Reactie op de tussenrapportage van de rapporteur 'Herziening Kaderrichtlijn Water in verband met het RESourceEU actieplan' en inzet met betrekking tot de herziening van de Kaderrichtlijn Water

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202627 625WaterbeleidNr. 740 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 juni 2026De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft mij verzochtte reageren op de tussenrapportage van de rapporteur HerzieningKaderrichtlijn Water (KRW) in verband met het RESourceEU actieplan, entevens aan te geven wat mijn inzet is met betrekking tot de herziening vande KRW.Dit sluit aan bij de opdracht uit het coalitieakkoord (bijlage bij Kamerstuk36 848, nr. 31) om bij de herziening van de KRW in te zetten op simplifi-catie en bij de motie van de leden Heutink en Stoffer die verzoekt omnormen van de KRW te versimpelen.1Ik zal achtereenvolgens ingaan op de tussenrapportage, op de overigeEuropese trajecten die raken aan herziening van de KRW en de vereenvou-digingen die ik nationaal wil gaan doorvoeren.Tussenrapportage van de rapporteur Herziening KaderrichtlijnWater in verband met het RESourceEU actieplanMet het RESourceEU-actieplan2 zet de Europese Commissie (EC) in op hetveiligstellen van de voorziening in kritieke grondstoffen, het verminderenvan afhankelijkheden en versterken van het concurrentievermogen. Alsuitwerking hiervan heeft de EC:•Op 22 mei een handreiking gepubliceerd3 met uitleg over debestaande regelgeving en een toelichting dat de KRW geen belemme-ring hoeft te zijn voor activiteiten, zoals mijnbouw, en;1Kamerstukken 36 800-J, nr. 232https://commission.europa.eu/news-and-media/news/new-measures-secure-raw-materials-and-strengthen-eus-economic-security-2025-12-03_en3https://environment.ec.europa.eu/document/download/938dd856-abc1-438a-bd08-d225803f9d46_en?filename=C_2026_3216_1_EN_ACT_part1_v7.pdf kst-27625-740ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 625, nr. 7401 •Een verzoek om input (call for evidence4) gepubliceerd om te onder-zoeken hoe de waterwetgeving kan worden vereenvoudigd om detoegang tot kritieke grondstoffen te verbeteren, zonder de bescher-ming van waterkwaliteit en volksgezondheid in gevaar te brengen.De kern van de reactie van Nederland op de call for evidence in relatie totkritieke grondstoffen5 was dat Nederland:–Veel belang hecht aan het effectiever maken van EU-wetgeving enregelgeving waarin bedrijven kunnen floreren, zonder afbreuk te doenaan de doelstellingen van de EU-wetgeving;–Geen knelpunten ervaart bij projecten met kritieke grondstoffen inrelatie tot de KRW;–Risico’s ziet bij eventuele versoepeling van de KRW-doelen, omdat ditnegatieve gevolgen kan hebben voor Nederland als benedenstroomsland en–Een volledige effectenbeoordeling (impact assessment) van eeneventuele KRW-wijziging essentieel is.Deze lijn is vergelijkbaar met de conclusie uit de tussenrapportage van derapporteur van de vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat.Met het laatste punt wordt ook invulling gegeven aan de motie-Vellinga-Beemsterboer6 die het kabinet oproept te pleiten voor een effectenbeoor-deling.De rapporteur van de Kamer geeft aan dat de EC op 16 april jl. de eersteresultaten van de call for evidence heeft gepresenteerd. In dit overleg gafde EC aan dat er 3113 reacties zijn ontvangen, waarvan ongeveer 2/3 uitDuitsland. De meeste reacties kwamen van burgers die zich zorgen makenover de bescherming van de leefomgeving. De EC gaf aan dat er na eeneerste analyse geen duidelijk bewijs is geleverd voor een probleem metwinning van delfstoffen door de EU-regelgeving, maar benoemde wel dater knelpunten kunnen zijn in nationale regelgeving en administratieveprocedures met betrekking tot vergunningverlening.In de daaropvolgende tafelronde gaven verschillende lidstaten aan,waaronder lidstaten met diverse mijnbouwprojecten, tegen versoepelingvan de KRW te zijn. Aangegeven werd dat er met huidige KRW voldoendeinstrumenten zijn om de lozingen te beoordelen. Ook werd benoemd datversoepeling van de KRW een verschuiving van lasten naar publiek zalbetekenen, bijvoorbeeld omdat de kosten voor drinkwater zullen stijgen.Eén lidstaat gaf aan dat zij graag meer tijd krijgt om aan de doelen van deKRW te voldoen.Tot slot gaf de EC in dit overleg aan dat zij een eventuele wijziging van deKRW beperkt wil houden tot de Europese projecten voor kritieke grond-stoffen. Ook heeft de EC toegezegd dat voor deze eventuele wijziging eeneffectenbeoordeling zal worden uitgevoerd, waarbij is toegelicht uit welkeonderdelen die zal bestaan.7 Het is positief dat de EC meldt dat dezeeffectenbeoordeling gaat plaatsvinden en dat daarin ook aandacht zal zijnvoor de buitenlandse belasting. Als de EC met een nieuw voorstel komt,zal ik de Kamer daarover informeren. De verwachting is dat eventuelevoorstellen voor aanpassing van de KRW niet eerder dan in het najaar4https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/17034-Waterbeleid-van-de-EU-gerichte-herziening-van-de-kaderrichtlijn-water_nl5https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/17034-EU-water-policy-targeted-revision-of-the-Water-Framework-Directive/F33391943_en6Kamerstukken 27 625, nr. 7247https://circabc.europa.eu/ui/group/9ab5926d-bed4-4322-9aa7-9964bbe8312d/library/92a7284d-9305-498b-b6cf-73e1e1a885b5/detailsTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 625, nr. 7402 zullen worden gepubliceerd. Dat betekent dat de doorwerking daarvanook pas na 2027 merkbaar zal zijn. De motie van het lid Vellinga-Beemsterboer beschouw ik hiermee als afgedaan.Overige Europese trajecten die raken aan herziening van deKaderrichtlijn WaterWijzigingsrichtlijn 2026/805Momenteel werkt Nederland aan de implementatie van de herziening vande KRW, de Richtlijn Prioritaire stoffen en de Grondwaterrichtlijn.8 In dezeherziening worden onder andere de lijsten met stoffen en normengeactualiseerd.De Kamer is afgelopen januari geïnformeerd over een tweetal nieuweuitzonderingen op de KRW-doelstelling «geen achteruitgang» die metdeze wijziging aan de KRW zijn toegevoegd.9 Door deze nieuwe uitzonde-ringen, die mede dankzij de inzet van Nederland zijn gerealiseerd, ontstaatmeer ruimte voor een aantal gangbare praktijken. De aanpassingen tredenin werking nadat de richtlijn in Nederlandse regelgeving is geïmplemen-teerd. De deadline hiervoor is 21 december 2027.MilieuomnibusDe Europese Commissie heeft sinds het voorjaar van 2025 in totaal 10vereenvoudigingspakketten, de zogenaamde «omnibussen», gepresen-teerd. Op 10 december 2025 heeft de EC het Milieuomnibuspakket10gepubliceerd, met daarin voorstellen voor het vereenvoudigen vanmilieuwetgeving. Met de Milieuomnibus beoogt de EC de implementatievan bestaande milieuwetgeving te faciliteren, alsook de administratievelasten voor bedrijven te verminderen. De Kamer heeft een BNC-ficheontvangen11 en is ook over dit traject geïnformeerd door de Staatssecre-taris van Infrastructuur en Waterstaat.12In de mededeling bij de Milieuomnibus is de KRW is genoemd als één vande richtlijnen waarvoor milieubeoordelingen gestroomlijnd zoudenkunnen worden. In de komende tijd worden stresstesten uitgevoerd vooronder meer de KRW en de Kaderrichtlijn Mariene Strategie. Het gaatdaarbij niet om de doelen van de KRW, maar om de beoordeling of dewetgeving nog steeds geschikt is om de doelen op een kostenefficiëntemanier te verwezenlijken, onder meer door mogelijkheden te identificerenom de onnodige administratieve lasten bij de uitvoering ervan teverminderen. Er wordt toegewerkt naar een stemming over de Raadspo-sitie in het najaar van 2026 onder het Iers Voorzitterschap van de Raad vande EU.Grids PackageDaarnaast heeft de EC op 10 december 2025 het European GridsPackage13 gepubliceerd. Het pakket is gericht op het versnellen van deontwikkeling van een goed geïntegreerde Europese energie-infrastructuuren het efficiënter benutten van bestaande netten. In het BNC-fiche14 is8Richtlijn (EU) 2026/805, PbEU L 805, 20 april 20269Kamerstukken 27 625, nr. 73510https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_25_299711Kamerstukken 22 112, nr. 427812Brief van 29 mei 2026, Kamerstuk 22 112, nr. 436213https://energy.ec.europa.eu/topics/infrastructure/european-grids_en14Kamerstukken 22 112, nr. 4260Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 625, nr. 7403 aangegeven dat met de recente aanpassingen van de KRW het kabinetvan mening is dat de KRW voldoende balans biedt tussen beschermingvan de milieukwaliteit en ruimte voor nieuwe ontwikkelingen zoals deaanleg van elektriciteitsnetten en energieprojecten. Het streven van hetEU-voorzitterschap is om tot algemene oriëntatie te komen op deEnergieraad van 26 juni a.s.Structured dialoguesDe rapporteur verwijst in haar tussenrapportage naar de «structureddialogues». Dit zijn gesprekken die de EC voert met alle lidstaten, gerichtop het verbeteren van de uitvoering van de KRW. Dit gaat dus niet over deherziening van de KRW.Op 13 en 14 april heeft de tweede ronde ambtelijke gesprekken metNederland plaatsgevonden. Dit zal resulteren in een gesprek tussenEurocommissaris Roswall en mij, daarbij zal naar verwachting ook deMinister van LVVN aanwezig zijn. De EC heeft als doel om vervolgens degezamenlijke afspraken die in dat overleg worden gemaakt, te publiceren.Het gesprek wordt naar verwachting na de zomer ingepland.Nationale versimpeling van de uitvoering van de KaderrichtlijnWaterDe Kamer heeft een motie van de leden Heutink en Stoffer aangenomendie verzoekt om «direct te starten met het versimpelen van de nationaalvastgestelde normen van de Kaderrichtlijn Water»15.Opgemerkt wordt dat Nederland sinds de inwerkingtreding van de KRWmaximaal gebruik heeft gemaakt van de flexibiliteit die de richtlijn biedt.Onder meer door het overgrote deel van de waterlichamen aan te wijzenals sterk veranderd of kunstmatig en door te werken met een fijnmazigetypering van waterlichamen met bijbehorende maatwerknormen. Dezesystematiek is juist gekozen om te voorkomen dat normen onnodig strenguitpakken voor specifieke waterlichamen. Dit verklaart mede de huidigecomplexiteit. Daarnaast heeft Nederland al maximaal gebruik gemaaktvan de KRW-uitzondering om het bereiken van de KRW-normen in de tijdte faseren.In deze context is verkend hoe «versimpelen van de nationaal vastge-stelde normen» kan worden geïnterpreteerd en uitgewerkt. Hierbij isuitgegaan van het vereenvoudigen van de systematiek, structuur oftoepassing van de nationaal vastgestelde KRW-normen, met als doel dezebegrijpelijker, consistenter of beter uitvoerbaar te maken, zonder afbreukte doen aan de wetenschappelijke onderbouwing. Een versimpeling kan inde praktijk drie verschillende effecten hebben op de uitkomst van detoepassing van de norm, namelijk een versoepeling van de eisen, geeneffect of strengere eisen.Het blijkt dat bepaalde inhoudelijke versimpelingen, met name harmoni-satie tussen richtlijnen, in de praktijk zouden leiden tot strengere eisen. Ditkomt doordat vereenvoudiging kan betekenen dat:•de strengste norm leidend wordt;•Europese minimumlijsten volledig worden overgenomen zondernationale differentiatie voor gebiedsgerichte situaties;•minder uitzonderingen of verfijningen mogelijk zijn.Daarmee ontstaat een spanningsveld tussen het gehanteerde begrip«versimpelen» en het feitelijke verzwarende effect op de doelen. Het risico15Kamerstukken 36 800-J, nr. 23Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 625, nr. 7404 bestaat dat een ogenschijnlijke vereenvoudiging materieel resulteert inzwaardere eisen voor sectoren zoals landbouw en industrie.Met het uitgangspunt dat versimpeling niet mag leiden tot verslechteringvan de waterkwaliteit en vermoedelijk ook niet tot substantiële verzwaringvan de eisen (dat hebben de indieners, zo blijkt uit de motivering bij demotie, niet beoogd), overweeg ik de volgende concrete aanpassingen:1.Schrappen van nationale normen voor stroomgebiedspecifiekestoffen als deze een (nieuwe) Europese norm krijgen;2.Nationale stroomgebiedspecifieke stoffen schrappen als die langjariggeen normen meer overschrijden. Hiermee neemt de monitorings- enrapportageinspanning af;3.Verminderen van het aantal biologische parameters in de rapportageaan de EC.Deze aanpassingen zal ik met de bestuurlijke partners bespreken in hetBestuurlijk Overleg KRW en daarna zal ik de Kamer informeren over deaanpassingen die daadwerkelijk doorgevoerd kunnen worden.Daarnaast zet ik samen met provincies (verantwoordelijk voor deKRW-doelen van regionale wateren) de bilaterale afstemming voort metde buurlanden over normen van met name nutriënten in grenswateren,zodat die waar mogelijk meer gelijk worden gesteld. Ik beschouw demotie hiermee als afgedaan.Tot slotIn het coalitieakkoord is opgenomen dat de waterkwaliteit structureelwordt verbeterd. In dat kader zet Nederland bij de herziening van de KRWin op simplificatie, met als doel te komen tot een ambitieuze en realis-tische richtlijn, die ruimte biedt om samen met relevante waterpartnersconcrete verbeterplannen uit te werken en de risico’s van watervervuilingte verkleinen.Er is veel in beweging binnen Europa dat kan leiden tot herziening van deKRW. De rapporteur van de vaste commissie voor Infrastructuur enWaterstaat doet goede aanbevelingen voor de tweede fase van haaronderzoek. Daarbij zoekt zij de inbreng van kennisinstellingen enverbreding naar departementen die raken aan het belang van waterkwa-liteit. Ik blijf in het vervolg van dit proces graag optrekken met de Kameren zal u op de hoogte houden van nieuwe Europese ontwikkelingen.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,V.P.G. KarremansTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 27 625, nr. 7405