Verslag van een schriftelijk overleg over Gordelroosvaccinatie: (financiële) scenario’s (Kamerstuk 32793-812)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202532 793Preventief gezondheidsbeleidNr. 850 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 17 juni 2025 De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft eenaantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Staatssecretaris vanVolksgezondheid, Welzijn en Sport over de brief van 6 maart 2025 overGordelroosvaccinatie: (financiële) scenario’s (Kamerstuk 32 793, nr. 812).De vragen en opmerkingen zijn op 7 april 2025 aan de Staatssecretaris vanVolksgezondheid, Welzijn en Sport voorgelegd. Bij brief van 17 juni 2025zijn de vragen beantwoord.De voorzitter van de commissie,MohandisAdjunct-griffier van de commissie,Van der Graaf kst-32793-850ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 8501 InhoudsopgaveI.Vragen en opmerkingen vanuit de fracties2Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractie2Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie2Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie3Vragen en opmerkingen van de leden van de NSC-fractie4Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie4Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractie5Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie6Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie7II.Reactie van de Staatssecretaris7 I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractieDe leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de (financiële)scenario’s omtrent de invoering van de gordelroosvaccinatie. Genoemdeleden zijn op de hoogte van het gezondheidsraadadvies om het gordel-roosvaccin in te voeren, echter ontbreekt vooralsnog een bekostigings-strategie.De Voorjaarsnota 2025 is het moment voor een politiek besluit. De ledenzien uit naar de plannen van het kabinet.Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-PvdA-fractieDe leden van de GroenLinks-PvdA-fractie hebben met interesse kennisge-nomen van de brief Gordelroosvaccinatie: (financiële) scenario’s. Zijhebben hier nog enkele vragen en opmerkingen over.Gordelroos is een hele vervelende en pijnlijke huidaandoening. Insommige gevallen kan het tot zeer ernstige gevolgen leiden. De leden vande GroenLinks-PvdA-fractie zijn dan ook voorstander van het opnemenvan het vaccin in het rijksvaccinatieprogramma (RVP). De Staatssecretarisschetst drie financiële scenario’s met verschillende gefaseerde invoe-ringen van het vaccin. Echter blijft het daarbij. Welk van de drie scenario’sheeft de voorkeur van de Staatssecretaris? Ziet de Staatssecretaris hierbudgettaire ruimte voor?Voor de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie is het van essentieel belangdat iedereen in Nederland toegang heeft tot dezelfde goede kwalitatievegezondheidszorg. Inkomenssolidariteit en risicosolidariteit zijn defundamenten van een rechtvaardig zorgsysteem. Op dit moment is prijsvan het vaccin is hoog en tegen eigen betaling (rond de € 500 euro voortwee vaccinaties), wat betekent dat het vaccin niet voor grote groepen insamenleving buiten bereik is. Dit vergroot de gezondheidsverschillentussen arm en rijk. Hoe kijkt de Staatssecretaris tegen de hoge prijs vanhet vaccin en wat dit betekent voor de gezondheidsverschillen tussen armen rijk? Deelt de Staatssecretaris de mening van de leden van deGroenLinks-PvdA-fractie dat het onrechtvaardig is dat je inkomenbepalend is of je het gordelroosvaccin kan halen? En dat de kans opgordelroos daarmee inkomensafhankelijk is? Hoe kijkt de Staatssecretarishierna in het licht van inclusieve zorg?Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 8502 Daarnaast kan de prijs van het vaccin verschillen per regio in Nederland.Deelt de Staatssecretaris de mening van de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie dat je woonplaats niet bepalend zou moeten zijn voorhoeveel het gordelroosvaccin kost? Wat verklaart het verschil in prijs perregio? Heeft de Staatssecretaris mogelijkheden om dit gelijk te trekken?Een niet verkend scenario is een gratis gordelroosvaccin voor de meestkwetsbaren in de samenleving. Bijvoorbeeld een gratis gordelroosvaccinvoor mensen boven een bepaald percentage van het bestaansminimum.Hoe kijkt de Staatssecretaris hier tegenaan? Kan de Staatssecretarisscenario’s in kaart brengen met een gratis gordelroosvaccin voorinkomensgroepen met verschillende percentages boven het bestaansmi-nimum wordt genomen?Recent is uit wetenschappelijk onderzoek naar voren gekomen dat hetgordelroosvaccin de kans op dementie kan verkleinen.1 Hoe kijkt deStaatssecretaris tegen dit nieuws aan? Als dit een doorbraak is zoals hetlijkt, vindt de Staatssecretaris dan dat dit een nieuw advies van degezondheidsraad rechtvaardigt?Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractieDe leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van debrief over de financiële scenario’s met betrekking tot de gordelroosvacci-natie en de door de leden gevraagde reactie op nog onbeantwoordeadviezen van de Gezondheid. De leden van de VVD-fractie lezen dat voorpreventieve interventies zoals vaccinatie veelal een bedrag van € 20.000,–per QALY als drempelwaarde gehanteerd wordt. Of een eventuelegordelroosvaccinatiecampagne onder deze drempelwaarde blijft, is nietmet zekerheid aan te geven. Kan de Staatssecretaris aangeven hoe grootde kans is dat de campagne onder deze drempelwaarde blijft? Van welkefactoren, naast de kostprijs voor het vaccin, is dit afhankelijk? Wanneerverwacht de Staatssecretaris hier meer informatie over te kunnenverschaffen?De leden hebben kennisgenomen van de verschillende scenario’s. Kan deStaatssecretaris toelichten wat de gevolgen zijn van scenario 3 voor degezondheidssituatie in de bevolking van zestig jaar en ouder ten opzichtevan de situatie van nu, waarin helemaal geen vaccinatiecampagneplaatsheeft maar sommigen zich wel laten vaccineren?Tot slot lezen de leden van de VVD-fractie de opmerkingen van deStaatssecretaris over de ontwikkeling van een investeringsmodel voorpreventie. Hierbij licht hij de kosten en baten van preventie en gezond-heidsmaatregelen binnen en buiten het zorgdomein toe. De eerderge-noemde leden vinden dit een positieve koers. Kan de Staatssecretaristoelichten hoe hij een dergelijke koers kan realiseren, ook als kostengerelateerd aan restverschijnselen van andere aandoeningen nietbeschikbaar zijn? Hoe kan hij zonder volledig inzicht een voorstel doen?De leden van de VVD-fractie zijn tevens benieuwd wat de voortgang is vanhet investeringsmodel voor preventie.Tot slot vragen de leden van de VVD-fractie naar de uitvoering van deaangenomen motie van het lid Tielen over een voorstel om het budgetvoor nieuwe vaccins beter te laten aansluiten op positieve Gezondheids-raadsadviezen.2 Kan de Staatssecretaris de stand van zaken geven van deuitvoering van deze motie?1A natural experiment on the effect of herpes zoster vaccination on dementia | Nature2Kamerstukken II 2023/24, 36 410 XVI, nr. 49.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 8503 Vragen en opmerkingen van de leden van de NSC-fractieDe leden van de NSC-fractie hebben kennisgenomen van de brief«Gordelroosvaccinatie: (financiële) scenario’s. Dit vaccin kan de levens-kwaliteit verbeteren en de druk op de zorg verlichten. Deze leden hebbennog enkele vragen.De leden van de NSC-fractie constateren dat de gevolgen van gordelrooszeer ingrijpend zijn op de levenskwaliteit van mensen. Daarnaast zien dezeleden dat er een flinke toename is van mensen die het gordelroosvaccinhalen bij GGD’en, maar merken op dat vooral mensen met een hogerinkomen in staat zijn om het vaccin te betalen. Hoe beoordeelt deStaatssecretaris het risico dat de huidige situatie, waarin het gordelroos-vaccin niet wordt vergoed, bijdraagt aan grotere gezondheidsonge-lijkheid? Hoe schat de Staatssecretaris de impact van het niet vergoedenvan het gordelroosvaccin in op de zorgbehoefte, met name in het licht vande vergrijzing van de bevolking en de verwachte toename van het aantal60-plussers, die de grootste patiëntengroep voor gordelroos vormen, inde komende jaren? Ziet de Staatssecretaris andere mogelijkheden om detoegankelijkheid van dit vaccin voor lagere inkomensgroepen tevergroten?De leden van de NSC-fractie hebben het recente nieuws gelezen dat hetgordelroosvaccin mogelijk ook kan helpen om dementie te voorkomen.Wat is de reflectie van de Staatssecretaris op dit bericht? In welke mateneemt de Staatssecretaris dit bericht mee in het toegankelijk maken vanhet gordelroosvaccin? Is dit verband al in voldoende mate aangetoond omhet mee te laten wegen bij een keuze over de vergoeding van hetgordelroosvaccin?Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractieDe leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van definanciële scenario’s over gordelroosvaccinatie. Deze leden hebben nogenkele vragen.De leden van de D66-fractie lezen in de brief van de Staatssecretaris datbij de uitwerking van deze financiële scenario’s er uitsluitend is gekekennaar kostenbesparingen door de vaccinatie direct aan gordelroosgerelateerde zorgkosten. Uit een rapport van onderzoeksbureau SiRM «Debaten van vaccineren» (2023)3 blijkt dat de maatschappelijke baten enbesparingen hoger liggen dan de door Staatssecretaris geschetstejaarlijkse € 11 miljoen. Kan de Staatssecretaris in zijn beantwoording opdit rapport reflecteren en de financiële scenario’s met deze informatietegen het licht houden, zo vragen deze leden.De leden van de D66-fractie vragen welke stappen de Staatssecretarisheeft ondernomen ten aanzien van het bevorderen van de kosteneffecti-viteit van de vaccinaties. Kan de Staatssecretaris aangeven of er wordtonderhandeld over de prijs van de vaccinaties en wat is de stand vanzaken hierin, zo vragen deze leden.De leden van de D66-fractie vrezen dat hoe langer er wordt gewacht metbesluitvorming, hoe hoger de drempel uiteindelijk wordt om te startenmet een vaccinatiecampagne tegen gordelroos. Erkent de Staatssecretarisdit risico en welke stappen moeten worden ondernomen om spoedig toteen besluit te komen, zo vragen deze leden. Tevens vragen deze leden ofde Staatssecretaris kan aangeven hoe Nederland het in vergelijking met3Baten-van-vaccineren.pdfTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 8504 andere Europese landen doet o.a. met betrekking tot tijdsduur inbesluitvorming in vaccinatiebeleid.Ten slotte vragen de leden van de D66-fractie of en zo ja op welke wijzezestigers nu al worden geïnformeerd over de risico’s van het gordelroos-virus. Welke mogelijkheden zijn er om het vaccin zelf aan te schaffen? Zoja, hoeveel zestigers maken hier jaarlijks gebruik van en hoeveel zestigershebben hier in totaal al gebruik van gemaakt en hoeven zodoende niet teworden meegenomen in een vaccinatie campagne, zo vragen deze leden.Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractieDe leden van de BBB-fractie hebben kennisgenomen van Gordelroosvacci-natie: (financiële) scenario’s. De leden hebben de volgende vragen aan deStaatssecretaris.De leden zien dat er uitgebreid wordt ingegaan op de verschillendescenario’s voor een vaccinatieprogramma tegen gordelroos, evenals dedaaruit voortvloeiende kosten en baten. De leden van de BBB-fractie zijnbenieuwd of er sinds de toezegging van de Staatssecretaris, waar dezeKamerbrief een resultaat van is, gesprekken zijn gevoerd met veldpartijen,waaronder de fabrikant en mogelijke uitvoerders. In recente bericht-geving4 hebben de leden van de fractie gelezen dat de fabrikant van hetgordelroosvaccin openstaat voor een gesprek over oplossingen om debudget impact te verlagen.–Heeft de Staatssecretaris sinds de toezegging op 21 november jl. tot depublicatie van de Kamerbrief op 6 maart jl. opdracht gegeven totgesprekken met de fabrikant en uitvoeringsorganisaties om kostenver-laging binnen het vaccinatieprogramma te onderzoeken?–Zo ja, hebben deze gesprekken tot aanknopingspunten geleid? Zo nee,waarom niet? Het is namelijk belangrijk om zo snel mogelijk duidelijk-heid te krijgen of het geschetste beeld nog steeds actueel is.–Welke andere organisaties zijn betrokken bij het opstellen en toetsenvan de financiële scenario’s voor de gordelroosvaccinatie?–Worden zorgprofessionals, zoals huisartsen en apothekers, betrokkenbij het vaststellen van de werkelijke uitvoeringskosten van hetvaccinatieprogramma?–Aangezien de prijs van het vaccin een belangrijke factor is in deuiteindelijke kostenramingen, hoe wordt gewaarborgd dat de prijs nietonterecht wordt opgevoerd?De leden hebben de verschillende scenario’s bekeken, van het volledigovernemen van het advies van de Gezondheidsraad tot het aanbieden vanvaccinatie alleen aan 60-jarigen, zonder een inhaalcampagne voor ouderedoelgroepen.–Welke criteria worden gehanteerd om te bepalen welk van degepresenteerde scenario’s (1, 2 of 3) uiteindelijk het meest geschikt is,zowel financieel als qua gezondheidswinst?–Is er voldoende flexibiliteit in de scenario’s om toekomstige aanpassin-gen door te voeren, mocht blijken dat een scenario niet het beoogdeeffect heeft of de kosten te hoog oplopen?Verder is het bekend dat gordelroos jaarlijks 94.000 mensen in Nederlandtreft. Sinds het positieve advies van de Gezondheidsraad in 2019 overvaccinatie van oudere volwassenen, heeft VWS geschat dat ruim 490.000mensen de huisarts hebben bezocht vanwege gordelroos. Onderzoektoont aan dat de maatschappelijke baten en gezondheidswinst van eengordelroosvaccinatieprogramma groter zijn dan de kosten. Voor elke euro4AD, 5 februari 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 8505 die hierin wordt geïnvesteerd, wordt een opbrengst van € 1,30 tot € 1,80verwacht, gebaseerd op conservatieve aannames, wat in werkelijkheidnog hoger kan uitvallen.5 Naast gezondheidswinst zou een gordelroosvac-cinatieprogramma ook besparingen opleveren, zoals lagere zorgkosten,minder zorgpersoneel (minder FTE’s), minder arbeidsverzuim (wateconomische voordelen oplevert) en minder verzuim onder mantelzorgersen vrijwilligers.–Gezien deze duidelijke voordelen op het gebied van maatschappelijkebaten, gezondheidswinst en besparingen: overweegt de Staatssecreta-ris om de gordelroosvaccinatie op te nemen in het zorgaanbod?–Wat zijn de maatschappelijke baten van de gordelroosvaccinatie, enzijn deze goed meegenomen in het proces? Zo niet, kan de Staatsse-cretaris toezeggen de maatschappelijke baten alsnog mee te nemen?Zo ja, wat is het proces als deze baten hoger worden ingeschat dan dekosten?–In hoeverre zal de invoering van de gordelroosvaccinatie meegenomenworden in de voorjaarsnota?–Kan de Staatssecretaris reflecteren op de verhouding tussen de lageuitgaven aan vaccinaties en de hoge kosten van geneesmiddelen?–Hoe kijkt de Staatssecretaris aan tegen de constatering van AnupamJena, hoogleraar aan Harvard, dat het vaccin een goedkoop middelzou kunnen zijn dat veel breder kan worden ingezet dan waar heteigenlijk voor bedoeld was?6Daarnaast hebben de leden gelezen dat het standpunt7 van GGD GHORNederland met betrekking tot gordelroosvaccinatie ook positief is. Zolezen de leden dat GGD GHOR Nederland ervoor staat dat GGD’enuitvoering geven aan een gordelroos vaccinatieprogramma mits ditkosteneffectief is en hier budgettaire ruimte voor is.–Hoe kijkt de Staatssecretaris tegen dit advies aan?–En klopt het inderdaad dat de GGD’en er klaar voor zijn om dit uit tevoeren, als er een programma komt? En zo ja, kan de Staatssecretaristoezeggen dat dit programma er komt?Tot slot wordt in de Kamerbrief aangegeven dat voor de invoering van eenvaccinatieprogramma tegen gordelroos de nodige voorbereidingennoodzakelijk zijn, waar tijd voor nodig is. Een belangrijk aandachtspunthierbij is het vinden van een geschikte uitvoerder. De leden van deBBB-fractie merken op dat het Gezondheidsraadadvies dateert uit 2019, ener bijna zes jaar de tijd is geweest om de nodige voorbereidingen tetreffen. De leden van deze fractie hopen ten zeerste dat er nu vaart wordtgemaakt met opvolging van het Gezondheidsraadadvies, en dat er nietnog meer tijd verloren gaat. Hoe eerder de eerste programmatischaangeboden prik gezet wordt, hoe beter.–Kan de Staatssecretaris toezeggen om bij deze Voorjaarsnota eenprincipebesluit te nemen om zo snel mogelijk – het liefst nog in deeerste helft van 2026 – te starten met de uitwerking en implementatievan een gordelroosvaccinatieprogramma voor oudere volwassenen,desnoods met aanvankelijk een select leeftijdscohort?Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractieDe leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de brief van deStaatssecretaris en hebben hierover nog enkele vragen.5Maatschappelijke kosten en baten van twee vaccins | SiRM6Onderzoekers: gordelroosvaccinatie verlaagt mogelijk kans op dementie7Standpunt-gordelroosvaccinatie-1.pdfTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 8506 De leden van de CDA-fractie constateren dat de vraag of een vaccinatiekosteneffectief is afhangt van de gehanteerde drempelwaarde vanpreventieve interventies zoals vaccinatie. Deze leden vragen hoe het staatmet de uitwerking van het investeringsmodel voor preventie waar hetkabinet aan werkt.De leden van de CDA-fractie constateren dat de Staatssecretaris verschil-lende (financiële) scenario’s presenteert voor de invoering van eengordelroosvaccinatie. Deze leden vragen of de Staatssecretaris zelf eenvoorkeur heeft. Deze leden vragen of de Staatssecretaris zo snel mogelijkeen update wil geven over de besluitvorming in het kabinet hierover.De leden van de CDA-fractie lezen dat de maximale besparing op dezorgkosten worden geschat op zo’n € 11 miljoen per jaar. Deze ledenvragen hoe dit bedrag is opgebouwd, en welke onderdelen en baten(zowel medisch als maatschappelijk) hierin wel en niet zijn meegenomen.De leden van de CDA-fractie vragen of de Staatssecretaris in dit licht wilreageren op het bericht dat uit nieuw Amerikaans onderzoek blijkt datvaccinatie ouderen niet alleen beschermt tegen gordelroos, maar mogelijkook tegen dementie.Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractieDe leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief over descenario’s voor de opname van het Gordelroosvaccin in het Rijksvaccina-tieprogramma. Zij hebben hier nog enkele vragen en opmerkingen over.De leden van de SP-fractie merken op dat de gezondheidsvoordelen vanGordelroosvaccinatie al geruime tijd duidelijk zijn. Toch stuurt deStaatssecretaris nu enkel scenario’s naar de Kamer, zonder een besluit tenemen over opname in het Rijksvaccinatieprogramma. Wanneer is deStaatssecretaris van plan hier een knoop over door te hakken?De leden van de SP-fractie lezen dat in de scenario’s «geen rekening [is]gehouden met andere kostenbesparingen door vaccinatie anders dandirect aan gordelroos gerelateerde zorgkosten [...] omdat over de kostengerelateerd aan restverschijnselen van gordelroos geen gegevensbeschikbaar zijn». Deze kosten zijn echter wel relevant om eenevenwichtig beeld te krijgen van de verhouding van kosten en baten. Kande Staatssecretaris eventueel wel een schatting maken van de orde vangrootte van deze additionele kostenbesparingen?II. Reactie van de Staatssecretaris Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractieDe leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de (financiële)scenario’s omtrent de invoering van de gordelroosvaccinatie. Genoemdeleden zijn op de hoogte van het gezondheidsraadadvies om het gordel-roosvaccin in te voeren, echter ontbreekt vooralsnog een bekostigings-strategie.De Voorjaarsnota 2025 is het moment voor een politiek besluit. De ledenzien uit naar de plannen van het kabinet.Bij de voorjaarsnota is het helaas niet mogelijk gebleken om hiervoorbudgettaire ruimte beschikbaar te stellen. Ik zal de mogelijkheden om eenprogrammatisch aanbod van gordelroosvaccinatie in de toekomstmogelijk te maken verder onderzoeken. Met het RIVM ben ik in gesprekover welke mogelijkheden er zijn voor het updaten van een eerdereTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 8507 kosten-effectiviteitsanalyse. De uitkomsten hiervan kunnen dan betrokkenworden bij toekomstige besluitvorming hierover.Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-PvdA-fractieDe leden van de GroenLinks-PvdA-fractie hebben met interesse kennisge-nomen van de brief Gordelroosvaccinatie: (financiële) scenario’s. Zijhebben hier nog enkele vragen en opmerkingen over.Gordelroos is een hele vervelende en pijnlijke huidaandoening. Insommige gevallen kan het tot zeer ernstige gevolgen leiden. De leden vande GroenLinks-PvdA-fractie zijn dan ook voorstander van het opnemenvan het vaccin in het rijksvaccinatieprogramma (RVP). De Staatssecretarisschetst drie financiële scenario’s met verschillende gefaseerde invoe-ringen van het vaccin. Echter blijft het daarbij. Welk van de drie scenario’sheeft de voorkeur van de Staatssecretaris? Ziet de Staatssecretaris hierbudgettaire ruimte voor?Het scenario dat de meeste gezondheidswinst oplevert, is het scenariowaarbij aan alle 60-jarigen een gordelroosvaccinatie wordt aangebodenén een (eenmalige) inhaalcampagne wordt georganiseerd voor allemensen ouder dan 60 jaar die wordt uitgevoerd in vijf jaren. Er spelenechter ook andere overwegingen zoals uitvoerbaarheid, kosteneffectiviteiten budgettaire inpasbaarheid. Het scenario waarmee de meeste gezond-heidswinst behaald wordt, is ook het scenario waarvan de kosten in deeerste vijf jaren het hoogste zijn.Bij de voorjaarsnota is het helaas niet mogelijk gebleken om hiervoorbudgettaire ruimte beschikbaar te stellen. Ik zal de mogelijkheden om eenprogrammatisch aanbod van gordelroosvaccinatie in de toekomstmogelijk te maken verder onderzoeken. Met het RIVM ben ik in gesprekover welke mogelijkheden er zijn voor het updaten van een eerderekosten-effectiviteitsanalyse. De uitkomsten hiervan kunnen dan betrokkenworden bij toekomstige besluitvorming hierover.Voor de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie is het van essentieel belangdat iedereen in Nederland toegang heeft tot dezelfde goede kwalitatievegezondheidszorg. Inkomenssolidariteit en risicosolidariteit zijn defundamenten van een rechtvaardig zorgsysteem. Op dit moment is prijsvan het vaccin is hoog en tegen eigen betaling (rond de € 500 euro voortwee vaccinaties), wat betekent dat het vaccin niet voor grote groepen insamenleving buiten bereik is. Dit vergroot de gezondheidsverschillentussen arm en rijk. Hoe kijkt de Staatssecretaris tegen de hoge prijs vanhet vaccin en wat dit betekent voor de gezondheidsverschillen tussen armen rijk? Deelt de Staatssecretaris de mening van de leden van deGroenLinks-PvdA-fractie dat het onrechtvaardig is dat je inkomenbepalend is of je het gordelroosvaccin kan halen? En dat de kans opgordelroos daarmee inkomensafhankelijk is? Hoe kijkt de Staatssecretarishierna in het licht van inclusieve zorg?Het klopt dat de kosten van het gordelroosvaccin hoog zijn. Precies dit iséén van de redenen waarom het tot op heden zo lastig is gebleken omfinanciële dekking te vinden voor een gordelroosvaccinatieprogramma.De hoge kosten van het gordelroosvaccin kunnen een drempel zijn omdeze vaccinatie zelf te halen en te bekostigen. Omdat een vaccinatie leedkan besparen blijf ik de mogelijkheden onderzoeken om in de toekomsteen programmatisch aanbod mogelijk te maken.Het is niet bekend hoeveel mensen besloten hebben zelf een vaccinatieaan te schaffen, en wat voor effect dit heeft op de gezondheidsverschillen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 8508 Daarnaast kan de prijs van het vaccin verschillen per regio in Nederland.Deelt de Staatssecretaris de mening van de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie dat je woonplaats niet bepalend zou moeten zijn voorhoeveel het gordelroosvaccin kost? Wat verklaart het verschil in prijs perregio? Heeft de Staatssecretaris mogelijkheden om dit gelijk te trekken?Als mensen zelf een gordelroosvaccinatie willen, dan kunnen zij hiervooronder andere terecht bij hun huisarts of lokale GGD. De prijs die iemandhiervoor moet betalen is onder andere afhankelijk van de prijs waarvoorhet vaccin wordt aangeboden, het tarief dat wordt gehanteerd voor hettoedienen van het vaccin en eventuele kosten voor het consult. Die kostenkunnen per organisatie verschillen. Het loont daarom om de prijzentussen aanbieders te vergelijken. Deze aanbieders zijn vrij om hun eigenprijzen te hanteren.Een niet verkend scenario is een gratis gordelroosvaccin voor de meestkwetsbaren in de samenleving. Bijvoorbeeld een gratis gordelroosvaccinvoor mensen boven een bepaald percentage van het bestaansminimum.Hoe kijkt de Staatssecretaris hier tegenaan? Kan de Staatssecretarisscenario’s in kaart brengen met een gratis gordelroosvaccin voorinkomensgroepen met verschillende percentages boven het bestaansmi-nimum wordt genomen?De Gezondheidsraad heeft in 2019 geadviseerd om vaccinatie aan tebieden aan mensen van 60 jaar en ouder. Ik vind het niet wenselijk om vandit advies af te wijken en om bij het aanbieden van gordelroosvaccinatieonderscheid te maken op basis van inkomen.Recent is uit wetenschappelijk onderzoek naar voren gekomen dat hetgordelroosvaccin de kans op dementie kan verkleinen.8 Hoe kijkt deStaatssecretaris tegen dit nieuws aan? Als dit een doorbraak is zoals hetlijkt, vindt de Staatssecretaris dan dat dit een nieuw advies van degezondheidsraad rechtvaardigt?Dit zijn zeer hoopvolle signalen en het is zeker de moeite waard om hierheel goed naar te kijken. Omdat het eerdere advies van de Gezond-heidsraad al positief was, ligt een nieuw advies van de Gezondheidsraadop korte termijn niet voor de hand.Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractieDe leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van debrief over de financiële scenario’s met betrekking tot de gordelroosvacci-natie en de door de leden gevraagde reactie op nog onbeantwoordeadviezen van de Gezondheid. De leden van de VVD-fractie lezen dat voorpreventieve interventies zoals vaccinatie veelal een bedrag van € 20.000,–per QALY als drempelwaarde gehanteerd wordt. Of een eventuelegordelroosvaccinatiecampagne onder deze drempelwaarde blijft, is nietmet zekerheid aan te geven. Kan de Staatssecretaris aangeven hoe grootde kans is dat de campagne onder deze drempelwaarde blijft? Van welkefactoren, naast de kostprijs voor het vaccin, is dit afhankelijk? Wanneerverwacht de Staatssecretaris hier meer informatie over te kunnenverschaffen?Met het RIVM ben ik in gesprek over het updaten van een eerderekosteneffectiviteitsanalyse. De uitkomsten hiervan kunnen dan betrokkenworden bij toekomstige besluitvorming. De resultaten van deze updatezijn naar verwachting eind 2025 beschikbaar.8A natural experiment on the effect of herpes zoster vaccination on dementia | NatureTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 8509 Naast de kostprijs van het vaccin is de kosteneffectiviteit onder meerafhankelijk van de kosten voor het toedienen van het vaccin en deeffectiviteit en de beschermingsduur van het vaccin.De leden hebben kennisgenomen van de verschillende scenario’s. Kan deStaatssecretaris toelichten wat de gevolgen zijn van scenario 3 voor degezondheidssituatie in de bevolking van zestig jaar en ouder ten opzichtevan de situatie van nu, waarin helemaal geen vaccinatiecampagneplaatsheeft maar sommigen zich wel laten vaccineren?Gegevens over wie zich wel en niet heeft laten vaccineren tegengordelroos zijn niet (centraal) beschikbaar. Daarom is een exactevergelijking tussen het nu en scenario 3 (een gordelroosvaccinatie vooralle 60-jarigen en geen inhaalcampagne) niet mogelijk. Wanneergordelroosvaccinatie alleen wordt aangeboden aan mensen van 60 jaar,dan kunnen bij deze mensen veel toekomstige gevallen van gordelroosworden voorkomen, maar duurt het lang voordat de hele bevolking van60 jaar en ouder (die zich heeft laten vaccineren) optimaal beschermd is.Tot slot lezen de leden van de VVD-fractie de opmerkingen van deStaatssecretaris over de ontwikkeling van een investeringsmodel voorpreventie. Hierbij licht hij de kosten en baten van preventie en gezond-heidsmaatregelen binnen en buiten het zorgdomein toe. De eerderge-noemde leden vinden dit een positieve koers. Kan de Staatssecretaristoelichten hoe hij een dergelijke koers kan realiseren, ook als kostengerelateerd aan restverschijnselen van andere aandoeningen nietbeschikbaar zijn? Hoe kan hij zonder volledig inzicht een voorstel doen?De leden van de VVD-fractie zijn tevens benieuwd wat de voortgang is vanhet investeringsmodel voor preventie.In het Regeerprogramma van het demissionair kabinet is de ambitieopgenomen om een investeringsmodel voor preventie te ontwikkelen.Werken met dit investeringsmodel kan mogelijk de gezondheid vaninwoners van Nederland verbeteren, doordat het technisch mogelijkwordt om op gezondheid gerichte maatregelen (preventie), acties enactiviteiten te beoordelen op hun gezondheidseffecten en waarbij er ookmeer inzicht zal zijn in mogelijke budgettaire gevolgen. Het model wordtgebouwd op basis van vier pijlers: (1) een richtlijn waarmee het passendniveau van bewijs voor de gezondheidseffectbepaling van preventiemaat-regelen kan worden bepaald en over het gebruik hiervan; (2) eenafwegingskader dat relevante informatie combineert op basis waarvaneen investeringsbesluit kan worden voorbereid door het RIVM; (3) finan-ciële besluitvorming; en (4) het verzamelen van relevante data omeffecten van maatregelen te monitoren. Ik verwacht dat de Adviescom-missie duidelijkheid zal geven over hoe de effecten van maatregelen inkaart kunnen worden gebracht en wat daarvoor moet worden meege-wogen. Dit laat ik graag aan de onafhankelijke groep van deskundigen.Daarbij zal voor het vervolg wel van belang zijn, dat er data beschikbaar isom effecten te kunnen berekenen. Zonder gegevens is dit niet vooralsnogniet mogelijk. In mijn brief9 van 8 april jl. heb ik uw Kamer een overzichtgegeven van de ontwikkelingen rondom het investeringsmodel voorpreventie.Tot slot vragen de leden van de VVD-fractie naar de uitvoering van deaangenomen motie van het lid Tielen over een voorstel om het budgetvoor nieuwe vaccins beter te laten aansluiten op positieve Gezondheids-9Kamerstukken II 2024/25, 32 793, nr. 819.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 85010 raadsadviezen.10 Kan de Staatssecretaris de stand van zaken geven van deuitvoering van deze motie?In april 2024 hebben de toenmalige Minister en Staatssecretaris van VWSde Kamer geïnformeerd over de uitvoering van de motie van het lidTielen. Daarbij is een aantal alternatieve mogelijkheden om de finan-ciering van vaccinaties en bevolkingsonderzoeken anders in te richtenbenoemd en dat de voorgestelde aanpassingen niet passen binnen devastgestelde begrotingsregels. Hierdoor was het indertijd aan deformerende partijen om hier een besluit over te nemen.11 In mijn brief van8 april jl. heb ik deze opties opnieuw aan uw Kamer gemeld, te weten:a)een structureel budget op de begroting van VWS;b)het automatisch opnemen in het aanbod als er een positief Gezond-heidsraadadvies is; enc)bekostiging via een begrotingsfondsIk heb daarbij toegezegd deze opties verder technisch uit te werken endaarbij de voor- en nadelen in kaart te brengen, ook ten opzichte van dehuidige situatie. Ik verwacht uw Kamer voor eind 2025 hier meerduidelijkheid over te kunnen geven.Vragen en opmerkingen van de leden van de NSC-fractieDe leden van de NSC-fractie hebben kennisgenomen van de brief«Gordelroosvaccinatie: (financiële) scenario’s. Dit vaccin kan de levens-kwaliteit verbeteren en de druk op de zorg verlichten. Deze leden hebbennog enkele vragen.De leden van de NSC-fractie constateren dat de gevolgen van gordelrooszeer ingrijpend zijn op de levenskwaliteit van mensen. Daarnaast zien dezeleden dat er een flinke toename is van mensen die het gordelroosvaccinhalen bij GGD’en, maar merken op dat vooral mensen met een hogerinkomen in staat zijn om het vaccin te betalen. Hoe beoordeelt deStaatssecretaris het risico dat de huidige situatie, waarin het gordelroos-vaccin niet wordt vergoed, bijdraagt aan grotere gezondheidsonge-lijkheid? Hoe schat de Staatssecretaris de impact van het niet vergoedenvan het gordelroosvaccin in op de zorgbehoefte, met name in het licht vande vergrijzing van de bevolking en de verwachte toename van het aantal60-plussers, die de grootste patiëntengroep voor gordelroos vormen, inde komende jaren? Ziet de Staatssecretaris andere mogelijkheden om detoegankelijkheid van dit vaccin voor lagere inkomensgroepen tevergroten?In de meeste gevallen verloopt een gordelroosinfectie mild. In sommigegevallen leidt het tot (zeer) ernstige zenuwpijn die lang kan aanhouden.Omdat vooral ouderen kwetsbaar zijn voor gordelroos, is het aannemelijkdat het aantal gevallen van gordelroos – en het zorggebruik als gevolgdaarvan – de komende jaren stijgt.Ik ben mij ervan bewust dat de hoge kosten voor het vaccin voor menseneen drempel kan zijn om deze vaccinatie te halen. Omdat een vaccinatieveel leed kan besparen, blijf ik de mogelijkheden onderzoeken om in detoekomst een programmatisch aanbod mogelijk te maken.De Gezondheidsraad heeft geadviseerd om vaccinatie aan te bieden aanmensen van 60 jaar en ouder. Ik zie geen goede reden om van dit adviesaf te wijken en om bij het aanbieden van gordelroosvaccinatie onder-scheid te maken op basis van inkomen.10Kamerstukken II 2023/24, 36 410 XVI, nr. 49.11Kamerstukken II 2023/24, 32 793, nr. 748.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 85011 De leden van de NSC-fractie hebben het recente nieuws gelezen dat hetgordelroosvaccin mogelijk ook kan helpen om dementie te voorkomen.Wat is de reflectie van de Staatssecretaris op dit bericht? In welke mateneemt de Staatssecretaris dit bericht mee in het toegankelijk maken vanhet gordelroosvaccin? Is dit verband al in voldoende mate aangetoond omhet mee te laten wegen bij een keuze over de vergoeding van hetgordelroosvaccin?Dit is uiteraard een zeer hoopvol signaal en de moeite waard om hier heelgoed naar te kijken, bijvoorbeeld bij het updaten van de kosteneffectivi-teitsanalyse.Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractieDe leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van definanciële scenario’s over gordelroosvaccinatie. Deze leden hebben nogenkele vragen.De leden van de D66-fractie lezen in de brief van de Staatssecretaris datbij de uitwerking van deze financiële scenario’s er uitsluitend is gekekennaar kostenbesparingen door de vaccinatie direct aan gordelroosgerelateerde zorgkosten. Uit een rapport van onderzoeksbureau SiRM «Debaten van vaccineren» (2023)12 blijkt dat de maatschappelijke baten enbesparingen hoger liggen dan de door Staatssecretaris geschetstejaarlijkse € 11 miljoen. Kan de Staatssecretaris in zijn beantwoording opdit rapport reflecteren en de financiële scenario’s met deze informatietegen het licht houden, zo vragen deze leden.Het is duidelijk dat met gordelroosvaccinatie niet alleen zorgkostenkunnen worden voorkomen, maar dat er ook andere (maatschappelijke)baten zijn. In mijn brief over de uitwerking van de financiële scenario’sheb ik hier ook op gewezen. Met het RIVM ben ik in gesprek over hetupdaten van een eerdere kosteneffectiviteitsanalyse. De uitkomstenhiervan kunnen dan betrokken worden bij toekomstige besluitvorming. Ikzal het RIVM in die gesprekken wijzen op het door u genoemde rapportvan onderzoeksbureau SiRM.De leden van de D66-fractie vragen welke stappen de Staatssecretarisheeft ondernomen ten aanzien van het bevorderen van de kosteneffecti-viteit van de vaccinaties. Kan de Staatssecretaris aangeven of er wordtonderhandeld over de prijs van de vaccinaties en wat is de stand vanzaken hierin, zo vragen deze leden.Gesprekken met vaccinleveranciers (in het geval van gordelroos is dit ermaar één) worden gevoerd door het RIVM. Het RIVM heeft ook gesprokenmet de leverancier van het gordelroosvaccin. De inhoud van dezegesprekken is vertrouwelijk en daarover kan ik geen mededelingen doen.De leden van de D66-fractie vrezen dat hoe langer er wordt gewacht metbesluitvorming, hoe hoger de drempel uiteindelijk wordt om te startenmet een vaccinatiecampagne tegen gordelroos. Erkent de Staatssecretarisdit risico en welke stappen moeten worden ondernomen om spoedig toteen besluit te komen, zo vragen deze leden. Tevens vragen deze leden ofde Staatssecretaris kan aangeven hoe Nederland het in vergelijking metandere Europese landen doet o.a. met betrekking tot tijdsduur inbesluitvorming in vaccinatiebeleid.12Baten-van-vaccineren.pdfTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 85012 De kosten van een vaccinatiecampagne tegen gordelroos zijn erg hoog,mede omdat het een erg duur vaccin betreft. Het is nog niet mogelijkgebleken om hiervoor de benodigde financiële dekking te realiseren. Dit isde belangrijkste reden waarom er nog geen start is gemaakt met eenvaccinatiecampagne.Het is moeilijk om in algemene zin iets te zeggen over de tijdsduur inbesluitvorming in vaccinatiebeleid in Nederland in vergelijking metandere Europese landen. Dit verschilt per vaccinatie en is afhankelijk vanmeerdere aspecten, zoals het vaccinatiestelsel en de wijze waaropvaccinatieprogramma’s bekostigd worden.Ten slotte vragen de leden van de D66-fractie of en zo ja op welke wijzezestigers nu al worden geïnformeerd over de risico’s van het gordelroos-virus. Welke mogelijkheden zijn er om het vaccin zelf aan te schaffen? Zoja, hoeveel zestigers maken hier jaarlijks gebruik van en hoeveel zestigershebben hier in totaal al gebruik van gemaakt en hoeven zodoende niet teworden meegenomen in een vaccinatie campagne, zo vragen deze leden.Er is recent veel media-aandacht geweest voor gordelroos. Dat heeft vasten zeker bijgedragen aan het bewustzijn over gordelroos. Verder isbetrouwbare informatie over gordelroos en vaccinatie tegen gordelroosonder meer te vinden op de website van het RIVM. Mensen kunnen metvragen hierover ook terecht bij hun huisarts of de lokale GGD. Zij kunnendan ook vragen naar de kosten hiervan. De kosten van een vaccinatietegen gordelroos verschillen per aanbieder, maar kunnen oplopen tot wel500 euro. Hoeveel mensen zelf besloten hebben om een vaccinatie tegengordelroos aan te schaffen is niet bekend. Dit wordt niet centraalgeregistreerd.Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractieDe leden van de BBB-fractie hebben kennisgenomen van Gordelroosvacci-natie: (financiële) scenario’s. De leden hebben de volgende vragen aan deStaatssecretaris.De leden zien dat er uitgebreid wordt ingegaan op de verschillendescenario’s voor een vaccinatieprogramma tegen gordelroos, evenals dedaaruit voortvloeiende kosten en baten. De leden van de BBB-fractie zijnbenieuwd of er sinds de toezegging van de Staatssecretaris, waar dezeKamerbrief een resultaat van is, gesprekken zijn gevoerd met veldpartijen,waaronder de fabrikant en mogelijke uitvoerders. In recente bericht-geving13 hebben de leden van de fractie gelezen dat de fabrikant van hetgordelroosvaccin openstaat voor een gesprek over oplossingen om debudget impact te verlagen.Heeft de Staatssecretaris sinds de toezegging op 21 november jl. tot depublicatie van de Kamerbrief op 6 maart jl. opdracht gegeven totgesprekken met de fabrikant en uitvoeringsorganisaties om kostenver-laging binnen het vaccinatieprogramma te onderzoeken?De belangrijkste knop waar de fabrikant aan kan draaien is de prijs van hetvaccin. Die prijs is hoog, wat voor een belangrijk deel de hoge kosten vaneen vaccinatiecampagne tegen gordelroos verklaart. Gesprekken hierovermet de fabrikant worden gevoerd door het RIVM. De inhoud van dezegesprekken is vertrouwelijk en daarover kan ik geen mededelingen doen.13AD, 5 februari 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 85013 Zo ja, hebben deze gesprekken tot aanknopingspunten geleid? Zo nee,waarom niet? Het is namelijk belangrijk om zo snel mogelijk duidelijkheidte krijgen of het geschetste beeld nog steeds actueel is.Omdat de inhoud van de gesprekken met de fabrikant vertrouwelijk zijn,kan ik hierover geen mededelingen doen. Met het RIVM ben ik in gesprekover het updaten van een eerdere kosteneffectiviteitsanalyse. Deuitkomsten hiervan kunnen dan betrokken worden bij toekomstigebesluitvorming.Welke andere organisaties zijn betrokken bij het opstellen en toetsen vande financiële scenario’s voor de gordelroosvaccinatie?Voor het opstellen van de financiële scenario’s is gebruik gemaakt vaninformatie van het RIVM. Met het RIVM ben ik in gesprek over het updatenvan een eerdere kosteneffectiviteitsanalyse. De uitkomsten hiervankunnen dan betrokken worden bij toekomstige besluitvorming.Worden zorgprofessionals, zoals huisartsen en apothekers, betrokken bijhet vaststellen van de werkelijke uitvoeringskosten van het vaccinatiepro-gramma?De kosten zoals deze zijn geschetst in mijn brief over de financiëlescenario’s zijn gebaseerd op aannames (die weer zijn gebaseerd opervaringen met andere vaccinatieprogramma’s voor volwassenen). Dewerkelijke uitvoeringskosten worden pas inzichtelijk als duidelijk is hoe deprecieze uitvoering van een vaccinatieprogramma eruitziet en deafspraken die daarover worden gemaakt.Aangezien de prijs van het vaccin een belangrijke factor is in de uiteinde-lijke kostenramingen, hoe wordt gewaarborgd dat de prijs niet onterechtwordt opgevoerd?De mogelijke invloed op de hoogte van de prijs waarvoor het vaccin kanworden aangeschaft, is beperkt. Dit komt mede omdat er maar éénaanbieder is van het vaccin en er daardoor geen concurrentie op prijsmogelijk is.De leden hebben de verschillende scenario’s bekeken, van het volledigovernemen van het advies van de Gezondheidsraad tot het aanbieden vanvaccinatie alleen aan 60-jarigen, zonder een inhaalcampagne voor ouderedoelgroepen.Welke criteria worden gehanteerd om te bepalen welk van de gepresen-teerde scenario’s (1, 2 of 3) uiteindelijk het meest geschikt is, zowelfinancieel als qua gezondheidswinst?Het gaat hier om gezondheidswinst, uitvoerbaarheid, kosteneffectiviteit enbudgettaire inpasbaarheid. Scenario 1 (alle 60-jarigen en een inhaalcam-pagne in vijf jaren) levert de meeste gezondheidswinst op. Financieelgezien kost scenario 3 (alle 60-jarigen en geen inhaalcampagne) de minstemiddelen. Zodra duidelijk is of en zo ja hoeveel financiële middelen erbeschikbaar zijn, dan kan op basis van de verschillende criteria devaccinatiestrategie bepaald worden waarmee de meeste gezondheids-winst kan worden gerealiseerd.Is er voldoende flexibiliteit in de scenario’s om toekomstige aanpassingendoor te voeren, mocht blijken dat een scenario niet het beoogde effectheeft of de kosten te hoog oplopen?Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 85014 Ja, die flexibiliteit is er. Mochten er financiële middelen beschikbaarkomen, dan kan bezien worden met welke vaccinatiestrategie de meestegezondheidswinst kan worden gerealiseerd. Bij een eventueel aanbod ishet van belang om de effecten te monitoren en evalueren, zodat op basisdaarvan aanpassingen mogelijk zijn.Verder is het bekend dat gordelroos jaarlijks 94.000 mensen in Nederlandtreft. Sinds het positieve advies van de Gezondheidsraad in 2019 overvaccinatie van oudere volwassenen, heeft VWS geschat dat ruim 490.000mensen de huisarts hebben bezocht vanwege gordelroos. Onderzoektoont aan dat de maatschappelijke baten en gezondheidswinst van eengordelroosvaccinatieprogramma groter zijn dan de kosten. Voor elke eurodie hierin wordt geïnvesteerd, wordt een opbrengst van € 1,30 tot € 1,80verwacht, gebaseerd op conservatieve aannames, wat in werkelijkheidnog hoger kan uitvallen.14 Naast gezondheidswinst zou een gordelroos-vaccinatieprogramma ook besparingen opleveren, zoals lagerezorgkosten, minder zorgpersoneel (minder FTE’s), minder arbeidsverzuim(wat economische voordelen oplevert) en minder verzuim ondermantelzorgers en vrijwilligers.Gezien deze duidelijke voordelen op het gebied van maatschappelijkebaten, gezondheidswinst en besparingen: overweegt de Staatssecretarisom de gordelroosvaccinatie op te nemen in het zorgaanbod?Ik onderzoek verschillende opties om gordelroosvaccinatie op te nemen ineen programmatisch aanbod. Het is daarbij behulpzaam om een goed enactueel beeld te hebben van de (maatschappelijke) kosten en baten vanzo’n programma. Met het RIVM ben ik in gesprek over het updaten vaneen eerdere kosteneffectiviteitsanalyse. De uitkomsten hiervan kunnendan betrokken worden bij toekomstige besluitvorming.Wat zijn de maatschappelijke baten van de gordelroosvaccinatie, en zijndeze goed meegenomen in het proces? Zo niet, kan de Staatssecretaristoezeggen de maatschappelijke baten alsnog mee te nemen? Zo ja, wat ishet proces als deze baten hoger worden ingeschat dan de kosten?Zie mijn antwoord op de vorige vraag.In hoeverre zal de invoering van de gordelroosvaccinatie meegenomenworden in de voorjaarsnota?Verschillende opties om gordelroosvaccinatie aan te bieden zijn bij deVoorjaarsnota onderzocht. Het is niet mogelijk gebleken om bij deVoorjaarsnota financiële dekking te realiseren voor een gordelroosvacci-natiecampagne.Kan de Staatssecretaris reflecteren op de verhouding tussen de lageuitgaven aan vaccinaties en de hoge kosten van geneesmiddelen?Als hiermee wordt gedoeld op het verschil in de referentiewaarde diewordt gehanteerd voor een QALY (Quality Adjusted Live Year ofwel eenextra levensjaar in goede gezondheid) bij preventieve (oa vaccinaties) encuratieve (oa geneesmiddelen) interventies dan refereer ik graag aan hetrapport «Preventie op waarde schatten. Advies technische werkgroepkosten en baten van preventie»15. In dit rapport schrijft deze werkgroep(TWG-KBP) «adviseert om voor alle soorten beleid met gezondheid alsdoel, waaronder preventie, één uniforme QALY-waarde (referentiewaarde/14Maatschappelijke kosten en baten van twee vaccins | SiRM15Kamerstuk II 2023/24, 32 793, nr. 712.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 85015 monetaire waardering) te gebruiken, zodat de uitkomsten van econo-mische evaluaties van verschillende beleidsopties gericht op gezondheidzo goed mogelijk vergeleken kunnen worden. Om tot deze uniformeQALY-waarde te komen, adviseert de TWG-KBP om een breed gedragenwerkgroep in te richten die de QALY-waarde vaststelt en periodiek herijkt.Totdat er door een dergelijke werkgroep één uniforme QALY-waarde isvastgesteld, adviseert de TWG-KBP om uit te gaan van een waarde van€ 50.000 per QALY aangezien deze waarde het best lijkt aan te sluiten bijonderzoek en bestaande richtlijnen en afwegingskaders voor econo-mische evaluaties.» Over dit advies en de drempelwaarde die het kabinetwil hanteren voor preventieve interventies moet nog besluitvormingplaatsvinden. Ik beraad mij nog hoe ik dit kan betrekken bij de invullingvan het investeringsmodel voor preventie.Hoe kijkt de Staatssecretaris aan tegen de constatering van Anupam Jena,hoogleraar aan Harvard, dat het vaccin een goedkoop middel zou kunnenzijn dat veel breder kan worden ingezet dan waar het eigenlijk voorbedoeld was?16Dat is vanzelfsprekend een positief signaal. Ik betrek deze informatie bijmijn gesprek met het RIVM over de mogelijkheden voor het updaten vaneen kosteneffectiviteitsanalyse.Daarnaast hebben de leden gelezen dat het standpunt17 van GGD GHORNederland met betrekking tot gordelroosvaccinatie ook positief is. Zolezen de leden dat GGD GHOR Nederland ervoor staat dat GGD’enuitvoering geven aan een gordelroos vaccinatieprogramma mits ditkosteneffectief is en hier budgettaire ruimte voor is.Hoe kijkt de Staatssecretaris tegen dit advies aan?Het is prettig om te horen dat GGD’en hiervoor open staan. GGD’en zijnzeker in beeld als een mogelijke uitvoerder van een gordelroosvaccinatie-campagne.En klopt het inderdaad dat de GGD’en er klaar voor zijn om dit uit tevoeren, als er een programma komt? En zo ja, kan de Staatssecretaristoezeggen dat dit programma er komt?Om gordelroosvaccinatie programmatisch te kunnen aanbieden is erfinanciële dekking nodig. Zoals ik al aangaf onderzoek ik verschillendemogelijkheden, maar die financiële dekking is niet gevonden in dezevoorjaarbesluitvorming. Indien het lukt om deze financiële dekking in detoekomst wel te realiseren, dan zijn GGD’en zeker in beeld als mogelijkeuitvoerder.Tot slot wordt in de Kamerbrief aangegeven dat voor de invoering van eenvaccinatieprogramma tegen gordelroos de nodige voorbereidingennoodzakelijk zijn, waar tijd voor nodig is. Een belangrijk aandachtspunthierbij is het vinden van een geschikte uitvoerder. De leden van deBBB-fractie merken op dat het Gezondheidsraadadvies dateert uit 2019, ener bijna zes jaar de tijd is geweest om de nodige voorbereidingen tetreffen. De leden van deze fractie hopen ten zeerste dat er nu vaart wordtgemaakt met opvolging van het Gezondheidsraadadvies, en dat er nietnog meer tijd verloren gaat. Hoe eerder de eerste programmatischaangeboden prik gezet wordt, hoe beter.16Onderzoekers: gordelroosvaccinatie verlaagt mogelijk kans op dementie17Standpunt-gordelroosvaccinatie-1.pdfTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 85016 Kan de Staatssecretaris toezeggen om bij deze Voorjaarsnota eenprincipebesluit te nemen om zo snel mogelijk – het liefst nog in de eerstehelft van 2026 – te starten met de uitwerking en implementatie van eengordelroosvaccinatieprogramma voor oudere volwassenen, desnoodsmet aanvankelijk een select leeftijdscohort?Die toezegging kan ik helaas niet doen. Hiervoor is financiële dekkingnodig en die is er op dit moment niet.Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractieDe leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de brief van deStaatssecretaris en hebben hierover nog enkele vragen.De leden van de CDA-fractie constateren dat de vraag of een vaccinatiekosteneffectief is afhangt van de gehanteerde drempelwaarde vanpreventieve interventies zoals vaccinatie. Deze leden vragen hoe het staatmet de uitwerking van het investeringsmodel voor preventie waar hetkabinet aan werkt.In het Regeerprogramma is de ambitie opgenomen om een investerings-model voor preventie te ontwikkelen. Werken met dit investeringsmodelkan mogelijk de gezondheid van inwoners van Nederland verbeteren,doordat het technisch mogelijk wordt om op gezondheid gerichtemaatregelen (preventie), acties en activiteiten te beoordelen op hungezondheidseffecten en waarbij er ook meer inzicht zal zijn in mogelijkebudgettaire gevolgen. Het model wordt gebouwd op basis van vier pijlers:(1) een richtlijn waarmee het passend niveau van bewijs voor degezondheidseffectbepaling van preventiemaatregelen kan wordenbepaald en over het gebruik hiervan; (2) een afwegingskader dat relevanteinformatie combineert op basis waarvan een investeringsbesluit kanworden voorbereid door het RIVM; (3) financiële besluitvorming; en(4) het verzamelen van relevante data om effecten van maatregelen temonitoren. Ik verwacht dat de Adviescommissie duidelijkheid zal gevenover hoe de effecten van maatregelen in kaart kunnen worden gebrachten wat daarvoor moet worden meegewogen. Dit laat ik graag aan deonafhankelijke groep van deskundigen. Daarbij zal voor het vervolg welvan belang zijn, dat er data beschikbaar is om effecten te kunnenberekenen. Zonder gegevens is dit niet vooralsnog niet mogelijk. In mijnbrief18 van 8 april jl. heb ik uw Kamer een overzicht gegeven van deontwikkelingen rondom het investeringsmodel voor preventie.De leden van de CDA-fractie constateren dat de Staatssecretaris verschil-lende (financiële) scenario’s presenteert voor de invoering van eengordelroosvaccinatie. Deze leden vragen of de Staatssecretaris zelf eenvoorkeur heeft. Deze leden vragen of de Staatssecretaris zo snel mogelijkeen update wil geven over de besluitvorming in het kabinet hierover.Het scenario dat het meeste gezondheidswinst oplevert is het scenariowaarbij aan alle 60-jarigen een gordelroosvaccinatie wordt aangebodenen dat er een (eenmalige) inhaalcampagne wordt georganiseerd voor allemensen ouder dan 60 jaar die wordt uitgevoerd in vijf jaren. Er spelenechter ook andere overwegingen als uitvoerbaarheid, kosteneffectiviteiten budgettaire inpasbaarheid. Het scenario met de meeste gezondheids-winst, is ook het scenario waarvan de kosten in de eerste vijf jaren hethoogste zijn.18Kamerstukken II 2024/25, 32 793, nr. 819Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 85017 Inmiddels heeft u de uitkomsten van de Voorjaarsnota ontvangen enkunnen zien dat er geen financiële middelen beschikbaar zijn voor eengordelroosvaccinatiecampagne. Met oog op de toekomst blijf ik mij hierwel voor inzetten en ben ik onder meer met het RIVM in gesprek overwelke mogelijkheden er zijn voor het updaten van een eerdere kostenef-fectiviteitsanalyse. De uitkomsten hiervan kunnen dan betrokken wordenbij toekomstige besluitvorming.De leden van de CDA-fractie lezen dat de maximale besparing op dezorgkosten worden geschat op zo’n € 11 miljoen per jaar. Deze ledenvragen hoe dit bedrag is opgebouwd, en welke onderdelen en baten(zowel medisch als maatschappelijk) hierin wel en niet zijn meegenomen.De leden van de CDA-fractie vragen of de Staatssecretaris in dit licht wilreageren op het bericht dat uit nieuw Amerikaans onderzoek blijkt datvaccinatie ouderen niet alleen beschermt tegen gordelroos, maar mogelijkook tegen dementie.Het gaat hier om een besparing op de zorgkosten, die onder meergebaseerd is op het aantal huisartsbezoeken dat met vaccinatie kanworden voorkomen. Uiteraard zijn deze besparingen ook afhankelijk vande vaccinatiegraad. Met het RIVM ben ik in gesprek over welke mogelijk-heden er zijn voor het updaten van een eerdere kosteneffectiviteits-analyse. De uitkomsten hiervan kunnen dan betrokken worden bijtoekomstige besluitvorming.Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractieDe leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief over descenario’s voor de opname van het Gordelroosvaccin in het Rijksvaccina-tieprogramma. Zij hebben hier nog enkele vragen en opmerkingen over.De leden van de SP-fractie merken op dat de gezondheidsvoordelen vanGordelroosvaccinatie al geruime tijd duidelijk zijn. Toch stuurt deStaatssecretaris nu enkel scenario’s naar de Kamer, zonder een besluit tenemen over opname in het Rijksvaccinatieprogramma. Wanneer is deStaatssecretaris van plan hier een knoop over door te hakken?Om gordelroosvaccinatie programmatisch te kunnen aanbieden is erfinanciële dekking nodig. In de voorjaarsbesluitvorming is hiervoor geenfinanciële dekking gevonden. Dat betekent dat ik hierover nog geenbesluit kan nemen. Ik blijf de mogelijkheden om deze financiële dekking inde toekomst wel te realiseren onderzoeken.De leden van de SP-fractie lezen dat in de scenario’s «geen rekening [is]gehouden met andere kostenbesparingen door vaccinatie anders dandirect aan gordelroos gerelateerde zorgkosten [...] omdat over de kostengerelateerd aan restverschijnselen van gordelroos geen gegevensbeschikbaar zijn». Deze kosten zijn echter wel relevant om eenevenwichtig beeld te krijgen van de verhouding van kosten en baten. Kande Staatssecretaris eventueel wel een schatting maken van de orde vangrootte van deze additionele kostenbesparingen?Met het RIVM ben ik in gesprek over welke mogelijkheden er zijn voor hetupdaten van een eerdere kosteneffectiviteitsanalyse. De uitkomstenhiervan kunnen dan betrokken worden bij toekomstige besluitvorming.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 793, nr. 85018