandigin het eigen inkomen te kunnen voorzien en is een beroep op de Wajong nietmeer nodig. Zoals in de Stand van de uitvoering van 3 juni 20252 is gemeld,heeft UWV om uitvoeringstechnische redenen vanaf 1 januari 2021 de termijnvan vijf jaar opnieuw laten aanvangen voor werkende Wajonggerechtigden.Dit is voor hen gunstig geweest omdat zij daardoor langer naast huninkomen uit werk de Wajong-uitkering, en daarmee dus ook het garantiebe-drag, hebben kunnen houden, maar is er als gevolg daarvan per 1 januari2026 wel een (eenmalige) piek aan beëindigingen van Wajong-uitkeringen tezien.1Het recht op Wajong en daarmee ook het garantiebedrag kan ook om andere redenen eindigenbijvoorbeeld als er sprake is van een uitsluitingsgrond of als er geen sprake meer is vanarbeidsongeschiktheid.2Kamerstukken II 2024/25, 26 448, nr. 845, bijlage 1198631, p. 13/14. ah-tk-20252026-578ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel1 Op basis van de huidige cijfers verwacht UWV dat vanaf 1 januari 2026ongeveer 12.500 Wajonggerechtigden aan deze voorwaarden zullen voldoenen hun recht op een Wajong-uitkering zullen verliezen. Van deze groepverliezen ongeveer 3.400 mensen hun Wajong-uitkering ter hoogte van hetgarantiebedrag. Zoals in de Stand van de uitvoering van 3 juni 2025 isaangegeven, kunnen Wajonggerechtigden door het verlies van het garantie-bedrag er financieel fors op achteruit gaan, wat een grote impact op hunleven kan hebben. Het gemiddelde inkomensverlies is ongeveer € 750 brutoper maand.UWV is halverwege dit jaar gestart met het informeren van alle werkendeWajonggerechtigden bij wie het recht op een Wajong-uitkering mogelijk per1 januari 2026 eindigt. UWV is vanaf oktober jl. bezig om alle Wajonggerech-tigden die in juni en september jl. een brief hebben gekregen persoonlijk tebellen om de brief toe te lichten en na te gaan wat dit voor hen betekent.Wajonggerechtigden die zich zorgen maken, kunnen na de beoordeling doorUWV, de hulp van een budgetcoach of van Team Geldzorgen van UWVkrijgen. Samen kan dan worden gekeken of de inkomensachteruitgang (deels)kan worden opgevangen door het aanvragen van inkomensafhankelijkeregelingen, zoals toeslagen of het gemeentelijke minimabeleid.Gezien de grootte van de groep en de zorgvuldigheid die ik wil betrachten inde communicatie en ondersteuning van de Wajonggerechtigden bij wie deuitkering beëindigd gaat worden, neem ik na overleg met UWV de volgendemaatregelen ter ondersteuning van een zorgvuldige uitvoering.De eerste maatregel betreft het uitstel van de daadwerkelijke beëindiging vande Wajong-uitkeringen naar 1 januari 2027. UWV krijgt hiermee meer tijd debeëindigingen zorgvuldig voor te bereiden en uit te voeren en Wajonggerech-tigden om zich aan de aankomende beëindigingen aan te passen. De tweedemaatregel betreft een beperkte aanpassing van de Wajong waardoorloondispensatie, loonkostensubsidie en beschut werk bij de beëindigings-grond buiten beschouwing worden gelaten. De Wajong-uitkering blijft dandoorlopen, ongeacht wat er verdiend wordt.De laatste maatregel betreft een aanpassing in de wijze waarop het maatman-inkomen bij de Wajong wordt geïndexeerd. Ik licht deze maatregelen toe ineen afzonderlijke brief, die kort na de verzending van deze antwoorden aanuw Kamer wordt aangeboden. Ik zal UWV verzoeken vanaf 1 januari 2026vooruit te lopen op de uitvoering van deze maatregelen.Vraag 2 en 3Kunt u aangeven of het klopt dat er dingen niet goed gaan in de uitvoering,waaronder de communicatie over het stopzetten van de regeling?Indien er fouten zijn gemaakt in de uitvoering en/of communicatie, kunt u danaangeven wat er fout gaat en waarom deze fouten gemaakt worden en waarde oorzaak ligt?Antwoord 2 en 3UWV is halverwege dit jaar gestart met het informeren van alle werkendeWajonggerechtigden bij wie het recht op een Wajong-uitkering mogelijk per1 januari 2026 eindigt. Daarbij zijn op 1 juli jl. eerst de ontvangers van eenWajong-uitkering ter hoogte van het garantiebedrag geïnformeerd en op3 oktober jl. de overige Wajong-gerechtigden met een aanvullende uitkeringof een zogenoemde nul-uitkering3 (ongeveer 9.200 mensen). UWV belt sindsoktober jl. alle Wajonggerechtigden die een brief hebben gekregen om hunsituatie te bespreken. Uit deze telefoongesprekken blijkt dat de beëindigingvan de garantiebedragen bij een deel van de Wajonggerechtigden een grotefinanciële impact heeft.Voor zover mij nu bekend zijn er geen fouten gemaakt. Wel heeft UWV bij deuitvoering van de hiervoor genoemde communicatie de selectie van de groepWajonggerechtigden die in aanmerking komt voor een brief in de loop van detijd verder verfijnd en verbreed op basis van verbeterde gegevensbronnen.Hierdoor zijn sommige Wajonggerechtigden met een garantiebedrag op eenlater moment aangeschreven dan oorspronkelijk voorzien (ongeveer800 mensen). Ook zijn er Wajonggerechtigden bij van wie verwacht wordt dat3Dit is een onderliggend recht op een Wajong-uitkering die vanwege de hoogte van deinkomsten niet tot uitbetaling komt.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel2 hun uitkering bij de beoordeling niet zal worden beëindigd. Dit betreft ondermeer Wajonggerechtigden die werken in de sociale werkvoorziening maar ditdoor de werkgever niet goed in de loonaangifte is geregistreerd.Tot slot is een kleine, specifieke groep Wajonggerechtigden nog nietgeïnformeerd. Het betreft mensen die zich met de zorgverlener bij de SVBPGB hebben aangemeld voor de vrijwillige salarisadministratie (opting-inPGB).Vraag 4Is er een specifieke hulplijn waar mensen die het betreft hun vragen kunnenstellen, hulp kunnen krijgen om de gevolgen van de terugval van inkomen tebespreken en zo nodig ondersteuning kunnen krijgen bij het aanvragen vantoeslagen?Antwoord 4Wajonggerechtigden kunnen altijd terecht bij het KlantContactCentrum vanUWV. Ook belt UWV sinds oktober alle Wajonggerechtigden die een briefhebben gekregen om hun situatie te bespreken. Het verlies van het garantie-bedrag kan een (zeer) negatieve impact hebben op de situatie van een deelvan de Wajonggerechtigden. Zij verwachten bijvoorbeeld daardoor hun huurof hypotheek niet meer te kunnen betalen, waardoor ze hun huis kunnenverliezen of moeten verkopen. Wajonggerechtigden die zich zorgen maken,kunnen na de beoordeling door UWV, de hulp van een budgetcoach of vanTeam Geldzorgen van UWV krijgen.Vraag 5Is er mogelijkheid dat het UWV de ruimte krijgt om in schijnende situatie vanmensen maatwerk te bieden?Antwoord 5UWV kan maatwerk bieden in schrijnende situaties in het individuele gevalwanneer de strikte toepassing van de regels tot een onevenredig nadeel leidtvoor de betrokkene.Vraag 6Kunt u aangeven of u nog andere mogelijkheden ziet om deze mensen tehelpen?Antwoord 6Het is positief dat Wajonggerechtigden duurzaam aan het werk zijn en eeneigen inkomen verdienen, waardoor ze niet meer afhankelijk zijn van eenWajong-uitkering. Ik vind het passend dat de uitkering en het garantiebedragin deze situatie eindigt. Tegelijkertijd besef ik dat zij door het eindigen van deWajong-uitkering er in inkomen op achteruit kunnen gaan en daardoormogelijk in financiële problemen kunnen komen. Zoals in antwoord 2 isaangegeven, ben ik van plan de daar genoemde maatregelen te nemen omeen zorgvuldige uitvoering te ondersteunen, die ik in een separate brief zaltoelichten. Voor Wajonggerechtigden met een lager (huishoud)inkomen kandeze inkomensachteruitgang mogelijk worden opgevangen door andereinkomensafhankelijke regelingen zoals fiscale toeslagen en gemeentelijkminimabeleid. UWV kan Wajonggerechtigden na de beoordeling hulpaanbieden bij financiële zaken en in individuele gevallen overgaan totmaatwerk.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel3

Versie dc033c79b9fc042a7da9c6585c54afb1289e1b1fc530d0bea611da180d8cc1e1 · Officiële bron.