Onveilige werksituatie in azc's als gevolg van overlastgevende asielzoekers

6Onveilige werksituatie in azc's alsgevolg van overlastgevende asielzoe-kersAan de orde is het debat over de onveilige werksituatie inazc's als gevolg van overlastgevende asielzoekers.De voorzitter:Aan de orde is het debat over de onveilige werksituatie inasielzoekerscentra als gevolg van overlastgevende asielzoe-kers. Ik heet de staatssecretaris van Justitie en Veiligheidvan harte welkom en geef mevrouw Van Toorenburgnamens het CDA als eerste spreker het woord.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Dank u wel, voorzitter. In een regio waarin het openbaarvervoer vaak tekortschiet, krijgen overlastgevende asielzoe-kers een eigen buslijn. Ze zijn namelijk niet te handhavenin de gewone bus. Overlast wordt hiermee beloond. Hetmoet echt niet gekker worden. Bij mij en bij iedereen diezich hierover heeft verbaasd, rijst de vraag: waarom rijdtdie bus niet linea recta naar een plek waar de deuren achterin de bus zich sluiten en de raddraaiers worden vastgezet?Wat is er werkelijk nog nodig om grenzen te stellen aan deNederlandse gastvrijheid? En dit is niet het enige zorgwek-kende bericht dat ons de afgelopen weken heeft bereikt.Een bedrijfsleider van een supermarkt nabij een azc heeftmij inzicht verschaft in een weekje azc-klandizie. Diefstallenzijn aan de orde van de dag en maatregelen kunnen rekenenop agressie en geweld. Dit kan toch zo niet langer?Voor gelukszoekers die overlast veroorzaken en crimineelgedrag vertonen, hebben wij enige tijd geleden die specialeaso-azc's opgericht. Die zijn bedoeld om de azc's en hunomgeving te ontlasten van mensen die niet willen deugen,crimineel zijn of psychisch niet in orde zijn. Helaas bleekde praktijk weerbarstig, want we hebben vandaag niet voorniets een debat over de onveiligheid in die speciale azc's.Het rapport van de inspectie was duidelijk: het personeelin deze azc's is niet toegerust op zijn werk. Dat verwijtenwe hun niet, maar ze zijn simpelweg niet toegerust en nietvoldoende bevoegd. Ze kunnen daarom niet anders dan112 bellen, zoals nu geregeld gebeurt, en dat is natuurlijkgeen doen.Het is goed dat de staatssecretaris maatregelen treft. Debrief die wij gisteren mochten ontvangen, voorziet inbelangrijke stappen in de goede richting: een ruimerebezetting, aangevuld met boa's, die ook nog preventiefkunnen optreden, een strenger regime, handhaving van devrijheidsbeperkende maatregelen en de meldplicht, beper-king van het gebiedsverbod, selectie van de populatie,misschien zelfs overplaatsing naar Veldzicht en eventueeleen aparte opvang voor asielzoekers uit veilige landen dieoverlast veroorzaken.Voorzitter. Over die laatste groep wil ik het vandaag vooralhebben. Wij willen dat voor deze laatste groep eindelijkecht wordt doorgepakt. Naast de belangrijke voorstellendie de staatssecretaris doet, die nogal gaan over hetbeheersen van problemen, zien wij nog aanvullendemogelijkheden om deze overlastgevers op te kunnen sluiten.We hebben dat namelijk ook kunnen doen met verslaafdeoverlastgevers. Die doelgroep kan voor kleine vergrijpenlanger worden vastgezet, omdat die doelgroep anders nieteffectief kan worden aangepakt. Maak daarom een regelingzoals we die dus al kennen voor de stelselmatige daders,maar nu gericht op kansloze asielzoekers uit veilige landen.Zij maken immers ook buurten onveilig met continu kleinevergrijpen waar nauwelijks tegen opgetreden kan worden.Ik denk dat die machteloosheid echt moet stoppen. We ziende problemen namelijk alleen maar verergeren. Maak eenmaatregel die langer duurt, zo mogelijk totdat iemand opeen vliegtuig kan worden gezet. We willen graag een reactievan de staatssecretaris. Is hij bereid hiernaar te kijken ente bezien of er mogelijkheden liggen, en de Kamer hieroverte informeren?Ik denk dat we uiteindelijk op één lijn zitten. Ook de staats-secretaris denkt aan een speciale opvang voor overlastge-vende veiligelanders. Wat ons betreft is dat er dan wel eenwaarvan de deur op slot kan. Er hoeft niets aan in de wegte staan om alles uit de kast te halen om te kijken welkedetentiegronden we misschien kunnen uitbreiden. Ook deInspectie JenV beveelt dit in haar rapport aan. Het einddoelmoet natuurlijk zijn dat criminele of overlastgevende asiel-zoekers effectief worden aangepakt, want hun wangedragondermijnt al het draagvlak om ook iets te betekenen vooranderen.Voorzitter. Rest mij nog één opmerking te maken over debrief van de staatssecretaris. Mijn viel op dat een heleboeldingen nu al kunnen. We hebben artikel 56 van de Vreem-delingenwet. We hebben artikel 108, dat maakt dat ermaatregelen getroffen kunnen worden als mensen uitein-delijk nog delicten plegen, en dat mensen vastgezet kunnenworden. Ik begrijp dat dat geïntensiveerd is, maar ik begrijpwerkelijk niet waarom dat niet al veel eerder is gebeurd.De heer Voordewind (ChristenUnie):Even ter verduidelijking van het voorstel van mevrouw VanToorenburg. Zij heeft het over overlastgevende asielzoekersen misschien ook criminele asielzoekers. Heeft zij het danover de draaideurcriminelen, waarover we het eerder in deKamer hebben gehad, namelijk over de vraag of er tot eenlangere straf gekomen kan worden als dat stelselmatiggebeurt? Is dat het idee waaraan zij denkt?Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Als het mensen zijn die heel zware delicten plegen, kun jeze al vastzetten, zegt de staatssecretaris iedere keer. Maarwe zien dat er een hele groep is die iedere keer net van dieitty-bitty dingen doen. Het is net te weinig om daadwerkelijkdoor te pakken, maar het is erg genoeg om te zorgen datde hele samenleving er tabak van heeft. Dat gebeurt iederekeer. De politie treedt niet op, want het zijn te kleine zaken.Soms zit het aan de overlastkant, soms aan de strafrecht-kant. Het zit vaker aan de strafrechtkant trouwens, wantopenbare dronkenschap mag gewoon niet. We noemen hetoverlast, maar het is gewoon een delict.De staatssecretaris wil dus een speciaal proces-verbaalwaarin er meer zicht komt op al die kleine dingen die mendoet. Maar als je dus meer van dit soort dingen ziet, pak77-6-118 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer dan door, net als bij de stelselmatige daders. Daar valt dezegroep dus niet onder, maar maak een speciale stelselmati-gedaderaanpak voor deze groep. Dat geeft dan de titel opbasis waarvan je ze vast kan zetten.De heer Voordewind (ChristenUnie):Dat lijkt een beetje op het plan dat we zelf zullen voorstellen,namelijk om te kijken of je tot strafverzwaring zou kunnenkomen voor deze groep. Het zijn dus asielzoekers of uitge-procedeerde asielzoekers die meerder keren een delicthebben gepleegd. Zit het in dezelfde hoek als kijken of jetot strafverzwaring kunt komen voor deze groep? Ze gaannamelijk verschillende keren in de fout. Dan heb ik het dusniet zozeer over overlastgevers, maar over criminelen.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Ja, dat is ook goed. Ik heb erover nagedacht, maar hetprobleem is een beetje dat ze nu één dag krijgen en bij eenstrafverzwaring twee dagen. Wat is nou de charme van deregeling voor overlastgevende verslaafden, waar wejarenlang mee te maken hebben gehad? Die zitten gewoontwee jáár vast. Twee jaar waarin er serieus aan hen wordtgesleuteld omdat ze buiten niet te handhaven zijn. Natuurlijkheb ik liever dat ze op het vliegtuig worden gezet als ze hiergeen kans maken en de boel verpesten, maar we weten datMarokko en Algerije niet meewerken. Dat is een feit. Wemoeten er alles aan doen om dat voor elkaar te krijgen,maar het lukt maar niet. Wat mij betreft is die strafverzwa-ring interessant, maar ik denk dat we er dan toch nog nietzijn. Dan krijg je een straf die heel veel rechters toch nietopleggen; laten we wel zijn. Ook heel veel politieagentengaan de moeite niet doen voor een weekje, want zo iemandzit toch al in een halfgesloten setting. Kijk dus wat er kanmet een maatregel. Allebei dus.De heer Jasper van Dijk (SP):Helemaal eens: geweld en intimidatie zijn onacceptabel enmoet je aanpakken. Tegelijk moet je de mensen in deomgeving beschermen: het personeel in de azc's, deinwoners en de buschauffeurs. Wat blijkt nu? Het politiebu-reau in Westerwolde, waar Ter Apel deel van uitmaakt, iswegbezuinigd. Er is daar geen volwaardig politiebureau.Zouden we daarin niet ook moeten investeren?Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Absoluut. Dat is het debat dat we in het kader van de politievoeren. Zeker. Ik ben blij dat de staatssecretaris eindelijkons plan oppakt om ervoor te zorgen dat de politieagenten,als die er al zijn, niet ook nog een keer taxichauffeurs wor-den die de arrestanten eindeloos ver weg brengen, wantdan zij ze ook niet op straat. Dus ja, maar de staatssecretariswil juist mensen in het azc hebben. Ik denk dat het belangrijkis om daar boa's te hebben en dus korte lijnen. Daar pastzeker beschikbaarheid van de politie in de naaste omgevingbij, want de winkeliers en burgers kunnen dan makkelijknaar iemand zoals de wijkagent toe. We moeten ervoorzorgen dat er iemand is.De heer Jasper van Dijk (SP):De afgelopen jaren is de helft van de politiebureausgeschrapt. Ik zal dat mevrouw Van Toorenburg niet persoon-lijk aanrekenen, want ik weet dat zij staat voor veiligheid.Maar we zitten dus wel met een acuut probleem. Ik zou hetheel erg waarderen als het CDA het pleidooi van mijn partijsteunt om te zorgen voor een volwaardig politiebureau indie gemeente.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Ik denk dat er een volwaardige politiepost zou moetenkomen in het azc. Ik denk dat de wijkagent alles moetmeenemen. Maar laten we wel zijn, dat is een debat dat wijvoeren bij het AO Politie over anderhalve week, volgensmij, en ook daarna. Hoe gaan we dat organiseren? Ik kijkeven naar de maatregelen die we kunnen treffen om deasielzoekers die het voor anderen verpesten en die overlastveroorzaken, serieus lang achter de deur te krijgen. Vervol-gens hebben we dan de ruimte om beschikbaar te blijvenvoor mensen die van onze gastvrijheid gebruik moetenmaken.De voorzitter:Dank u wel, mevrouw Van Toorenburg. Dan geef ik nu hetwoord aan mevrouw Becker namens de VVD.Mevrouw Becker (VVD):Voorzitter. Veel mensen hebben begrip voor de opvang vanechte vluchtelingen, maar niet voor het feit dat ons verou-derde asielsysteem wordt misbruikt door mensen voor wiehet nooit bedoeld is. Asielshoppend trekken jongemannenuit veilige landen als Marokko en Algerije en uit de Balkandoor Europa. Zij zijn dikwijls al jong in de criminaliteitbeland en zitten nu in onze opvang. Winkeldiefstallen, ver-nielingen en intimidaties zijn in de gemeenten die rond deazc's liggen aan de orde van de dag. Ook het personeelvoelt zich, begrijpelijk genoeg, onveilig. Dit moet stoppen.Maar wat logisch lijkt, namelijk terugsturen of vastzetten,lijkt maar moeilijk te lukken. Om een overlastgevendeasielzoeker vast te kunnen zetten moet er sprake zijn vanbewezen strafbare feiten. We hadden het daar net al over.Om iemand het land uit te zetten, moet de asielprocedurezijn afgerond. Ook moet het land van herkomst meewerken.Dit leidt tot de frustrerende situatie van het keer op keer opstraat verschijnen van dezelfde overlastgevende asielzoe-kers.Voorzitter. De VVD legt zich hier niet bij neer. Onze rechts-staat mag niet uitgehold worden door profiteurs en alhelemaal niet — zo zeg ik tegen de staatssecretaris — doorhun een aparte busdienst naar Ter Apel aan te bieden. Ikben blij dat inmiddels is bevestigd dat dit niet gratis zal zijn.Waarom heeft iemand die herrie schopt in de bus, über-haupt nog recht op openbaar vervoer? Liever wil de VVDeen verbod op toegang tot het openbaar vervoer. Ookstellen we voor om een lokaal verbod op straatintimidatierond azc's in te voeren, zodat de politie direct kan ingrijpen.Graag een reactie.Voorzitter. We moeten creatief zijn om overlastgevendeasielzoekers wel van onze straten te halen, vast te zettenen uit te zetten. Het is goed dat de staatssecretaris met eenpakket aan maatregelen is gekomen. Zo wil de VVD al eentijd lik-op-stukbeleid voor overlastgevende asielzoekers,inclusief snelrecht. De staatssecretaris kondigt dit nu aan,77-6-218 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer maar betekent dit ook dat de Raad voor de rechtspraakhieraan gaat meewerken?Verder is de VVD blij dat de staatssecretaris hardnekkigeoverlastgevers wil gaan weigeren in azc's. Als er geenopvang meer is, ga je vanzelf wel weg. Maar wat moet ergebeuren voordat iemand echt geweigerd kan worden?Ook heeft de VVD voorgesteld om overlastgevers in aso-azc's te zetten. Het is goed dat dit sinds twee jaar gebeurt.Ik ben blij dat de staatssecretaris er een meer sobere voor-ziening van wil maken, gericht op repressie. Kan hij, als hijtoch bezig is, de dagbesteding aanpassen? Liever iets nut-tigs doen voor de maatschappij dan voetballen en tv-kijken.Waarom zou iemand in een aso-azc het privilege van eeneigen slaapkamer verdienen? Dat is er in een regulier azcook niet. Wil de staatssecretaris hier een einde aan maken?Mevrouw Kuiken (PvdA):Asielzoekers die onze gastvrijheid niet waard zijn, moetenhet land uit. Daar zijn we het allemaal over eens. Maartegelijkertijd zijn het loze kreten, want we zien dat de asiel-procedures alleen maar langer worden. Steeds mindermensen worden uitgezet. Dus wat stelt u dan namens deVVD concreet voor? Wat moet de staatssecretaris doen omervoor te zorgen dat we daadwerkelijk mensen gaan uitzet-ten? In de afgelopen twee jaar is dit niet of nauwelijksgelukt.Mevrouw Becker (VVD):Dat is een terechte vraag. Dat zei ik ook. Je zou willen datje ze kunt vastzetten en uitzetten. Om iemand vast te kunnenzetten moet er sprake zijn van bewezen strafbare feiten.Detentie is een laatste redmiddel als er sprake is van eenrisico op onttrekking aan toezicht en als er sprake is vanzicht op uitzetting. Helaas is niet altijd sprake van zicht opuitzetting als een land van herkomst — mevrouw VanToorenburg zei het net ook al — niet meewerkt. Denk aanAlgerije. Wat de VVD betreft — ik zal er straks ook op ingaan— moeten we in Europa veel stevigere afspraken makenover bijvoorbeeld de aanpassing van de Terugkeerrichtlijn,zodat we overlastgevende asielzoekers wel kunnen vastzet-ten in detentie, en moeten we in Europa een vuist makentegen landen als Marokko en Algerije, opdat ze wel meewer-ken aan het terugnemen van uitgeprocedeerde asielzoekers.Zo zijn er nog heel veel aanpassingen, die ik straks ook nogin mijn betoog naar voren zal brengen.Mevrouw Kuiken (PvdA):Knap dat dit allemaal in een paar minuten kan. Maar evenheel serieus: ik steun de oproep, maar ik constateer alleendat er in de afgelopen twee jaar op dit terrein totaal geendoorbraken zijn gerealiseerd, dat de overlast van veiligelan-ders alleen maar is toegenomen en dat er geen enkeleafspraak met Europa wordt gemaakt. Hoe voorkomen wedat het bij loze kreten blijft en zorgen we ervoor dat er ookdaadwerkelijk iets gebeurt? En aanvullend: ik vind die bus-lijn niks. Gaan we nu gewoon tegen de staatssecretariszeggen dat we met die kolder moeten stoppen?Mevrouw Becker (VVD):Ten eerste over de veiligelanders. De irritatie die mevrouwKuiken hier naar voren brengt, is ook mijn irritatie. Tegelij-kertijd is het aantal veiligelanders dat naar Nederland isgekomen voor asiel, wel afgenomen. Volgens mij schrijftde staatssecretaris dat ook. Van alle mogelijke maatregelenin Europa heeft Nederland het meest uitgebreide pakketaan maatregelen om de procedures voor deze veiligelanderszo snel mogelijk te laten verlopen. Dat is uit een evaluatie-rapport gebleken. Dat is gelukt, maar er moet nog veel meergebeuren. Dat ben ik met mevrouw Kuiken eens.Dan die buslijn. Wat mij betreft is dat niet de oplossing.Daarom vraag ik de staatssecretaris om te komen met eentoegangsverbod voor het openbaar vervoer, zodat dezemensen niet beloond worden met een eigen bus maargestraft worden voor hun overlastgevende gedrag. Ik benbenieuwd hoe hij daarop zal reageren.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Mevrouw Becker snijdt nog even een punt aan dat ook inde brief staat. Ik vond het eigenlijk een heel zorgelijk punt.Ik wil weten wat de VVD daarvan vindt. Mensen die zichniet gedragen, worden uiteindelijk uit de opvang gezet.Maar is dat niet ongeveer het domste wat we kunnen doen?De ernstigste overlast verplaatsen we naar een instellingwaar alle probleemgevallen bij elkaar zitten. Als je daar danhelemaal niet meer te handhaven bent, word je — dat ishet summum — op straat gezet. Dat kan toch nooit debedoeling zijn?Mevrouw Becker (VVD):Ik denk dat dit een heel terechte vraag is, die we met zijnallen moeten stellen. Moeten we, ondanks het feit datmensen keer op keer onze gastvrijheid misbruiken en keerop keer hun middelvinger opsteken tegen de Nederlandsesamenleving, tegen Nederlandse asielzoekerscentra, steedsweer zeggen: "Komt u maar weer die poort binnen. Hierstaat uw bed. U bent welkom, want wij zijn een land dataltijd opvang voor u zal regelen." Ik ben het daar niet meeeens. Ik vind dat daar grenzen aan moeten zijn. Het is ookeen mogelijke strafmaatregel. Ik ben blij dat de staatssecre-taris zegt dat hij die ook gaat gebruiken. Dat betekent nietdat ik vind dat deze mensen dan maar op straat, aan hunlot overgelaten, overlast moeten veroorzaken. Door dedelicten die ze op straat plegen, moeten ze kunnen wordenvastgezet. Dat is volgens mij ook wat mevrouw Van Toor-enburg wil. Alleen, ik wil hen niet in een opvang, ik wil henin detentie.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Dan zijn we het daarover wel eens. Daarom ben ik met eenconcreet plan gekomen. Ik vind het wel zorgelijk dat er inde brief nog een zweem zit van: als mensen zich nietgedragen, zetten we ze op straat. Dat klinkt heel stoer. Zezijn op straat. Dat is fijn, want dan hebben ze tenminstegeen bed meer. Maar ik ben er bang voor dat winkeliers,de gemiddelde Nederlander en ouders die hun kind nietmeer naar school durven laten fietsen, straks de prijs beta-len. Daarom stel ik voor om ze in die aso-azc's te houden.Versober die. Dat is helemaal prima. Maar hen op straatkicken zodat ze zich daar kunnen misdragen, vind ik nogdommer.77-6-318 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer De heer Groothuizen (D66):Op hetzelfde punt, want ik vind dat mevrouw Van Tooren-burg een terecht punt aansnijdt. Mevrouw Becker trekt eengrote broek aan en zegt: uit die opvang. Maar als we kijkennaar bijvoorbeeld een lijvige studie van het WODC, kunnenwe gewoon vaststellen dat al dat soort maatregelen hele-maal niet werken. We weten allemaal dat het een soortrondreizend circus is: mensen zitten een tijdje in Duitsland,een tijdje in België en een tijdje in Nederland. Als mevrouwBecker ze op straat zet, hebben we daar een hoop overlastdoor, gaan ze misschien een tijdje naar het buitenland enzien we ze vervolgens weer terug. Is dit nou echt een goedidee, of heeft mevrouw Becker toch betere ideeën?Mevrouw Becker (VVD):We moeten alles doen, alle ideeën omarmen die eraan bij-dragen dat we deze mensen kunnen vastzetten en uitzetten.Het rondreizend circus is mij ook een doorn in het oog.Daarom heb ik eerder al aan de staatssecretaris gevraagdof we niet kunnen samenwerken met België en Duitslanden of er niet een Europees registratiesysteem kan komen,zodat het hier meteen bekend is als mensen die in Frankrijkoverlast hebben veroorzaakt naar Nederland komen, enmeteen kan worden ingegrepen. Ik zal zo meteen aan destaatssecretaris vragen hoe het daarmee staat. Maar ja, deVVD maakt misschien een principieel andere keuze danD66. Voor mij is opvang een keertje klaar als mensen keerop keer laten zien dat ze onze gastvrijheid ondermijnen. Alsze vervolgens overlast veroorzaken, moeten we natuurlijkmet politie en justitie boven op hun gedrag zitten. Maaraan opvang in een omgeving waar een bed staat maar aandeze mensen verder geen beperkingen kunnen wordenopgelegd, komt dan wat mij betreft een einde.De heer Groothuizen (D66):Dan moet ik concluderen dat mevrouw Becker overlastvanuit het asielzoekerscentrum de straat op veegt. Ze hooptdat we de overlast of strafrechtelijke overtredingen latergaan bestrijden, maar dat is allemaal achteraf. Dan hebbenwe de gemeentes opgezadeld met dit probleem omdat destaatssecretaris het niet opgelost kreeg. Zie ik dat goed?Mevrouw Becker (VVD):De vraag is of mensen nog in Nederland blijven als er geenopvang meer is. We hebben vaker gezien dat mensenopeens met onbekende bestemming waren vertrokken alstot dit soort maatregelen werd overgegaan. Dat heb ik lieverdan dat ze hier keer op keer in de omliggende gemeentenoverlast blijven veroorzaken omdat er nou eenmaal opvangis. Ik denk dus dat het weleens andersom zou kunnen wer-ken.De voorzitter:Tot slot.De heer Groothuizen (D66):Ja, tot slot, voorzitter. Van mensen die met onbekendebestemming zijn vertrokken, weten we niet of ze het landhebben verlaten of nog steeds ergens rondhangen.De heer Van Ojik (GroenLinks):Het debat is nog maar net begonnen, maar ik denk dat wevandaag allemaal gaan pleiten voor harde en misschiennog wel hardere maatregelen tegen overlastgevendeasielzoekers. Ik denk dat dit terecht is, maar ik zou mevrouwBecker het volgende willen vragen. De VVD is nu zeven jaarlang, sinds 2012, verantwoordelijk voor het asiel- enmigratiebeleid. Hoe kijkt zij terug op de laatste zeven jaar?Deze staatssecretaris is de derde op rij. Is er eigenlijkgenoeg gebeurd?De voorzitter:Dus u wilt met een interruptie terugkijken op wat de VVDin de afgelopen zeven jaar heeft gedaan?Mevrouw Becker (VVD):Ik denk dat er heel belangrijke stappen zijn gezet, ook inEuropa, onder andere op voordracht van Nederland. In2015, tijdens de grote asiel- en migratiecrisis, zijn erbelangrijke stappen gezet, bijvoorbeeld door een deal tesluiten met Turkije en door de Libische kustwacht te gaantrainen, om de grote instroom richting Europa, ook richtingNederland, in te dammen. Dat is bijvoorbeeld gebeurdonder verantwoordelijkheid van de VVD. Mijn voorgangerMalik Azmani heeft hier hard aan gewerkt. Inmiddels werkenwe als Nederland aan opvang in de regio. Inmiddels zijnwe bezig om te zorgen dat mensen daar perspectief krijgenin plaats van dat ze hierheen gaan. Staatssecretaris Dijkhoffheeft intern bijvoorbeeld de zogenaamde glijdende schaalaangepast en heeft ervoor gezorgd dat op een delict nietachttien maanden gevangenisstraf hoeft te staan voordathet een gevolg kan hebben voor iemands verblijfsvergun-ning; dat is teruggebracht tot zes maanden. We kunnen dussneller tegen mensen zeggen: omdat je crimineel gedraghebt vertoond, krijg je geen verblijfsvergunning of trekkenwe die in. Ook dat heeft de VVD weten te regelen. Is daar-mee alles gelukt? Zeker niet. Daarom pleiten wij voor eenvolledige hervorming van het asielstelsel. Dat zou wat mijbetreft een volgende stap zijn. Daar zal ik de staatssecretarisook op bevragen.De heer Van Ojik (GroenLinks):Het aantal mensen dat is uitgeprocedeerd en terugkeert, isalleen maar lager geworden. De overlast die mensen geven,is alleen maar groter geworden, niet kleiner. Mijn vraagwas dus niet zozeer: wat is er allemaal gebeurd rond deEU-Turkijedeal? Mijn vraag was heel specifiek: het is tocheigenlijk best wel treurig dat we hier nu staan en elkaarproberen te overtreffen met de staatssecretaris op te roepenom harder en harder op te treden? Ik zal dat, misschien totuw verrassing, straks ook doen. Maar ja, we hebben kenne-lijk iets niet goed gedaan de afgelopen zeven jaar, toch?Mevrouw Becker (VVD):Volgens mij staat er een brief op de agenda met een evalu-atie van de maatregelen van de afgelopen jaren, ook richtingveiligelanders. Daar staan ook twee maatregelen in die hetkabinet heeft aangekondigd maar waarvan óf vanwegejurisprudentie óf vanwege Europese regelgeving uiteindelijkbleek dat ze niet konden worden doorgevoerd. Tegelijkertijdis niet aangetoond dat het aantal veiligelanders dat hiernaar-toe komt, is gegroeid. Sterker nog, dat aantal is afgenomen.77-6-418 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer Wat de onderzoekers alleen zeggen is dat ze niet weten ofhet komt door de maatregelen. Dit is allemaal naar aanlei-ding van uw inhoudelijke punt, maar ik deel uw zorg overde overlastgevende asielzoekers en daarom sta ik hier meteen heel aantal voorstellen en verzoeken aan de staatsse-cretaris. We moeten creatief zijn en we moeten er allesdoen, ondanks Europa, ondanks jurisprudentie en ondanksallerlei beperkingen. Net hoorden we ook een creatiefvoorstel van mevrouw Van Toorenburg. Ik hoop dat wevandaag allemaal met creatieve voorstellen komen. Ik vraagom een toegangsverbod en om vaker een gebiedsverbodop te leggen. Laten we dat allemaal doen, want we zijn hetvolgens mij eens dat hier een einde aan moet komen.De heer Emiel van Dijk (PVV):Jarenlang heeft de VVD ze allemaal binnengelaten en hetenige waar ze nu mee op de proppen komt, is: als ze over-last veroorzaken, sturen we ze gewoon de wijken in. Datzijn de wijken waar de mensen dus al dagelijks wordengeconfronteerd met bedreigingen en bespugingen. Hetopenbaar vervoer wordt geterroriseerd. En waar komt deVVD mee? Die geeft ze een eigen buslijn. Dan kan de VVDhier wel met mooie praatjes komen dat die buslijn toch nietgratis blijkt te zijn, maar dat interesseert ons helemaal niet.Het zijn allemaal mooie praatjes van de geachte collegaevenals van de staatssecretaris. Het is steeds weer de VVD:mooie praatjes maar geen enkele actie. Wat gaat u nuconcreet doen om in plaats van die mensen de illegaliteitin te sturen, ze het land uit te gooien?Mevrouw Becker (VVD):Volgens mij gaat mijn hele betoog daarover. Ik doe er ookverschillende voorstellen voor op een constructieve manier.Ik vind het niet zo constructief wat de PVV hier zegt, dat hetallemaal mooie praatjes zijn, terwijl de PVV voortdurendmaar één simplistische oplossing heeft, en dat is: grenzendicht en weg uit de EU.De heer Emiel van Dijk (PVV):Dat zijn vaak de beste.Mevrouw Becker (VVD):Ik denk dat dat niet realistisch is. Ik denk dat wij ook hebbenlaten zien dat de grote migratiecrisis in 2015 juist dankzijeen Europese gezamenlijk aanpak en afspraken met anderelanden is ingedamd. Daar moeten wij mee doorgaan.De heer Emiel van Dijk (PVV):Complete nonsens. Die hele immigratiecrisis is door deEuropese Unie op touw gezet, door de vrienden vanmevrouw Merkel. De VVD heeft zich daar slaafs bij neerge-legd in plaats van te zeggen: ze zijn hier allemaal niet wel-kom, ze komen allemaal uit allerlei veilige landen, die gaangewoon linea recta terug naar Duitsland. Nee, wij hebbenze allemaal binnengehouden, bijna 400.000 niet-westerseallochtonen onder het bewind van Rutte. Er is helemaalniets gedaan. Alleen maar mooie praatjes, maar geen actie.Mevrouw Becker (VVD):Volgens mij tonen de asielinstroomcijfers aan dat tenopzichte van 2015 in 2018 de asielinstroom in Nederland,het aantal asielaanvragen, omlaag is gegaan. Hetzelfdegeldt voor Europa. Ik geloof dat de instroom zelfs met 90%is teruggebracht. Wij waren er allebei niet bij toen dezebeslissingen zijn genomen, maar ik weet wel dat mijn col-lega Malik Azmani en ook de VVD in het kabinet hier zekergeen slaafse rol hebben gespeeld maar initiatieven hebbengenomen om de crisis in te dammen.De heer Jasper van Dijk (SP):Collega Van Ojik had het over de afgelopen zeven jaar. Ikheb nog even verder zitten terugrekenen, maar in feite isde VVD de afgelopen 25 jaar grotendeels verantwoordelijkvoor dit wanbeleid, voor deze problemen waar wij nu voorstaan. En helemaal eens: overlast moet je aanpakken. Maarhet is wel gek dat de VVD hier nu moord en brandschreeuwt, terwijl de VVD de afgelopen 25 jaar grotendeelsverantwoordelijk was voor dat beleid, en ook voor hetsluiten van de helft van de Nederlandse politiebureaus.De voorzitter:En de vraag is?De heer Jasper van Dijk (SP):Het is toch die mensen in die omgeving keihard laten vallen,de mensen die nu roepen om bescherming op die buslijn,in die gemeente, voor die winkels. Steunt u mijn pleidooivoor meer politiebescherming in die regio?Mevrouw Becker (VVD):Het was een hele lange aanloop ...De voorzitter:Dat is altijd ...Mevrouw Becker (VVD):Het is makkelijk vanuit het perspectief van de SP om tezeggen dat de VVD verantwoordelijk is voor alles wat misis, want die heeft in de regering gezeten. Dat kun je makke-lijk zeggen als je zelf nooit regeringsverantwoordelijkheidhebt gedragen. Volgens mij is de Vreemdelingenwet opheel veel belangrijke punten aangescherpt dankzij de VVD.Volgens mij zijn er belangrijke hervormingen in het stelseldoorgevoerd. Als het aan de VVD ligt, gaan we nog meerfundamentele hervormingen in het stelsel doorvoeren. Watbetreft het pleidooi van de heer Van Dijk om mensen in deomgeving van asielzoekerscentra te beschermen, laat dui-delijk zijn — daar gaat mijn hele pleidooi over — dat wij datmoeten doen. Wij moeten dat op tal van manieren doen,ook door de politie daarin te ondersteunen. Ik lees bijvoor-beeld ook in de brief dat de staatssecretaris heeft geregelddat er meer cellencapaciteit komt in Ter Apel, zodat depolitie bijvoorbeeld niet als mensen iets gedaan hebben,helemaal naar Groningen moet rijden en daar heel veel tijdaan kwijt is ten koste van andere zaken die moeten gebeu-ren. Volgens mij wordt er ook gekeken naar de inzetbaarheidvan de politie. Maar uiteindelijk gaat het niet alleen om deinzetbaarheid van de politie, maar ook om bevoegdheden.77-6-518 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer Kun je een gebiedsverbod opleggen? Daar moeten wij cre-atief met elkaar naar kijken en daar doe ik een aantal voor-stellen voor.De heer Jasper van Dijk (SP):Mevrouw Becker heeft gelijk: de SP heeft nóg niet gere-geerd. Dat gaat komen, maakt u zich geen zorgen. Maarzou mevrouw Becker dan ook ruiterlijk kunnen erkennen:"Ja, het klopt. De VVD heeft heel lang geregeerd en de VVDheeft ook fouten gemaakt. Het was niet verstandig om dehelft van de politiebureaus in Nederland te sluiten, waar-door mensen zich in de steek gelaten voelen, waardoormensen in die regio — daar hebben wij het vandaag over,Westerwolde — zich onveilig, bedreigd, bespuugd engeïntimideerd voelen." Wij moeten ze beschermen. Dat iseen kerntaak van de overheid. Daar zijn liberalen het volle-dig mee eens. Het zou dus hartstikke goed zijn als de VVDvandaag meegaat in het voorstel van de SP om een volwaar-dig politiebureau in de gemeente Westerwolde op te zetten.Deelt u dat plan?Mevrouw Becker (VVD):Nogmaals, ik denk dat het heel belangrijk is dat wij goednaar de politie luisteren welke instrumenten en bevoegdhe-den zij nodig hebben. Zo heeft de politie gezegd: geef onseen registratiesysteem. Daar vraag ik de staatssecretarisnaar. Gaat dat gebeuren? Zorg dat alle instrumenten over-zichtelijk zijn. Volgens mij heeft de staatssecretaris met eenquick reference card heel duidelijk gemaakt welke instru-menten de politie kan inzetten, zodat het vaker in de praktijkkan worden gebracht. Ik denk dat dáár de oplossing zit. Envoor de rest, de discussie over investeren in de politie, denationale politie en wat dát allemaal betekent, hoort volgensmij nu niet bij dit debat. Daar ga ik graag een andere keermet de heer Van Dijk over door.De heer Voordewind (ChristenUnie):Ik hoor mevrouw Becker tegen de staatssecretaris zeggendat die een aantal maatregelen moet nemen. Dat is naarmijn idee een beetje laaghangend fruit. Mevrouw VanToorenburg heeft hier voorgesteld om tot langere straffente komen, een opeenstapeling. Wat vindt u daarvan? Ik zalzelf straks ook voorstellen om misschien wel tot strafver-zwaring te komen als het gaat om criminelen. Als het omasielzoekers of uitgeprocedeerden gaat, wat vindt de VVDvan structurelere maatregelen, bijvoorbeeld kijken of weze langer achter slot en grendel krijgen, in plaats van ze destraat op sturen, waar ze dan weer meer overlast veroorza-ken?Mevrouw Becker (VVD):Mijn voorstel was ook niet om ze de straat op te sturen,waar ze dan weer meer overlast veroorzaken. Ik doe eenaantal voorstellen voor wat er zou kunnen gebeuren. Eengebiedsgebod bijvoorbeeld opleggen rondom asielzoekers-centra die niet aso-azc zijn, want daar zitten óók veiligelan-ders die overlast veroorzaken. Zo heb ik een aantal anderevoorstellen gedaan. Dat is geen "op straat sturen" en dat isook geen "laaghangend fruit". Waarom doe ik dat? Juistomdat het volgens mij óók nodig is dat we bij kleineredelicten, kleinere vormen van overlast waar geen langeregevangenisstraf op mogelijk is, of misschien niet de maat-regel die mevrouw Van Toorenburg voorstelt, ook dán alkunnen ingrijpen. Bijvoorbeeld door een verbod op straat-intimidatie, en dan metéén zodra een asielzoeker zich staatte misdragen bij de bushalte kunnen zeggen: dit is eenovertreding van dat verbod, dus dit draagt weer bij aan jedossier. Maar ik sta open voor ál deze voorstellen. Hoegroter een pakket aan maatregelen met creatieve mogelijk-heden om in te grijpen, hoe beter.De voorzitter:Tot slot, de heer Voordewind.De heer Voordewind (ChristenUnie):Ik hoor andere collega's drie interrupties maken, maar goed.De voorzitter:Ja, dat was één keer. Dat was de heer Groothuizen.De heer Voordewind (ChristenUnie):Nee, twee keer, voorzitter. Maar het maakt niet uit. Ik zaltot slot een opmerking maken. Ik ben blij dat mevrouwBecker positief reageert en openstaat voor alle creatieveideeën, ook weer richting mevrouw Van Toorenburg enmisschien ook nog wel richting die strafverzwaring. Maarik zou toch iets specifieker van haar willen horen — ik zalhet straks iets uitgebreider doen — wat zij vindt van straf-verzwaring voor criminele asielzoekers die misdaden heb-ben gepleegd. Moeten we daar niet een strafverzwaringvoor opleggen?Mevrouw Becker (VVD):Voorzitter. Ik ga met belangstelling beluisteren wat de heerVoordewind daar voorstelt. Het klinkt mij, als dat mogelijkis en als dat kan bijdragen aan een oplossing, als iets posi-tiefs.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Mevrouw de voorzitter, bij een positief antwoord houd ikhet bij één interruptie.De voorzitter:Heel goed. Dat kan ook!Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Samen met de heer Lodewijk Asscher is het CDA gekomenmet het voorstel om straatintimidatie überhaupt strafbaarte maken en niet iedere keer te kijken: in welke wijk zit nouwelk probleem? Want dan hoef je niet iedere keer in ál diegemeenten te zitten om iets te ondernemen, maar makenwe het gewoon overál strafbaar. Gaat de VVD daar heelpositief naar kijken?Mevrouw Becker (VVD):De VVD — laat ik positief beginnen — kijkt altijd constructiefnaar initiatieven van collega's.77-6-618 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer De voorzitter:En nu het antwoord?Mevrouw Becker (VVD):Het is wel zo dat we gewoon goed naar dit wetsvoorstelmoeten kijken, want daar zitten technisch, inhoudelijk nogwat bezwaren, begrijp ik van de woordvoerder die hierovergaat. Maar wat ik vooral begrijp, is dat een verbod opstraatintimidatie heel erg kan helpen als lokaal maatwerk.Het moet gaan om een omgeving waarin op een gegevenmoment mensen niet meer door een bepaalde straat durvente lopen omdat daar keer op keer op een straathoek mensenoverlast veroorzaken. Nou, dat geldt bijvoorbeeld bij zo'nbushalte in Ter Apel.De voorzitter:Nee, maar u hoeft niet het wetsvoorstel nu te gaan behan-delen. De vraag was ...Mevrouw Becker (VVD):Dus daarom is mijn antwoord ...De voorzitter:Daar komt u op terug, prima.Mevrouw Becker (VVD):Daarom is mijn antwoord dat het al mogelijk is zónder dezewetswijziging en dat ik dat nu aan de staatssecretaris vraag.De voorzitter:U bent gedwongen om nog een vraag te stellen, zie ik,mevrouw Van Toorenburg.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Ja, voorzitter, want het antwoord was geen "ja". Andershad ik het met u afgesproken. Want is het niet juist hetprobleem dat we iedere keer al die gemeentes weer dwin-gen om pas aan de bel te trekken wanneer de ondernemersen de buurt het water aan de lippen staat? Zouden we nietgewoon één nette landelijke regeling moeten maken, waarinderdaad alle aspecten in worden meegewogen, zodat nietiedere gemeente weer opnieuw moet beginnen?Mevrouw Becker (VVD):Voorzitter, ik ga het heel kort proberen te houden.De voorzitter:Ja, graag!Mevrouw Becker (VVD):Naar het wetsvoorstel en de discussie daaromheen moetenwe kijken, maar ik wil kijken wat er nú al mogelijk is. Is inde gemeenten waar burgemeesters zich gemeld hebbenen zeggen "ik heb hier structureel last van overlast" eenverbod op straatintimidatie nú al mogelijk?De voorzitter:Gaat u verder.Mevrouw Becker (VVD):Zoals ik net al aangaf, zijn er ook overlastgevende veilige-landers die niet naar een aso-azc kunnen. Kan daar voorhen ook een gebiedsgebod worden opgelegd voor het azczodat ze geen rotzooi trappen in de omliggende gemeente?En kan ook voor hen een sfeer-pv worden opgemaakt bijincidenten?Ook wil de VVD, conform verzoeken van de politie, eenbeter registratiesysteem, zodat dossieropbouw en de kansop vastzetten wordt verbeterd. Hoe staat het daarmee?Voorzitter. Het mag duidelijk zijn. De VVD wil overlastge-vende asielzoekers zo snel mogelijk vastzetten en uitzetten.We hadden het er net ook al over: dat lukt Nederland nietalleen. Hoe staat het met de besprekingen rond de Terug-keerrichtlijn om overlastgevenden ook zonder veroordelingin detentie te kunnen zetten en om criminaliteit een grondvoor vreemdelingendetentie te maken? Hoe staat het metde plannen voor een Europees registratiesysteem? Hoezetten we Europa in om veiligelanders ook echt terug testuren naar landen als Marokko en Algerije en om Dublin-claimanten zo snel mogelijk te laten terugkeren naar deverantwoordelijke lidstaat? Alles wat nodig is, moet uit dekast worden gehaald zodat overlastgevende asielzoekersdaadwerkelijk gaan merken dat ze hier niet welkom zijn.Bovenal is voor de VVD eens temeer duidelijk dat het hui-dige asielsysteem failliet is. Daarom doen we vandaag ookweer een dringende oproep aan de staatsecretaris om ditmomentum te gebruiken en de EU aan te zetten tot eendrastische hervorming van het Europese asielbeleid.Dank u wel, voorzitter.De voorzitter:Dank u wel, mevrouw Becker. Dan geef ik nu het woord aande heer Emiel van Dijk namens de PVV.De heer Emiel van Dijk (PVV):Dank u wel, voorzitter. Jarenlang heeft deze staatssecretarisbeloofd om de agressieve en rovende asielzoekers keihardaan te pakken. Het enige wat hieruit is voortgekomen, iseen zogenaamd aso-azc voor overlastgevende asielzoekers.Het werd met veel bombarie gepresenteerd, maar wat eenfiasco is het gebleken. Als het namelijk zo'n succes wasgeweest, hadden we hier vandaag helemaal niet hoevenstaan. Belofte na belofte van deze staatssecretaris vloogons om de oren om de overlast van het asieltuig aan tepakken, maar keer op keer is er niets gebeurd. Het zoge-naamde aso-azc is gewoon een complete flop gebleken.Eén: het kost klauwenvol geld. Twee: het lost de agressieniet op, want ze lopen gewoon door naar buiten en gaanverder op een andere locatie. Drie: de overlastgevers kun-nen gewoon in en uit lopen en verdwijnen dan ook vaak inde illegaliteit. Ik heb zojuist het voorstel van de VVD hierovergehoord.77-6-718 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer Voorzitter. Iedereen kan dus zien dat deze aso-azc's hebbengefaald, maar als de PVV met voorstellen komt om overlast-gevers op te pakken, vast te zetten en uit te zetten, geeft destaatssecretaris niet thuis. Veel verder dan "het mag nietvan Europa" komt het kabinet ook niet. Waar het wel meekomt, is dat ze worden beloond met een eigen gratis buslijn,de Mark Harbers-asieltuigexpres, zo je wilt. De PVV roepthet kabinet dan ook op om de overlastgevende asielzoekersuit te zetten en zolang dat nog niet kan, ze onder een zeerstreng regime vast te zetten. Wat er verder moet gebeuren— wat de PVV betreft is dat de enige mogelijkheid en deenige manier om orde te scheppen in de chaos — is perdirect stoppen met het binnenlaten van nieuwe asielzoekers.Anders blijft het dweilen met de kraan open. We hebbendus een complete asielstop nodig.Maar niet alleen de veiligheid van het personeel in de aso-azc's staat op het spel. Ook in het Detentiecentrum Rotter-dam wordt het personeel geconfronteerd met gewelddadigeen uitgeprocedeerde asielzoekers. Wat ook hier moetgebeuren, is die lui keihard aanpakken en zo snel mogelijkdaadwerkelijk het land uitzetten. Een versoepeling van hetdetentieregime kan dan natuurlijk niet aan de orde zijn,maar helaas dreigt juist dat nu wel te gebeuren. De Wetterugkeer en vreemdelingenbewaring ligt momenteel in deEerste Kamer ter behandeling en die voorziet in een versoe-peling van het huidige regime voor uitgeprocedeerden. DePVV doet dan ook een dringend beroep op de staatssecre-taris om dit wetsvoorstel in te trekken, waardoor er dusgeen versoepeling komt.Voorzitter, ik sluit af. Al jarenlang hebben we te maken metcrimineel gedrag en agressie van asielzoekers. Jarenlangis er door deze staatssecretaris helemaal niets aan gedaan,behalve natuurlijk pappen, nathouden en bureaucratischgeneuzel. Vooral een hoop woorden, maar geen daden. Ikzou de staatssecretaris daarom het volgende advies willenmeegeven. Stop met dit vreselijke gerommel in de marge.Ga eindelijk eens iets doen waarvoor u betaald wordt enknikker ze het land uit.Dank u wel, voorzitter.De voorzitter:Dank u wel, meneer Van Dijk. Dan geef ik nu het woord aanmevrouw Kuiken namens de PvdA.Mevrouw Kuiken (PvdA):Voorzitter. We zijn het er allemaal over eens dat we echtevluchtelingen opvang willen bieden en dat mensen die hierasiel aanvragen, een nette procedure moeten kunnen vol-gen. Maar degenen die onze gastvrijheid niet waard zijn,moeten zo snel mogelijk het land uit. Dat geldt voor crimi-nelen en overlastgevende asielzoekers. We moeten er zekervan zijn dat ze de buurt niet onveilig maken en dat mede-werkers die werken in de opvangcentra, hun werk veiligkunnen doen.Voorzitter. Het belangrijkste is dat overlastgevende, crimi-nele asielzoekers zo snel mogelijk het land uitgaan. Wekunnen hier heel lang praten over allerlei maatregelen diewe nemen om het probleem in te perken, maar als we ver-volgens geen actie kunnen ondernemen om mensen ookdaadwerkelijk uit te zetten, is het eigenlijk dweilen met dekraan open. Daarom is mijn eerste vraag: welke concreteacties kunnen we van de staatssecretaris verwachten in deonderhandelingen met bekende veilige landen van herkomstwaarnaartoe terugkeer heel moeizaam verloopt, waardoorhet moeilijk is om dit soort mensen uit te zetten? Dan heb-ben we het over Marokko en over Algerije.Laat ik even het voorbeeld van Marokko en Spanje noemen.Waarom is Spanje in al die jaren redelijk succesvol geweestin het terugplaatsen van mensen? Omdat Spanje niet alleenmaar stokmethodes hanteerde, maar ook wortelmethodes.Want soms vraagt het wat om ook tot deals te komen. Datkan in Nederland gebeuren. Dat kan in Europa gebeuren.Maar ik kan het niet laten bij alleen maar mooie woordenen voornemens zoals "ze moeten het land uit" als dat ver-volgens nergens toe leidt. Dus ik zou de staatssecretarisnadrukkelijk willen uitnodigen om hier iets aan te doen.Wat kunnen we nu van hem verwachten? Hoe gaan we erook voor zorgen dat de asielprocedures weer versneldworden? Want het loopt alleen maar op.Voorzitter. De staatssecretaris heeft aangekondigd om boa'sin te zetten. Dat lijkt me goed. Maar hoe gaan we nu ookkijken of de maatregelen die zijn aangekondigd, hetbeoogde effect hebben? Voelen medewerkers zich veiliger?Voelen omwonenden zich veiliger? Hoe meet je dat datgenewat je doet, ook effect heeft? En hoe gaat het met demedewerkers en de trainingen die zijzelf krijgen? Want veelvan de medewerkers die nu worden ingezet in zogenaamdeaso-azc's, zijn daar helemaal niet toe opgeleid. Het zijn geenoud-gevangenisbewaarders, ook al moet je bijna wel dekwalificatie en de opleiding van een gevangenisbewaarderhebben om je werk goed en veilig te kunnen doen. Graageen reactie van de staatssecretaris.Voorzitter. Ik zei al even in mijn interruptiedebatje metmevrouw Becker van de VVD dat ik die bus persoonlijk echtkolder vind. Ik vind het ook niet uit te leggen, zeker niet ineen gebied waar nauwelijks buslijnen lopen of waar hetgehandicaptenvervoer moeizaam verloopt. En dan zou erwel zo'n aparte buslijn zijn. Of je gedraagt je, of je komt hetopenvaar vervoer gewoon niet in. Dat zou mijn simpeleoplossing zijn.Voorzitter. Ik ben het ook eens met degenen die kritischwaren over het niet uitzetten uit de aso-azc's, want dat heeftuiteindelijk niet zo heel veel zin. Of men vertrekt metonbekende bestemming en sluit zich misschien aan bijandere organisaties, of men duikt elders in Europa op.Daarom heb ik ook een positieve blik ten aanzien van devoorstellen die zijn gedaan door mevrouw Van Toorenburgen de heer Voordewind, die zeggen: kun je dan iets doenaan de strafmaatregelen? Op het moment dat je crimineelbent, pleeg je strafbare feiten en zou je voor langere tijd indetentie opgesloten moeten kunnen worden.De voorzitter:Was u klaar?Mevrouw Kuiken (PvdA):Dat verzin ik zo nog.77-6-818 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Dan kan mevrouw Kuiken er ook nog een glaasje water bijdrinken, voordat ze wat verzonnen heeft.Ik wil graag aan mevrouw Kuiken als actief politica uit Bra-bant vragen of het niet een enorme gemiste kans is geweestdat de PI Tilburg voor de vreemdelingenbewaring isgesloten, want als er één instelling is geweest in Nederlanddie wel in staat was om die begrenzing te bieden, dan washet de PI Tilburg. We zouden eigenlijk iedere keer aan destaatssecretaris moeten vragen om die sluiting te herover-wegen.Mevrouw Kuiken (PvdA):Ja, ja, ja.De voorzitter:Oké. Dat is ook helder.De heer Groothuizen (D66):Ik hoor mevrouw Kuiken helemaal terecht zeggen dat wemoeten zorgen dat mensen terug kunnen naar het land vanherkomst en dat die landen vaak niet meewerken. Volgensmij is dat absoluut een terecht punt. Nou was het de heerAsscher die een aantal jaren geleden het conflict metMarokko zocht over uitkeringen in Marokko. Dat is niet heelverstandig als je vervolgens iets wilt bereiken met zo'n land.Is mevrouw Kuiken het met mij eens dat je, als je iets vanMarokko gedaan wilt krijgen, dan ook bereid moet zijn omwater bij de wijn te doen en dat je dan af en toe iets te bie-den moet hebben? En dan is het misschien niet verstandigom ruzie te zoeken met zo'n land.De voorzitter:Dat is uitentreuren in deze zaal besproken.Mevrouw Kuiken (PvdA):Zeker. Even los gezien van uitkeringen, lijkt het me evidentdat je soms wat te bieden moet hebben om een deal tekunnen sluiten. Dat zagen we ook bij de Turkijedeal. Daarbijging het over fors veel geld. Maar het vraagt nogal watinspanningen. Als het gaat over Albanië, ben je er ook nietdoor één bezoekje door twee bewindspersonen in één weektijd. Daarmee zorg je er niet voor dat we minder inklimmershebben. Het vergt dus een langdurige inzet om te komentot overeenkomsten met landen om hun onderdanen terugte nemen. Dat is een beetje wat ik mis in de aanpak. Erwordt wel over gesproken, maar ik mis concrete daden opdit terrein waarvan ik weet dat andere landen er in het ver-leden succesvol mee konden opereren.Voorzitter, ik ga afronden. Volgens mij zijn wij het in dithuis allemaal met elkaar eens dat dit een onwenselijkesituatie is. We vragen om een aanpak in het belang van aldie mensen die het werk moeten doen en de mensen diewonen rondom overlastgevende asielzoekers. Hun wens ikhet allerbeste. Ik zie uit naar de beantwoording door destaatssecretaris.Mevrouw Becker (VVD):Helemaal eens met mevrouw Kuiken dat het frustrerend isdat we hier lang over kunnen blijven praten, maar mensenuiteindelijk niet kunnen uitzetten. Mensen blijven dan hierin Nederland. Natuurlijk moet de staatssecretaris proberenervoor te zorgen dat hij afspraken maakt met landen alsMarokko en Algerije, maar er is wat mij betreft nog eenandere belangrijke oplossing die we misschien toch zoudenmoeten overwegen, gelet op deze situatie. Moeten we tochniet overwegen om het strafbaar te stellen dat mensenillegaal in Nederland blijven, weten dat ze weg moetenmaar dat niet doen, en niet vrijwillig meewerken aan ver-trek?Mevrouw Kuiken (PvdA):Nee, daar ben ik niet voor. Ik heb geen last van een illegaalkind, ik heb wel last van een veiligelander die hier asielaanvraagt. Dat is het verschil dat ik zie en dat ik zoek. Zelfsde burgemeester van Weert, die het hardst vooroploopt inhet aankaarten van de problemen waar hij tegen aanloopt,zegt: er was hier veel weerstand tegen het opvangen vanvluchtelingen, maar er kwam draagvlak voor, er was begrip,en mensen boden hulp aan. Maar dat draagvlak brokkelt afop het moment dat je stelselmatig last hebt van overlastge-vende asielzoekers.We hebben geen last van een illegaal kind, wat ik overigensniet wenselijk vind, maar we hebben wel last van overlast-gevende asielzoekers, die hier overigens met recht en redenzijn. Ze zijn niet illegaal, ze zitten gewoon in de opvang. Endaar moeten we iets aan doen.Mevrouw Becker (VVD):Maar is het niet zo dat we er uiteindelijk wel degelijk lastvan hebben? Als iemand zelf niet weggaat en niet is uit tezetten, kan hij hier jaar in, jaar uit illegaal verblijven enoverlast veroorzaken. Als je hier dan als Partij van de Arbeidstaat en zegt "we moeten alle oplossingen overwegen omdaar een einde aan te maken", is het dan niet fair om tezeggen: dan moeten we ook wat aan die illegaliteit doen?Dat zou in Nederland dan niet meer moeten kunnen.Mevrouw Kuiken (PvdA):Dat is echt een idiote redenering, want wat die crimineleen overlastgevende asielzoekers doen, is al strafbaar. Wehandelen er alleen onvoldoende naar. Ze kunnen vrijrondlopen. Sterker nog, ze krijgen een buslijn aangebodendoor de VVD-staatssecretaris. Een geldboete voor illegalendie misschien niets uitvreten, helpt daar niet bij. We moetenwat doen aan mensen die nu al strafbare feiten plegen. Datis de oproep aan de staatssecretaris.De voorzitter:Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de heer Van Ojiknamens GroenLinks.De heer Van Ojik (GroenLinks):Dank u wel, voorzitter. Mensen die voor ons in een asielzoe-kerscentrum het moeilijke werk doen, hebben recht op eenveilige werkomgeving. En mensen die toevallig in de buurt77-6-918 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer wonen van een asielzoekerscentrum, hebben recht op vei-ligheid op straat. Toen de inspectie de vraag stelde of hetpersoneel in een ebtl voldoende was toegerust voor huntaak, was het antwoord: nee. Ik vind het belangrijk om metde staatssecretaris nog even terug te kijken op hoe dat kan.Hoe komt het nou eigenlijk dat we zo'n ebtl in het levenhebben geroepen, maar dat we de mensen die daar moetenwerken, niet voldoende hebben toegerust? Hebben we hetprobleem onderschat? Is het te bureaucratisch? Soms wordter zelfs naar de Europese Unie verwezen voor de reden datwe niet kunnen doen wat we willen. Voordat we allerleinieuwe maatregelen gaan nemen, lijkt het me goed omterug te kijken op de vraag hoe het zover heeft kunnenkomen als het nu is.Een aantal maatregelen die de staatssecretaris aankondigtin de brief van gisteren, hebben de steun van de fractie vanGroenLinks: boa's, gebiedsbeperking, meer personeel. Datzijn zaken waar ook mijn fractie voorstander van is. Maarik moet zeggen dat me soms ook wel een gevoel van verba-zing bekruipt. Als ik dan lees dat we bij het plegen vanstrafbare feiten onmiddellijk de politie moeten inschakelen,denk ik: ja, dat is nogal wiedes. Deden we dat dan niet? Alswe dat dan niet deden, waarom dan niet? Of als ik lees datwe vanaf nu de huisregels strenger gaan handhaven, denkik: werden die dan niet gehandhaafd, gebeurde dat danniet? Of als ik lees dat het COA en de politie in het vervolginformatie beter gaan delen, vraag ik me af: deden we datdan niet, zou dat niet al veel eerder heel erg voor de handhebben gelegen? Soms vraag ik me toch wel een beetje afhoe het nou kan dat we die zaken nu allemaal gaan doen,en waarom we die in het verleden niet hebben gedaan.Nog een paar vragen. In de brief kunnen we lezen dat wenu van een lokale naar een meer nationale aanpak gaan.Ook daarvan zou je kunnen zeggen: goh, deden we dat danal niet? Maar dat is misschien een beetje makkelijk. Hoe zithet eigenlijk met de internationale samenwerking? Wantwe weten dat het bij overlastgevers en criminele asielzoe-kers juist heel vaak gaat — het woord "asielshoppen" isgeloof ik al gevallen vanochtend — om mensen die heteerst ergens anders geprobeerd hebben en misschien nogwel ergens anders en uiteindelijk in Nederland terecht zijngekomen. Internationale informatie-uitwisseling lijkt medaarom cruciaal.Over het ontzeggen van de opvang aan mensen die langdu-rig overlast veroorzaken hebben een aantal collega's algesproken. Dat kan tijdelijk of zelfs permanent, zegt destaatssecretaris in de brief. De vraag is natuurlijk of dat eenoplossing is. Samen met een aantal collega's denk ik hetniet. Maar misschien kan de staatssecretaris uitleggenwaarom hij denkt dat het wel een oplossing is om mensenhet recht van opvang te ontzeggen, met alle risico's vandien dat ze illegaal op straat eindigen.Hoe ziet de toekomst eruit? In de beide ebtl's in Hoogeveenen Amsterdam wordt een pilot gehouden, waarvan eindvan het jaar de resultaten bekend worden. Dus ik neem aandat de komende maanden duidelijkheid gaat ontstaan overhoe we verder gaan. Ze staan nu beide halfleeg, begrijp ik.Ik weet niet precies of dat goed nieuws is, dat we te weinigoverlastgevers hebben, of dat het slecht nieuws is, dat weze onvoldoende aanpakken. Misschien kan de staatssecre-taris daarover wat zeggen.Kort ten slotte, voorzitter, nog iets over de terugkeer. Col-lega's hebben daar ook al over gesproken. Het WODC heeftonderzoek gedaan. Dat zegt: het is aannemelijk dat kortereopvang en minder terugkeerondersteuning hebben geleidtot minder aantoonbaar vertrek. Nou, dat is precies wat weniet willen. Dan zegt de staatssecretaris: dat minder aan-toonbaar vertrek kan ook wel eens aan andere dingen lig-gen. Ja, dat kan, er kan van alles, maar het is toch best wellogisch dat, als je minder terugkeerondersteuning geeft, erminder terugkeer is. Dat vind ik een vrij logische gedachte.Dus als je dan zegt dat je dat niet per se de verklaring lijkt,dan moet je wel uitleggen waarom je dat vindt. Ik zou destaatssecretaris dus willen vragen om juist op het punt vande terugkeerondersteuning meer te doen, in plaats vanminder.De voorzitter:Ik dacht dat u klaar was.De heer Van Ojik (GroenLinks):Dat is ook zo, voorzitter. Als ik klaar ben, houd ik gewoonmijn mond.De voorzitter:Ik zie het.Mevrouw Becker (VVD):Op het laatste: ik vind dat een interessant punt. Want elders,in een van de stukken die ik gelezen heb, staat ook dat dekans op vertrek groter wordt als vreemdelingendetentiekan worden toegepast. Dus is GroenLinks het er dan ookmee eens dat we alle mogelijkheden moeten verkennenom mensen sneller in detentie te kunnen zetten, niet alleenals er misschien een strafbaar feit is gepleegd, maar ookals ze overlast plegen en misschien toezicht gaan ontwijken?Moeten ze dan niet sneller worden vastgezet in detentie?De heer Van Ojik (GroenLinks):Mensen in detentie zetten is een laatste ... Ik vind het eerlijkgezegd twee totaal onvergelijkbare zaken. Ik dacht dat ernu iets heel positiefs kwam. Ik dacht dat mevrouw Beckermijn idee dat we meer moeten doen aan terugkeeronder-steuning ging steunen. Dat zou een goede zaak zijn, wanthet is een positieve maatregel, die effectief is, althans hetafschaffen of verminderen van die maatregel leidt tot min-der terugkeer. Kijk, detentie is in alle gevallen een laatsteredmiddel. Als mensen strafbare feiten plegen of het risicoaanwezig is dat ze zich onttrekken aan strafvervolging, isdetentie een gerechtvaardigd middel. Maar als dat niet zois, denk ik dat je daarin zeer terughoudend moet zijn.Mevrouw Becker (VVD):Maar volgens mij is de terughoudendheid die op ditmoment in de regelgeving zit, juist een van de redenenwaarom we mensen niet vast kunnen zetten als we ze kun-nen uitzetten en waarom we overlast op straat hebben.Daarom zegt de staatssecretaris ook: ik wil dat de Terugkeer-richtlijn wordt aangepast, zodat ik overlastgevers ook vastkan zetten zonder dat ze een strafbaar feit hebben gepleegd.Ik zou het mooi vinden als GroenLinks dat zou willen steu-nen, want u zegt tegelijkertijd: ik vind het van belang om77-6-1018 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer maatregelen te verkennen om een snellere terugkeermogelijk te maken.De heer Van Ojik (GroenLinks):Ik ben ervoor om maatregelen te verkennen, maar ik benniet van de school die denkt dat, bij wijze van spreken, allemaatregelen geoorloofd zijn als ze maar tot een bepaaldresultaat leiden. Daar zijn wij het, denk ik, niet met elkaarover eens. Maar ik ben uiteraard bereid om elke maatregeldie kan bijdragen aan dat doel, serieus te overwegen. Daarbent u blij mee; dat zie ik.De voorzitter:Dank u wel. Voordat ik de heer Groothuizen het woord geef,schors ik voor twee minuten.De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.De voorzitter:Ik geef de heer Jasper van Dijk ... O nee, ik geef de heerGroothuizen namens D66 het woord.De heer Groothuizen (D66):Tenzij de heer Van Dijk eerder wil. U heeft gelijk tweeseconden van mijn tijd afgehaald, zie ik.De voorzitter:Nou, volgens mij kunt u ...De heer Groothuizen (D66):Ik ga mijn best doen, voorzitter.Voorzitter. D66 wil dat we in Nederland openstaan voormensen die hun land hebben moeten ontvluchten. Debereidheid daarvoor is gelukkig groot, maar dat draagvlakwordt wel aangetast door mensen die onze beschermingvragen maar vervolgens overlast veroorzaken of strafbarefeiten plegen. De excessen waarover we lezen, zijn zeerbelastend voor de medewerkers van asielzoekerscentra,voor medebewoners, die juist naar Nederland zijn gekomenomdat ze op zoek zijn naar veiligheid, en voor buurtbewo-ners. Ook al is de groep mensen die zich misdraagt vrijklein, het gedrag is uiteraard onacceptabel.Voorzitter. Ik kan me dan ook op hoofdlijnen vinden in deaanpak van de staatssecretaris, al heb ik daarover nog welheel veel vragen. Ik begin met het inspectierapport. Ik leesdat medewerkers van een ebtl een hbo-opleiding gehadmoeten hebben, maar dat een deel dat niet heeft omdat eronvoldoende aanbod is. Mijn vraag aan de staatssecretarisis: hoe komt dat? Zijn de arbeidsvoorwaarden die destaatssecretaris biedt wel aantrekkelijk genoeg om goedopgeleide mensen te krijgen? En wat gaat hij eraan doenom dat probleem op te lossen? Ik zou namelijk menen datde basis is dat de juiste mensen op de juiste plek zitten.Verder blijkt dat er veelvuldig sprake is van drugs- en alco-holmisbruik. Welke mogelijkheden heeft het personeel om,bijvoorbeeld op basis van de huidige regels, in te grijpen?Ik krijg op dat punt graag een toelichting.Uit het inspectierapport blijkt verder dat er wel vrijheidsbe-perkende maatregelen werden opgelegd, maar dat ze nietwerden gehandhaafd. Dat wekt, om het mild te formuleren,wat verbazing. Ik krijg op dat punt graag een uitleg van destaatssecretaris.Voorzitter. Hoe kan het dat er niet voldoende prioriteit wordtgegeven aan aangiftes die worden gedaan door het perso-neel? Het gaat hier immers om mensen met een publieketaak. Daar hebben we toch gewoon afspraken over? Ik vraagdit allemaal omdat het mij bevreemdt, zoals de heer VanOjik ook al zei, dat we allerlei nieuwe maatregelen bespre-ken, terwijl eigenlijk blijkt dat we de bestaande maatregelenniet uitvoeren of niet handhaven. Dat is nogal vreemd.Mevrouw Kuiken maakte volgens mij datzelfde punt.Voorzitter. Ook de brief van de staatssecretaris van eerderdeze week roept vragen op. En dan heb ik het nog niet eensover de irritatie, in ieder geval bij mij, dat we de inhoud vande brief al in De Telegraaf konden lezen voordat we hemals Kamer toegestuurd kregen. Dat vond ik eerlijk gezegdniet zo netjes.De staatssecretaris wil boa's gaan inzetten, maar het is mijnog niet helemaal helder wat daar exact de meerwaardevan is, behalve dat zij een zogenaamd sfeer-pv kunnenopmaken. Of komt dat eigenlijk vooral omdat er te weinigpolitie is? Graag een uitleg van de staatssecretaris.Voorzitter. In dat verband sprak ik deze week de burgemees-ter van Ter Apel over de politiecapaciteit. Hij vertelde dathij moet concurreren met burgemeesters uit de regio alshet gaat over de inzet van politiecapaciteit, terwijl hijnatuurlijk wel het grootste aanmeldcentrum van Nederlandbinnen zijn gemeentegrenzen heeft. Dat lijkt mij niet hele-maal redelijk. Wat kan de staatssecretaris doen zodat diesituatie gelijk wordt getrokken? Graag een toelichting.De heer Jasper van Dijk (SP):Ja, dat geluid hoorde ik dus ook. Vindt D66 het dan ook nietvreemd dat er geen politiebureau is in de gemeente Wes-terwolde, waar Ter Apel deel van uitmaakt?De heer Groothuizen (D66):Ik weet niet of het punt is dat je een politiebureau moethebben in een gemeente of in Ter Apel. Dat kan ik allemaalniet zo goed beoordelen; dat laat ik over aan de mensendie daar meer verstand van hebben. Maar ik vind het welvreemd dat als je met elf, twaalf of ik weet niet hoeveelregioburgemeesters zit te concurreren in een bak van 100politiemensen, maar toevallig een hele bijzondere situatiehebt, zoals Ter Apel heeft, je dan in precies dezelfde concur-rentiestrijd zit zonder dat iemand zegt: misschien is jouwprobleem toch wel iets anders dan dat van een buurge-meente. Dat is meer waar ik de sleutel zie. Vandaar mijnvraag aan de staatssecretaris.De heer Jasper van Dijk (SP):Helemaal eens. Maar dan is het toch ook aan ons als lande-lijke volksvertegenwoordiging om te zeggen: hé, in de77-6-1118 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer gemeente Westerwolde, waar Ter Apel in ligt, is er eendisproportioneel probleem en is de onveiligheid groot; wijgaan zorgen voor voldoende politie-inzet in dat gebied?De heer Groothuizen (D66):Dat zou kunnen. Volgens mij is de vraag in eerste instantie:hoe zet je de bestaande capaciteit op een goede manier inen kan dat beter? Als dan blijkt dat die capaciteit onvol-doende is, moet je volgens mij landelijk opschalen en kijkenof er eventueel bijstand nodig is. Ik weet dus niet of hetgelijk nodig is om weer de cheque te trekken om meerpolitiemensen te creëren. Maar ik vind wel dat je dit pro-bleem moet oplossen, want ik vind het punt van de burge-meester van Ter Apel zeer redelijk.De voorzitter:Gaat u verder.De heer Groothuizen (D66):Voorzitter. In de brief van de staatssecretaris lezen we eenstoere term: "ketenmarinier". Maar als je dan doorleest,blijkt dat eigenlijk iemand die moet zorgen dat de verschil-lende instanties goed gaan samenwerken. Dat klinkt mijheel verstandig in de oren, maar niet direct heel erg stoer.Het is onduidelijk waar die doorzettingsmacht, zoals hetdan zo mooi wordt genoemd, precies uit bestaat. Kan diemarinier andere partijen dan daadwerkelijk overrulen, zovraag ik aan de staatssecretaris. Graag een verhelderendetoelichting op wat precies de taken en bevoegdheden zijn.Voorzitter. Het vaker ontzeggen van opvang — we haddendaar al een debatje over — roept bij mij ook vragen op.Want waarop baseert de staatssecretaris zijn verwachtingdat dat echt gaat helpen en dat we niet vooral het probleemgaan verleggen en de gemeentes in schuiven, zoalsmevrouw Van Toorenburg ook terecht zei? Ik krijg graageen uitleg, waarbij ik de staatssecretaris zou willen vragenom ook in te gaan op het WODC-rapport, waarin juist overdit punt natuurlijk wat kritische noten worden gekraakt.Voorzitter, tot slot. Net als mevrouw Kuiken mis ik in debrief een passage over het terugkeerbeleid. Een groot deelvan de mensen om wie het gaat, komt uit landen in Noord-Afrika die niet goed meewerken aan gedwongen vertrek.Welke stappen zet de staatssecretaris nu concreet om datprobleem aan te pakken, en tegen welke knelpunten loopthij daarbij op?Dank u wel.De voorzitter:Een korte vraag van mevrouw Becker.Mevrouw Becker (VVD):De heer Groothuizen zegt dat een aantal maatregelen in debrief stoer klinken, maar dat hij zich afvraagt of ze wel zostoer zijn. Ik wil hem vragen of hij bereid is om alle moge-lijke stoere maatregelen die we kunnen nemen ook in tevoeren. Dan heb ik het over het mogelijk maken van hetsneller in detentie zetten van mensen die overlast plegenmaar nog geen strafbaar feit hebben begaan, en ook overstrafbaarstelling van illegaliteit. Zou u daarop in kunnengaan?De heer Groothuizen (D66):Ik ben geen voorstander van stoere maatregelen; vandaarmijn sarcastische opmerkingen over de term "marinier". Ikben een voorstander van maatregelen die werken. Strafbaar-stelling van illegaliteit betekent volgens mij dat je een helegrote groep mensen, die ook helemaal niet per definitie dedoelgroep is waar we het hier over hebben, met strafrech-telijke vervolging bedreigt. Die kan potentieel ook heel erglang duren, terwijl we helemaal niet willen dat deze mensenin Nederland in de gevangenis zitten; we willen gewoondat ze terugkeren. Het lijkt me dus veel verstandiger omdaarin te investeren.De voorzitter:Tot slot, mevrouw Becker.Mevrouw Becker (VVD):Daar kunnen we lang over discussiëren met elkaar, want ikdenk dat het wel degelijk preventief kan werken als het inNederland strafbaar is om zomaar met onbekendebestemming te vertrekken nadat je hebt gehoord dat jeterug moet, en hier te blijven rondhangen. Ik denk dat datpreventief kan werken. Maar ik heb nog geen antwoordgehoord op de vraag wat de heer Groothuizen vindt vanhet sneller in detentie kunnen zetten van mensen. Want datis ook een probleem: dat we misschien wel zicht hebbenop terugkeer, maar dat we mensen nog niet vast mogenzetten.De heer Groothuizen (D66):Om die redenen hebben we in het regeerakkoord volgensmij de afspraak gemaakt dat het kabinet zich in Europa inzetom te kijken wat daar de mogelijkheden voor zijn. Ik vinddat verstandig, maar ik vind het wel het sluitstuk van debenadering. Volgens mij begint het met wat de heer VanRooijen terecht opmerkte: hoe kun je mensen ondersteunenbij terugkeer? Vervolgens is de vraag: als mensen overlastveroorzaken, hoe pak je dat dan aan? De achterkant is danvervolgens wat je doet met mensen die zich niet aan dieregels houden en of je daar strenger tegen kunt optreden.Maar ik zou het wel in die drie fasen willen opknippen. Uweet dat ik uit het strafrecht kom. In het algemeen ben ikterughoudend met denken dat het strafrecht de oplossingvoor alles is. Dat is een beetje de maakbaarheidsgedachtedie ik wel vaker bij de VVD proef, maar die is echt incorrect.Het voorstel van mevrouw Van Toorenburg om heel gerichtte kijken naar bijvoorbeeld zo'n isd-maatregel, zodat mensendie veel kleine delicten plegen een wat langere tijd uit desamenleving verwijderd kunnen worden, terwijl in de tus-sentijd wordt gekeken of ze het land wel uit zouden kunnengaan — tenminste, zo begrijp ik het voorstel een beetje —vind ik dan slimmer dan generiek op een hele grote groepeen soort maatregel loslaten waarvan ook mensen hetslachtoffer worden die daar niks mee te maken hebben.De voorzitter:Dank u wel, meneer Groothuizen. Dan geef ik nu het woordaan de heer Jasper van Dijk namens de SP.77-6-1218 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer De heer Jasper van Dijk (SP):Voorzitter. Er is veel onveiligheid in asielzoekerscentra:bedreigingen, intimidatie, brandstichting en noem maarop. Maar liefst 60 meldingen kreeg de FNV in twee weken.Het personeel loopt vaak groot gevaar. Dat is absoluutonaanvaardbaar. Je blijft met je poten van onze dienstver-leners af. Agressie en geweld komen relatief vaak vankansloze asielzoekers uit zogenaamde veilige landen. Veelaljonge mannen die niets te verliezen hebben, verpesten hetvoor de rest. De SP heeft al vaker gezegd dat de regeringveel meer moet doen om deze mensen te laten terugkeren.Zij ondermijnen het draagvlak voor de opvang van vluchte-lingen. De problemen beperken zich niet tot de asielzoekers-centra. Ook daarbuiten gebeurt veel. Neem de buslijn bijTer Apel: ook daar zijn er geweld en intimidatie, ditmaalrichting buschauffeur en passagiers. De oplossing is nu omeen aparte buslijn in te zetten voor deze onruststokers. Datis natuurlijk heel fijn voor de passagiers en de buschauffeur,maar het is ook een nederlaag. Slecht gedrag wordt beloondmet een aparte buslijn, mogelijk nog gratis ook. Niemandbegrijpt dit nog. Deelt de staatssecretaris die mening?En dan zijn er de vele winkeldiefstallen door veiligelanders.De schade wordt niet of nauwelijks vergoed. Er was dushet idee van een schadefonds, maar ook dat is weer eennederlaagstrategie, want wie steelt, moet je niet vrijstellenvan een boete maar moet je aanpakken. Er moet dus meerinzet zijn om de daders op te sporen. Graag een reactie.Dan gaan we naar de oplossingen. Heel belangrijk: maakwerk van terugkeer, want iemand die geen recht heeft opasiel, zal moeten vertrekken. Nu gebeurt dat te weinig.Procedures duren lang of landen van herkomst werken nietmee. U moet echt harder onderhandelen met die landen,want veiligelanders maken misbruik van deze situatie. Zekunnen onbeperkt rotzooi trappen, want ze kunnen tochniet terug. Dat is van de zotte. Deze mensen hebben zich tegedragen, zeker tegen het personeel. Minstens zo belangrijk:zorg dus voor voldoende beveiliging binnen en buiten deazc's. Bezuinigen op het aantal politiebureaus was oliedom.Bewoners klagen over het gebrek aan politie-inzet, bijvoor-beeld in Westerwolde en Ter Apel. Graag een reactie.Daarnaast moet er voldoende personeel zijn bij de IND. Hoestaat het met de uitvoering van mijn motie van 7 novemberom precies dat te regelen? Kijk ook naar de aanbevelingenvan de FNV. Zorg voor meer vast personeel met de juistebevoegdheden en waarborg een veilige werkomgeving. Destaatssecretaris heeft gister een brief gestuurd en wil meerbevoegdheden voor boa's. Die krijgen nu ook politietaken.Is dat een oplossing of moet er gewoon meer politie komen?De staatssecretaris wil asielzoekers niet opsluiten, omdatdat niet mag van Europa, maar we hebben wel de ebtl's,de zogenoemde aso-azc's. Deze voorzieningen moetenmaximaal benut worden om overlast tegen te gaan. Gebeurtdat nu ook of staan ze nog steeds voor een deel leeg? Enis er voldoende capaciteit of is dat personeel nog altijdonveilig? Dat geldt natuurlijk voor alle azc's.Volgens burgemeester Heijmans van Weert moet eenasielzoeker zelf toestemming geven voor plaatsing in zo'naso-azc. Dat klinkt bizar. Hij zegt: "Degene die daarnaartoemoet, moet daar zelf zijn medewerking aan verlenen. Dusals hij niet wil, kunnen ze hem daar niet naartoe brengen.Ik geef een praktijkvoorbeeld. Er was in Weert één vluchte-ling die zich verschillende keren misdragen had. Die moestnaar Amsterdam. Met het smoesje dat hij naar Ajax kongaan, hebben ze hem in de bus gekregen. Maar toen hij inde gaten kreeg dat dat een smoes was, was hij eerder terugin Weert dan de politiewagen." Graag een reactie.Daarnaast ben ik het eens dat een ebtl, een aso-azc, nietbedoeld is voor mensen met een psychiatrische stoornis.Daar zijn weer andere instellingen voor. Deelt u die mening?Graag een reactie op de brief van Amnesty naar aanleidingvan het incident in het detentiecentrum in Rotterdam.Amnesty roept op tot meer toezicht en onderzoek. Graageen reactie.Hoe zit het met het ontzeggen van opvang door het COA?Komt dat erop neer dat iemand op straat wordt gezet? Zaldat niet juist leiden tot een toename van de overlast? Graageen toelichting.Voorzitter. Afrondend: meer inzetten op terugkeer, meeren goed opgeleid personeel binnen de azc's, absolutewaarborg van de veiligheid en meer politie-inzet, zeker inde gemeentes met azc's, waaronder de gemeente Wester-wolde.De voorzitter:Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de heer Voorde-wind namens de ChristenUnie.De heer Voordewind (ChristenUnie):Dank u wel, voorzitter. Asielzoekers uit veilige landen diehier misdrijven plegen en voor overlast zorgen: weinigdingen tasten je gevoel voor rechtvaardigheid zo aan alsdit. Het gaat om een groep die echt extreem problematischgedrag vertoont. Gisteren nog heeft de staatssecretarisextra maatregelen aangekondigd om het probleem van deoverlastgevende criminele asielzoekers te bestrijden. Aleerder heeft hij geschreven dat het beleid erop gericht isom de mogelijkheden van het strafrecht en het beleidrondom de openbare orde en de combinatie met hetvreemdelingenbeleid beter te benutten. Dat lijkt inderdaadhard nodig, want we hebben tot nu toe te veel "kan niet"en "mag niet" gehoord. Daartoe kom ik tot vier voorstellen.Mijn eerste voorstel. Bieden artikel 56 en 59 van deVreemdelingenwet niet genoeg mogelijkheden om lastpak-ken in toom te houden of op te sluiten? Openbare orde ofnationale veiligheid zijn gronden om vreemdelingen diegeen rechtmatig verblijf hebben of in een procedure zitten,in hun vrijheid te beperken. Artikel 59 biedt ruime mogelijk-heden voor mensen die in detentie zitten met het oog opuitzetting, ook als nog niet alle documenten voorhandenzijn. Ik vind het terecht dat de vreemdelingendetentie alleenals uiterst middel wordt ingezet, maar mij lijkt dat in dezesituatie toch de inzet van dat uiterste middel te rechtvaardi-gen is. Vooral in deze situatie, zou ik zeggen. Wat belet destaatssecretaris nou precies om dit toe te passen?Mijn tweede voorstel. Kan het strafrecht niet beter wordeningezet? De inspectie schrijft dat 70% van de populatie vande ebtl's in Hoogeveen justitiële antecedenten heeft. Datvarieert van aanranding en brandstichting tot zware mishan-deling en poging tot moord. Waarom zitten zij in een azcen niet in een gevangenis? Of waarom zijn zij daar alweer77-6-1318 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer zo snel uit? Kan de staatssecretaris illegalen of asielzoekersdie vanwege een misdrijf vastzitten, na het uitzitten vanhun straf niet rechtstreeks in vreemdelingendetentie plaat-sen? Die ambitie is ook vastgelegd in het regeerakkoord. Ikweet dat de staatssecretaris zich daarvoor wil inzetten, maarwaar stranden die pogingen van de staatssecretaris nu?Gaat hij proberen een coalitie te smeden in de EU om ditalsnog voor elkaar te krijgen?Een kanttekening is wel dat sommige van de overlastgeven-den eerder in een inrichting als Veldzicht thuishoren danin de ebtl's. Had de overleden Algerijnse asielzoeker nietgedwongen moeten worden opgenomen omdat hij eenbedreiging vormde voor zichzelf? Ik verbaasde me eroverdat de huisarts zei dat dit niet het geval was en dat hijwilsbekwaam was en niet wilsonbekwaam. We hebben tochook de Wet BOPZ, die mensen tegen zichzelf kan bescher-men of hun omgeving kan beschermen? Waarom was dezeman niet gedwongen opgenomen?Mijn derde voorstel. Valt er niet meer gebruik te maken vanhet voorarrest? Welke mogelijkheden ziet de staatssecretarisdaarvoor? Is het feit dat iemand recente criminele antecen-ten heeft een omstandigheid op grond waarvan iemand invoorlopige hechtenis kan worden genomen? Is dat dan nietook een instrument dat kan worden ingezet, liefst in combi-natie met snelrecht? Kan dit niet verplichtend wordeningezet bij asielzoekers die misdaden begaan?Voorzitter, mijn vierde voorstel. De ChristenUnie is ervanovertuigd dat we niet de kant op moeten van de strafbaar-stelling van illegaliteit, maar ik zie wel goede redenen om,als iemand een asielprocedure heeft doorlopen of uitgepro-cedeerd is, het als strafverzwarende grond aan te merkenals de vreemdelingen misdrijven hebben gepleegd. Op diemanier zou je deze mensen langer vast kunnen zetten endus langer van de straat kunnen houden. Dus voor de dui-delijkheid: wij zijn niet voor de strafbaarstelling van illega-liteit, maar vinden dat je wel tot strafverzwaring moet kun-nen komen voor asielzoekers die een misdrijf hebbengepleegd. Ik hoor graag de reactie van de staatssecretarisop dat punt. Het sluitstuk van het probleem is natuurlijk hetfeit dat we niet in staat zijn om mensen terug te sturen naarAlgerije en Marokko. Waarom zijn landen als Duitslanddaartoe wel in staat?Tot slot, voorzitter. De lijn van de ChristenUnie is duidelijk:barmhartig voor degenen die wél willen, maar zeer strengvoor hen die de wet overtreden. Ik hoor graag een reactievan de staatssecretaris op onze vier voorstellen.Dank u wel.De voorzitter:Dank u wel, meneer Voordewind. Dan geef ik nu het woordaan de heer Bisschop namens de SGP.De heer Bisschop (SGP):Voorzitter, dank u wel. Ik wil beginnen met twee casussen.Het zijn verzonnen casussen, dus ze spelen niet echt. Maarik wil ze toch graag schetsen, om vervolgens tot wat vragente komen.Stel, Roelof loopt door het mooie dorp Veenendaal. Hij isniet in z'n hum. Dan komt hij iemand tegen en begint hij teschelden. Hij scheldt hem uit voor racist en allerlei andereerge woorden. Vervolgens gaat hij dreigend voor hemstaan, intimideert hem en rukt hem de telefoon uit de han-den en trapt die kapot. Wat gebeurt er dan? Roelof wordtbinnen de kortste keren niet alleen geroyeerd als SGP-lid,maar ook door OM en politie aangepakt. En terecht.Maar stel je nou eens een andere casus voor. Een Albaneseasielzoeker loopt op het terrein van het azc en komt iemandtegen wiens gezicht hem niet aanstaat. Hij begint te schel-den. Hij scheldt hem uit voor racist en allerlei andere engewoorden. Hij gaat dreigend voor het slachtoffer staan, rukthem de telefoon uit handen en trapt de telefoon kapot. Watgebeurt er dan met hém?De voorzitter:Hij wordt lid van de SGP?De heer Bisschop (SGP):Hij wordt geen lid van de SGP. Hij wordt ook niet geroyeerd,want hij is nooit toegelaten als lid. Maar hij krijgt ook niette maken met de politie. Hij krijgt ook nauwelijks te makenmet het OM, althans in veel gevallen niet. Hooguit wordthij tegenwoordig in een aantal situaties voor een paarmaanden in een wat strenger azc geplaatst.Voorzitter. Zoiets is niet uit te leggen. Iedereen snapt dateen dergelijk verschil in behandeling, een dergelijk verschilin de omgang met ontoelaatbaar gedrag, onrechtvaardigis. Iedere Nederlander, iedere asielzoeker en iederevreemdeling die zich in ons land misdraagt, heeft recht opcorrectie of straf. En als je hier te gast bent en je zo gaatmisdragen, dan verlies je ook het recht op een verblijfsver-gunning. Punt uit. Enkeltje Albanië in het tweede voorbeeld,zou ik zeggen.Mevrouw de voorzitter. We proberen er van alles aan tedoen om overlastgevende asielzoekers hun gedrag te latenveranderen, maar dat blijkt in veel gevallen gewoon niet tewerken. Heel veel van deze mensen staan niet of nauwelijksopen voor gedragsverandering, zo wijst onderzoek uit. Zeblijven een gevaar, voor de medewerkers en voor demedebewoners van de opvanglocaties, maar ook voor deinwoners van de gemeenten waar die opvanglocaties zijngevestigd. Ik ben het eens met de collega's die pleiten vooreen harde aanpak op dit punt. Ik wil de staatssecretaris naaraanleiding van zijn plannen de volgende vragen voorleggen.Is het mogelijk om de standaardverblijfstermijn voor asiel-zoekers in de ebtl's, dus die aso-azc's, te verlengen?Ik had ook een vraag over de vrijheidsontneming, maar dieis al door de VVD gesteld. Daar sluit ik me bij aan.Dan het punt van aangifte en strafvervolging. Hoe vaakdoen medewerkers van de azc's aangifte van bedreigingenen andere strafbare feiten? Heeft de staatssecretaris daarcijfers over? Wat wordt er gedaan om de aangiftebereidheidvan winkeliers en andere betrokkenen buiten de toezichtlo-caties en de azc's te vergroten? Hoeveel overlastgevendeasielzoekers zijn inmiddels strafrechtelijk vervolgd en ookveroordeeld? En mijn laatste vraag: hoeveel van dezeoverlastgevende asielzoekers hebben Nederland inmiddels77-6-1418 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer verlaten? Ik neem aan dat deze mensen altijd onder toezichten dwang vertrekken.Voorzitter, ik laat het in eerste instantie eventjes hierbij.Dank u zeer.De voorzitter:Dank u wel, meneer Bisschop. Dan geef ik nu het woordaan de heer Krol namens 50PLUS.De heer Krol (50PLUS):Voorzitter. Je zult maar winkelier zijn en dagelijks te makenkrijgen met diefstallen, terwijl je netjes je brood probeertte verdienen. De fractie van 50PLUS spreekt de grootstmogelijke steun uit voor deze ondernemers. Helaas zet destaatssecretaris een vandaag al erg vaak genoemde specialependelbus in om overlastgevende asielzoekers naar hentoe te brengen.Het personeel van de extra begeleiding en toezichtlocatiesis goed getraind, maar moet desondanks drie keer peerweek 112 bellen. Alle steun voor dit personeel, dat probeertte redden wat er te redden valt.Als klap op de vuurpijl wordt de burgemeester van Weert,die optreedt tegen dit soort lastpakken, als verdachte aan-gemerkt door het OM. Dit is een dieptepunt voor onzerechtsstaat. Onze samenleving wordt in de tang gehoudendoor een relatief klein aantal kansloze asielzoekers.Tijdens het debat over het pact van Marrakesh stelde destaatssecretaris dat het pact landen van herkomst zou wijzenop hun morele plicht om onderdanen terug te nemen. Hetzou een diplomatiek instrument zijn tegen illegale migratie.Hij beloofde om gesprekken aan te gaan zodra het pact wasaangenomen. Graag horen wij wat de staatssecretaris methet pact in de hand al heeft bereikt om illegale migratie teverminderen en veiligelanders uit te zetten.Uit een gesprek met de ambassadeur van Libië bleek datde ontwikkelingen in dat land mogelijk leiden tot een stroomvan 800.000 migranten. Libië is diep verscheurd. Verschil-lende landen kiezen partij, maar Nederland staat bij alletegen elkaar strijdende partijen hoog aangeschreven. Datkomt, omdat de Nederlandse diplomaat Adriaan Pelt ooitde conceptgrondwet voor Libië schreef. Kan de staatssecre-taris onze bijzondere positie gebruiken om de komendestroom van wellicht 800.000 migranten te stoppen?Terug naar de huidige overlastgevers. In het rapport inopdracht van het WODC staat dat internationale afsprakendoeltreffende maatregelen in de weg staan. Het gaat omde EU-Opvangrichtlijn en de EU-Terugkeerrichtlijn en deuitspraken van het Europese Hof van Justitie. De EU maakthet ons moeilijk en dat staat haaks op ons gevoel voorrechtvaardigheid. Maar we hebben toch ook nationalewetgeving? Het overtreden daarvan wordt zelfs in het pactvan Marrakesh genoemd als reden om asielzoekers tedetineren. Zie artikel 25. De fractie van 50PLUS wil beterinzicht in het aantal misdrijven door asielzoekers uit veiligelanden. 50PLUS wil weten of ze worden vervolgd en, zo ja,hoe ze worden berecht. Biedt de isd-maatregel voor veel-plegers uitkomst?Dan de brief van gisteren. De staatssecretaris wil overlast-gevers in beeld krijgen en houden, omdat hij rekening houdtmet zware feiten en misdrijven. We juichen dat toe. Als destaatssecretaris denkt aan meer toezicht en handhaving,denkt hij dan ook aan gps-enkelbanden voor notoire over-lastgevers?Mevrouw de voorzitter. Ons asielsysteem is lek. Er wordtmisbruik van gemaakt ten koste van het draagvlak van echtevluchtelingen en dat betreuren wij. Kansloze asielzoekersuit veilige landen misbruiken de proceduretijd voor crimi-neel gedrag. 50PLUS wil dit stoppen en zoekt naar moge-lijkheden om dit te realiseren. We willen alvast één sugges-tie meegeven. Is het mogelijk om de asielprocedure te ver-plaatsen naar het land van herkomst? Asielzoekers uit vei-lige landen zouden via de Nederlandse ambassade asielkunnen aanvragen. Wat denkt de staatssecretaris van datidee? Graag een reactie.Dank u zeer.De voorzitter:Dank u wel, meneer Krol. Dan geef ik tot slot het woord aande heer Hiddema namens Forum voor Democratie.De heer Hiddema (FvD):Mevrouw de voorzitter. Met blijdschap geven wij kennisvan de laatste brief van de staatssecretaris van 17 april. Hetzoveelste vertoon van onmacht. De staatssecretaris zit vol-slagen klem, want hij kan de criminele asielzoekers nietweg krijgen. Nou, als het aan ons ligt, is dat zo gepiept. Eris een simpele oplossing voor. Toch geven we met blijd-schap kennis van de ontvangst van deze brief, wantwederom betoont de staatssecretaris zich diep bezorgdover dit gedrag van deze asielzoekers. Samengevat: hetmoet niet gekker worden, wat een schandaal. Alle aandachtvoor het geprangde personeel in de asielzoekerscentra ende middenstand in de plaatsen waar het om draait. En alleaandacht verder voor gepaste maatregelen, wat eropneerkomt dat de staatssecretaris met de pet in de handdeemoedig probeert in Europa alsjeblieft een paar voordeel-tjes los te peuteren. De uitkomst staat wel vast.Voor de rest is de brief krachteloos proza. Er komen nieuwemaatregelen. Het gaat over boa's. Er komen sfeer-pv's. Jedenkt: my God, wie verzint zoiets? Wat voor hersenverwe-king vindt daar plaats? Ongelofelijk. Men gaat nu onderbegeleiding naar het winkelcentrum. Kijk, dat is nou echthet hele morele failliet van het asielbeleid in een notendop:onder begeleiding van een rijksfunctionaris gaat men metde asielzoeker langs de schappen om hem te beschermentegen eventueel bij hem opkomende diefachtige instincten.Hoever moet je het laten komen? Onder begeleiding naarhet winkelcentrum.Er komt een ketenmarinier. Ik dacht: nou zal je het hebben.Dan gaan je gedachten terug naar de Dam. Een ijzervreter,zowaar. Waar gaan ze die vandaan halen? Als je het leest— eindelijk een keer geen ambtelijk jargon — denk je: nou,dat is iemand die krijgslustig te werk gaat. Maar wat is hetin feite? Het is een oliemannetje dat binnen de organisatiesmoet coördineren, zodat ze in gezamenlijk verband zichtkrijgen op de individuele asielzoeker. Hoe kom je erop? Dezoveelste papieren tijger. Maar je moet toch wat.77-6-1518 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer Wat is er aan de hand? Binnen deze integrale aanpak, zegtde staatssecretaris, worden de volgende acties onderno-men. Zo zo, gebeurt dit nu dan niet, is mijn vraag. De groepoverlastgevers moet in beeld komen en in beeld wordengehouden. Hoe kom je erop? Er moet lik op stuk komen.Lopende verblijfsaanvragen moeten zo spoedig mogelijkbehandeld worden. Het idee! Er moet ingezet worden opeen zo spoedig mogelijk vertrek van overlastgevendeasielzoekers. Ook een goede gedachte. Er moet een opti-male aansluiting zijn tussen het recht en het strafrecht. Tja.De strafrechtketen moet in staat worden gesteld zo doeltref-fend mogelijk op te passen. Zes maatregelen: met de moedder wanhoop worden zes open deuren ingetrapt. Geenmens wordt er wijzer van, maar er zijn weer paperassengevuld met goede bedoelingen. Je kunt er helemaal niksmee doen.Nu eens even concreet. Dan komt ook de oplossing om dehoek kijken. Het was niet mis in het detentiecentrum inRotterdam. Het is een helse toestand geweest in januari.De beveiligers werden zo bedreigd dat er landelijke inzetmoest komen van ondersteunende troepen. Wat heeft zichdaar voltrokken? Ik zal het u melden: bedreiging, vernielingen mishandeling. Dat zijn stuk voor stuk strafbare feitenwaarop voorlopige hechtenis staat. Vernieling is zelfs onderde voorlopigehechtenisregeling gevallen om voor dit soorttypes, stelselmatige vernielers in dit soort centra, de voor-lopige hechtenis toe te passen.Nu wil ik het volgende weleens weten. De staatssecretarisbetoont grote aandacht voor de ernstige ordeverstoring."Ik wil alle medewerkers complimenteren", schrijft hij. Datis heel mooi, maar wat voor soelaas heeft hij de medewer-kers geboden? Hoeveel strafzaken zijn er aan de hand vandie oorlogssituatie bij de rechter beland? Welke officier vanjustitie heeft ten aanzien van een van die agressieve, vernie-lende, overlastgevende types voorlopige hechtenis aange-vraagd? Dat kan. Het is zo simpel. Ik wil de staatssecretarisnu al vragen om het OM een instructie te geven om in ditgeval voorlopige hechtenis te vragen. Het is altijd vernieling.Het is altijd bedreiging en het is altijd zelfs discriminatie.Nou, dan hebben ze het wel ver geschopt daar. Men leertdaar snel. Maar op al die feiten staat voorlopige hechtenis.En bij mijn weten wordt die nooit toegepast. Dat is nou netwat we wel nodig hebben om asielzoekers die niet willenmeewerken aan uitlevering, weg te krijgen. Het is zo simpelals maar kan.De voorzitter:Dank u wel.De heer Hiddema (FvD):Nog één advies en een vraag. Wil de staatssecretaris alsje-blieft eens in debat gaan met mevrouw Rhodia Maas?Mevrouw Rhodia Maas is voormalig directeur van de DienstTerugkeer en Vertrek. Zij zegt dat uitzetting naar landen dieweigeren, helemaal geen probleem is als de asielzoekerzelf meewerkt aan zijn terugkeer. Dan zeg ik u: dat doet hijpas als hij wat te kiezen heeft. De rechter kan iemand invoorlopige hechtenis vastzetten zodra hij constateert datdiegene niet meewerkt aan zijn terugkeer, want dat is eengrond voor recidive. Als iemand niet terug wil, kan dat maaréén ding betekenen, namelijk onheil hier ...De voorzitter:Dank u wel. Helder.De heer Hiddema (FvD):Dus dan blijft iemand zitten en moet hij kiezen: blijf ik achterslot en grendel of ga ik terug? Mevrouw Maas zegt dat ditin de praktijk geen enkel probleem blijkt, want dan gaan zevrijwillig weg. Daarom mijn advies.De voorzitter:De heer Jasper van Dijk heeft een vraag voor u.De heer Jasper van Dijk (SP):Om de veiligheid van het personeel binnen de asielzoekers-centra te verbeteren, is het belangrijk dat er voldoendepersoneel is. Er is veel te lang bezuinigd op de IND. Ik hebeen motie ingediend om meer mensen aan te nemen, zodatde procedures sneller gaan en er sneller duidelijkheid komt.Waarom stemde Forum voor Democratie daartegen?De heer Hiddema (FvD):Omdat Forum voor Democratie, hoe langer wij hier rondlo-pen, doorkrijgt dat rondpompen van geld, emmertjes geld,nieuwe wetgeving en personeel niet de oplossing zijn. Alsu het personeel wil helpen, moeten zij zien dat de kerelsdie hen belagen achter slot en grendel belanden. Dat horenze in Marokko en Algerije ook. Dan denken ze: in Nederlandmoet je niet wezen. De man die achter slot en grendel zit,denkt maar één ding: ik ben liever weg, desnoods naarMarokko, dan dat ik hier blijf. Dat helpt. Daar heeft het per-soneel wat aan.De voorzitter:Nou, meneer Jasper van Dijk ...De heer Jasper van Dijk (SP):Allemaal zeer interessant en goed, en ik ga heel goed luis-teren naar de antwoorden van de staatssecretaris op devragen van de heer Hiddema. Maar daarnaast zegt hetpersoneel ook: ik sta hier maar al te vaak alleen; er zijn teweinig collega's die mij kunnen beschermen op het momentdat ik bedreigd of geïntimideerd wordt. Daarvoor zijngewoonweg meer mensen nodig.De heer Hiddema (FvD):Dat zou kunnen.De heer Jasper van Dijk (SP):U had een kans om dat te steunen. Dat heeft Forum nietgedaan. Dan wordt het toch een beetje een lege huls.De heer Hiddema (FvD):Wellicht is het personeel zo mismoedig geraakt door hetvigerende beleid dat ze denken: ik voel me niet safe bij dielui, want ik krijg steeds meer ruzie met ze, maar niemandgrijpt in en die kerels worden niet opgesloten; dan maartwee collega's erbij. Het zou me niks verbazen als dit de77-6-1618 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer reden is voor het ontstane personeelstekort. Dus het kanook anders, heel simpel. Daar zit de staatssecretaris, dietegen de officieren in de regio's moet zeggen: nu is hetafgelopen en je vordert voor al die feiten. Deze mensen zijnniet strafrechtelijk immuun. Ze worden als een groepbehandeld en rondgepompt, maar je moet ze als individuenbehandelen. Dat gebeurt u, mij en iedere burger ook. Zezijn strafrechtelijk verantwoordelijk voor hun eigen daden.En dan pak je ze op. Simpel.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Volgens mij zegt de heer Hiddema precies hetzelfde als watik de heer Groothuizen en mijzelf ook heb horen zeggen,namelijk: waarom wordt niet gedaan wat nu al kan? Maarde heer Hiddema weet toch ook dat mensen die een een-voudige mishandeling hebben gepleegd of iets hebbenvernield geen substantiële straffen krijgen? Dat weet deheer Hiddema ook. Ik vraag me dus af welk ander idee hijheeft dan dat ze misschien een weekje straf krijgen.De heer Hiddema (FvD):Een weekje straf krijgen? Als een rechter ziet dat een over-lastpleger die hoppenderwijs langs winkelcentra isgezworven ook in de inrichting agressief is en vernielingenpleegt, waar voorlopige hechtenis op staat, dan is het sim-pel. Een rechter denkt dan: die man moet daar weg omdathij onverbeterlijk is, en ik heb de oplossing, want ik pasvoorlopige hechtenis toe. Klaar. Dat kan met mishandeling.Wist u dat niet? Op eenvoudige mishandeling staat voorlo-pige hechtenis.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):De heer Hiddema kan een beetje denigrerend doen alsofanderen dat niet zouden weten, maar feit is — dat weet deheer Hiddema als geen ander — dat mensen die voorlopigehechtenis helemaal niet krijgen. Dat staat in alle ...De heer Hiddema (FvD):Omdat het niet gevraagd wordt.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Mag ik uitpraten? Ik wil graag uitpraten.De heer Hiddema (FvD):Nou, dat maakt de voorzitter uit.De voorzitter:Goed, maakt u even uw zin af, mevrouw Van Toorenburg.Mevrouw Van Toorenburg (CDA):Dank u, voorzitter. We hebben diverse rapporten gekregen,ook van de staatssecretaris, waarin staat dat de politie datwel probeert maar uiteindelijk geen resultaat krijgt. Zelfsmensen die aanranden, of erger, verkrachten, krijgen wenauwelijks achter de tralies. Is de heer Hiddema het dusniet met mij eens dat we naast de mogelijkheden die hetWetboek van Strafrecht biedt, die iedere keer in de uitwer-king tekortschieten, ook moeten nadenken over hoe zeüberhaupt vastgezet kunnen worden?De heer Hiddema (FvD):Als mevrouw Van Toorenburg waarachtig denkt ... In watvoor verschrikking word ik ingewijd? Ik schrik ervan. Komtde verkrachter hier niet in voorlopige hechtenis in dit land?Nou, dat wist ik niet. Maar als u die gedachte koestert, kuntu wel alle hoop laten varen dat ooit een overlastplegendeasielzoeker achter slot en grendel belandt. Gelukkig is derealiteit anders en kan het wel, vermits de officier van justi-tie doet waarvoor hij is aangesteld, het personeel ontlasten die mensen gelijk behandelt op hun individuele aanspra-kelijkheid, zoals dat voor iedere Nederlandse burgergebeurt. En niet in groepsverband in de bus zetten en eenbeetje rondpompen langs allerlei instanties. Je moetgewoon de mensen afstraffen voor wat ze zelf doen.De voorzitter:Dank u wel.De heer Hiddema (FvD):En als ze verkrachten, dat is helemaal erg.De voorzitter:Dank u wel, meneer Hiddema. Hiermee zijn we aan heteinde gekomen van de eerste termijn van de kant van deKamer.De beraadslaging wordt geschorst.De voorzitter:Ik schors de vergadering voor een halfuur. Dan hebben weeerst de regeling van werkzaamheden en daarna gaat destaatssecretaris in op de in eerste termijn gestelde vragenvan de Kamerleden.De vergadering wordt van 13.16 uur tot 13.46 uur geschorst.77-6-1718 april 2019TK 77Onveilige werksituatie in azc's als gevolgvan overlastgevende asielzoekersTweede Kamer