Kabinetsreactie op de petitie over de positie van Iraanse asielzoekers in Nederland

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202619 637VreemdelingenbeleidNr. 3609 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ASIEL EN MIGRATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 juli 2026Op 9 april jl. heeft uw Kamer mij verzocht te reageren op een petitie overde positie van Iraanse asielzoekers in Nederland die uw Kamer inontvangst heeft genomen. Met deze brief doe ik uw Kamer mijn reactie opde petitie toekomen.Allereerst wil ik u laten weten dat ik er begrip voor heb dat de recenteontwikkelingen in Iran zorgen voor spanning en onzekerheid in de Iraansegemeenschap in Nederland. Daarbij begrijp ik dat veel Iraniërs – evenalsvreemdelingen met andere nationaliteiten – al een lange tijd wachten opeen besluit op hun asielaanvraag en hier veel stress door ervaren.In maart 2026 heb ik een besluit- en vertrekmoratorium voor mensen uitIran ingesteld voor de duur van zes maanden. Een besluit- en vertrekmo-ratorium wordt ingesteld wanneer de veiligheidssituatie in een land naarverwachting voor een korte periode onzeker zal zijn waardoor redelij-kerwijs niet zorgvuldig op asielaanvragen van vreemdelingen uit dat landkan worden beslist en niet kan worden overgegaan tot gedwongenuitzettingen. De veiligheidssituatie in Iran is op dit moment dusdanigonzeker dat niet zorgvuldig kan worden beslist op asielaanvragen. Desituatie in Iran wordt op dit moment als onzeker beschouwd, vanwege desnel veranderende omstandigheden en onduidelijkheid over het vervolgvan het gewapende conflict op korte termijn. Aanvullend is er ook weinigaccurate en objectieve informatie beschikbaar op grond waarvan eeninschatting van de (veiligheids)situatie kan worden gemaakt. Onder meervanwege beperkte toegang tot het land, beperkte journalistieke vrijheid eneen gebrek aan internettoegang. Met het instellen van het besluit- envertrekmoratorium kunnen asielaanvragen tijdelijk worden aangehoudenen kan de beslistermijn in asielzaken worden verlengd totdat er meerduidelijkheid ontstaat over de situatie in Iran.Hierbij is het goed te benoemen dat de beslistermijn maximaal verlengdkan worden tot 21 maanden. Als in zaken de beslistermijn van21 maanden is overschreden, kan er dus, ondanks het besluit- en kst-19637-3609ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 36091 vertrekmoratorium, een situatie ontstaan waarin moet worden beslist. Erwordt dan kijkend naar de feitelijke veiligheidssituatie op dat momentbeslist op deze zaken. In de petitie die is aangeboden door vertegenwoor-digers van de Iraanse gemeenschap wordt gesteld dat deze wettelijkeverplichting momenteel niet structureel wordt nageleefd. In dat verbandwijs ik uw Kamer op mijn brief van 5 juni jl. inzake «Plan van aanpakwegwerken openstaande asielaanvragen IND». Daaruit komt naar vorendat ook de termijn van 21 maanden niet steeds haalbaar is. Dit geldtechter niet enkel voor Iraanse asielzaken, maar asielzaken in hetalgemeen. Er is geen sprake van bewust aanhouden van asielaanvragenvan Iraanse vreemdelingen waarin de beslistermijn van 21 maanden isoverschreden.De ondertekenaars van de petitie vragen om een eerlijke en gelijkebehandeling. Kijkend naar hoe de huidige behandeling van Iraanseasielaanvragen zich verhoudt tot de behandeling van asielaanvragen uitandere landen waar sprake is (geweest) van een oorlogssituatie kan ik hetvolgende zeggen. Ook ten aanzien van andere landen zijn in het verledenbesluit- en vertrekmoratoria ingesteld. De keuze voor een moratorium isdan ook een gebruikelijke stap op het moment dat een situatie in een landvan herkomst dermate onduidelijk is dat er geen zorgvuldige besluit-vorming kan plaatsvinden. In de petitie wordt tevens verwezen naar hetbesluit en vertrekmoratorium Irak in 2014. Er werd volgens de onderteke-naars van de petitie toen wel beslist in Iraakse zaken ondanks de situatiein Irak op dat moment. In 2014 werd echter niet voor heel Irak maar voordelen van Irak een besluit- en vertrekmoratorium afgekondigd. Voorpersonen uit de provincies waar geen besluit- en vertrekmoratorium goldbleef de IND inderdaad zaken in behandeling nemen en daarop beslissen.Informatie die het ambtsbericht verstrekte was over deze provinciesimmers voldoende duidelijk om zorgvuldige beslissingen in individuelezaken te kunnen nemen. In zaken van personen uit delen van Irak voorwelke wel een besluit- en vertrekmoratorium gold werd niet beslist. Dit iseen wezenlijk andere situatie dan nu in Iran waarin er voor heel Iran eenbesluit- en vertrekmoratorium is afgekondigd en onvoldoende accurate enobjectieve informatie is aan de hand waarvan een zorgvuldig besluitgenomen zou kunnen worden.Het kabinet blijft aandacht houden voor Iraanse asielzoekers. Hierbij heb ikveel begrip voor de positie van personen die al lange tijd wachten op eenbesluit op hun asielaanvraag. Helaas kan ik op dit moment nog nietaangeven wanneer het besluit- en vertrekmoratorium voor mensen uitIran wordt opgeheven. Mocht er aanleiding toe bestaan, dan kan hetbesluit- en vertrekmoratorium wel eerder dan na zes maanden wordenbeëindigd. Bijvoorbeeld omdat er meer duidelijkheid is over deveiligheids- en mensenrechtensituatie in Iran. Daartoe heb ik een nieuwambtsbericht opgevraagd bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Ditwordt verwacht in het derde kwartaal van dit jaar. Aan de hand daarvanzal bezien worden of de situatie inmiddels duidelijk genoeg is ombeslissingen weer ter hand te nemen.De Minister van Asiel en Migratie,G. van den BrinkTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 19 637, nr. 36092