Verslag rondetafelbijeenkomst over kinderarbeid.

31263MensenrechtenstrategievoorhetbuitenlandsbeleidNr.21BRIEFVANDEMINISTERVANBUITENLANDSEZAKENAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,15juli2008Hierbijtreftuaanhetverslagvaneenrondetafelbijeenkomstoverkinder-arbeiddieikop23junijl.hebgeorganiseerdindeGroteKerkinDenHaag.DeministervanBuitenlandseZaken,M.J.M.VerhagenTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2007–2008KST1212980708tkkst31263-21ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2008TweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31263,nr.211 VerslagrondetafelbijeenkomstKinderarbeid,23juni2008,DenHaagOp23juni2008organiseerdehetministerievanBuitenlandseZakeneenopenbarerondetafelbijeenkomstoverkinderarbeid.DebijeenkomstvondplaatsindeGroteKerkinDenHaag.Hetdecorvandebijeenkomstwerdgevormddooreenfototentoonstellingoverkinderarbeiddieiktergele-genheidvandeInternationaleDagtegenKinderarbeid(12juni)hebgeopend.Alsopzetvandebijeenkomstwasgekozenvooreenpaneldiscussiemetactieveinbrengvanhetpubliekindezaal.HetpanelbestonduitdeherenDoek(EmeritusHoogleraarKinderrechten),Burgmans(VoorzitterCom-missieMaatschappelijkVerantwoordOndernemen),Oonk(DirecteurLandelijkeIndiaWerkgroepenlidvandeCampagneStopKinderarbeid),Röselaers(VoormaligDirecteurInternationalProgrammeontheElimina-tionofChildLaborvandeInternationalLabourOrganization)enmijzelf.DaarnaasthieldSER-voorzitterRinnooyKaneenpresentatieoverhetSER-advies«Duurzameglobalisering:eenwereldtewinnen».Ambassa-deurvanKidsRightsCarolinedeBruijn,verteldeoverhaarervaringenmetkinderarbeidinondermeerIndia.VoorzittervandeRaadvanToezichtvanPlanNederland,Vriesendorpleiddedediscussie.Intotaalwarencirca110personenaanwezig,onderwieTweedeKamer-leden,vertegenwoordigersvanmaatschappelijkeorganisaties,bedrijfs-levenenoverheid,mediaendiverseanderebelangstellenden.InleidingenInmijninleidingbenadrukteikdatNederlandconformdemensenrechten-strategie«Naareenmenswaardigbestaan»hetvoortouwneemtindebestrijdingvankinderarbeid,tebeginnenbijdeergstevormen.IkgafaandatNederlandkiestvooreengeïntegreerdeaanpakwaarbijallebeschik-bareinstrumentenwordeningezet:politiekedialoog,ontwikkelingssa-menwerkingenhandelsmaatregelen.Voorwatbetreftditlaatsteinstru-mentweesikophetonderzoekdatdeEuropeseCommissieopNederlandsinitiatiefzalgaandoennaardemogelijkheidvaneenverbodopdeinvoervanproductendiezijngemaaktmetdeergstevormenvankinderarbeid.Ookbenadrukteikdeverantwoordelijkheidvanhetbedrijfs-levenomhuneigenproductie-enhandelsketenkinderarbeidvrijtehouden.IksteldemijgesterkttevoelenindezeaanpakdoorhetonlangsuitgebrachteSER-adviesoverduurzameglobalisering,waarineengeïnte-greerdeaanpakvankinderarbeidwordtbepleit.VervolgensgafSER-voorzitterRinnooyKaninzijnpresentatieeentoelich-tingopdecasuskinderarbeidinheteerdergenoemdeSER-advies.Hijsteldedatergeeneenvoudigeoplossingenwarenvoorkinderarbeid.Demeesteffectieveaanpakkontotstandkomendooreenjuistemixvaninstrumenteneneenbeleidvancarrotsandsticks.DeSER-voorzitterweeseropdatmethandelsmaatregelengenuanceerdmoestwordenomgegaanendatdergelijkemaatregelengezienmoestenwordenalssluitstukvanhetbeleid.HijverwelkomdeindatverbandhetonderzoekvandeEuro-peseCommissie.VerdertoondeRinnooyKanzichpositiefoverdemoge-lijkhedenvanhetbedrijfsleveneenbijdrageteleverenaandestrijdtegenkinderarbeid.InhetSER-advieswordenbedrijvenaangemoedigdinhunjaarverslagoptenemenhoezijtrachtenkinderarbeidbuitenhunketentehouden.NaardeovertuigingvandeSERzoudeoverheidvooralsnoggeenregelgevingopditgebiedmoetenaannemen.TweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31263,nr.212 DeambassadeurvandeorganisatieKidsRights,CarolinedeBruijn,gafaansluitendeenpresentatieoverhaarervaringenmetdeschrijnendesituatievankinderendieopdevuilnisbeltenvanCalcuttawerken.Zijbetoogdedatalseenkindalsproduktiemiddelwordtingezet,jenietalleenzijnofhaartoekomstmogelijkhedenontneemtmaarookzijnofhaarpersoonlijkeidentiteit.Voorafgaandaandediscussiemethetpubliekgavendepanelledeneenkortepresentatieoverdebestrijdingvankinderarbeidvanuithuneigenervaringenenachtergronden.AlsvoormaligvoorzittervanhetVN-kinder-rechtencomité,steldedeheerDoekdathetVerdragvandeRechtenvanhetKindnietsmindervroegdanonmiddellijkebeëindigingvankinderar-beid.HetVerdragisdoor193landengeratificeerd;dezelandenmoestenertoewordengedwongendeverdragsverplichtingenteimplementeren.Hijweesophetbelangvaneen«holistische»benaderingvanhetprobleem.Hetverbodopkinderarbeidmoestinsamenhangmethetrechtoponderwijseneenfatsoenlijkelevensstandaardgeïmplementeerdworden.DeheerBurgmansgafaandatvanbedrijventweedingenkondenwordenverwacht:hetpubliekelijksteunenvaninternationalenormenzoalsvanILOenOESO,enhetnemenvanketenverantwoordelijkheid.ZekerdegroterebedrijveninNederlandvoldedenhieraan.Deverantwoordelijk-heidvanbedrijvenmoestechternietverdergaandanhetmandaatdatzijhadden.Burgmanszagkinderarbeidalseensymptoomvaneensamenle-vingdienietfunctioneert.Bedrijvenwarenechternietdeactorendiedediepereoorzakenvankinderarbeidkunnenaanpakken.Voorwatbetreftconcretemaatregelen,zagBurgmansmeermogelijkhedeninhetvoerenvandedialoog,hetinvestereninonderwijseneenpraktischeaanpakdaninhandelsmaatregelen,omdatdezevolgenshemdedeurentotoverlegkunnensluiten.DeheerOonkbenadruktedaterweliswaarsamenhangistussenarmoedeenkinderarbeidmaardatarmoedegeenonoverkomelijkobstakelisbijhetbestrijdenvankinderarbeid.Hetisvaakookeenkwestievanpolitiekewilvanoverheden.Bovendiendraagtbestrijdingvankinderarbeidbijaanarmoedebestrijding.Onderzoekwijstuitdateeninvesteringinhetonder-wijsvaneenkindzichuiteindelijkinzesvouduitbetaalt.WatOonkbetreft,dientdeinzetvanNederlandtebestaanuiteencombinatievangerichtehandelsmaatregelen,maatregelenvandeoverheidomMVOmindervrij-blijvendtemakenendebestrijdingvankinderarbeidintegrerenindehulpaanbasisonderwijsinontwikkelingslanden(flankerendbeleid).OokmoetdeoverheiddemotievandeTweedeKameruitvoerenwaarinisaange-gevendatbedrijvendieoverheidssteunontvangeninzichtelijkmoetenmakendatergeenkinderenindeketenwordengebruikt.DeheerRöselaersweesopdepositieveontwikkelingdatsinds2000eenafnamevankinderarbeidheeftplaatsgevondenensteldedatburgers,NGO’senoverhedendehandenineenmoetenslaanomgebruiktemakenvanhetmomentumindestrijdtegenkinderarbeid.Hijsteldedatdialoogmetoverhedendaarbijdevoorkeurheeft,endatstrafferemaatregelenophettweedeplanzoudenmoetenkomen(alsblijktdatdepolitiekewilontbreekt).DiscussieNadediversepresentatieswaserruimtevoordiscussietussenhetpanelendezaal.Indediscussiekwamenverschillendezakenaanbod.TweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31263,nr.213 Hoewelbredeovereenstemmingbestonddatbedrijvenverantwoordelijk-heidmoetennemenvoorhuntoeleveringsketens(ketenverantwoordelijk-heid)warendemeningenverdeeldoverdevraaghoeverdezeverant-woordelijkheidstrekte.Indatverbandwerdopgemerktdattransparantieindeketeneenbelangrijkeeerstestapwas.Transparantiewasookvanbelangvoordeconsument.VelesprekerswarenvanmeningdatdeNederlandseconsumenthetrechtheeftomtewetenofproductenmetkinderarbeidvervaardigdzijn.Daarbijzoudenbestaandekeurmerkeneventueelverbreedkunnenwordenmetclausulesdiebijvoorbeeldgaran-derendatdelonenfatsoenlijkzijnendatkinderennaarschoolkunnen.IkgafaaninhetnajaareenbedrijvendagoverhetthemaMVOenmensen-rechtenteorganiseren,samenmetdeministervanEconomischeZaken.Bijdiegelegenheidwilikookdemogelijkheidbesprekenvaneenspeciaallabelwaaruitblijktdateenproduktzonderkinderarbeidisvervaardigd.BijhetbevorderenvanonderwijswerdgewezenopdenoodzaakvanbeterecoördinatievandeactiviteitenvanNGO’s.NationaleoverhedenmoetenprojectenvanNGO’sovernemenenookdekwaliteitvanhetonderwijsmoetindegatenwordengehouden.Ookwerdgewezenoppraktischeoplossingen:debestrijdingvankinderarbeidenhetbevorderenvanonderwijsligtveelalinpraktischezaken,zoalshetaanleggenvangoedewegenofkabelinternet,zodatonderwijseninformatiebereikbaarworden.Menigeenweesopdenoodzaakvoorzichtigomtegaanmethandelsmaat-regelen.Gewezenwerdophetrisicodatkinderendoorhandelsmaat-regelenuithetarbeidsproceswordengestotenzondereenalternatieftehebbenvoorhunlevensonderhoud.IkhebbeaamddathetaanreikenvanalternatievenvancruciaalbelangisenhebindatverbandgewezenopdeNederlandseinspanningenopOS-gebied,eninhetbijzonderindeonderwijsssectorinderdelanden.HandelsmaatregelenstaannietopzichzelfenzullenaltijdonderdeelzijnvandegeïntegreerdebenaderingdieNederlandvoorstaat.ConclusieInmijnslotwoordbenadrukteikdatalleaanwezigenheteenswarendatereeneindmoetkomenaankinderarbeidendathetnietaangaatineenbeschaafdewereldkinderenintezetteninhetarbeidsproces.Diegedeel-demotivatie,onderoverheid,bedrijfsleven,wetenschappers,consumen-ten,vormdeeengoedebasisomeenovertuigendbeleidneertezetten.IkgafaandatderegeringgecommitteerdblijftaandedoelstellinguitdeMensenrechtenstrategie:hetuitbannenvankinderarbeidtebeginnenbijdeergstevormen.Iksteldehetonderwerphoogopdepolitiekeagendatehouden,ookvandeEUenVN.Ikonderstreeptenogmaalsdebredebena-dering,waarbijverschillendeinstrumenten,ènverschillendeactoren,elkaaraanvullen.HetSER-adviesheeftinteressantesuggestiesgedaanvoorhetintensiverenvanderolvanhetbedrijfsleveninhetkadervanmaatschappelijkverantwoordondernemen,enikkondigdeaandekomendetijdtebezienhoedeoverheidditproceskonondersteunen.TweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31263,nr.214