Mogelijkheden voor rechtstreekse financiering van thuiszitterinitiatieven

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202431 497Passend onderwijsNr. 490 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUREN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 5 juli 2024In het debat van 29 mei 2024 over passend onderwijs heb ik uw Kamertoegezegd te kijken naar de (on)mogelijkheid van rechtstreekse finan-ciering van thuiszitters initiatieven. Zoals aangegeven in het debat begrijpik de wens van uw Kamer om initiatieven die leerlingen kunnen helpenom zich (weer) te ontwikkelen en terug te leiden naar school te onder-steunen. Dit vraagstuk raakt rechtstreeks aan de uitwerking van «rommel-potje», dat in het debat in april 2023 door het toenmalig lid Kwint (SP) isvoorgesteld. De bedoeling van het zogenaamde «rommelpotje» was omsnel en met beperkte administratieve lasten geld toe te kennen aaninitiatieven die thuiszitters helpen om zich weer te kunnen ontwikkelen. Inmijn brief van 10 mei 20241 heb ik uw Kamer toegelicht wat ik deafgelopen periode heb gedaan om hier uitvoering aan te geven en hetvoorstel om te kiezen voor een subsidieregeling voor de samenwerkings-verbanden passend onderwijs. Op 29 mei 2024 heb ik hierover met uwKamer gesproken tijdens het Commissiedebat Passend Onderwijs, waar ikheb aangegeven uw Kamer verder te informeren. Hieronder licht ik nadertoe welke opties ik de afgelopen periode heb verkend en waarom ik benuitgekomen bij de variant van een subsidieregeling voor de samenwer-kingsverbanden passend onderwijs.Conform de duidelijke wens van uw Kamer ben ik begonnen met hetverkennen van de mogelijkheden om initiatieven rechtstreeks te bekos-tigen. Mogelijkheden die ik heb verkend zijn bijvoorbeeld het geven vaneen projectsubsidie, een opdracht of het maken van een tenderregeling.Om een projectsubsidie te verstrekken aan een partij, moet duidelijk zijndat deze niet wordt voorgetrokken boven anderen. Bij initiatieven zoalsDigibende zijn er echter meerdere partijen die soortgelijke activiteitenuitvoeren en alleen een subsidie verstrekken aan Digibende zou dusleiden tot willekeur. Daarbij geldt dat ook onduidelijk is hoeveelaanbieders er precies zijn, en dus ook hoeveel aanspraak er gedaan zal1Kamerstukken II, 2023–2024, 31 497, nr. 475. kst-31497-490ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 497, nr. 4901 kunnen worden op subsidie, waardoor onduidelijk is welke financiëledekking hiervoor nodig is. Een opdracht (via de Europese aanbestedings-regels) valt af, omdat er geen dienst wordt geleverd aan het ministerie. Delaatste optie is een tenderregeling, met vooraf opgestelde objectievecriteria waarbij aanvragers met elkaar concurreren. Van de aanvragerswordt bij een tenderregeling, net als bij een aanbesteding, een uitgebreidplan verwacht waarbij de aanvragers moeten aangeven op welke manierzij aan de verschillende criteria voldoen. Dit levert grote administratievelast op voor de aanvragers. Het is daarnaast ook zeer complex om decriteria op te stellen, omdat er niet eerder direct aan dergelijke initiatievenmiddelen zijn uitgekeerd. Daarnaast blijft er ook bij de tenderregeling eenrisico op ongeoorloofde staatssteun.Omdat deze mogelijkheden voor directe bekostiging dus niet mogelijk zijnzonder zeer grote risico’s op staatssteun en bijbehorende terugvordering(met wettelijke rente) vanuit de Europese Commissie heb ik ook demogelijkheden verkend om bekostiging van initiatieven te laten lopen viade samenwerkingsverbanden passend onderwijs. Samenwerkingsver-banden zouden dan de niet-bekostigde initiatieven inschakelen wanneerdat helpt om een jongere weer terug naar school te krijgen of zich te latenontwikkelen. Hiermee sluit ik aan bij het bestaande systeem van passendonderwijs en verantwoordelijkheden die hierbinnen gelden. Daarbij heb ikallereerst gekeken naar de mogelijkheden van een regeling voor aanvul-lende bekostiging voor samenwerkingsverbanden. Waar dit als voordeelheeft dat het relatief snel en makkelijk uit te voeren is, heeft dit als grootnadeel dat elk samenwerkingsverband apart middelen krijgt. Dit betekentook dat een initiatief met elk apart samenwerkingsverband een overeen-komst zou moeten sluiten. Aan de kant van zowel de samenwerkingsver-banden als de initiatieven is dit dus zeer arbeidsintensief en vergt dit veeluitvoeringslasten.Ten slotte heb ik de mogelijkheid voor een subsidieregeling verkend. Ookaan deze optie kleven nadelen, bijvoorbeeld dat het opzetten ervan langerduurt en er sprake moet zijn van aanvragen door samenwerkingsver-banden (en dus geen lage administratieve lasten). Hiermee is het echterwel mogelijk om een coalitie van samenwerkingsverbanden een gezamen-lijke aanvraag te laten doen, waardoor initiatieven niet meer met allesamenwerkingsverbanden apart hoeven te schakelen, maar met dezecoalities. Daarnaast heeft deze variant als groot voordeel dat er meersamenwerking komt tussen de samenwerkingsverbanden onderling enmet de niet-bekostigde initiatieven, die nu buiten het stelsel van passendonderwijs opereren. Op deze manier kan het dekkend aanbod vanvoorzieningen in de regio worden versterkt. Daarmee is dit niet alleen eenoplossing voor de korte termijn maar wordt de ondersteuning vanthuiszitters structureel verbeterd.Alles overziende is een subsidieregeling waarbij er gezamenlijkeaanvragen worden ingediend door een coalitie van samenwerkingsver-banden passend onderwijs waardoor ze niet-bekostigde initiatievenkunnen ondersteunen de best passende oplossing. Hiermee kan relatiefsnel in bekostiging worden voorzien en tegelijkertijd kan de kwaliteit en derechtmatigheid in ogenschouw worden genomen.Hiermee ontstaat een gelijk speelveld voor betrokkenen.Deze optie zal ik de komende maanden uitwerken.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,M.L.J. PaulTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 31 497, nr. 4902