Beleidsreactie op het inspectierapport 'Toezicht op de coördinatietaak

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202635 958Regels inzake de coördinatie ten aanzien vanterrorismebestrijding en de bescherming van denationale veiligheid ten behoeve van hetverhogen van de weerbaarheid tegen dreigingenen risico’s (Wet coördinatieterrorismebestrijding en nationale veiligheid)Nr. 22 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 23 april 2026Met deze brief bied ik uw Kamer het rapport «Toezicht op de coördina-tietaak van de NCTV. Rapport van de Inspectie Justitie en Veiligheid op devoorbereiding en inwerkingtreding van de Wet coördinatie terrorismebe-strijding en nationale veiligheid» (Kamerstuk 35 958) aan. Het betreft eeneerste onderzoek van de Inspectie Justitie en Veiligheid (hierna: InspectieJenV) over het toezicht op de uitvoering door de Nationaal CoördinatorTerrorismebestrijding en Veiligheid (hierna: NCTV) van de Wet coördinatieterrorismebestrijding en nationale veiligheid (hierna: Wet cotnv) die op4 juni 2025 in werking is getreden. Het rapport ziet toe op de periodejanuari 2025 tot de inwerkingtreding van de Wet cotnv en dient daarmeeals 0-meting.Ik ben de Inspectie JenV erkentelijk voor het verrichte onderzoek. In dezebrief schets ik hoe de NCTV de Wet cotnv heeft geïmplementeerd en ga ikin op de wijze waarop ik uitvoering zal geven aan de aanbevelingen vande inspectie JenV. De huidige dreigingscontext met steeds meerverweven, gestapelde en diffusere dreigingen vraagt om een slagvaardigeNCTV in samenwerking met partners. De bevindingen zie ik als een steunin de rug op de ingezette koers zodat de NCTV slagvaardig kan blijvenopereren in zijn cruciale rol als coördinator voor onze nationale veiligheidbinnen het geldende wettelijke kader.Conclusies toezichtrapportIn het rapport heeft de Inspectie JenV gekeken naar de wijze waarop deNCTV de Wet cotnv heeft geïmplementeerd. Tevens voerde de InspectieJenV een 0-meting uit om zicht te krijgen op de waarborgen die de NCTVheeft ontwikkeld om binnen de kaders van de wet te werken. De 0-metingvormt het startpunt van het doorlopende toezicht op de uitvoering van deWet cotnv. kst-35958-22ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 35 958, nr. 221 De Inspectie JenV constateert dat de NCTV veel werk heeft verzet om deWet cotnv te implementeren, maar dat het risico op onrechtmatighedengemiddeld tot hoog is. Om die reden doet de Inspectie in dit rapport devolgende aanbevelingen:1.Verbeter de ondersteuning voor en de coördinatie op de werkzaam-heden van de afdelingen en realiseer meer samenwerking tussen deverschillende afdelingen.2.Trek de procesmatige werkwijze uit de projectfase door voor alleprocessen die vallen onder de Wet cotnv.3.Verbeter de werkinstructies en de centrale bijbehorende productenvoor medewerkers en leidinggevenden en vul deze aan.4.Richt de eerste- en tweedelijnscontrole in en voer deze uit.Overkoepelend vraagt de inspectie de NCTV om blijvend aandacht tebesteden aan het maken van zorgvuldige afwegingen óf en op grond vanwelke wet werkzaamheden verricht worden en het belang hiervan uit tedragen binnen alle lagen van de organisatie.Het rapport heeft geen betrekking op de wettelijke taken van de NCTVbuiten de Wet cotnv en op het toezicht dat de Autoriteit Persoonsge-gevens houdt op de verwerking van persoonsgegevens door de NCTV. DeAuditdienst Rijk (hierna: ADR) voert momenteel een herhaalonderzoek uitnaar het beveiligingsproces van staatsgeheime vertrouwelijke informatiebij de NCTV.Coördinatietaak van de NCTV en implementatie van de WetCoördinatie Terrorismebestrijding en Nationale VeiligheidDe NCTV heeft als coördinator van de aanpak van terrorisme endreigingen tegen de nationale veiligheid een onmisbare rol om dreigingentegen de nationale veiligheid tegen te gaan en de weerbaarheid teverhogen. De Wet cotnv biedt hiervoor de wettelijke grondslag en dekaders en rust op drie pijlers.Instructies voor de uitvoeringIn de periode voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Wet cotnvheeft de NCTV instructies opgesteld om te waarborgen dat de NCTV zijncoördinatietaak binnen de grenzen van deze wet uitvoert. De beoordelingof het al dan niet uitvoeren van bepaalde werkzaamheden onder decoördinerende taak vallen worden vastgelegd en gearchiveerd. Op diemanier kan later, bijvoorbeeld in het kader van toezicht, verantwoordingworden afgelegd over de beslissing die is genomen. Ook moet voor alleopdrachten om analysewerkzaamheden te verrichten een opdrachtfor-mulier worden ingevuld en geaccordeerd. Dit is een voorbeeld van debeheersmaatregelen die zijn toegepast om te zorgen dat de analysewerk-zaamheden van de NCTV uitsluitend ten behoeve van de coördinatietaakworden ingezet.WerkprocessenNaast het vertalen van de Wet cotnv en concrete beleidskaders eninstructies voor medewerkers, hanteert de NCTV een vaste methodiek tenaanzien werkprocessen, risico’s en beheersmaatregelen. Conform dezemethodiek worden werkprocessen beschreven, risico’s geïdentificeerd enmitigerende maatregelen bepaald. Na vaststelling wordt iedere werkwijzeinclusief maatregelen geïmplementeerd, periodiek geëvalueerd en waarnodig bijgesteld.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 35 958, nr. 222 Intern nalevingstoezichtOm het interne toezicht op de naleving van de Wet cotnv en andereregelgeving waaraan de NCTV uitvoering geeft vorm te geven heeft deNCTV de Afdeling Veiligheid en Compliance ingericht. Verschillendebestaande taken en enkele nieuwe taken zijn samengebracht in dezeafdeling. Een van de taken van deze afdeling is het ontwikkelen van eenintern toezichtskader dat de NCTV moet gaan helpen om meer zicht engrip te krijgen op de naleving van de wettelijke bepalingen. Hiertoe is per1 januari 2026 een compliance officer gestart.Deze pijlers hebben zowel betrekking op de coördinatietaak van de NCTVals op de analysewerkzaamheden die de NCTV ondersteunend aan decoördinatietaak uitvoert. Aan de analysewerkzaamheden geeft de NCTVop dit moment nog niet ten volle uitvoering. Reden hiervoor is dat dewaarborgen die op grond van de Wet cotnv gelden voor het verwerkenvan persoonsgegevens nog niet toereikend zijn geïmplementeerd in dewerkprocessen en systemen. Concreet betekent dit dat de NCTV bij hetopstellen van analyseproducten gebruik kan maken van bijvoorbeeldanalyseproducten van samenwerkingspartners, wetenschappelijkeliteratuur en mediaberichten, maar nog geen gebruik wordt gemaakt vanrelevante berichten die op sociale media worden geplaatst. Deverwachting is dat dit vanaf het najaar van 2026, binnen de grenzen die dewet daaraan stelt, weer mogelijk zal zijn.Opvolging van de aanbevelingenIn het rapport wijst de Inspectie JenV diverse thema’s aan waar oppeildatum 4 juni 2025 een start mee was gemaakt, maar waar nogdoorontwikkeling op nodig is. Zo was de eerste en tweedelijnscontrolebijvoorbeeld nog in ontwikkeling en wijst de Inspectie JenV erop dat desamenwerking tussen afdelingen nog versterking nodig heeft. DeInspectie JenV doet de aanbeveling om verder te gaan met de ontwikke-lingen die al in gang zijn gezet of daarmee een begin te maken voor zoverdat nog niet is gebeurd.Ik onderschrijf de aanbevelingen die de Inspectie JenV doet en ervaardeze als steun in de rug om verder te gaan op de ingeslagen weg. Deimplementatie van de Wet cotnv is inmiddels verder gevorderd. De NCTVheeft in aanloop naar de inwerkingtreding van de wet productenontwikkeld die medewerkers helpen met het maken van afwegingen oftaken wel of niet onder de wet vallen en kunnen worden uitgevoerd. Zo iser, als beschreven door de Inspectie JenV, een handboek voor allemedewerkers beschikbaar met daarin een overzicht van de rollen,verantwoordelijkheden en bevoegdheden. De Inspectie JenV ziet datsommige definities nog niet helder uiteengezet zijn, zoals «te nemenmaatregelen» of wat er valt onder «een concrete gebeurtenis». Ditdocument wordt, net als de onderliggende formulieren, op dit momentherzien en verbeterd. De aanbevelingen van de Inspectie JenV wordenhierin meegenomen. Ook met het inrichten van de eerstelijns- entweedelijnscontrole is de NCTV momenteel aan de slag.Er zijn door de NCTV stevige maatregelen genomen om onrechtmatig-heden te voorkomen, waaronder de beslissing om het raadplegen vanonline publiek toegankelijke bronnen (sociale media) nog niet tehervatten, juist omdat zonder adequate waarborgen de kans opovertreding van de wettelijke kaders relatief groot is.Zoals eerder aangegeven zijn verschillende bestaande en nieuwedisciplines begin 2026 samengebracht in een Afdeling Veiligheid enTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 35 958, nr. 223 Compliance. Deze afdeling heeft als doel om onder andere eerste entweedelijnscontrole te bestendigen en hierover aan het managementteamvan de NCTV te rapporteren zodat tijdig kan worden bijgestuurd bijmogelijke onrechtmatigheden. Met deze stap is de NCTV op weg naarmeer centrale coördinatie, coherentie en sturing op de werkzaamheden bijde afdelingen.Conclusie en vervolgDe NCTV vervult een cruciale rol in het beschermen van onze nationaleveiligheid. Een rol die in het huidige dreigingsbeeld waarin dreigingenstapelen en diffuser worden vraagt om effectieve samenwerking met encoördinatie van de inspanningen van de veiligheidspartners. Met deinwerkingtreding van de Wet cotnv is de coördinatietaak van de NCTVvastgelegd en begrensd en heeft de NCTV de grondslag gekregen omonder specifieke voorwaarden persoonsgegevens te verwerken. Deaanbevelingen van de inspectie JenV dragen verder bij aan de professio-nalisering van de uitvoering van de coördinatietaak van de NCTV en ikheb vertrouwen dat de organisatie de noodzakelijke invulling geeft aandeze bevindingen. Ik zie dat hier stappen zijn gezet met de invoering vannieuwe rollen en verantwoordelijkheden binnen de NCTV, zoals vormge-geven in de oprichting van een afdeling voor veiligheid en compliance.Ook constateer ik dat de NCTV bewust risicobeheersing toepast zoals bijhet grotendeels stopleggen van het raadplegen van publiek toegankelijkeonline bronnen voor analysewerkzaamheden, ook al beperkt dit het zichtvan de NCTV op bepaalde fenomenen in de online wereld. Deze belang-rijke bevoegdheid waarmee de NCTV, binnen duidelijke wettelijke kadersvan de wet, zicht kan hebben op hoe actuele ontwikkelingen onzenationale veiligheid raken, zal worden ingezet zodra de hiervoor nodigesystemen volledig aan de wettelijke vereisten en waarborgen voldoen.Tot slot hecht ik er waarde aan u te informeren dat de NCTV momenteeleen invoeringstoets voorbereidt over de uitwerking van de wet in depraktijk. Bij de behandeling in de Tweede Kamer van de Wet cotnv hebbende leden Mutluer (GL/PvdA) en Sjoerdsma (D66) de regering verzocht éénjaar na inwerkingtreding van deze wet een invoeringstoets uit te voerendie ten minste ingaat op de vraag of de NCTV de coördinatietaak naarbehoren kan uitvoeren binnen de gestelde wettelijke kaders. In deinvoeringstoets zal tevens de reflectie op de Wet cotnv van de InspectieJenV worden geadresseerd, met aandacht voor de formulering in de Wetcotnv over persoonsgegevens en gegevens van organisaties. Ik zal u laterdit jaar informeren over de uitkomsten van deze invoeringstoets.De Minister van Justitie en Veiligheid,D.M. van WeelTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 35 958, nr. 224