Verslag van een algemeen overleg, gehouden op 6 oktober 2009, inzake Interlandelijke Adoptie

31265AdoptieNr.28VERSLAGVANEENALGEMEENOVERLEGVastgesteld10november2009DevastecommissievoorJustitie1heeftop6oktober2009overleggevoerdmetministerHirschBallinvanJustitieover:–deschriftelijkevragenvanhetlidLangkampd.d.20augustus2009inzakehetopstappenvandedirecteurvanWereldkin-deren,vergunninghoudervoorinterlandelijkeadopties(AanhangselderHandelingen,vergaderjaar2008–2009,nr.3693);–deschriftelijkevragenvanhetlidDePater-vanderMeerd.d.20augustus2009inzakehetopstappenvandedirecteurvanWereldkinderen,vergunningvoorinterlandelijkeadopties(AanhangselderHandelingen,vergaderjaar2008–2009,nr.3694);–debriefvandeministervanJustitied.d.5oktober2009metdereactieopingediendemotiesinzakeInterlandelijkeAdoptie(31265,nr.27).Vanditoverlegbrengtdecommissiebijgaandstenografischverslaguit.DevoorzittervandevastecommissievoorJustitie,DePater-vanderMeerDegriffiervandevastecommissievoorJustitie,Nava1Samenstelling:Leden:DeWit(SP),VanderStaaij(SGP),Arib(PvdA),ondervoorzitter,DePater-vanderMeer(CDA),voorzitter,Cqörüz(CDA),Joldersma(CDA),Gerkens(SP),VanVelzen(SP),VanVroonhoven-Kok(CDA),DeKrom(VVD),Timmer(PvdA),Griffith(VVD),Teeven(VVD),Verdonk(Verdonk),DeRoon(PVV),Roemer(SP),Pechtold(D66),Heerts(PvdA),Thieme(PvdD),Kuiken(PvdA),Bouwmeester(PvdA),VanToorenburg(CDA)enAnker(Christen-Unie).Plv.leden:Langkamp(SP),VanderVlies(SGP),Besselink(PvdA),Aasted-Madsen-vanStiphout(CDA),Jager(CDA),Jonker(CDA),Leijten(SP),Ulenbelt(SP),JandeVries(CDA),Weekers(VVD),Dijsselbloem(PvdA),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),VanMiltenburg(VVD),Zijlstra(VVD),Fritsma(PVV),Karabulut(SP)Kos¸erKaya(D66),Gill’ard(PvdA),Ouwe-hand(PvdD),Spekman(PvdA),Bouchibti(PvdA),VanHaersmaBuma(CDA),Slob(ChristenUnie),Sterk(CDA)enVanGent(GroenLinks).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1367880910tkkst31265-28ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.281 Voorzitter:JoldersmaGriffier:VanDoornAanwezigzijnachtledenderKamer,teweten:Anker,Azough,Joldersma,Langkamp,DePater-vanderMeer,VanderStaaij,TeevenenTimmer,enministerHirschBallin,dievergezeldisvanenkeleambtenarenvanzijnministerie.Devoorzitter:Welkom.Dewoordvoerderswetendatzijongeveervijfminutenspreektijdhebben.MevrouwLangkamp(SP):Voorzitter.Voorsommigekinderenisinterlan-delijkeadoptieuiteindelijkdebesteoplossing.Hetiseenkwetsbaarproceswaarbijnietsmagmisgaan.Decontrolevanenhettoezichtopinterlandelijkeadoptiemoetendaarommaximaalzijn.Omdatdevraagnaaradoptiekinderenveelgroterisdanhetaanbod,lijkthetsomsopeenmarktwaarbijadoptiekinderenwordengezochtbijoudersinplaatsvanandersom,metallerisico’sopkinderhandelencorruptievandien.Delaatstejarenwordenwijbijinterlandelijkeadoptiegeconfronteerdmetincidentopincident.BijeenaantallandenwaaruitNederlandkinderenadopteert,kunjejeafvragenofhetnogwelverantwoordisomdaarmeedoortegaan.Waarommoeteenvergunninghoudereigenlijkdebeslissingnemenomnietmeerteadopterenuiteenbepaaldland?WaaromneemtdeNederlandseStaatdiebeslissingniet?WildeNederlandseoverheidhierindetoekomstmeerregieinnemen?Ethiopië.OnlangswerdbekenddaterinEthiopiëisgerommeldmetdossiers.BeidevergunninghoudershebbendanookdeadoptieuitEthi-opiëtijdelijkstilgelegd.Ethiopiëwerdinkortetijdeenvandegrootsteadoptielandenterwereld,terwijlheteenarmlandismeteennauwelijksontwikkeldrechtssysteem.Danmoethethaastwelmisgaan,wantdefinanciëlebelangenzijndanwelheelerggroot.Isextremegroeivanhetaantaladoptiesuiteenarmlandnietperdefinitieverdacht?WarenernietaleerdersignalendathethelemaalnietgoedzatinEthiopië?Oostenrijkheeftin2007bijvoorbeeldaleenvergunninghouderafgeslotendieadop-teerdeuitEthiopië.WasdatnietbekendinNederland?Haïti.Naaraanleidingvanaanwijzingenoversteekpenningenisvergun-ninghouderStichtingWereldkinderengestoptmetadoptiesuitHaïti.Anderevergunninghoudersgaanechtergewoondoor.Isnaderonderzoekhiernietopzijnplaats?China.ErblijvenmaarnieuweschandalenoverkinderhandelinChinanaarbuitenkomen.HettegenwerkendoorhetministerievanJustitievannaderonderzoekhiernaarvormdevoorvoormaligdirecteurvanStichtingWereldkinderen,InaHut,debelangrijksteredenomhaarfunctieneerteleggenenoptestappen.DeheerTeeven(VVD):HoeweetmevrouwLangkampdathetministeriemevrouwHutheefttegengewerkt?WatverstaatdeSP-fractieondertegen-werken?MevrouwLangkamp(SP):DitargumentheeftmevrouwHutzelfaange-dragenomhaarfunctieneerteleggen.Datiseenvandeargumentendiezijdaarvoorheeftgebruikt.Alsuhetgoedvindt,gaiknuverdermetmijnbetoog,wantikwilhiernogmeeroverzeggen.Danzultmisschienbegrijpenwatikpreciesbedoel.DeheerTeeven(VVD):Alsudiezwarewoordengebruikt,kentudeziens-wijzevanhetministeriedanal?TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.282 MevrouwLangkamp(SP):Diekenikuitdebeantwoordingvanschrifte-lijkevragenvanmijenmevrouwDePater-vanderMeer.Debeantwoor-dingvandevragenoverdezekwestievanuithetministerievanJustitiekennenwij.Dievindenwijonvoldoende.Maarzoalsgezegd,zalikdaarnumeeroverzeggen.InhetKwaliteitskadervergunninghoudersinterlandelijkeadoptiestaatdathetdetaakisvaneenvergunninghoudernotabeneomconstantdevingeraandepolstehouden.DesondankswerdervanuithetministeriegedreigdmethetintrekkenvandevergunningvanStichtingWereldkin-derenalszijzelfonderzoekzoudoorzetten.Datvindikonbegrijpelijk.Alseenvergunninghouderimmersopsafewilspelen,danmoeteenministerdattochjuisttoejuichenenhet,zekerinhetlichtvanhetkwaliteitskader,tochnietontraden?Ikvindhetdanookvrijschandalig,mijnheerTeeven,dathetministerieindebeantwoordingvanonzeschriftelijkevragenmaardehalvewaarheidvertelt.Watikwerkelijkhelemaalnietbegrijp,isdatbijeenministerie,alseraanhoudendezorgenzijnvaneenvergunninghouderoveradoptiesuiteenbepaaldland,nietallealarmbellenafgaanenernietdirecteennaderonderzoekwordtingesteldtotdatdeonderstesteenbovenis.MetnaderonderzoekbedoeliknietnavraagdoenbijdeChineseCenterofAdoptionAffairs(CCAA)envervolgensgerustgesteldwordendaternietsaandehandis.Hoezitdit?Ditwektnamelijkopzijnminstdesuggestie,diemevrouwHuteveneensopperde,daternoganderebelangeninhetspelzijn.Diespelenblijkbaareengrotererol.WaaromstelthetministeriezichzovolgzaamoptenopzichtevanhetCCAA?IsdiehoudingniettotaalongepastinhetlichtvandeaanhoudendeberichtenovermisstandenbijadoptiesuitChina?Wordterwelgekekennaaranderkritischonderzoekdatalisgedaan,zoalsdoorBrianStuyindeVS?Stich-tingWereldkinderenheeftvoortdurendaanhetministeriegemelddatervanallesnietindehaakwas.Ookhetministeriebeschiktdusoverdezeinformatie.Waaromishiernietsmeegebeurd?TotdatvolstrektduidelijkisdatadoptieuitChinawelverantwoordmoge-lijkis,zoudenwijeenmoratoriummoeteninstellen:tijdelijkgeennieuweadoptiesuitChina.Graagkrijgikhieropeenreactievandeminister.Enwanneerwordtereindelijkwerkgemaaktvaneeninternationaleonafhan-kelijketoezichthouder?MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):Voorzitter.Nognietzolanggeledenhebbenwijhiereenveeluitgebreideroverleggevoerdoverinter-landelijkeadoptiemetveelmeertijdiniedergeval.Nuzittenwijweerhier,maardeeigenlijkeredenvoorditoverlegisgelegenindeuitzendingvanNetwerkdezezomerovermogelijkemisstandenbijadoptiesuitChina.DetwijfelswarendusdanigdatdedirecteurvanStichtingWereld-kinderenzichnietlangerophaargemakvoeldeinhaarpositie.Nukomenmetenigeregelmaatmenseninhetnieuwsdiedeinternationaleadoptie-praktijkaandekaakstellen.Toch,ofjuistdaardoor,blijvenvoor-entegen-standersvaninterlandelijkeadoptiedeemotiesoproepen.BijhetlaatsteoverlegoveradoptieisnadrukkelijkaandeordegestelddatlandendiehetVerdraginzakedebeschermingvankinderenendesamen-werkingophetgebiedvandeinterlandelijkeadoptie(HaagsAdoptiever-drag)hebbengeratificeerd,elkaareropmoetenkunnenvertrouwendatzijzelfdeprocedureswaarborgen.Bijtwijfelmoetenautoriteitenwordenaangesproken.Kunnenwijechterwelnauwkeurigwetenwatdeomstan-dighedenzijnwaaronderdeoorspronkelijkeouderstotdeafwegingzijngekomenomafstandtedoenvandezorgenopvoedingvanhunkind?Wieevensurftopinternetvindtoverallelandenwaarwijadoptierelatiesmeehebben–ikzegmetnadruk:allelanden–verhalenvanoudersdiebinnen24uurmoestenbeslissenoverafstaanofvoorwiealbeslistwerdvoordathetkindwasgeboren.Zijwerdenvoorbereidophetfeitdatzijtochechtnietzelfvoorhunkindzoudenkunnenzorgen.Somshebbendieoudersdaarlaterspijtvanengevenzijdaarkennisvanviainternet.DaarTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.283 kunnenwijallemaalkennisvannemen.Inmiddelsishunkindechtereldersgeplaatst.Geadopteerdekinderengaanvooreendeelookzelfopzoeknaarhunbiologischeouderswanneerzijopdehoogtezijnvanhunafkomst.Watkunnenzijdaaroverwetenuithundossier?Hoelangblijftinformatiebeschikbaar?IkmeendatcollegaLangkampinhetvorigeoverleghierooknadrukkelijknaarheeftgevraagd,maarikkomernuopeenanderemanieropterug.Inartikel8vanhetinternationaalVerdraginzakederechtenvanhetkindkomttotuitdrukkingdateenkindrechtheeftopidentiteit.Eenkindheefthetrechtomtewetenvanwiehetafstamt.Devolgendevraagwilikgraagbijdeministerneerleggen.Hoekunnenwijdaarmeeraanvoldoenzodatdeafstandouderslaterwellichtbeterkunnennagaanwatervanhunkindisgeworden,enzodatandersom,metmeerrecht,hetkindtewetenkankomenwiezijnoorspronkelijkeouderswaren?WijhebbensameninhetvorigeoverlegbedachtenheelnadrukkelijkaandeordegestelddatlandenonderhetHaagsAdoptieverdragelkaarmoetenkunnenaansprekenopdeprocedures.Landenvanherkomstzijnzelfverantwoordelijkvoordeprocedurestotenmethetdaartenemenbesluitdateenkindvoorinterlandelijkeadoptieinaanmerkingkomt.Inontvangendelandenmoetendeproceduresvanafhetmomentdateenkindhetlandbinnenkomt,correctverlopen.Nuwijdatzonadrukkelijkmetelkaarhebbenafgesproken,ishetdanüberhauptnogterverantwoordenomadoptierelatiesteonderhoudenmetlandendieweigerenofvolstrektnietinstaatzijnomaandevoorwaardenvanhetHaagsAdoptieverdragtevoldoen?DatzijndusdelandendiehetHaagsAdoptieverdragniethebbengeratificeerd.Iknoemzemaaromdatdaardelaatstetijdvragenoverzijn:Ethiopië,Haïti,Maliennogeenpaar.MevrouwLangkamp(SP):Uvroegdeministerhoewijmeerkunnenvoldoenaanhetrechtvaneenkindopidentiteit.Welkeideeënhebtudaarzelfover?Uweethopelijkookdatereenmotieopmijninitiatiefisaange-nomenomdebewaartermijnvoordossiersteverlengen.Watonsbetreft,wordtdieverlengdnaar100jaar,maardaarkomenwijbijdewijzigingvandeWobkanogopterug.VerdervraagtuzichafofwijnogwelmoetenadopterenuitlandendiehetHaagsAdoptieverdraghebbenondertekend.OverChinahebikuhelemaalnietgehoord,maardatlandheefthetadoptieverdragwelondertekend.Tochkomenerookoverdatlandkeeropkeermisstandenbovenwater.Hoeoordeeltudaarover?InhoeverreishetHaagsAdoptieverdrageengarantiedatallesgoedgaat?MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):Ommetdelaatstevraagtebeginnen:hetHaagsAdoptieverdragisgeengarantie.Datwetenwijalzolanginternationaleadoptieaandeordeis.Wijhebbenalleengepro-beerdomervoortezorgendatdelandendiedevoorwaardenvanhetHaagsAdoptieverdragwillenaccepteren,elkaarkunnenaansprekenbijtwijfelsoverdevraagofeenenanderwelklopt.Jekuntopinternetmoei-teloosoverallelandenvanwaaruitkinderenookvandaagnognaarNederlandkomen,informatievindenvanoudersdiezeggendathetdestijdsnietzorgvuldigisgegaan.Datkunjezomaarvinden.IknoemdusnietalleenChina;jekuntzeallemaalnoemen.Maarnukunnenwijdeautoriteitenaansprekenopdeafspraken.Datkunnenwijnietbijdelandendiedeafsprakennietwillenofkunnennaleven.Watuweerstevraagbetreft,hebtuterechtoverbewaartermijnengesproken.Vanuithetinter-nationaalVerdraginzakederechtenvanhetkindgeredeneerdheefthetkindrechtopidentiteit.Dedossiersvaninterlandelijkeadoptiemoeten,wanneereropenigmomentoverdeidentiteitwordtgesproken,infor-matiebevatten,dieeenkindnietvanafzijnvijfdejaarhoefttehebben,overwiedeoorspronkelijkeouderswaren.Ikvraagofdeministerdaaropwilreageren.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.284 MevrouwLangkamp(SP):Ikhebeenaanvullendevraagoverheteerstedeelvanhetantwoord.Alslandenhetverdraghebbenondertekend,kunnendeautoriteitenvandielandenelkaaropeenenanderaanspreken,zegtu.Datklopt.Vindtuookdatinallesituaties,zoalsnuinChina,afdoende?Iknoemdedezekwestieookinmijneigenbijdrage.DeNeder-landseCentraleautoriteitdoetnavraagbijhetCCAAenwordtgerustge-steld,terwijlernogsteedsallerleiaanwijzingenzijndatermisstandenplaatsvindeninChina.Bentuhetdusmetmijerovereensdaterinsommigegevallenmeerzoumoetengebeurendanalleenelkaaropeenenanderaanspreken?MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):Natuurlijkkunnenautoriteitenelkaaropzakenaanspreken.Ikkenechtergeenlandwaarwijeenadoptie-relatiemeehebbenwaarjenietdezelfdetwijfelshoortenlaterdezelfdetwijfelsverneemtvanouders,danbijvoorbeeldinChina.Niemandkan100%garantiegeven.Degarantiediewijkunnengeven,isomelkaaropzakenaantespreken.Alserregelmatigmisstandenvoorkomen,danstoppenwijevenmetdieadoptierelatie.Dathebbenwijaleensmetelkaarafgesproken.Daarnaasthebiknietuitdeantwoordenvandeministergelezendathijzichheeftlatengeruststellen.Ikhebgelezendathijookzijntwijfelsheeftendathijdeautoriteitendaaropaanspreekt.Ookhijzegtechterdatwijniet100%garantiekunnengeven.MevrouwAzough(GroenLinks):DeCDA-fractiereageertheelsterkopeenpapierenwekelijkheidwaarinvertrouwencentraalstaat.Wijhebbenhetoverkinderendieheelkwetsbaarzijnenoverdebelangenvankinderen.Ishetnietvangrootbelangdateenadopterendland,inditgevalNederland,enwijalscontrolerendorgaanvandeautoriteitenvanditlandzoveelmogelijkonsbestdoenomdiegarantiezoveelmogelijktekunnenonderzoeken,alishetmisschiennietvoor100%?Deantwoordenvandeministertotnutoegevenmijnietdezekerheiddathetonderzoekoptimaalisgedaan.MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):Ikdenkdatdeministerdaarzelfstraksopantwoord.Ikkannietuitzijnbeantwoordingopmakendathijnietallesheeftgedaanwatinzijnvermogenligt.Uvraagtzichafofikovereenpapierenwerkelijkheidpraat,maaralsugewooneenavondopinternetsurft,vindtuoverallelandenwaarwijadoptierelatiesmeehebbentwijfelsenvragen,vooralbijoudersdiedestijdsafstandhebbengedaanvanhunkind.Alswijdatnietmeerwillen,isermaaréénoptie:geeninterlandelijkeadoptiemeer.Daarkiezenwijechternietvoor.IkzitnubijhettiendeoverlegoveradoptiesindsdeafgelopenjarenendaarhebiknogniemandindeKamervoorhorenpleiten.Ikdoedatookniet.Daaromaccepteerikweldatdie100%ernietisendatjemetdeverdrags-landenjestinkendebestmoetdoenomhetzogoedmogelijktekrijgen.MevrouwAzough(GroenLinks):Hetistochgekdaterbijniet-verdragslanden,zoalsEthiopië,beteremogelijkhedenzijnomgedegen,ingrijpendenuitvoerigonderzoektedoen,danbijverdragslandenzoalsChina?Daarmoetenwijinheelbeperktekadersopereren,rekeninghoudendmetdiplomatiekegevoeligheden.MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):Dankomikterugophetoverlegdatwijvoordezomervoerden.Toenhebbenwijvastgestelddatverdragslandenzelfhunproceduresmoestenvormgeven.Daarmoestenwijdielandenopvertrouwen.Ikmaakgeenonderscheidtussenheteneverdragslandenhetandere,omdatikdaargeenredenvoorheb.Ethiopiëisgeenverdragsland.Daardoormoetdevergunninghouderdaarveelnadrukkelijkerzelfonderzoekdoen,maarnietvoornietsstoppenniet-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.285 verdragslandendaarmetenigeregelmaatmeeomdatzehetnietechtkunnenvolgen.MevrouwAzough(GroenLinks):Voorzitter.Adoptieiseenkwetsbaarterreindatdemaatschappelijkeontwikkelingenheelsterkweerspiegelt.Hetterreinkentveelverschillendepartijenmetverschillendebelangen,waardoordeverantwoordelijkheidvooreenzorgvuldigeprocedureendeintegriteitbinnenproceduresenormgrootis.Datheteenemotioneleenbeladenkwestieis,isduidelijk.Datzienwijallemaalalswijhiere-mailtjesentelefoontjesoverkrijgen.Vaakwordencriticastersenvoorstandersvanhethuidigeadoptiebeleidtegenoverelkaargeplaatst.Naarmijnmeningisdatonterecht.Iedereen,dekinderenindeeersteplaats,deafstandsou-ders,deautoriteiten,maarookdeadoptiefoudershebbenergrootbelangbijdatmisstandenwordenvoorkomen.Datgeldtvoordemeestepartijenbinnenhetveld.Datgevenzijmijookaan.Latenwijdeadoptiefoudersnietinderolplaatsenvanmensendiejuistgeenonderzoekwillen,watooknogaleenswordtgedaaninditsoortdebatten.Juistadoptiefouderswillenhungeadopteerdekinderenindeogenkunnenkijkenmetdezeker-heid,nietdeonzekerheid,dathunkindopeengoedemaniernaarNeder-landisgekomen.IkhebechtervragenbijhetdebatdatwijvandaagvoerenopbasisvandeschriftelijkevragenvandefractiesvanhetCDAendeSP.HetaftredenvanmevrouwHutendehelecontextdaarvan,hebbenveellosgemaakt.Deafgelopenjaren,nietvanaf2008of2007maarvanaf2003,zijnerregel-matigberichtengeweestoveradoptievanuitChina.Hetfeitdathaarvertrekinditalgemeenoverlegenigszinsonderhuidscentraalstaat,isvoormijnfractieeensignaaldatwijhierveeldieperengrondigerovermoetendoorpraten.CentraalstaanvoormijnfractiedezorgenendevragenoveradoptievanuitChina.Deberichtenvandeafgelopenjarengaveneenbeeldvanhandel,marktwerkingencorruptie.Inhoeverredatbeeldstrooktmetderealiteitisvoormijnogsteedseenvraag.Hetlijktmijvanhetgrootstebelangdatditnaderwordtonderzocht.DeantwoordentotnutoevanhetministerieendeministervanJustitiezijnvoormijnfractienogonvoldoende.ElkekeerdatonafhankelijkeonderzoekersenjournalistenonderzoekdoenvooralnaarChina,wordenergroveschen-dingenvanhetHaagsAdoptieverdraggerapporteerd,zoalszeerrecenteenartikelindeLosAngelesTimesvan20september.DaarinwordtberichthoelokalebestuurdersinplaatsvanboetesuitteschrijvenvoorhetovertredenvandeChinesebevolkingspolitiek,baby’sinnemenenverkopenaratovan$3000perbaby.Ikzeghetheelcru,misschienveeltecru,maarhetonderzoekdatdeministervanJustitievorigjaarheeftgedaandoormiddelvaneenhogeambtelijkedelegatiedieinChinamethetCCAAheeftgesproken,kwamneerophetvolgende,watoverigensookwordtweerspiegeldindeantwoordenopdeschriftelijkevragen.WijhebbengesprokenmethetCCAA.Hetgeeftaandatervroegermisstandenzijngeweest,maardatdiezijnaangepakt.Nuisersprakevaneenintegereenzorgvuldigeprocedure.WijmoetenvertrouwenopdeantwoordenvanhetCCAA,wanthetHaagsAdoptieverdragisnueenmaalzoingevuld.Datgeeftvooronsopditmomentgeenaanleidingomhetvertrouwenoptezeggen.Datistochgeenonderzoektenoemen?DeheerTeeven(VVD):WathaddeministervolgensdeGroenLinks-fractiedanmoetendoenalshijhetvertrouwensbeginselmoetrespecteren?WathaderaanonderzoekmoetenwordengedaaninChina?MevrouwAzough(GroenLinks):Datiseenheelterechtevraag.Eriseenjaarlangdegelegenheidgeweestomnatedenkenoverdevraaghoejedatonderzoekopzo’nmanierkuntvormgevendatjerechtdoetaanhetHaagsAdoptieverdragentegelijkertijdnietalleenmaarhoeftaftegaanTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.286 opwathetCCAAnaarvorenbrengt.HetministerievanJustitieheeftonderanderegezegdtegendevergunninghouderdievandaagcentraalstaat,StichtingWereldkinderen:wijkunnennueenmaalnietveelmeerdoen,umaghetonderzoekweldoen,maardatmagdeonderlingerela-tiesnietingevaarbrengen.Datiseencontradictiointerminiseninzekerzinookeencatch22waarmeejevergunninghoudersineenzeerpenibelesituatiebrengt,diezijnimmerswelaansprakelijkwanneererfoutenzijngemaakt.Danwordterletterlijkgezegd:ukuntmogelijkeadoptiefoudersmisschienbeterwaarschuwenvoorhetfeitdaterachteraffoutenkunnenwordengeconstateerd.Datisvooreenvergunninghouderdieintegerzijnwerkwildoen,bijnaonmogelijk.Tegelijkertijdzeggenwijechtergeennaderonderzoektekunnendoen.Ikbetwijfelofdathetgevalis.Ikdenkdatdaarweldegelijkmogelijkhedenvoorzijn.Misschiendatjedaarmeesomsopenkeletenengaatstaan,maaralswijdaardoordezekerheidhebbendatkinderenopeenintegeremaniernaarNederlandzijngekomenenkomen,danlijktmijdateenheelgoedezaak.DeheerTeeven(VVD):Vindtu,netalsdeSP-fractie,datinhetergstegevaldeconsequentiemoetzijndatNederlandnietmeergaatadopterenvanuitChinaendatwijeenmoratoriuminstellen?DaarprofiterenandereWest-Europeselandenvan;datisdanheteffect.VindtdeGroenLinks-fractiedatditdeconclusiemoetzijn?MevrouwAzough(GroenLinks):Uwvraagweerspiegeltmijnangst:profi-terenanderelandenhiervan?Datgeeftinzekerezinalaandatublijkbaaruitgaatvaneenzekeremarktwerking.DeheerTeeven(VVD):Probeereensduidelijkeneerlijktezijnhiervanavond.MevrouwAzough(GroenLinks):Ikbennoglangnietklaarmetmijninbreng.Alsugewoonevenafwacht,weetuwatmijnconclusiezalzijn.Wiltudatafwachten?Misschienisdathandiger.MijnfractieisbangdathetHaagsAdoptieverdrageensta-in-de-wegkanzijnbijhetcreërenvanzekerhedenvoorhetnavolgenvanintegereproce-dures.Omdatwijdaaralsadopterendlandookeengroteverantwoorde-lijkheidinhebben,vraagikaandeministerofhetmogelijkisomnaaraanleidingvanderecenteberichtgevingeenvervolgonderzoektedoennaardesituatieinChina.IshetookmogelijkomtekijkenwelkepositieveeneventueelnegatieveeffectenhetHaagsAdoptieverdragheeftspecifiekinhetkadervanChina?MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):Ikzitmetstijgendeverbazingteluisteren.IkhoorueigenlijkindirectervoorpleitenomhetheleHaagsAdoptieverdragmaaroptezouten:wegermee.Hetisimmerseenobstakel.MevrouwAzough(GroenLinks):Nee,dathebikabsoluutnietgezegd.Alsudathebtgehoord,hebtuheelslechtgeluisterdnaarmijninbreng.Ikhebgevraagdinhoeverreheteenschijnwerkelijkheidzoukunnencreëren.DievraagisaandeministervanJustitieomtebeantwoorden,wantdatiseenzorgdieikheb.Ikkanmijnietvoorstellendatudiezorgniethebt.IkzegnietdatwijhetHaagsAdoptieverdragmoetenopzeggen,integendeel.Ikmaakmijechterwelzorgenovereventuelerisico’sdiemethetverdragkomen.Latenwijdaarnietaanvoorbijgaan.HetisvanhetgrootstebelangdatwijdaareerlijkoverkunnensprekenendatdeministervanJustitiedaareerlijkopkanantwoorden.MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):Daarnethaduhetovereenobstakel,eensta-in-de-weginrelatietothetHaagsAdoptieverdrag.NuTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.287 zegtudatheteenschijnwerkelijkheidcreëert.Hoewiltudewerkelijkheidboventafelkrijgen?MevrouwAzough(GroenLinks):Alsikdaareenpasklaarantwoordophad,zouikhiereenfantastischbetooghoudenoverdemanierwaarophetministerievanJustitiehaarwerkzoumoetendoen.Ukuntmijdaaropafrekenenenzeggen:uhebtookgeenantwoordenlatenwijdesituatiezolatenalsdienuis.Datisnietmijnpleidooi.IkvraagvanuitmijnhartaanhetministerievanJustitieomtekijkeninhoeverreernaderonderzoekkanwordengedaanwaardoorwijbetereantwoordenzoudenkunnenkrijgendantotnutoe.MevrouwTimmer(PvdA):Indatlaatstekanikmijwelvinden,maarikbenwelergverbaasdoveruwopstellingtenaanzienvanhetverdrag.Bijdatsoortverdragenwordtuitgegaanvanvertrouwen.Alsuhethierletterlijkbenoemdalseensta-in-de-weg,vraagikmijheelergafwelkekantuopwilt.UhebtnetletterlijkgezegddathetHaagsAdoptieverdrageensta-in-de-wegkanzijn.Dieverdragengaanuitvanvertrouwen.Wijhebbenhierinjuniuitgebreidovergedebatteerd.Een«sta-in-de-weg»vindikgeenpassendeterm.MevrouwAzough(GroenLinks):Danzalikdezetermnietherhalen.HetgaatmijeromdathetHaagsAdoptieverdraguitgaatvaneenaantalcriteria,dieonsallenheelveelwaardzijn,endatervanuitdeNederlandseoverheideenzekertoezichtzoumoetenzijn.Wijhebbenregelmatiggepleitvooreeninternationaleautoriteit.CollegaVanderStaaijheeftdaarookmotiesoveringediend.IkzouerzeervoorzijndatwijhetHaagsAdoptieverdragmetwatmeerbevoegdhedenenzekerhedenkunnenomkleden.Hetgaatmijeromdatwijdatvertrouwenhebbenendatwijdatvertrouwenhandvattenkunnengeven.Alsdatblijkbaareentaboeisindezezaal,vraagikmijafwaaromwijditsoortdebattennogvoeren.MevrouwTimmer(PvdA):Hetiszekergeentaboe.Ikhebzelfookeenaantalkritischevragen.Ikhebzelfookaleensoortgelijkpleidooigedaan.IkhebzelfsdesuggestiegedaanomietsinternationaalsonderdeVNtedoen.Diewerdookbreedgedragen.Datbegrijpikduswel,maaralswijhierzorgvuldigmetelkaardebatteren,danmoetenwijookonzewoordenzorgvuldigkiezen.Ikhoudernietvanalsverdragenwordenweggezetalssta-in-de-weg.MevrouwAzough(GroenLinks):MevrouwTimmer,uweetdatmijnpartijinternationaleverdragenheelhooginhetvaandelheeft,integenstellingtotsommigeanderepartijenindithuis.Hetwasnietdebedoelingdatmijnwoordenzokondenwordenuitgelegd.HetHaagsAdoptieverdragmoetechteentijgerzijnennieteenpapierentijger.Datgaatmijaanhethartendaarhebikenigezorgenover.Diezorgendeeltuvolgensmijookenigszins.Devoorzitter:Kuntuuwbetoogafronden?MevrouwAzough(GroenLinks):ErkomensignalentotmijdatinformatiediebekendisbijdeChineseautoriteitenoverindividueleadoptiekinderen,vaakveeluitgebreiderisdanaanvergunninghouderswordtdoorgegeven.Datisvanzeergrootbelanginhetkadervanidentiteitenmogelijkeigenonderzoekvankinderennaarhunroots.Inhoeverrekrijgtdeministerookdezesignalen?HeefthetCCAAkinderennaaraanleidingvanhetHunan-schandaalopvalsegrondennaarhetbuitenlandgestuurd?Daarhebbenwijhetaleerderovergehad.DestijdswashetantwoorddatgeenvandezekindereninNederlandzijnterechtgekomen.Hiephoi,heelfijn.Vervolgensblijktuitonderzoekvanbuitenaf–hierbijbenikookenigszinsbeperktinTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.288 mijnmogelijkheden–datditantwoordaanallelandenisgegevendieadoptiekinderenuitChinaontvangen.Datiseenheelvreemdegangvanzaken.Graagkrijgikeenspecifiekantwoordopdezevraag.DeheerVanderStaaij(SGP):Voorzitter.Bijadoptiehoorthetbelangvanhetkindleidendtezijnennietdewensenvandeadoptieouders.Hetisnietgenoegomditalseenmantrainelkebeschouwingoveradoptieuittespreken;hetmoetookindepraktijkwordenwaargemaakt.NetalsmevrouwAzoughdenkikdatditnietalleendewensisvandegenendiekritischzijnopdepraktijkvanadoptie,maarookvantallozeadoptieou-ders,diehunkinderenlaterookrechtindeogenwillenkunnenkijken.Ikwilditgraagalseengedeeldewaardezien,alsuitgangspuntvanhetbeleid.Dezorgoverdedaadwerkelijkebehartigingvandebelangenvanhetkind,isdecridecoeurdiemethetterugtredenvanmevrouwHutbijStichtingWereldkinderen,weereensheelprominentheeftweerklonken.WijhebbenookaltijdveelwaarderingvoordeinzetvanmevrouwHutvoorhogenormenvankwaliteitenethiek,diezijmetterdaadheeftnagestreefd.Designalenuitdecommotieenpubliciteitronddatvertrekmoetenserieuswordengenomen.Datermeerwensoudersdandaadwerkelijkteadopterenkinderenzijn,maaktinterlandelijkeadoptiekwetsbaar.Hetverplichtonstemeeromallesopallestezettenommisstandentevoor-komenenaantepakken,juistomdatalshetmisgaat,adoptievaneenbarmhartigenoodmaatregelkanveranderenineenernstigdelict.Hetkanbijvoorbeeldkinderhandelwordenalsgeldopeenverkeerdemaniereenrolgaatspelen.ErzijnbelangrijkestappengezetmethetHaagsAdoptieverdrag:desubsi-diariteitvaninterlandelijkeadoptie,hetbelangvandestriktevrijwilligheidbijhetafstanddoenenhetwinstoogmerkdaternietmagzijn.Hetverdientechtergroteaandachtdaterindepraktijkookaandiehogenormenwordtvoldaan.Wijhebbendaaraleerderineendebatvanfebruarivan2008vangedachteovergewisseld.EenvandetweeconcretekwestiesdiebijhetaftredenvanmevrouwHutweervoorhetvoetlichtkwamen,wasdekwestievandeelbemiddelingvanuitdeVerenigdeStaten.Wintdehomo-emancipatiehethiernietvandebelangenvanhetkind?DeanderekwestiebetrofdeperikeleninChina.Winnendeeconomi-scheendiplomatiekebelangenhethierniet?Datwasinfeitedeteneurdiedaaruitnaarvorenkwam.Ishetsysteemalsgeheelnietveeltekwets-baar?OverdekwestievandeVerenigdeStatenisaluitgebreidgedebatteerdinhetdebatinjuni.Ikhebdaartoenmijnkritischegevoelensovergeuit.Ikhebslechtséénvraagnoghierover,wanthetzalnietdebedoelingzijnomdatdebatnuovertedoen.HebbendiverseanderelandenwelderelatiemetdeVSgestopt?Hoezithetmethetprobleemvandegeringetranspa-rantievandekosten?DaarweesdeheerHoksbergennogopineenartikelinTrouwinaugustus.Overhetandereonderwerp,demogelijkemisstandeninChina,hebbenwijhetinjuninauwelijksgehad,terwijlerweleenuitgebreidebriefopdeagendastondvan10september2008.Inlaterebeantwoordingwordtdaarnaarverwezen,maardatishetstukwaarwijhetuitgebreideroverzoudenmoetenhebben.DaarinisdoorhetministerievanJustitieaange-gevenwatdereactiewasopdealeerdernaarvorengekomenproblemenofmogelijkemisstandeninChina.Isereenprobleem?Ja,zozienwijookalswijdiebrieflezen.Deministererkentdatersprakeisvanonregelma-tigheden,vooralopprovinciaalniveau.Hijwijstophetvertrouwensbe-ginselvanhetHaagsAdoptieverdragenziettegelijkertijdookpositieveontwikkelingen:dedaadwerkelijkewilinChinaommisstandenaantepakken.HetspreektmijookhetmeestaanomvanuitdewaarborgenvanhetHaagsAdoptieverdrag,datChinaookheeftgetekend,kritischconstructiefhetgesprekmetChinateblijvenaangaanoverkwetsbaar-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.289 hedendiezichvoordoen.Danisechterdecrucialevraag:hoekansrijkisdit?Heeftdecentraleoverheidookgreepopalleswatzichindatuitge-strektelandafspeelt?WatisderolvandeEuropeseafstemminghierbij?ErzijnookallerleianderelandendiekinderenvanuitChinaadopteren.Hoezijndecontactendaarmee?MevrouwAzoughweesalopmijnmotievandestijdsoverdietoezichtsautoriteit.Deministerzeitoendateenenanderlastigwas.WelhadhijhetoverversterkteEuropesesamenwerking.Watzienwijdaarvanalshetomzo’nlandalsChinagaatenommogelijkemisstanden?WatisderolvandeHaagseConferentiehieromtrentinhetprivaatrecht?HoeligtdeverantwoordelijkheidsverdelingtussendeNeder-landseCentraleautoriteitendevergunninghouders?Deministerschrijftindebeantwoordingopeengegevenmomentdatvergunninghoudersookzelfdeadoptiekunnenstoppen,maarhetzoutochzeeronwenselijkzijnalsdezelfdefeitenvoordeenevergunninghoudereenredenzoudenzijnomtestoppenenvoordeandereniet.Daarmoettocheenzekereregie,coördinatieenafstemmingvanuitdeCentraleautoriteitinzijn?Eenprobleemdatmeeronszelfraakt,ishetvolgende.DiebriefvanChinastonddevorigekeeralopdeagenda,maarwijhebbenheternauwelijksovergehadomdatereenveelheidvanstukkenopdeagendastaat.Devoorzitter:Gaatumaarvooralinopdepuntendieunogwiltmaken.Umoetimmersafronden.DeheerVanderStaaij(SGP):Datisinderdaadeengoedetip.InChinaisafstanddoenvankinderenverboden.Datiseenheelbelangrijkgegeven.Datpaktnamelijkvolstrektnegatiefuitvoordegoedeopbouwvandossierswaarindeidentiteitvaneenkindvastligtmetgegevensoverzijnbiologischeoudersenzo.Watzijndeperspectievenomdatteveran-deren?Hoekrijgenwijmeerzichtop,ofbelangrijkernog:meerverbete-ringenindepraktijkenvanbetalingenvanmeerofmindergeldaankindertehuizen?Ondermijntdezeroutedewaarborgenindepraktijkniet?HoekanwordenbevorderddatdesubsidiariteituithetHaagsAdoptiever-dragdaadwerkelijkhandenenvoetenkrijgt?DievragenzijnallemaalvoorChinaaandeorde,maarookbredervooranderelanden.Iknoemdenetaldekwestievanhetinternationaletoezicht,demotiedieikdaaroverhebingediend,demoeilijkhedendiedeministerdaarbijzagendemogelijk-hedenvoorEuropesesamenwerking.Ikhebdaarnogverderovernage-dacht.AlsEuropesesamenwerkingnoglastigis,danishetrisicoindepraktijktochdathetmetdewaarborgensomstegenvalt,alzijnzeprachtigenkrijgenzetotopzekerehoogteookechtgestalteinbepaaldelanden?Kunjenieteennadereimplementatiebevorderendoorgoedepraktijkenwatindringenderonderdeaandachttebrengen?Danhebikhetbijvoor-beeldoverhettegengaanvanhetverbiedenvanafstanddoen.WatzijndemogelijkhedenvooreenvervolgonderzoekinChina,zoalsdoorcollega’salwerdgesuggereerd?Hetgingindediscussiehieroverimmersovermeerdanalleendevraag:undercoverofniet?MevrouwTimmer(PvdA):Voorzitter.Adoptiekanvooreenkindineenuitzichtlozesituatieeenlevensreddendeoplossingzijn.VolgenscijfersvanUNICEFzullenernaarverwachtingin2010miljoenenwezenzijn,alleenalalsgevolgvandeaids-problematiek.Hetisenblijftlastigdatkinderengeenstemhebbeninhetgeheel.Zijzijnimmersveeltejong.Destebelangrijkerishetomtewaarborgen,zonderdemogelijkheidvan100%garantie–daarbenikmijvanbewust–datelkehandelingzorg-vuldig,transparant,controleerbaar,zonderwinstoogmerkenvolgensderegelsverloopt.DatbrengtmijbijChina.WijzullenniethelemaalingaanopdediscussietussenhetministerieenmevrouwHut,metallewaarderingvoorderoldiezijjarenlangheeftvervuld,overdevraagoferaldannietsprakewasvaneenundercoveronderzoek,maarwijhebbennaaraanleidingvandeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2810 discussieweleenaantalvragen.Achtdeministernaderonderzoeknodig?Heefthijoverleggehadmetdehuidigeinterim-directeurvanStichtingWereldkinderenoveranderevormenvanonderzoek?Alsonderzoeknodigis,ishetdanzinvolomnogeenkeermetStichtingWereldkinderenenandereadoptieorganisatiesomdetafeltegaanzittenomtebezienwaardeknelpuntenliggen,maarvooralhoewijeenwegkunnenvindenomdeknelpuntensamenmethetCCAAoptelossen?IkwilgraageenreactievandeministerkrijgenopdeuitspraakvanmevrouwHutdatbijadoptieeconomischeendiplomatiekebelangenprevalerenbovendebelangenvankinderen,wantdieuitspraakgaatver.Ikneemaandatdeministerdezeuitspraakkent.Ethiopië.Netalsanderenvragenwijonsafofhetüberhauptwaarisdatdossiersnietkloppen.WijwetendatEthiopiëgeenverdragslandis,maaralsStichtingWereldkinderenzulksontdekt,iserkennelijkietsaandehandenzullenwijerookietsmeemoetendoen.IserdiplomatiekoverleggeweestmetEthiopiëen,zoja,watisdaardeuitkomstvangeweest?Alswijgeenverdragenhebben,hebbenwijimmersaltijdnogbilateralecontactenendiplomatiekoverleg.Anderenhebbenalaandachtgevraagdvoordeietsbrederecontext.Ikhebeerdervandaaggezegddatjeafentoezouwillendatjeindithuisookgelegenheidhebtvooreenbenen-op-tafelsessie.Daardoenwijhiernietaan,datrealiseerikmijwel,maarwijhebbentochtemakenmetdebrederecontextvaneenwachtlijstvan6000mensen.Perjaarkunnenergemiddeld800kindereninNederlandwordengeadopteerd.Elkedagwordennieuwemensenaandiewachtlijsttoegevoegd.Nuzegiknietdatwijdatnietmeerkunnendoen,maarwijhebbeninhetvorigedebatmetelkaarafgesproken,medenaaraanleidingvaneenmotievandeheerVanderStaaij,aandachttevragenvoorpleegzorg,aangezienwijsomsmensenhoopbiedenterwijlderealiteitmisschientochwatandersligt.Ikvraagdeministeromnietalleeneenreactieopdemotiestegeven,maarookintegaanopdebrederecontext.DaarnaastbenikheelergbenieuwdnaareenreactievandeministeropderolvanhetPermanentBureauvandeHaagseConferentie,dathierinDenHaagzit.Ikhadaltijdhetbeelddatditbureauooknogdingenkondoen,maarblijkbaarisdatnietzoomdathetdemensenendemiddelennietheeft.Mijnbeelddaarvankloptdusniet.Hetzouinternationaalwatbetekeniskunnenhebbenalshetwelwatmeerzoukunnendoenalserzakenzijngesignaleerddienietkloppen.Erisaleerdergesprokenoverinternationaaltoezicht.IkhebzelfdevorigekeerdesuggestiegedaanomdeVNdaarineenroltegeven.Daarzittenmensendieheelspecifiekopbepaaldethema’skijkenhoehetindewereldgaat.Daarhebikgeenreactieopgezien.Dankomikopdereactievandeministeropdeingediendemoties(2009Z18045).DeministergeeftwelantwoordopdeproblematiekvanvolwassenengeadopteerdenindezinvandatditophetterreinligtvandeministervoorJeugdenGezinendestaatssecretarisvanVWS.Datsteltmijteleur,dusikhoopdatdeministervanJustitiedaarstraksietsovergaatzeggen.OpdesitevanStichtingKindenToekomststaatdatzijtweecontactenindeVerenigdeStatenbeëindigt.Isdeministerdaarvanopdehoogteenheefthijdaareenopvattingover?Datverrastemijnamelijkenigszins.MevrouwLangkamp(SP):EventerugnaarChina.Uvraagtaandeministerofhijvindtdatnaderonderzoeknodigis,maarwatvindtdePvdA-fractiezelf?MevrouwTimmer(PvdA):Wijwetenallemaaldatditnietdeeerstekeerisdatwijpratenoverincidenten.WijhebbenaleerderheeluitgebreidoverChinagesproken.DeministerheefttoengezegddatmensenvanhetministerieendeCentraleautoriteitinChinazijngeweestendaarhebbenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2811 gekeken.Ikvraagdusnadrukkelijkaandeminister:bentuopnieuwomdetafelgaanzitten?Alsdiesignalenimmersaanhouden,danzijndiewaar-schijnlijkserieusenmoetenwijkijkenwatwijermeedoen.Ikwachtechtergraagdeantwoordenvandeministeraf,wanthetkanvooreendeelomdingengaandiewijalweten.Wijhebbentemakenmethetéén-kind-beleidinChinaenmethetfeitdatnietalleomstandighedeninNederlandhetzelfdezijnalsinChina.Datmoetjeallemaalmeewegen.MevrouwLangkamp(SP):Datkaniknietandersopvattendandatuhetvolgendezegt.Alsdeministervindtdatergeennaderonderzoeknodigis,danaccepterenwijdatenleggenwijonsdaarbijneer.Alshijnaderonder-zoekwelwenselijkacht,danvindenwijhetvoldoendealshijnogeenkeermethetCCAAgaatpraten,wantdatishetonderzoek,enalshetonsgeruststelt,zijnwijookweergerust.MevrouwTimmer(PvdA):Nee,datzegikniet.Ikwilvandeministerwetenofernieuwefeitenzijntenopzichtevanhetonderzoekdatvorigekeerisgedaan.Daarhebikookvragenovergesteld.DeheerVanderStaaijsteldeterechtvastdatwijnauwelijkshebbengesprokenoverdevorigebrief.Ikzounetalsuwillendatwijdie100%garantiekondenbieden,maardiehebbenwijgewoonniet.Iklegmijerbijneerdatwijdieniethebben,maarditsoortsignalenmoetenwelwordenopgepakt.Daaromhebikgevraagd:kuntumetStichtingWereldkinderen,deinterim-directeurenandereadoptieorganisatiesomdetafelgaanzittenomaanhetlichttekrijgenofersprakeisvannieuwedingen,danwelofhetomdingengaatwaarvanwijvorigjaaralwisten?DeheerTeeven(VVD):Voorzitter.DeVVD-fractiedanktdeministervoorzijnbriefvangisterenoverdeuitvoeringvandemoties.Daariseenhoopduidelijkheidingeschapen.WatbetreftdeVSendedeelbemiddelingzijnwijopdegoedeweg.Kandeministerechteropeenactuelerewijzeingaanopdekwestievandetweedevergunninghouderdietersprakeisgebracht,namelijkdeNederlandseAdoptieStichting(NAS)?Watisdevoortgangopditpuntnu?DeministermeldtdatdeStichtingKindenToekomstaandezelfdefinan-ciëleaccountantscontroleisonderworpenalsdeanderezesvergunning-houders.WanneerisdelaatstecontrolebijStichtingKindenToekomstgeweest?Isdatvorigjaargeweest?Wasersprakevaneengoedkeurendeaccountantsverklaring?Waserindefinanciëleverantwoordingeenafwij-kingtezientenopzichtevananderevergunninghouders?DeteruggetredendirecteurvanStichtingWereldkinderen,mevrouwHut,heeftvelenvanons–ikdenkiedervanons–informatieverstrektenbijge-praatoverhaarbevindingen.VoordeVVD-fractiestaatvastdaterinhetverdragslandChinaonregelmatighedenplaatsvinden.IkbenhetmetmevrouwDePatereensdatjenooit100%garantiekuntkrijgen.Daterwordtbetaaldvoorkinderen,staatvoormijnfractieookvast,zoookdaterzelfskinderenonderdwangzijnafgestaan.Uitnaderonderzoekvandeministerzalnietveeldaarvanblijken,maardatnadereonderzoekkanwelomeenandereredennodigzijn,namelijkomteonderzoekenofernogenigemogelijkheidisomdattevoorkomen.ZietdeministerüberhauptmogelijkhedenvooronderzoekinChina?NogweleenaangelegenpuntisdaterindehelediscussieoverChinaisgemelddatambtenarenvanhetministeriededirecteurvanStichtingWereldkinderenonderdrukzoudenhebbengezet.ZijzoudenhebbengezegddatdevergunningzouwordeningetrokkenalsStichtingWereld-kinderenzelfonderzoekzougaandoenenzelfactiviteitenzougaanontplooien.DeministerheeftietsoverhetvolgendeindeantwoordenopdeKamervragengeschreven,maarnuwilikhethoreninderechtstreeksediscussie,andersblijfthetmaarhangen.IsdedirecteurvanStichtingWereldkinderennaarhetoordeelvandeministeronderdrukgezetdoorTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2812 zijnambtenaren–ikgeloofdateenvanhenerbijzitvanavond–ofniet?Watiserdaadwerkelijkindatgesprekgebeurd?Kanhijindriewoordenduidelijkuitmaken:welofgeendruk?Aandeenekanthoorik,netalsanderesprekershieraantafel,datditwelisgebeurd.Aandeanderekantwordtvandezijdevanhetministeriegezegddathetnietisgebeurd.Datsoortsituatiesmoetenwijniethebbeninadoptieland.DeconclusiediemijnfractieoverChinatrekt,isdatwijmoetenbekijkenofdeonderzoeks-mogelijkhedenkunnenwordenvergroot.KunnenwijopdatgebiednogmeerdoenbijhetverdragslandChina?Ikbendaarnietoptimistischover,zozegikooktegenanderesprekers.Mijnfractietrektechternietdeconclusie,zoalsdeSP-fractie,datwijernietmeedoorgaan,ondankshetfeitdatookwijervanovertuigdzijndatdaardingenplaatsvindendienietmoeten,dienietinhetbelangzijnvanhetkind,dienietvoldoenaanhetkwaliteitskaderendiewijinNederlandnietwillenhebben.DeconclusiediemevrouwLangkamptrekt,trekkenwijniet.Wijvindendatervoor-alsnogmoetwordendoorgegaanmetadoptiesvanuitChinaomdatjetochtemakenhebtmethetvertrouwensbeginseltegenovereenlanddatditverdragheeftondertekend.Daarmoetjeopkunnenvertrouwen.Devoorzitter:Eenpaarwoordvoerderswilleninterrumperen.Ikstelvoordatwijdeinterruptiesdieoverhetzelfdegaan,combinereninverbandmetdetijd.MevrouwLangkamp(SP):AlsikdeheerTeevengoedbeluister,zegthij:ikneemdemisstandeninChinavoorlief,wantikvinddatwijmoetenblijvenadopterenuitChina.Kloptdat?MevrouwAzough(GroenLinks):InzekerezinzegtdeheerTeevengeenvertrouwentehebbenindeChineseautoriteitenalshetgaatomadoptievanuitChina.Danverbaasthetmijenigszinsdathijnietpleitvooreenmoratoriumtotdatereenvervolgonderzoekisgedaan.LegthijzicherbijneerdatkinderenopbasisvanroofenmarktwerkingnaarNederlandkunnenwordengehaald?DeheerVanderStaaij(SGP):Alsjezonadrukkelijkerkentdatersprakeisvanmisstandenenonregelmatigheden,wanneerbreektdanindevisievandeVVD-fractie,ooktenopzichtevananderelanden,weleenmomentaanwaaropjezegt:metditlandkunnenwijgeenadoptierelatiemeerhebben?OokdeVVD-fractieheeftinhetverledenmaatregelengesteundtenopzichtevanbijvoorbeeldGuatemala.Toenzeidenwij:nee,datkantocheigenlijknietmeer,nuwijwetenwatermisis.Duswanneerwelenwanneerniet?DeheerTeeven(VVD):TegenmevrouwLangkampenmevrouwAzoughzegikdatdeVVD-fractieergeenvoorstandervanisomhieraantafelmooiweertespelenensymboolpolitiektebedrijvenomervervolgensgeenconsequentiesaanteverbinden.Jemoetjehieralsfractieduidelijkuitspreken.MevrouwLangkampheeftdatiniedergevalwelgedaan.Datisnietmijnstandpunt,maardanweetjewelduidelijkhoehetzit.WijdenkendaterinChinaincidentenzijn.Datstondookaleenbeetjeindebriefvanvorigjaarseptember,zozegikooktegenvoorgaandesprekersendatisookdewinstvanwatmevrouwHutvanStichtingWereldkin-derenheeftverteld.DangaatheteromhoegrootdieincidentenzijnenofhetopzeggenvanhetvertrouwendatwijalsverdragslandinhetverdragmetChinamoetenhebben,opweegttegenhetaantalincidenten.Jekuntnatuurlijkzeggendatwij,alseréénincidentisbewezen,onmiddellijkmoetenstoppenmethetadopterenvankinderenuitChina.Datstandpuntneemtmijnfractienietin.Datiseenafwegingdiewijmaken.Wijzienookdaterdingenmiszijn.Daarsluitenwijonzeogennietvoor,maarwijgaannietopditmomentzeggendatwijhelemaalmoetenstoppenmetadop-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2813 terenuitChina.Datmomentzoukunnenkomenalsdeministeronsgaatvertellendathetin60%,40%of20%vandezakenfoutzit.Erzullenzekerzakenfoutzitten.Datontkennenwijniet.Ikhadhetlievernietgehad,maardewinstvanhetwerkendeinzetvanmevrouwHut,metwieikhetvaakoneensbenmaarnietopditpunt,isdatbekendisdaterwelmisstandenzijn.Alleentrektonzefractienietdeconclusiediezijtrekt.MevrouwLangkamp(SP):Uvraagtdeministernetofernogmogelijk-hedenzijnomnaderonderzoektedoeninChina.Uzegt:eerlijkgezegdzieikdienietenalsdieernietzijnmoetenwijmaarvertrouwenophetCCAA.Kloptdat?MevrouwAzough(GroenLinks):DeheerTeevenweetniethoegrootdeomvangisvandemisstanden.Datgeldtookvoormijnfractie.Daarompleitikvooreenvervolgonderzoek.Alsdatonderzoekkanwordengedaan,danpleitikvooreenmoratoriumtotdatdieconclusieskunnenwordengetrokken.Alsdeministeraangeeftdaterabsoluutgeennaderonderzoekmogelijkis,danoverweegtmijnfractieweldegelijkomtezeggen:voor-lopiggeenadoptieuitChina.DeheerTeevenweethetechterniet.Hijkannietgaranderendatergeensprakeisvanveelgrotereincidentenenmisstandendantotnutoeduidelijkisgeweest.DeheerTeeven(VVD):MevrouwAzoughherhaaltmijneigenwoorden.Nee,datweetikniet.Datweetuookniet.Niemandweethoeveelinci-dentenerhebbenplaatsgevonden.Opditmomentbenikechternietposi-tiefoverdeonderzoeksmogelijkhedenvandeminister.Hijmoetuitgaanvandebasisvanhetafgeslotenverdrag.Maardanisheteenafwegingvanallerleibelangen.Mijnfractiemaaktopditmomentdeafwegingdieikvanavondhebverwoord.Opditmomentiservoormijnfractiegeenaanleidingomtezeggen:wijstoppenmetadopterenvankinderenuitChina.Wijgevenduidelijkheid.Datstandpuntkanveranderen,maaropditmomentgevenwijduidelijkheid.Daarbijhebikweleenvraagaandeminister.Denkthijdatderolvandeoverheid,inditgevaldeNederlandseoverheid,alswijoververdragslandenspreken,groterzoumoetenzijnenderolvandevergunninghouderskleiner?Moetenwijallesbijdevergun-ninghouderslatenofmoetderolvandeoverheid–mevrouwLangkampzeihetookalenhetklinktmisschienwatvreemdvaneenliberalepartij–gezienalleproblemendiebestaanbijdezeadopties,groterworden?Misschienzegtdeministerweldathetallemaalprimagaatzo.DevraagvandeheerVanderStaaijoverdeniet-verdragslandenhadiknognietbeantwoord.Bijniet-verdragslandenisereenanderesituatie.InEthiopiëofanderestatenhebbenwijnooithetvertrouwenuitgesproken.Perlandenpersituatiemoetenwijbekijkenofwijuitdatsoortlandenblijvenadopteren.Bijniet-verdragslandenzijnerwelruimeremogelijk-hedenvoorzoweldeNederlandseoverheidalsdevergunninghoudersomzelfonderzoekterplaatsetedoen.MijnvraagisofdeministerbijEthiopiëofanderelandendiemevrouwLangkampalheeftgenoemd,mogelijk-hedenzietvoordeambassades,deconsulatenendevergunninghoudersomwelonderzoektedoenvanuitdeNederlandseoverheid.ZiethijookeenzwaardererolvoordeNederlandseoverheidindeniet-verdragslanden?Datzijntweeverschillendevragen.MevrouwAzough(GroenLinks):IkvonddeoptiediemevrouwLangkampnaarvorenbrachtookinteressant.Watisuwkeuzeechter?WatzietualseengrotererolengrotereverantwoordelijkheidvoordeNederlandseautoriteiten?DeheerTeeven(VVD):Daarkanikduidelijkoverzijn.Jezoujekunnenafvragenofjenietbetergebruikmoetmakenvandecontactendiedeverschillendevergunninghoudershebbenindezelfdelanden.MoetjedieTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2814 contactennietbetercoördineren?ZoudeNederlandseCentraleautoriteitnietmeermoetensamenwerkenmetcentraleautoriteiteninandereWest-Europeselanden,dieookmethetzelfdebijltjehebbentehakken?HoeisdesituatieinandereWest-Europeselanden?Isdaarderolvandeover-heidnetzokleinalsinNederland?Kunnenwijeenenanderopelkaarafstemmen?KunnenwijwatdoeninEuropeesverbandinverdragslandenenniet-verdragslanden?Kortom:datsoortonderwerpenkomtdanaandeorde.Datkomtechterpasaandeordealsjevraagtvandezevenvergun-ninghoudersdiewijnuhebben,datzijgoedgaansamenwerken.Diedoenwijmisschienopéénhoop,misschienookniet.Dathoorikgraag.Maarmisschienmoetendiemeervanelkaarscontactenenknowhowgebruikmaken,zodatzedegoedeenslechtedingenvanelkaarkunnenleren.Zozieikdat.MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):Uwvraagofderolvandeoverheidmisschiennietwatzwaardermoetworden,triggertmijeenbeetje.Ukuntdaarnamelijktweekantenmeeuit.Ukuntzeggendatdeoverheideerdertegenvergunninghoudersmoetzeggenwatwelennietkan.Alsdatzois,hoorikhetgraag.Maarmisschiendenktuweldatdeoverheidietsbeterkandandevergunninghouders.Alshetditlaatsteis,hoorikookgraagwatupreciesbedoelt.Devoorzitter:DeheerTeeven.Nauwantwoordmoetuuwbetoogafronden.DeheerTeeven(VVD):Voorzitter,ikbenalleennogmaarvragenaanhetbeantwoorden.MevrouwDePatersnijdttweeonderwerpenterechtaan.TeneersteheefthetministerieindezaakvanStichtingWereldkinderenenhetonderzoekinChinagezegd:tothierennietverder,mevrouwHut,wijwillenniethebbendatuzelfonderzoekgaatdoen,wanthetraakteenaantalanderebelangendanalleendebelangenvanhetkind.Dieafwegingheeftdeministergemaaktendaarkunnenwijverdervanvindenwatwijvinden.Alsjederolvandeoverheidduszwaarderlaatzijn,dankunjeeerderophet«ho-ijzer»trappen.Ikhoorgraagwatdeministerdaarvanvindt.Tentweedekunjedevraagstellenofdeoverheidhetmisschienzelfzoumoetengaandoen.Zoujezo’nonderzoekdatdeambtenarennuhebbengedaaninChinaofinhetkadervandeelbemiddelingindeVerenigdeStaten,nietbeterkunnendoendanvergunninghouders?WellichthebjedanniettemakenmeteenweigerachtigestichtingalsKindenToekomst,dieindeVerenigdeStateneigenlijkeenbeetjedekonttegendekribgooit.MisschiengaathetwelveelbeterlopenalsdeoverheidhetzelfgaatdoenbijdedeelbemiddelingmetdeVerenigdeStaten.Dathoorikgraag.Wijzijnechternogsteedseenpartij,zozegiktegenmevrouwDePater,diezegtdatwijonzeogenernietvoormoetensluitenalsechtblijktdatdeoverheidietsbeterkan.MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):HetisongeveerdeeerstekeerdatikiemandvandeVVDhoorpleitenvoordeoverheidalsechtblijktdatzijhetbeterkan.Datisechtermeereenconclusievanmijdaneenvraag.DeheerTeeven(VVD):Neehoor.DieopmerkingoverdeVVD-fractiewordtnuenpassantgemaakt,maaroverdetaxi’sinAmsterdamheeftonzefractieookgezegddatzemisschienweerinhandenvandeoverheidmoetenkomen.Datisechtereenheelanderonderwerp.Devoorzitter:Wijblijvenbijhetonderwerpvanditdebat.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2815 DeheerTeeven(VVD):Datwijhierdeeerstekeervoorpleiten,isdusnietwaar.Wijdoendatechtwel.Wijkomenterugoponzefouten,watuwfractienietaltijddoet.DeheerAnker(ChristenUnie):Voorzitter.WijzittenineenAOwaarbijnietzogekveelopdeagendalijkttestaan.Tegelijkertijdisheteenheelgrootonderwerp.DeaanleidingisdatmevrouwHutisgestoptalsdirecteurbijStichtingWereldkinderen.Daarzijnwijallemaaleenbeetjevangeschrokken.Ikdeelhetrespectendewaarderingvoorhetwerkdatzijheeftgedaanmetallendiedaaralietsoverhebbengezegd.Zijisereigen-lijknognietmeeklaar,wantzijsteltonsvanavondalweervooreenheleserievragenoverinterlandelijkeadoptie,metnameoverChina,dieneer-komenop:hoegaanwijhieropeengoedemaniermeeom?Inhetrapportvandecommissie-Kalsbeek,datwijaleerderhebbenbesproken,wordtterechtgestelddaterscherptoezichtmoetwordengehoudenopinterlandelijkeadoptienaarNederlandopdatdeketenpart-nersdaadwerkelijkhandelenconformdeuitgangspuntenendebegin-selenvanhetHaagsAdoptieverdragenhetinternationaalVerdraginzakederechtenvanhetkind.Dankomenwijbijdevraagwaarhetvandaagovergaat:handeltChinadaadwerkelijkconformdeuitgangspuntenendebeginselenvanhetHaagsAdoptieverdragofbelijdtChinadezeregelsmetdemond,maarheefthetCCAAhelemaalgeengripopwaterinhetlandgebeurt,inhetbijzonderopwatergebeurtindeprovincies?IkheberwatmoeitemeeomteroependatPekingmaareenstevigeregripmoetkrijgenophaarprovincies,wantikzithelemaalnietindecommissievoorbinnenlandsezakenvanChina.Juistvanuithetbelangvanhetkindmoethetantwoordopdezevraagechterwelhelderzijn.DatgeldtookvooradoptiesvanuitEthiopië,Indiaofwelklanddanook.DeCentraleautoriteitkannietzeggen:ja,hetlandisookzogrootdatwijhetnietallemaalkunnencontroleren.Wijmogenvandeautoriteitenverwachtendatzijwetenwaterinhetlandgebeurt.Hetbeeldisdusvertroebelddoordevelesignalendieernogsteedskomenoverwantoestandenindeadoptieprocedure.Dergelijkesignalenzorgenvoormaatschappelijkeonrust.Daaromishetheelbelangrijkomzekertestellendatdeministervoldoendemiddelenterbeschikkingheeftomsignalenteverifiërenendezorgvuldigheidvanhetadoptieprocestewaarborgen.HetvertrouwensbeginselishetuitgangspuntvanhetHaagsAdoptiever-drag.Datiseenmooibeginsel.Inverschillendelandengaatechterhetnodigemis.Geldtdannieteenandere,misschienweltypischHollandse,uitdrukking:vertrouwenisgoed,maarcontroleisbeter?DeheerTeeven(VVD):UroeptnamensdeChristenUnie-fractiemooievragenop,maarwatisdeconsequentiedaarvan?VindtudatdeministerhetzelfmoetgaancontrolereninChina?OfzegtunetalsmevrouwLang-kampdatwijmoetenstoppenmetadoptiesuitChina?Ofzegtuzoalsik:ikziediemisstandenook,maarwijmoetenertochnogevenmeedoor-gaan?WatisdeconclusiediedeChristenUnie-fractiehieruittrekt?DeheerAnker(ChristenUnie):Eenconclusietrekjenaeendebat,maardevragendieikgastellen–ikbereiduermaaropvoor,wantikhebrede-lijkwatvragen–gaanoverdeverhoudingtussenhetministerieenChina,demogelijkhedendieerzijnvooronderzoekenoverdemogelijkhedenomkwaliteitscriteriaaaneenmogelijkonderzoekineenlandvanherkomsttoetevoegen.Ikzitopditmomentnogheelerginhetproces.Ikgageenoverhaasteconclusiestrekken.DeheerTeeven(VVD):DeheerAnkerzegthetzelfal.Alsjedatverdraghebtondertekend,zoalsChinaenNederlandhebbengedaan,danhebjetemakenmethetvertrouwensbeginsel.DanweethijtochnetalsikdatdeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2816 mogelijkhedenomzelfzakenteonderzoekenindielandenbuitengewoonkleinzijn,zonietnihil?DeheerAnker(ChristenUnie):Tegelijkertijdhebbenwijineenkwaliteits-kaderwelopgeschrevenwatwijvanonzevergunninghoudersverlangen,namelijkdatzeregelmatigonderzoekdoennaardekwaliteitvandeproce-dures.Daarhoortookeenonderzoekinhetlandvanherkomstbij.Dathebbenwijnietvoornietsinhetkwaliteitskadergezet;daarzullenmoge-lijkhedenvoorzijn.Voorzitter.Ikhebeenaantalvragen,dieikalhadaangekondigd.Watzijnvoordeministerdegrenzenvanhetvertrouwensbeginsel?Datiseenheelprincipiëlevraag.DeheerTeevenheeftdaarookwatovergezegd.Indebriefvandeministervan10september2008schreefhijdatdeChineseautoriteitenveelprogressieboeken,maardathetonderzoekhetniettoelietomeenuitspraaktedoenoverdewijzewaaropaanhetbeleidopprovinciaalniveauinvullingwordtgegeven.Juistindeprovinciesmoethetechtergebeuren.Watzijndemogelijkhedenvandeministeromdaartoetezienopdezorgvuldigheidvanhetproces?OfblijfthijvertrouwenopdewoordenvandeChineseautoriteiten?Bijhetverifiërenvanmisstandenzalaltijdhetbelangvanhetkindvooropmoetenstaanenvoorrangmoetenhebbenbovenwelkanderbelangdanook,inclusiefeventuelehandelsbelangen.Gevoeligheidmagooknooitindewegstaanaanhetexplicietbenoemenvanmisstanden.Deeltdeministerdituitgangspunt?Ikvraagdaarexpresnaaromdatdaarookwelwatmisverstandenoverblekentebestaan.DeministersteltdatStichtingWereldkinderenbijtwijfelszoalsverwoorddoormevrouwHut,ookzelfhadkunnenbesluitenomgeenadoptiesuitChinameertebemiddelen.Datisjuist,maardatontslaatdeministertochnietvanzijneigenverantwoordelijkheidomsignalenteverifiëren?Under-coveronderzoekisgeenoptie,ofhetnuwelofnietisvoorgesteld.Datbegrijptmijnfractieook.Vergunninghouderskanechterniethetrechtwordenontzegdomeigenonderzoektedoen.Datzegtdeministerookinzijnantwoordenopdevragen.Maarwathoudtheteigenonderzoekdannogin?LoopjedaarbijaltijdaandeleibandvandeChineseoverheid?WijhebbenwatslechtevoorbeeldengezienvanonderzoeksjournalistendieonderzochtenhoedeOlympischeSpelenopstraatleefdeninChina.Alleenaldaarbijkwamenerineensheelandereantwoordenuittoeneriemandvanderegeringmeeliep.Hanteertdeministervooreengoedenafdoendonderzoekbepaaldekwaliteitscriteria?Welkemogelijkheidhebbendevergunninghoudersomzelfonderzoektedoen?ZouhetgoedzijndatwijeenkadervankwaliteitscriteriaaanleggenwaarwijookafsprakenoverkunnenmakenmetChina?MijnlaatstevraagwerdalgestelddoormevrouwAzough.Diegingoverhetberichtdatallelandentehorenkregen:geenenkelkinduitHunanisnaaruwlandgegaan.MevrouwTimmer(PvdA):Wijhebbennetmetelkaareenkwaliteitskadervastgesteld.Vindtudatditnietvoldoet?DeheerAnker(ChristenUnie):HetgaatnuspecifiekomdevraagwateenvergunninghouderinChinakandoen.Daarisveelonduidelijkheidover.DathebiknetaangegeveninmijnverhaaloverdeOlympischeSpelendatjemeteenagenterbijandereantwoordenkrijgt.IkkanmijvoorstellendatjemetChinatotovereenstemmingprobeerttekomenoverdevraagwelkemogelijkhedenonzevergunninghoudershebbenomdaareenkwaliteits-onderzoektedoen.VoormevrouwHutwaswathetministerieheeftgedaanenzijzelfhadkunnendoen,iniedergevalnietvoldoende.Zijwildegraageenstapverdergaan.Wijhebbenhetineersteinstantievandaagdusoverdevraag:watkunnenwijdoenomdekwaliteittewaar-borgen?TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2817 MinisterHirschBallin:Voorzitter.Hetisnognietzolanggeleden,name-lijk11juni,datwijoverinterlandelijkeadoptiespraken.Deaccentenverschillenwatperdebat,qualandofinvalshoek.DebenaderingenvandeKamercommissiezijn:niettestrikt,maarooknietteloszijn.Bijdiemiddenwegkanikmijwelwatvoorstellen.Latenwijhierbijinhetooghoudendatadoptie,ookinterlandelijkeadoptie,bedoeldisinhetbelangvanhetkind.DatonderstreeptendeheerVanderStaaijenmevrouwDePaternogeensendatzalvooriedereenhiergelden.Metallewaardering,dankbaarheidenrespectvoordeoudersdiezichoveradoptiefkinderenwillenontfermen,isdatbegin-eneindpuntvanalleswatwijzeggen,vindenenorganiserenrondomadoptie.Hetdebatvan11juniheeftgeleidtoteenaantalmoties.IkhebdeKamerinmiddelsschriftelijkmijnreactiedoentoekomen.Ikzalmetgoedvindenvandewoordvoerders,nadatikdeanderevragenhebbeantwoord,nogingaanopdeschriftelijkevragenvandecommissieoverEthiopië.Hetkwamvanavondaleventersprakedathetgoedzouzijnomdaarhetnodigeovertezeggen.IkkomopdetweebrievenmetvragennaaraanleidingvanhetbesluitvanmevrouwHutomoptestappenalsdirecteurvanStichtingWereldkin-deren,alsookdeantwoordendiedaarbijzijngevoegd.Daarisveelovergezegd.UiteraardheeftmenzichdaarbijookgebaseerdopwatmevrouwHutzelfpubliekelijkheeftmeegedeeldoverderedenenvoorhaarbesluit,waaronderderedendatzijzichnietkonvindenindewijzewaaropzouzijngereageerdopeenaanbodtenaanzienvanonderzoeknaardemisstandendiezichbeweerdelijkinChinavoordoen.Injulivanditjaarishetberichtdaaroverindemediagekomen.Daarbijiseenrelatiegelegdtussenhetweghalenvankinderenbijoudersdiezichniethaddengehoudenaandeéén-kind-politiekenhetoponrechtmatigewijzeinhetadoptiecircuitterechtkomenvankinderen.DaarophebbenwijdirectbijhetCCAAdevraagvoorgelegdofdatberichtkonwordenbeves-tigd.HetCCAAheeftonsdoenwetendatdezaakinonderzoekisgenomen.Zoalsikookhebgeschreveninantwoordenopvragenvan5augustusdaarover,heeftdeInspectiejeugdzorgvanmijhetverzoekgekregenombijdebetrokkenvergunninghoudersonderzoektedoennaardeplaatsingvankinderenuithettehuisdatindeberichtgevingwasgenoemd.IkhoopbinnenenkelewekentebeschikkenoverderesultatenvandeonderzoekenvandeInspectiejeugdzorg.Verderzijnwijvanplanomditprobleemactieftevolgen,onsalsmedeopdieonderzoekenbase-rend.HetisechterookdebedoelingdatereendelegatievanmijnkantnaarChinazalgaanomdaarverderovertespreken.Ikkomopdespecifiekevragen.Ikbeginmetdevragenoverhoedeuitgangspuntenvanhetsubsidiariteitsbeginselhandenenvoetenkrijgen.DeheerVanderStaaijbrachtdatnietalleentersprakeinrelatiemetChina.Devergunninghoudershebbentottaakteonderzoekenopwelkewijzehetsubsidiariteitsbeginselindeprocedureinhetbuitenlandinhoudwordtgegeven.MevrouwAzoughheeftgevraagdofnietallelandenberichthebbengekregenmetbetrekkingtotChinadaterproblemenzijninverbandmetdekinderen.WijweteniniedergevalvanZwedendatbevestigingisontvangendaterkinderenbijbetrokkenwaren.ErwerdgevraagdofmevrouwHutonderdrukisgezet.Laatikvoorop-stellendatniemandvandegenendiehieraantafelzit,datgesprekheeftbijgewoond.Datlijktmijookverstandigbijzo’ngesprek.Dangaikervanuitdatwordtgedoeldopéénenhetzelfdegesprek.MaarzoalsikookhebgeantwoordopdeKamervragen,zijnerverschillendegesprekkengevoerd.Erwordtgesprokenoverééngesprek.HetlijkteropdatditopeenbepaaldemanierbijmevrouwHutisovergekomen.Erzijnverschil-lendegesprekkengevoerd.Daarbeniktamelijkindetailopingegaan.DaarbijisdoorStichtingWereldkinderendemogelijkheidgeopperdvanietsdatneerkomtopeenundercoveronderzoeknaardemogelijkemisstandenbijadoptie.Daaropisvandekantvanmijnministeriegezegd:TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2818 datisnietdemanierwaaropwijdatmoetenenmogendoen.Ikhebderedenendaarvooraangegeven.Wijhebbenmetbepaaldelandeneenverdragsrelatie.Ikwilergeentwijfeloverlatenbestaandatikdieverdragsrelatiewaardevolvind.Ineerdereoverleggenhebbenwijgesprokenoverdecomplicatieswaarjeinterechtkuntkomenzonderverdragsrelatie.Wijzijndesalnietteminbepaaldemogelijkhedenaanhetexplorerenbuitenhetbestaanvaneenverdragsrelatieom,maarwijhebbenonssteedsingezetvoordeverdragsrelatieendeverplichtingendiedaaruitvoortvloeienvoordestatendiepartijzijnbijhetverdrag.Danmoetjedestaatdiewederpartijis,ookdaaropaanspreken.Datishetpuntwaarhetomdraaidebijdebehoefteaanonderzoek.DeheerTeeven(VVD):ToenmevrouwHutzeidatzeeenonderzoekgingdoenenhetministeriezeidatditeenundercoveroperatiewas,isertoenvandezijdevanhetministeriedirectopgeantwoord:alsjedattochgaatdoen,benjeogenblikkelijkjevergunningkwijt?MinisterHirschBallin:Datzaliknogeensuitdrukkelijknavragen.Wijhebbengeenoog-enoorgetuigenvandatgesprekhieraantafelzitten.Ikkandusooknietuiteigenwetenschapmetzekerheidietszeggenoverdedynamiekdiehetgesprekheeftgekregen.Mijisechtergemelddaterzakelijkisgereageerdopdezegedachteendaterisgezegddatditnietpastinderelatiesdiewijonderhouden.MevrouwTimmer(PvdA):Ikgaervanuitdatwijineensoortvertrou-wensrelatieomgaanmetvergunninghouders,netzoalsverdragslandenmetelkaaromgaan.Deministerzegtdatereendelegatievanhetminis-terievanJustitienaarChinagaat.Deministerheeftdataleenseerdergedaan.HijheeftdusanderesignalendantoenofsignalendattoendedingendieuithetonderzoeknaarvorenzijngekomenendienaardeopvattingvandeChineseautoriteitenopgepaktzoudenworden,nietzijngebeurd.Kloptdat?MinisterHirschBallin:Eenpaarelementenzijnhiervoormaatgevend.DeChineseautoriteitenhebbenzelftoegezegdomonderzoektedoen.Wanneerdatklaaris,weetikniet.IkverwachtovereenpaarwekenhetonderzoekvanonzeeigenInspectiejeugdzorg.HierbijisvanbelangdatwijniettemakenhebbenmeteenChinesestichting,maarmeteenstaat:deVolksrepubliekChina.Datisookbepalendgeweestvoordemanierwaaropwijdegedachtevaneenonderzoekmeteigenmiddelen,hebbenbenaderd.DeVolksrepubliekChinaisonzeverdragspartij.Hetzouheelverkeerdzijnomdattenegeren.Daarmeezoudenwijdeindrukwekkendatwijonsopeigenhoutjegaanverdiepeninwatdeverantwoordelijk-heidiswaaropwijstatenmoetenaanspreken.MevrouwTimmervroegwatdannogdebetekenisisvanhetbezoekdatwordtgebracht.Depreciezeinhoudvanhetgesprekzalmeewordenbepaalddoorwaternaarvorenkomt.Diewordtuiteraardookmedebepaalddoordebezorgd-heid,designalen,demediaberichtenenwaterdoorStichtingWereldkin-derenisgezegd.DedelegatiezalophoogniveauwordengeleiddoordedirecteurJustitieelJeugdbeleid.MevrouwLangkamp(SP):DeministerspreektnogsteedszijnvolledigevertrouwenuitinhetCCAA,maardieinstantieheefternadrukkelijkbijNederlandopaangedrongenomgeennaderonderzoektedoen.Ikhebnamelijkeenbriefwaaruitdatblijkt.WaaromheeftdeministernogsteedshetvolstevertrouweninonderzoekdoorhetCCAA?Aleerderisgeblekendatzijhetnietbijhetjuisteeindhad,toenzijzeidaternietsaandehandwas.Achterafbleekerweldegelijkwataandehandtezijn.WaaromvertrouwtdeministerhetCCAAnogsteeds?TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2819 MinisterHirschBallin:Uzegtietsandersdanwatiknethebgezegd.Ikhebgezegddattussenstatenhetvertrouwensbeginselgeldt.Datisietsandersdanwanneeruinrelatietothetkabinetzegtaldanniethetvolstevertrouwentehebbeninhetkabinet.Inhetinterstatelijkverkeersprekenstatenelkaaraanopwatzijaanelkaarverschuldigdzijn.Datbedoelenwijmethetinterstatelijkvertrouwensbeginsel.Dankanereensituatiekomenwaarinjemoetzeggen:hé,eriseenstaatdiezichnietaanzijnverdrags-verplichtingenhoudt.Laatikeenandervoorbeeldgeven.Eenkiezervanuwpartijzegthetvolstevertrouwentehebbenindewoordvoersteradop-tiebeleid...MevrouwLangkamp(SP):Datiseenleukwoordenspel,maarhetgaatmijomhetvolgende.UzegtnetdatereendelegatievanuithetministerienaarChinaafreistendatuverderhetonderzoekvanhetCCAAafwacht.Diedelegatiegaatdaarpraten,maargeenaanvullendonderzoekofietsdergelijksdoen.DatlaatuoveraanhetCCAA.Dusikherhaalmijnvraag:waaromheeftuerhetvolstevertrouwenindatdeuitkomstdaarvanzuiverenzorgvuldigtotstandisgekomenwaardoorugeenenkeleaanlei-dingmeerhebtomteveronderstellendatnaderonderzoeknodigis?MinisterHirschBallin:Nugaatuietstehard.Dieconclusietrekikopditmomenthelemaalniet.Anderszoudenwijgeenonderzoekhoeventedoenengeenonderzoekhoeventevragen.Debevindingenvandieonder-zoekenendevragendiemogelijkverdervoortkomenuitwatonsbereiktenheeftbereikt,zullendevraagstellingbepalenvandedelegatiedieonderleidingvandedirecteurJustitieelJeugdbeleidnaarChinagaat.Pasdaarnazijnernadereconclusiestetrekken.MevrouwAzough(GroenLinks):KuntupreciserenwathetonderzoekvanzoweldeambtelijkedelegatiealsdeInspectiejeugdzorginhoudt?WijwetenhoedeinspectiehierinNederlandonderzoekdoet.Hoegaatmendaarpreciesonderzoekdoen?Ikhebnogeenanderevraag,inaansluitingopdievanmevrouwLangkamp.IkmeendatwijallemaaldiebriefhebbenvanhetChinaCenterofAdoptionAffairs,dieookwordtgenoemdindeNetwerk-uitzending.Daariniséénzincruciaal.Vandiezinschrokik.Dezinluidt:«Itisbetternottopursue,expandorelaborateonthisissuefurtherandtokeepsecretfortherelatedfamiliesinordernottointerruptthebondestablished.»Dattaalgebruikbaartiniedergevalmijnfractieenigezorgen.Graagkrijgikhieropeenreactievandeminister.MinisterHirschBallin:Ikherinnermijdiezinook,dusikbegrijpuwvraaggoed.LatenwijeerstdeberichtenoverhetonderzoekvandeInspectiejeugdzorgafwachten.Danzalikervoorzorgendatuvoldoendebeschrijvingkrijgtvandegevolgdewerkwijze.Overeenpaarwekenisdathetgeval.Ikbenhelemaalnietbezigomnaarconclusiestespringen.Ikprobeeralleenhetonderzoekordelijktedoen.MevrouwAzough(GroenLinks):Watisuwreactieopdespecifiekezindieiknetnaarvorenbracht?MinisterHirschBallin:Datzalhetonderzoekmoetenleren.Ikmaaknuhelemaalgeensprongnaarconclusies.Daaromnamikookbijvorigevragenbijinterruptieafstandvandegenendiedachtendatiknudeconclusiehadgetrokkendaternietsmisis.Natuurlijkisdatniethetgeval,anderszijnwijnietaanhetonderzoeken.Daarhoortookdezezinsnedebij.MevrouwAzough(GroenLinks):Ikwilnietzozeereenconclusievandeminister.IkvraagsimpelwegeenreactieophetfeitdatditsoortzinsnedesineenbriefvanhetCCAAvoorkomen.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2820 MinisterHirschBallin:Zoalsuookhebtgezien,isaandezeuitspraakeenzekeremeerduidigheideigen.Dieuitspraakkanbetekenendaterietsismisgegaanendathetmaarbeterisomdaarnietteveelintewroetenengeenonderzoekteverrichten.Hijkanookbetekenendatergeenvolstrektezekerheidisendaterdaaromgeenredenisomdaarverderopintegaan.Diezinsnedewasmijdusookalopgevallen.Dievoordehandliggendevraag,komtaandeordehetzijindeonderzoeken,hetzijindegesprekkendieonderleidingvandedelegatievanmijnkantzullenwordengevoerd.MevrouwAzough(GroenLinks):KandaninderesultatendieunaardeKamerstuurt,eenspecifiekeverklaringenduidingvandezezinsnedewordengegeven?MinisterHirschBallin:Datmoetuiteraardaandeordekomen.OfdatkanwordengedaanopbasisvanhetrapportvandeInspectiejeugdzorgweetikniet.Danzouikhetrapportmoetenkennen.Alsikhetrapportzoukennen,zouhetklaarzijnenzoudeKamerhethebben.Datkanikduszeggenophetmomentdathetrapporteris.AnderskomtdievraagaandeordebijgelegenheidvanhetbezoekdatdedirecteurJustitieelJeugd-beleidzalbrengenenwaarbijdenodigevragenzullenwordengesteld.DaarvankandeKamerverzekerdzijn.DeheerVanderStaaij(SGP):Deministerneemtzelfeenbepaaldonder-zoekvoorzijnrekening.Datjuichiktoe.Tegelijkertijdmeldthijindebeantwoordingdatookdevergunninghouderseenplichthebbenomonderzoekteverrichten.InChinazienwijechterdathetcontactlooptviahetCCAA,datdevergunninghoudersnietalsofficiëlegesprekspartnerserkent.Levertdatbijelkaarnieteeningewikkeldespagaatop,waarwijvandaagtegenaanlopen?Aandeenekantzegtdeministertegenvergun-ninghouders:wijkunnenjullieaansprekenopdekwaliteitvandeadoptiesenalserietsmisisgegaan,hebbenjullieietsaanmijuitteleggen.Aandeanderekantzijnzijheelbeperktinhunonderzoeksmogelijkhedenofmoetenzijzelfsoppassendatzijderelatiestussendelandennietnegatiefbeïnvloeden.Brengtdatdevergunninghoudersnietineenheellastigepositie?MinisterHirschBallin:Dathetzomoeilijkwerkenis,zaliknietontkennen.Devragendieustelt,zijneigenlijkbeantwoordinhetverdragenbijdegoedkeuringdaarvan.Inhetverdragwordtuitgegaanvaneenverantwoordelijkheidvandestatenmetorganen,diewijcentraleautori-teitennoemen–determdieaaneenstaatsorgaanwordttoegekenduitkrachtvanhetverdragendegoedkeuringswetgeving–diezorgmoetendragenvooreenordelijke,aandemaatstavenvanhetverdragbeantwoor-dendeadoptieprocedure.Erisechterinhetverdrag,respectievelijkbijhetuitvoeringsverdrag,nietgekozenvooreentotaalstatelijkewerkwijze.Dathadgekund.Dievraagisooknaaraanleidingvanderapportagevandecommissie-Kalsbeekaandeordegeweest.Hetisbekenddatinheteersterapportvandecommissie-Kalsbeekookdekwaliteitscriteriaaandeordezijngeweestwaaraanadoptiemoetvoldoen.Wijhebbentoenookdeeisenbesprokenwaaraandevergunninghoudersmoetenvoldoen,endaarconclusiesaanverbonden.Devergunninghouderslopenquatoerus-tingvoorhetprofessioneelverrichtenvanhuntakensterkuiteen.Wijhebbengeconcludeerddateenprofessionaliseringvandewerkwijzevandevergunninghouderswenselijkis.Tegelijkertijd,op11juni,hebbenwijgeconstateerddathetnietwenselijkisdatereensoortmonopoliesituatieisvanvergunninghouders,diehuneigenwerkwijzetoepassen.DatwasaanleidingvoormijominovereenstemmingvanhetgevoelenvandemeerderheidvandeKamertestimulerendatereentweedevergunning-houderindeVerenigdeStatenactiefkanworden.Devraagofhetnietbeterzouzijnomdittotaalinstaatshandentebrengen,kandaarbijnatuur-TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2821 lijkopkomenendievindikdanooklegitiem.Alleenbeantwoordikdievraagopditmomentnietbevestigend.Jezouhettotaalinstaatshandenkunnenbrengen.Datiseenmogelijkewerkwijzeopditterrein.Danhebjegeenvergunninghoudersmeer,geenparticulierinitiatiefengeenbijzon-dererelatiemetdeideëlemotievenvandeadoptiefouders.Ikbeantwoorddievraagnietmet«ja»,maarhetiseenvraagdiemenzichkanstellen.Hierbijishetwelvantweeënéén.Wijhebbennuvergunninghoudersmeteeneigenverantwoordelijkheid.Daarbijheeftdeoverheideentoezicht-houdenderol,diezijookwaarmaaktnaaraanleidingvandegeblekenproblemen,bijvoorbeelddoortepleitenvoormeerprofessionalisering.Daarisookeenzekereschaalvandewerkzaamhedenvoorvereist.DanishetdusnietvanAtotZenmethuidenhaareenstaatsverantwoordelijk-heid.DeheerVanderStaaij(SGP):Ikweetnietofwijhetnuzobreedmoetenaanpakken,wantdanwordtheteenveelverderreikendediscussie.Latenwijhetietskleinermaken.Alsikgoedbengeïnformeerd,lopenadoptiesinChinaviahetCCAA.Daarmisjewatjeinanderelandenwelhebt:eendirectcontactvanvergunninghoudersmetconcretekindertehuizen.Dankanikmijveelbetervoorstellendatjeeensoortstaat-staatrelatiehebtwaarinjemetelkaarspreektovermisstanden.Vaneenvergunninghoudermagwordenverwachtdathijrechtstreeksbijparticulieretehuizenzijnverantwoordelijkneemtengoedkijktwatdaargebeurt.WerktdatmodelechterwelinChina?MinisterHirschBallin:Chinaheeftnieteeninrichtingvanmaatschappijensamenlevingdiezichkenmerktdoorveelruimtevoorparticulierinitia-tief.Datgeldtookvoorditonderwerp.Datbetekentdatvergunninghou-dersdaaranderecounterpartsontmoetendanineenlandwaardieruimteerwelis.MevrouwTimmer(PvdA):Wordter,voordatdedelegatievertrekt,noggeïnventariseerdofdeanderestichtingen,MeilingenStichtingKindenToekomsttegenhetzelfdeaanlopenalsStichtingWereldkinderen?Uzegtzelfdatdaareensoortstaat-tot-staatoverlegplaatsvindt.WijhebbeneerdereendelegatienaarChinagestuurd.Ikwildusbijuinoverweginggevenomvanuithiereenzohoogmogelijkedelegatietesturen.Dandenkiknietaaneendirecteur,maaraaneenSGofeenDG.Ikweetdatikdaarnietoverga,maarumaakthetzelfheelzwaardoortezeggendathetomstaat-tot-staatgaat.Danmoetuzelfookheelhooginzetten.MinisterHirschBallin:Datiseenstevigedelegatie,zekeralsuweethoeervarendedirecteurisdiedezedelegatiezalleiden.Kennisvanzakenvanhetspecifiekewerkterreiniszekervangrootbelang.Daarmeewilikverdernietstennadelevanalternatievenzeggen.Uvroegdaarvoorofindevoorbereidingookinformatiewordtontleendaandeanderevergunning-houders.Hetantwoordopdievraagis«ja».MevrouwAzough(GroenLinks):IkhebeenvraaginaanvullingopdievandeheerVanderStaaij.ZegtuinzekerezindatwijnietkunnenvoorkomendatvergunninghoudersdiemetChinatemakenhebben,juridischaansprakelijkkunnenwordengesteldvoormogelijkemisstanden,endatvergunninghoudersdaaralleenmaarietsaankunnendoendooradoptief-ouderstewaarschuwenvooreventuelemisstanden?Begrijpikhetgoeddatzijverdernietskunnendoen?MinisterHirschBallin:Ophetmomentdatzicheenstructureelprobleemvoordoet,kanookdeconclusiewordengetrokkendatjenietzokuntdoor-gaan.Datishetworstcasescenario.Ikhebuechtereerdergeïnformeerdoverdeeerderebevindingenendewerkwijze.OvereenpaarwekenwetenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2822 wijmeer.Wijkunnenernuwelsamenovergaanspeculeren,maardatisnochinhetbelangvandeouders,nochvandekinderen.Voorzitter.IkkomopdevraagvanmevrouwAzoughoversignalendatermeerinformatieuitChinaisdanisbekendgemaakt.Wateraanvragenopkomtnaaraanleidingvanwatwijweten,wordtbetrokkenindevraag-stellingwaarmeehetonderzoekwordtuitgevoerdvandeinspectie,respectievelijkdedelegatienaarChinaafreist.Indeschriftelijkebeantwoordinghebikalgeantwoordopdevraagoverhandelsbelangenenanderebelangen:nee,datverbandiserniet.Wijbehandelenditalseenspecifiekonderwerp.Hoewelikhetmeelevenvancollega’sbijmijnwerkaltijdzeeropprijsstel,hebikoverditonderwerpgeenopmerkingenontvangenvandecollega’sdiezichbezighoudenmetdehandelsbelangeninChina.DeheerTeeven(VVD):Datistochvreemd.VolgensmevrouwHutheeftzijgesprokenmetdeheerLevenkampenmevrouwVan’tWoud.Datzijnwaarschijnlijkcollega’svandeambtenarendienunaastdeministerzitten.MinisterHirschBallin:Datzijnanderendandegenendienaastmijzitten.DeheerTeeven(VVD):Nuhebikdusmanenpaardgenoemd.ZijzoudenhebbengezegddatdevergunningwordtingetrokkenalsStichtingWereld-kindereneeneigenonderzoekgaatdoen.ErwerdgezegddatderedenvandemaatregelwasdatanderebelangenspeeldenendatderelatieChina-Nederlandschadezoukunnenoplopen.Ubeantwoordtdevraagoverhandelsbelangennuontkennend,maarvolgensdedirectievaneenvergunninghouderwerddatletterlijkzodooreenministeriegezegd.MinisterHirschBallin:Omtebeginnenweetiknietofditeenletterlijkcitaatis.Bovendien,voorzoverdezetekstwordtaangehaald,hebbenwijhet,alshetgaatombetrekkingenmetChina,nietoverhandelsbelangenmaaroverderelatievanstaattotstaat.Daargaathetom.Ikzouheteven-zeerdeanderekantopverwachtenalsdathetgevalis.HetPermanentBureauvandeHaagseConferentievoorinternationaalprivaatrechtheeftgeenhandhavendetaak.MevrouwTimmerendeheerVanderStaaijvroegennaarversterkteEuro-pesesamenwerkinginhetbeleidtenaanzienvanChina.MijninzetisominEuropeesverbandtekomentotdeuitwisselingvaninformatie.DatnemenwijookterhandinEuropeesverband,zoalsikaleerderhebgezegd.VooralsnogwordenzorgenoverChinaalleenbesprokenmetdeVlaamseautoriteit.IkstaechteropenvoordegedachtedatwijditookEuropeesopvatten.EenkwaliteitscriteriumafsprekenmetChinalijktmijeenwaardevollegedachtealnaargelanghetverloopvanhetoverlegennaaraanleidingvandebevindingenvandeonderzoekendaaraanvoorafgaand.MevrouwLangkampenmevrouwDePatervroegennaarniet-verdrags-landen.Wijhebbenop1julihetKwaliteitskadervergunninghoudersinter-landelijkeadoptietotstandgebracht.Daarinstaatdateenvergunning-houderdeverplichtingheeftomdebetrouwbaarheidvandecontacteninhetbuitenlandzowelbijhetaangaanvaneenrelatiealsbijvoortduringzogoedmogelijktecontroleren.ZoalsbekendenovereenkomstighetgevoelenindeKamercommissie,hebbenwijnietdedeurdichtgegooidvooradoptieuitniet-verdragslanden.IkherinneraandewaarderingdieereerderwasvoordatdeVerenigdeStatenverdragslandwaren.Erzijnanderelandenwaarmeezichdatookkanvoordoenenvoordoet,zijhetopsomsnogbescheidenschaal.MevrouwDePaterheeftgevraagdnaareenbeterewaarborgvoorkinderendiewillenwetenwiehunouderszijn.Zijhadhetookoverhetrechtopzorg.Ikbenhetzeereensmetwatzijdaaroverheeftgezegd.Datzijnbelangrijkeuitgangspunten,ookbijdeverdereontwikkelingvanhetTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2823 onderwerp.Indebemiddelingsdossiersmoetzoveelmogelijkinformatieoverdeherkomststaan.Daarmoetdevergunninghoudervoorzorgen.Dieverantwoordelijkheidligtdaar.Endatiseenvandekwaliteitseisendiewijstellen.DeheerTeevenvroegnaarhetfinancieeltoezichtopStichtingKindenToekomst.Jaarlijkswordendejaarrekeningenvandevergunninghoudersgecontroleerd,medeaandehandvandeaccountantsverklaringen,zoookdievanStichtingKindenToekomst.TotophedenhebikgeensignalendaterietsnietinordezouzijnmetdejaarrekeningvanStichtingKindenToekomst.DeheerTeevenheeftgevraagdnaareengrotererolvandeoverheid.Dievraaghebikalbeantwoordtoenikhethadovereenmogelijkandermodeldanwaarvoorisgekozeninhetverdragendeuitvoeringswetgeving.DeheerVanderStaaijvroegnaartransparantievandeadoptiekostenindeVerenigdeStaten.Wijzijnalertoptransparantie,zoalsikookbijdevorigegelegenheidhebgezegd.DeCentraleautoriteithoudteendossierbij.EenonduidelijkespecificatieenonvoldoendeplausibiliteitvandekostengevenookaanleidingtotactievandeCentraleautoriteit.StichtingKindenToekomst–mevrouwTimmerheeftdaarnaargevraagd–heeftdriejaarlanggeprobeerdomtoteencontracttekomenmettweeAmerikaanseadoptieorganisaties.Datheeftnietgeleidtoteenpositiefresultaat.Hierisdemogelijkheidaanwezigvoordetweedevergunning-houderNASommetdezetweevergunninghouderstoteensamenwer-kingsregelingtekomen.DeheerVanderStaaijheeftgevraagdofanderelandenhunadoptierelatiemetdeVShebbengestopt.VooralsnogheeftalleendeVlaamseCentraleAutoriteitAdoptieaangegevengeensamenwerkingtewillenmetzoge-naamdeprivatepersonsdieindeVerenigdeStatenactiefzijn.DeVlaamseCentraleAutoriteitAdoptiezoektmogelijkhedenvoorandereadoptieuithetpleegzorgsysteem.MevrouwLangkampheeftgevraagdofwijonderzoekgaandoennaaradoptiesuitHaïti.Ja,deberichtenoverHaïtizijnonsbekend.InoverlegmetdevergunninghoudersdiewerkzaamzijninHaïti,houdenwijdevingeraandepols.IkwasalvoornemensdeCentraleautoriteiteenbezoektelatenbrengenaanHaïtiomdaarmetdeautoriteitenenanderebetrokkenpartnerstesprekenenaandachttevragenvooradoptiesuitHaïti.Alshetbezoekdaartoeaanleidinggeeft,zalikdeKamerdaaroverinformeren.MevrouwTimmerenmevrouwLangkampvroegenoferinEthiopiësprakeisvanstructurelemisstandenenoferdiplomatiekoverlegisgeweest.DathangtsamenmetdevraagdiedeKamercommissiehadgesteld.StichtingWereldkinderenheeftmijineenbriefop17septemberopdehoogtegesteldvanhetfeitdatzijdeadoptieproceduresuitEthiopiëvoorlopigheeftstilgelegdenvoorlopiggeennieuweadoptieaanvrageninbehandelingzalnemen.UiteigendossieronderzoekvanStichtingWereld-kinderenisnareedsafgerondeadoptiesgeblekendaterdiscrepantieswarenendatdeachtergrondgegevensnietaltijdovereenkwamenmetdeinformatiedieindedossierswasopgenomen.Daaropishetbesluitgenomenomnaderonderzoektedoennaarlopendeprocedures.HetbesluitvanStichtingWereldkinderenomtijdelijkopteschortenenonder-zoekenintestellenachtikmoedig.Ookwaardeerikhetdatmenzo’nstapwilnemenwanneermenmeentdatdaarvooraanleidingis.Dezekritischehoudingwordtuiteraardgewaardeerd.Hetonderzoekvolgikmetgroteaandacht.MedewerkersvanmijnministeriehebbeninmiddelsmetStich-tingWereldkinderenendeandereinEthiopiëbemiddelendeorganisatie,StichtingAfrika,eeneerstegesprekgevoerd.Erisafgesprokendatdegeconstateerdeproblemenzullenwordengeïnventariseerd.Aandehandvandeinventarisatiezalverderwordenbekekenwatertedoenis.Datzijndevoorlopigeantwoordenopdevragendieumijop5oktoberheeftdoenTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2824 stellen.Diezijnnetbinnengekomen.Wanneerdieinventarisatieklaarisenwijmeeruitkomstenhebben,zalikdeKamergraagnaderinformeren.Devoorzitter:Erisnoggelegenheidvooreenkortetweedetermijn.Kortgraag.MevrouwLangkamp(SP):Voorzitter.Ikzalproberenomhetkorttehouden.Deministerzegt:latenwijdeonderzoekennaarChinaafwachtenendangaatonzedelegatiemetdejuisteonderzoeksvragendiekantuitomnaderonderzoektedoen.KanhijuitleggenwathetverschilismethetvorigeonderzoekvandedelegatiedieeerdernaarChinaisgeweestendieterugkwammetdeboodschapdaternietsaandehandwas?Alshetnamelijkweerneerkomtopeenaantalgesprekkenaldaar,hebikerwerke-lijkgeenenkelvertrouwenindaterookmaarenigeandereuitkomstmogelijkzalzijn,medegeziendehoudingvanhetCCAAtotnutoe.Waaruitbestaathetonderzoeknogmeerdanheteerdereonderzoek?Ikkomopdeantwoordenoverdeoverigelanden.DeministernoemtdekritischehoudingvanStichtingWereldkinderenjegensEthiopiëmoedig.ToenersprakewasvaneenkritischehoudingjegensChinagafdeministereenietsanderereactie,zoismijnindruk.HijheeftimmershetonderzoekdatdestichtingzelfwildoeninChina,nogsteedsnietaange-moedigd.Waaromishetaanvergunninghoudersomtebeslissenomtestoppenmetadoptieuiteenland?DaartoeheeftStichtingWereldkinderenbijvoor-beeldbesloteninHaïti,terwijltweeanderevergunninghoudersdoorgaan.Oftewel:moetdeNederlandseoverheidnietmeerregieopzichnemenbijditsoortbeslissingen?MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):Voorzitter.Wijkrijgenbinnen-kortmeerinformatie,onderandereoverChina,HaïtienEthiopië.Ikmaakhetverschildattweehiervanniet-verdragslandenzijnenéénweleenverdragslandis.Ikhebineerstetermijnalgezegddatikmijlangzamer-handzekerook–niet«alleen»maar«zekerook»–overniet-verdrags-landenwatzorgenmaakalswijzonauwkeurigindezekwetsbaresituatieswillennagaanofalleproceduresgoedzijnverlopen.Ikgamijdaarnogverderoporiënteren.Ikvroeghetalineerstetermijn:kunnenwijgeennadereeisenstellenaanhetrechtopidentiteittenbehoevevanhetkinddatvoorinterlandelijkeadoptieinaanmerkingkomt?Alsdatineenaantalgevallenalmoeilijkisinverdragslanden,danisdatnogveellastigerinniet-verdragslanden.Ikvraagmijafofwijvergunninghoudersnietwatmeerinstrumenteninhandenmoetengevenomwellichtopeeneerderofandermomenttezeggen:ditkunnenwijnietwaarmakenvolgensonzeeigenregels.Ikvraagditnogmaareensomdatdezezaakvoormijnognietisafgedaan.MevrouwAzough(GroenLinks):Voorzitter.Ikbenzeerbenieuwdnaarwatdeonderzoekenpreciesinhouden.Totnutoeisdeministerdaarenigszinsvaagover.Hijzegtooknietpreciestewetenwaterisonderzocht.Totdietijdhoudthijzijnmond.Datvindikeenbeetjevreemd,wanthijkanweldegelijkaangevenopwelkemanierhetonderzoekisgedaan.Deconclu-sieshoefthijnogniettegeven,maarikkanmijnietvoorstellendaternietisgesprokenoverdemethodes.DeduidingvandezinindebriefvanhetCCAAlijktmijvangrootbelang.IkmaghopendatdaarheelspecifiekantwoordopwordtgegevenindebrievendiedeministernognaardeKamerstuurt.DeheerAnkersteldeeenheelgoedevraag:watzijndegrenzenaanhetvertrouwensbeginsel?Deministerisdaarnietopingegaan,terwijldatmisschienweldekernisvanditdebat.Graagkrijgiknaderantwoordhierop.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2825 Juridischeaansprakelijkheidspeeltvergunninghoudersnubegrijpelijker-wijsparten.IkwilgraagdatdeministervanJustitieineenbriefofietsdergelijksaandeKamerlaatwetenhoedatpreciesinelkaarsteekt.DeheerVanderStaaij(SGP):Voorzitter.Ikdankdeministervoorzijnbeantwoording.Hetisgoeddathetonderzoeklooptendatwijdaaroveralopheelkortetermijnnaderberichtkrijgen.Dankunnenwijdaaroverdoor-sprekenaandehandvandeverslaggevingvandeministerendeconse-quentiesdiehijdaaraanverbindt.ZouhetnietgoedzijnomdaarbijookterugtekomenophoebijsignalenvanmisstandendetaakverdelingistussenvergunninghoudersendeCentraleautoriteit,vooralinrelatietotChina?Datvindiknamelijknognietheldergenoeg.Ikwilhetdusnietheelbreedtrekken,maartoespitstenopChinaendebelangrijkeroldiehetCCAAdaarbijspeelt.IkbenbenieuwdhoedeEuropesesamenwerkingverderhandenenvoetenkrijgt.HetPermanentBureauvandeHaagseConferentievoorinternationaalprivaatrechtheeftgeenhandhavendebevoegdheden,zozegtdeministernuvrijkort.Metanderewoorden:daarkunjenietveelmee.Indebriefvan10septemberoverChinaschreefdeministerechterdatorganisatieszoalshetpermanentbureaueenbelangrijkerolkunnenvervullenindeaanpakvaneventueleonregelmatigheden.Watispreciesderolvanhetpermanentbureau?Hetverbodophetafstanddoen,hebiknoggenoemd,alsookdegeldelijkevergoedingenaankindertehuizen.InhoeverreisdaarnogaandachtvoorenprobeertmenChinaervanaftekrijgenomhetafstanddoenstrafbaartestellen?MevrouwTimmer(PvdA):Voorzitter.Ookdankaandeministervoordebeantwoordingineerstetermijn.Ikbeginmethetinternationaaltoezichtenhetpermanentbureau.Iksnapdatdeministerzegtdathetbureauniethandhavendis.Ikzouhetgraaganderswillen.IkhebzelfdesuggestiegedaanomeenspeciaalgezantbijdeVNaantestellen.LosvanEuropazoudateenoptiekunnenzijndiedemoeitewaardis.Ikbegrijpdatditverdermoetwordenonderzocht.Nugaikietsheelergszeggen.ErwordtdoorChinamettweematengemeten.Ikweetdatervaneenanderministerieeenpersberichtisuitge-gaanoverChinezendieietswillenmetNederlandsehandel.ChineseinspecteursmogenhierkijkentotopdewerkvloervaneenbedrijfdatietswilexporterennaarChina.AlswijandersomietswilleninChina,ishetallemaalheelgevoeligeningewikkeld,enisersprakevanstaat-tot-staat.Ikwildatdeministerditverschilinbenaderingmeegeeftaandedelegatiediedeopdrachtkrijgtomdaartegaankijken.Ikhebgeenantwoordgehadopvragenoverdebrederecontextvandeenormewachtlijstendiewijhebben.Hetgaatom6000mensenen800kinderengemiddeld.Ikwilaspirant-adoptiefoudersnietvanhetideeafbrengen,maarzoudenwijhennietvangedegeninformatieenvoorlich-tingmoetenvoorzien,enhenmoetenwijzenoppleegzorgenanderemogelijkheden?Somsmoetenwijmensendieopzo’nontzettendlangewachtlijstterechtkunnenkomen,ookbeschermen.MijnconclusieoverChina,EthiopiëenHaïtikanalleenmaarzijn:ditdebatkrijgtnogeenvervolg.DeheerTeeven(VVD):Voorzitter.Ikdankdeministervoorzijnantwoordenineerstetermijn.IkwilhemvragenomvooraldevingeraandepolstehoudenzodatdebereidheidvanvergunninghoudersblijftbestaanomdedeelbemiddelingindeVerenigdeStatenloyaaluittevoeren.Daarhechtonzefractiezeeraan.OnzefractiewachtafwathetonderzoeknaarChinaoplevert.Meerkanzijopditmomentnietverlangenvandeminister.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2826 DeadoptiesuitEthiopiëzijnopgeschort.Daaromvraagikdeministeromindiekwestieenigevoortvarendheidtebetrachten.Daarkandeambas-sadeimmerseenveelactievererolspelendaninChina.AndersdanmevrouwDePater,denkiknietdatwijdestreepmoetentrekkenbijniet-verdragslandenommeerofmindertecontroleren.JuistinbeideChina’sziejedatinniet-verdragslandTaiwanadoptieszeergoed,accuraatenmetallewaarborgenplaatsvindenendatinverdragslandChinajuistwatmeeraandehandis.Jekuntdusnietdiestreeptrekkentussenverdragslandenenniet-verdragslanden.Jemoetdatpersituatiebekijken.DeheerAnker(ChristenUnie):Voorzitter.Omterugtekomenopdegrenzenvanhetvertrouwensbeginsel:daaromvroegikspecifieknaarheteventueelopstellenvankwaliteitscriteriaoverdemanierwaaropjemagcontrolerendathetallemaalgoedgaatinChina.Deministerzeihetheelsnel,maarikhebgehoorddathijheteengoedesuggestievondomafsprakentemakenmetChinaoverkwaliteitscriteriainzakecontroleenonderzoek.Alsikgoednaardeministerhebgeluisterd,heefthijookgezegddatdaareendelegatieheenisendatereenindringendgesprekkomt.Alsikhemgoedbegrijp,overweegthijeensoortspecialebehandelingvoorChina.Hijwilhetdusnietalleenaandevergunninghoudersoverlaten,maardeverantwoordelijkheidjuiststerkerbijdeNederlandseoverheidneer-leggen.GaatdeministerdiespecialebehandelingookmetdeKamerbespreken?Ikvermoeddathijdieookmetdevergunninghoudersmoetbespreken,wantdatbetekentnogaleenverschuivingvanverantwoor-ding.MisschienisdatechterwelnodiginChina.Ikvermoeddat,wanneermenterugkomtuitChinametdatonderzoek,ookdatsoortconclusiesgetrokkenmoetenworden,alzijndiemindervergaanddanmoratoria.Ikhebhelemaalgeenzinomineenwelles-nietesspelletjetussenmevrouwHutendeministerterechttekomen.Haaraantijgingenwarenechterbestserieus.Deministermoestnogevencontrolerenofhetwelofnietisgebeurd.Voordeverhoudingishetgoedalsdeministererafstandvanneemt,alshetzozouzijngebeurd,enzegtdathetiniedergevalnietindelijnvandebedoelingheeftgelegen.Zokandeluchtwordengeklaardoverhetideedathandelsbelangenzoudeninterveniërenmethetbelangvanhetkindbijvoorbeeld.MinisterHirschBallin:Voorzitter.ZoalsverscheideneledenvandeKamercommissienethebbengezegd,isditeentussenstand.Daarvanzijnwijonsscherpbewust.Erzijnaanleidingengeweest,waaroverduidelijkisgesproken,omopnieuwnaardeadoptiesuitChinatekijken,maarnuvanuiteenmeerspecifiekeinvalshoek.Hetisookeentussenstandindiezindatwijinmiddelseeneindopstreekzijnmetdeuitvoeringvanwatikop11juniaandecommissiehebtoegezegd.InmiddelsisdeNASalstweedevergunninghoudervoordeVerenigdeStatenwerkzaam.Daarmeewordteenbelangrijkdoelgerealiseerddatdoorledenvandecommissieindevorigevergaderingisuitgesproken.China.MevrouwLangkampsprakdewensuit,dieikmethaardeel,omeenzogoedmogelijkbeeldtekrijgenvandegangvanzakenenwerk-wijzen.DehuidigevraagoverChinaisnietdezelfdealseerder,maarbetreftdebeweerdelijkemisstandeninZhenyuan,gemeldinberichteninjuli.DesituatieinChinaiseenanderedaninHaïtienEthiopiëomdatdielaatstegeenverdragslandenzijn.OverigensheeftChinaveelstaatsinitia-tiefenweinigparticulierinitiatief.JekuntnietzeggendatdestaatinHaïtienEthiopiëduidelijkpresentisindeverschillendesectorenvandesamenleving.Ikprobeerhetallemaalzoneutraalmogelijkteformuleren,maardewoordvoerdersbegrijpenongetwijfeldgoedwatikbedoel.Daar-doorspelenzichvanzelfandereverantwoordelijkheidsverdelingenaf.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2827 MevrouwAzoughendeheerAnkervroegenwaterinhetgesprekwelennietaandeordeisgeweestenis«beluisterd».Ikhebalduidelijkgezegddathandelsbelangenhierinopgeenenkelemaniermaatgevendzijn.Datwilikuitdrukkelijkuitspreken.Wiedieindrukmochthebbengekregen,moetwetendatdieindrukonjuistis.Zoalsdathoort,beoordeelikindeverhoudingtussendedienstendiehierenginderwerkzaamzijnonderJustitie–ofhoedeministeriesookinanderelandenmogenheten–datstriktisgehandeldnaardeeisenenkwaliteitscriteriadiemetdebedoe-lingenvanhetverdragenonzeprincipesvanrechtsstaatendaarbijhorendetransparantiezijngegeven.Daarhoortzekerbijdatergeentwijfelkanontstaanoverdeidentiteitvanhetkind,waarmevrouwDePaternogeensuitdrukkelijknaarvroeg.DeheerAnker(ChristenUnie):DedirecteurvanStichtingWereldkinderenzeiverderdatzijonderdrukzouzijngezeteneventueeldevergunningzoukunnenverspelenalszijhaareigenonderzoekzougaandoen.Daarheeftdeministernognietopgereageerd.MinisterHirschBallin:Daarhebiknietopgereageerdomdatiknietbijdatgesprekaanwezigwas.IkkanmijheelgoedvoorstellendatduidelijkisuitgesprokendathetnietpastinhettyperelatiemetChina,namelijkeendoorhetverdraggeregeerderelatie,dateenvergunninghouderparticulieronderzoekdoet.Devraagwasofdaarbijookietsisgezegdoverdesitu-atiediezouontstaanalsdatondanksdezewaarschuwingtochzougebeuren.IkhebdeindrukdatdeheerAnkervooralvraagtnaareensoortoneigenlijkdrukmiddeldatinhetspelisgebracht.Inditsoortgesprekkenmagnooitsprakezijnvanoneigenlijkedrukmiddelen,maarmagwelwordengezegddatbepaaldeactiviteitennietbehorentotwateenvergun-ninghouderhoorttedoen,wetenddathetgaatomeenrelatietussentweestatendieelkaaralsstatendaarophorenaantespreken.MevrouwLangkamp(SP):Hoeverhoudtditlaatstezichtothetkwaliteits-kader,waarinjuiststaatdatdevergunninghoudersvoortdurenddevingeraandepolsmoetenhoudenenmoetenblijvenonderzoekenofhuncontactenwelbetrouwbaarzijn?MinisterHirschBallin:Datverhoudtzichdaarheelgoedtoe.Watbehoorttotdegesprekken,contacten,toetsingen,beoordelingenvaneenduidigevaststellingvanherkomstendeafstammingvanhetkind,isallemaalprima.Datisgeoorloofd.Maarhettoepassenvanwerkwijzenondereendekmantelbehoorttotzakendienietpasseninhetkwaliteits-kader.Zoverhoudtzichdusheteentothetander.DeheerVanderStaaijvroegnaarderolvanhetpermanentebureau.Datkanzekereenrolspelenindeuitwisselingvaninformatieenhetelkaaropdehoogtehouden,Hetpermanentbureauheeftgeenonderzoeksdienst,geeninspectie.Ikbegrijpdatdaarmisverstandenoverzijnontstaan,maardatisdematewaarinhetpermanentbureauhierinvanbetekeniskanzijn.Voorwathetpermanentbureaunietkandoen,zijnwijopanderemanierenvanwerkenenonderzoekenaangewezen.MevrouwTimmerheeftgewezenopdewachtlijst.Ikneemenigeafstandvanhetwoord«wachtlijst»inditverband.Hetgaatomeenlijstvanoudersdiebeschikbaarzijnomkinderendiewachtenopadoptie,eenveiligeenliefdevolleontvangsttegeven.Datvindikbelangrijk.MevrouwTimmer(PvdA):Ikvinddatookbelangrijkendatweetuook.MinisterHirschBallin:Dankanhetookgeenkwaaddatwijzorgvuldigzijnindemanierwaaropwijeenenanderverwoorden.PreciesdaaromhebikinhetvorigeoverleggezegddatikopenstavoorhetbetrekkenvanmeerlandendantotnutoeinhetcreërenvaneensituatiewaarindeTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2828 bereidheidvandezeaspirant-adoptiefoudersendenodenvaneenkindelkaarkunnenontmoeten.DeheerAnker(ChristenUnie):ErmoeteenbriefnaardeKamerkomenmethetlaatstenieuwsvanhetonderzoekvandeinspectienaarwaterinChinaheeftplaatsgevonden,metwateriswaargenomenenmetdemanierwaaropdeministervoorzichzietdathetHaagsAdoptieverdragmoetwordengehandhaafdinChina.Wijhebbenveelgesprokenoverdevraagofeenenandernietwatmeerbijdeoverheidzoumoetenliggen,bijonzeeigenoverheidinditgeval.Ikwildatdeministerdaaropingaat.MevrouwTimmer(PvdA):Erzijnenkeledingenopengebleven.Datisdenazorg.DeministervanJustitiezegtdatdeministervoorJeugdenGezinendeministervanVWSdiemoetenoppakken.Datvindikergmager,wantdaarhebbenwijhetnudeheletijdover.Eriseengrotegroepmensendiedaargraagietsmeeroverhoort.Deministerisevenmininge-gaanopmijnsuggestieovereenspeciaalgezantbijdeVNofietsandersdaneenspeciaalgezant,maariniedergevaliemanddiehiermondiaaleenrolinkanspelen.MinisterHirschBallin:IkzeggraagtoedatdeKamerwordtgeïnfor-meerdoverhetonderzoekvandeinspectieenoverwelkewerkwijzedaarbijisgehanteerd.Voorzovernodigzalikdaarbijverderverduidelijkenwatdeverantwoordelijkheidisvandevergunninghoudersenwatvanandere.ExcusesalsikdevragenvanmevrouwTimmeroverhethoofdhebgezien.Overnazorghebbenwijhetinderdaadeerdergehad.Zijvroegofdatalleeneenverantwoordelijkheidwasvanandereministeries.Nee,ikhebnatuurlijkdeverantwoordelijkheidvoordewerkingvanhetsysteemvandeadoptieenwatdaaruitvoortkomt.MevrouwTimmerheeftimplicietookverwezennaareenpuntvanzorgdaarover.Datzalikmetdecollega’s,respectievelijkhunmedewerkers,doenbespreken.DegezantinVN-verband.Ikerkendebehoefteomhetinternationaalhandhavingsmechanismesterkertemaken.Datisnietgemakkelijk.IkhebineenplenairdebataltoegezegddatwijzullenproberenominhetkadervandeHaagseConferentievoorInternationaalPrivaatrechtopdatpuntietsopgangtebrengen.Ikhebdaarnunoggeenresultatenovertemelden.Ikzalopnieuwnavraagdoennaardestandvandegesprekkeninhetkadervandieconferentieendevoorbereidingvaneenvergaderingvandeconferentie.IkzaldeKamerdaaroverschriftelijkberichtenwanneerwijdaargegevensoverhebben.MevrouwTimmer(PvdA):Ikwildeministereropwijzendathijhetinzijnbeantwoordingoppagina4(2009Z18045)heeftoverlangerwordendewachtlijstenvanpotentiëleadoptieouders.Wijgebruikendusinelkgevaldezelfdeterminologie.MinisterHirschBallin:Ikzalvoortaanookscherperlettenopmijneigenwoordgebruik.Devoorzitter:Metdezewoordensluitikdevergadering.Toezeggingen–DeministerstuurtnadereinformatieoverChina,HaïtienEthiopiëzodradeonderzoekenendeinventarisatiezijnafgerond.–Deministergaatdaarbijookinopderolvandeinspectie,deconse-quentiesvandezeonderzoekenenderolvandevergunninghouders.–DeministerheefteenenandertoegezegdoverdevoorbereidingvandeHaagseConferentievoorInternationaalPrivaatrecht.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,31265,nr.2829