Vierde voortgangsrapportage programma vervanging onderzeebootcapaciteit

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202534 225Toekomst van de Nederlandse onderzeedienstNr. 74 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 april 2025Bij deze bied ik u de vierde voortgangsrapportage aan over hetprogramma vervanging onderzeebootcapaciteit (VOZBT). Deze rapportagebeschrijft de ontwikkelingen vanaf de derde voortgangsrapportage(Kamerstuk 34 225, nr. 52) tot en met eind 2024, aangevuld met belang-rijke ontwikkelingen in de periode daarna. Met deze rapportage komtDefensie tegemoet aan de informatiewens van uw Kamer. Dezerapportage is in lijn met de eerdere rapportages die hun basis hebben inde uitgangspuntennotitie «groot project vervanging onderzeebootcapa-citeit» (Bijlage bij Kamerstuk 34 225, nr. 28).Het programma VOZBT heeft in de afgelopen periode de verwervings-voorbereidingsfase voltooid. Na de behandeling van de D-brief(Kamerstuk 34 225, nr. 52) door uw Kamer heeft Defensie de leverings-overeenkomst met Naval Group ondertekend op 30 september 2024. Metdeze contracttekening is de realisatiefase van start gegaan. In deze faseligt de focus op de uitvoering van de leveringsovereenkomst, deuitwerking van afspraken over de instandhouding van de Orka-klasse, ende transitie van de Onderzeedienst in Den Helder. Hierbij hecht ik eraandat de met de leverancier vastgelegde afspraken over het versterken vande Nederlandse Defensie Technologische en Industriële Basis (NLDTIB)worden nagekomen.Om in deze realisatiefase de voortgang en de beheersing van hetprogramma effectief te kunnen aansturen, zijn de governance enprogrammabeheersing aangepast aan de nieuwe realiteit. BureauGateway heeft voorafgaand aan de invoering een review op de voorge-stelde aanpassingen uitgevoerd. Het rapport van Bureau Gateway heb ikconform eerdere toezegging met uw Kamer gedeeld (Kamerstuk 34 225,nr. 72). De aanbevelingen uit dit rapport zijn overgenomen waaronder hetperiodiek beschouwen van het functioneren van de aangepaste gover-nance. De programmakaders voor de realisatiefase zelf zijn in debijgevoegde voortgangsrapportage duidelijk herkenbaar toegelicht kst-34225-74ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 34 225, nr. 741 conform het verzoek van uw Kamer op 24 januari 2025 (Kenmerk34225-73/2025D02676).Uw Kamer heeft daarnaast verzocht om bij de halfjaarlijkse voortgangs-rapportages zo concreet mogelijk te worden geïnformeerd over devoortgang van de betrokkenheid van Nederlandse bedrijven en kennisin-stellingen. Deze betrokkenheid, die overigens ook betrekking heeft op debouw door Naval Group van oppervlakteschepen voor verschillendelanden, is gebaseerd op de industrial cooperation agreement (ICA) dieNaval Group met het Ministerie van Economische Zaken (EZ) overeen isgekomen. Voor de beoogde activiteiten sluit Naval Group momenteelovereenkomsten met de betreffende Nederlandse bedrijven en instituten.EZ zal hierover in de volgende (vijfde) voortgangsrapportage meer inzichtgeven. Een belangrijk deel van het werk zal in de productiefase tot standkomen.De betrokkenheid van Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen zal ookgestalte krijgen bij de instandhouding. Voor Defensie is het belangrijk omde onderzeeboten gedurende de volledige levensduur zelfstandigoperationeel te kunnen inzetten en in stand houden, ongeacht de coalitiewaarbinnen inzet plaatsvindt. Voor het onderhoud van de Orka-klasseonderzeeboten stelt Defensie zich dan ook ten doel om altijd te kunnenbeschikken over de hiervoor benodigde (internationale) kennis, rechten,mensen en middelen. Onderhoud wordt zoveel mogelijk vanuit DenHelder georganiseerd als onderdeel van de beoogde maritieme mainte-nance valley (Bijlage bij Kamerstuk 36 592, nr. 1). Werkzaamheden zullenin eigen beheer worden uitgevoerd en/of worden aanbesteed, waarbijsamenwerking binnen de NLDTIB het uitgangspunt is.Zoals gemeld in de D-brief zijn in de leveringsovereenkomst afsprakenvastgelegd over de voorwaarden van een instandhoudingsovereenkomst,de toekomstige inrichting van de instandhouding, de ontwikkeling vaneen instandhoudingskostenmodel en het daarvoor beoogde toekomstigepartnerschap, met als doel de regiefunctie bij CZSK/DMI te beleggen enop voorhand afspraken over de instandhouding zo veel mogelijk vast teleggen. Hierover is EZ met Naval Group overeengekomen dat bij hetsluiten van een instandhoudingsovereenkomst de waarde van deindustriële samenwerkingsovereenkomst evenredig wordt opgehoogd. Degedetailleerde uitwerking van de instandhoudingsstrategie maakt deel uitvan het meerjarige traject dat voorafgaat aan de bouw, de zogenoemdeIn-Service-Support definition phase. Over de voortgang hiervan infor-meert Defensie uw Kamer met de hier opvolgende (halfjaarlijkse)voortgangsrapportages.De eerstvolgende halfjaarlijkse voortgangsrapportage ontvangt uw Kamerop 1 oktober 2025.De Staatssecretaris van Defensie,G.P. TuinmanTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 34 225, nr. 742