Verslag van een schriftelijk overleg over Wijzigingen van het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015 in verband met de introductie van de beleidswaarde (Kamerstuk 32847-1427)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 847Integrale visie op de woningmarktNr. 1488 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 9 juni 2026 De vaste commissie voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening heefteen aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister vanVolkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening over de brief van 7 april 2026inzake wijzigingen van het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting2015 in verband met de introductie van de beleidswaarde (Kamerstuk32 847, nr. 1427).De vragen en opmerkingen zijn op 13 mei 2026 aan de Minister vanVolkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening voorgelegd. Bij brief van 9 juni2026 zijn de vragen beantwoord.De voorzitter van de commissie,BrometDe griffier van de commissie,De Vos kst-32847-1488ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14881 Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractieDe leden van de D66-fractie zijn positief over de voorgestelde wijzigingvan het Besluit in verband met de introductie van de beleidswaarde. Deregeldrukvermindering die deze wijziging met zich meebrengt kan decorporatiesector mogelijk jaarlijks miljoenen aan lasten besparen.Deze leden lezen in de nota naar aanleiding van het verslag inzakeWijziging van de Woningwet in verband met het vervangen van de actuelewaarde door de beleidswaarde (Kamerstuk 36 886, nr. 6) dat actualisatievan het Handboek beleidswaarde niet jaarlijks voorzien is, maar dat dezenaar aanleiding van praktijkervaringen aanpast kan worden. Op welketermijn verwacht de Minister de Kamer te kunnen informeren over deervaringen met de nieuwe werkwijze en de daadwerkelijk gerealiseerdelastenverlichting?Het Handboek beleidswaarde wordt voor het eerst toegepast ten behoevevan de jaarrekening over 2026, die door woningcorporaties vóór 1 juli2027 moet worden vastgesteld. Na dat eerste boekjaar zal ik met deAutoriteit woningcorporaties (Aw) in gesprek gaan om te horen overeventuele signalen over de werking van het handboek. Ik verwacht in hetnajaar van 2027 de eerste indrukken over het nieuwe handboek met uwKamer te kunnen delen.De verwachte lastenverlichting zoals toegelicht in de memorie vantoelichting bij het wetsvoorstel tot wijziging van de Woningwet in verbandmet het vervangen van de actuele waarde door de beleidswaarde volgt ophet vervallen van de verplichting voor corporaties om de marktwaarde tebepalen en te verantwoorden in de jaarrekening. Dit staat los van demethodiek voor de bepaling van de beleidswaarde, die maar beperktwordt gewijzigd. Ten aanzien van het eerste punt is geen evaluatievoorzien om de daadwerkelijke vermindering van administratieve lastente meten. Wel blijft het onderwerp regeldruk een belangrijk thema dat ikperiodiek met de sector bespreek.Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractieDe leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de wijzigingen.Deze leden hebben geen verdere vragen.Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractieDe leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het ontwerpbe-sluit houdende wijzigingen van het Besluit toegelaten instellingenvolkshuisvesting 2015 in verband met de introductie van de beleids-waarde. Deze leden onderschrijven het belang van vermindering vanadministratieve lasten voor woningcorporaties en een jaarrekening diebeter aansluit bij de maatschappelijke taak van corporaties. Zij hebbenover de uitwerking van het ontwerpbesluit nog enkele vragen.De leden van de CDA-fractie hebben over de nieuwe centrale waarde-ringsmethodiek enkele vragen. In de toelichting wordt aangegeven dat demarktwaarde relevant blijft voor borging door het Waarborgfonds SocialeWoningbouw en toezicht door de Autoriteit woningcorporaties, en dathiervoor een nieuwe centrale waarderingsmethodiek wordt ontwikkeld.Tevens wordt aangegeven dat deze methodiek niet wettelijk wordtverankerd. Deze leden vragen hoe de Minister in dat geval waarborgt datwoningcorporaties, accountants en toezichthouders beschikken over eenvoldoende stabiel, controleerbaar en consistent kader voor de toepassingvan deze methodiek.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14882 Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) heeft het initiatiefgenomen voor de ontwikkeling van het nieuwe centrale marktwaarde-systeem. Als borgingsinstituut heeft WSW immers een groot belang bijeen betrouwbaar en objectief systeem dat inzicht geeft in de onderpands-waarde. Voor de uitvoering van het centrale waarderingsmodel heeftWSW een openbare inkoopprocedure doorlopen en inmiddels zijn tweepartijen geselecteerd.1 Het centrale marktwaardesysteem wordt ingebedin de reguliere governance van WSW, bestaande uit onder meer dedeelnemersraad, de samenwerking met de Aw en de reguliere gesprekkenmet het Rijk in het kader van de achtervang. Op die manier kan controleworden uitgeoefend op het waarderingsproces en wordt de benodigdetransparantie geboden aan de sector en de toezichthouder. Dit bestaandesysteem van checks and balances biedt voldoende waarborgen om tezorgen dat de waarderingsmethodiek bruikbaar is en blijft. Daarnaastwordt een validatie van de uitkomsten door een onafhankelijke partijingebouwd in het waarderingssysteem.Aangezien de marktwaarde niet meer hoeft te worden verantwoord in dejaarrekening is hierop geen accountscontrole meer nodig.Kan de Minister toelichten welke onderdelen van de methodiek wordenvastgelegd in regelgeving, handboeken of andere formele kaders, enwelke ruimte daarbij bestaat voor nadere wijzigingen of aanpassingen inde praktijk?De methodiek wordt niet vastgelegd in regelgeving, handboeken ofandere formele kaders. Zoals genoemd in het vorige antwoord, wordt hetcentrale marktwaardesysteem ingebed in de reguliere governance vanWSW. Binnen dat stelsel is er ruimte voor eventuele aanpassingen aan depraktijk.Deze leden vragen voorts hoe wordt gewaarborgd dat de nieuwe centralewaarderingsmethodiek daadwerkelijk leidt tot vermindering van adminis-tratieve lasten voor woningcorporaties. In de toelichting wordt gesteld datzoveel mogelijk gebruik zal worden gemaakt van bestaande vastgoeddataen bestaande datastructuren. Zij vragen welke aanvullende gegevensle-vering desondanks nog van corporaties wordt gevraagd.WSW heeft haar deelnemers in oktober 2025 geïnformeerd2 over decontouren van het nieuwe waarderingsmodel en de gegevensuitwisselingmet corporaties. WSW vraagt alleen de gegevens van de vastgoedcatego-rieën die voor het onderpand het meest relevant zijn, te weten: woningenen zorgvastgoed. De gegevens die corporaties voor de centrale markt-waardering dienen aan te leveren over woningen en zorgvastgoed zijnvrijwel dezelfde als de afgelopen jaren bij de modelmatige marktwaarde.Per saldo gaat het uiteindelijk, omdat geen gegevens meer hoeven teworden aangeleverd over ander vastgoed, om aanzienlijk mindergegevens.Tevens vragen de leden van de CDA-fractie op welke wijze in de komendejaren inzichtelijk wordt gemaakt of de beoogde vermindering vanadministratieve lasten in de praktijk ook daadwerkelijk optreedt. Wordtdaarbij voorzien in een vorm van periodieke evaluatie of vergelijking metde huidige systematiek?1Zie: www.wsw.nl/corporaties/marktwaarde-1/centraal-marktwaardesysteem-cms.2Zie: www.wsw.nl/over-wsw/nieuws-publicaties/laatste-nieuws/nieuwsdetail/wijzigingen-in-relatie-tot-marktwaarde.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14883 In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel tot wijziging van deWoningwet in verband met het vervangen van de actuele waarde door debeleidswaarde3 is de verwachte regeldrukvermindering toegelicht. Er isonder sectorpartijen (corporaties, de Aw, WSW, accountants) geen twijfeldat met de gekozen richting een sterke vereenvoudiging en kostenbe-sparing zal worden bereikt. Een evaluatie om de daadwerkelijke vermin-dering van administratieve lasten te meten is niet voorzien. Wel blijft hetonderwerp regeldruk een belangrijk thema dat ik periodiek met de sectorbespreek.Deze leden vragen daarnaast hoe de Minister verwacht dat woningcorpo-raties de vrijvallende capaciteit die ontstaat door vermindering vanadministratieve lasten in de praktijk zullen inzetten. Wordt gevolgd inhoeverre deze wijziging bijdraagt aan de volkshuisvestelijke opgave vancorporaties, bijvoorbeeld ten aanzien van nieuwbouw, onderhoud ofverduurzaming?WSW verwacht haar deelnemers op korte termijn te kunnen informerenover de kosten van het centraal waarderingsmodel. Gelet op het financiëletekort4 waar de corporatiesector mee te maken heeft om de afgesprokeninvesteringsopgave te realiseren, ligt het voor de hand dat corporatiesiedere bespaarde euro zullen inzetten voor deze investeringsopgave. Hetverminderen van regeldruk is bovendien in de Nationale Prestatieaf-spraken (NPA) opgenomen als randvoorwaarde voor het realiseren van deopgave. Ik acht het daarom niet noodzakelijk en niet effectief om specifiekte monitoren hoe corporaties een besparing in de vastgoedwaarderingprecies inzetten.De leden van de CDA-fractie hebben ook over de vergelijkbaarheid vanbeleidswaardes tussen woningcorporaties enkele vragen. In de toelichtingwordt aangegeven dat de beleidswaarde rekening houdt met maatschap-pelijke keuzes van corporaties ten aanzien van onder meer betaalbaarheid,onderhoud en doorexploitatie. Deze leden vragen hoe wordt voorkomendat hierdoor grote verschillen ontstaan tussen corporaties in de wijzewaarop beleidswaardes worden vastgesteld. Op welke wijze wordtgeborgd dat beleidswaardes binnen de sector voldoende vergelijkbaarblijven voor toezicht, beoordeling en onderlinge vergelijking?De leden van de CDA-fractie hebben daarnaast over de toepassing van debeleidswaarde in de praktijk enkele vragen. Deze leden vragen hoe wordtgewaarborgd dat verschillen in beleidskeuzes tussen corporaties nietleiden tot grote verschillen in financiële waardering die moeilijk verge-lijkbaar of uitlegbaar zijn.De beleidswaarde is een reeds bestaand waardebegrip in de corporatie-sector waar de Aw en WSW al geruime tijd ervaring mee hebben. Met deinvoering van de beleidswaarde als grondslag voor de jaarrekening wordtbeoogd om beleidskeuzes van individuele woningcorporaties totuitdrukking te brengen in de financiële positie. Daarmee zullen debeleidswaardes per definitie uiteenlopen binnen de sector. Tegelijkertijd ishet wel van belang dat de bepaling van de beleidswaarde binnen degestelde kaders gebeurt om te zorgen voor vergelijkbaarheid. De Aw wijstcorporaties hier ook op vanuit haar rol als toezichthouder. De kaders voorhet berekenen van de beleidswaarde liggen nu nog vast in het Handboekmarktwaardering. Dit handboek zal met ingang van het wetsvoorstel totwijziging van de Woningwet in verband met het vervangen van de actuelewaarde door de beleidswaarde en voorliggend besluit worden vervangen3Kamerstukken II 2025/26, 36 886, nr. 2.4Kamerstukken II, vergaderjaar 2025/26, 29 453, nr. 582.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14884 door het Handboek beleidswaarde, dat eind maart op de website van deAw is gepubliceerd.5 Naar aanleiding van signalen van corporaties,accountants en vastgoedpartijen is bij het opstellen van het Handboekbeleidswaarde in het bijzonder aandacht besteed aan verduidelijking vanformuleringen om de consistentie tussen corporaties te bevorderen.Tevens vragen zij welke rol accountants, de Autoriteit woningcorporatiesen het Waarborgfonds Sociale Woningbouw krijgen bij het bevorderenvan een consistente toepassing van de nieuwe systematiek binnen desector.De taak van accountants is om de getrouwheid van de beleidswaarde inde jaarrekening te controleren. Accountants toetsen daarbij ook aan dekaders van het Handboek beleidswaarde. Voor Aw en WSW geldt dat debeleidswaarde een belangrijke rol speelt in het gezamenlijk beoordelings-kader ten behoeve van de beoordeling van de financiële positie. In ditbeoordelingskader worden de solvabiliteitsratio en de loan-to-valuegebaseerd op de beleidswaarde.Zij vragen daarnaast hoe wordt beoordeeld of de verduidelijking vanformuleringen in het nieuwe Handboek beleidswaarde voldoende is ominconsistenties tussen corporaties te voorkomen. Wordt voorzien inevaluatie of monitoring van verschillen in toepassing tussen corporaties,accountants en toezichthouders?Het nieuwe Handboek beleidswaarde, inclusief genoemde verduidelij-kingen, is tot stand gekomen in nauwe afstemming met vertegenwoor-digers van de partijen die er in de praktijk mee te maken hebben. Debepaling van de beleidswaarde betreft een continuering van de bestaandepraktijk. Ervaringen uit het verleden zijn meegenomen in de verdereverduidelijking en doorontwikkeling. In hoeverre de verduidelijkingenvoldoende zijn zal in de praktijk moeten blijken. Na het eerste boekjaar zalik met de Aw in gesprek gaan om te horen over de eerste praktijkerva-ringen met het handboek beleidswaarde.Het Ministerie van BZK is ook vertegenwoordigd in sectoroverleggen vanaccountants die werkzaam zijn in de corporatiesector. Via die overleggenkunnen accountants alsook corporaties vroegtijdig signalen delen over hetfunctioneren van het Handboek beleidswaarde.De leden van de CDA-fractie hebben voorts over de positie van woning-corporaties die niet zijn aangesloten bij het Waarborgfonds SocialeWoningbouw enkele vragen. In de toelichting wordt ingegaan op deontwikkeling van een centrale waarderingsmethodiek voor de markt-waarde ten behoeve van borging en toezicht. Deze leden vragen hoe voorcorporaties die buiten het Waarborgfonds Sociale Woningbouw vallenwordt voorzien in een werkbare en vergelijkbare systematiek voorwaardering en toezicht. Kan de Minister toelichten welke uitgangspuntendaarbij worden gehanteerd en wat op dit moment de stand van zaken isvan de uitwerking hiervan?De praktische oplossing die de Aw voor deze taken gaat inrichten wordtop dit moment nog uitgewerkt. Hierbij wordt nadrukkelijk rekeninggehouden met de administratieve lasten voor corporaties door in beginselgeen aanvullende informatie op te vragen, tenzij dit in uitzonderlijkegevallen noodzakelijk is voor de uitoefening van het toezicht.5Zie: https://www.ilent.nl/documenten/autoriteit-woningcorporaties/publicaties-cijfers-en-wetgeving/publicaties/handboek-beleidswaarde.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14885 De leden van de CDA-fractie hebben ook over de effecten voor verschil-lende typen woningmarktregio’s enkele vragen. Deze leden vragen inhoeverre is onderzocht of de overgang van marktwaarde naar beleids-waarde in de praktijk verschillend kan uitwerken voor corporaties inregio’s met uiteenlopende marktomstandigheden, waaronder regio’s metrelatief lage marktwaardes. Kan de Minister toelichten welke inzichtenhierover op dit moment beschikbaar zijn?De overgang van marktwaarde naar beleidswaarde ziet enkel op eenwijziging van de waarderingsgrondslag voor de jaarrekening. Er wordtgeen wijziging voorgesteld in het financiële beoordelingskader van de Awen WSW. Er is dan ook geen sprake van een effect op de financiële positievan corporaties. Derhalve zal de overgang van marktwaarde naarbeleidswaarde niet verschillend uitwerken in verschillende regio’s.Zij hebben ook over de uitvoerbaarheid en tijdigheid van de nieuwesystematiek enkele vragen. In de toelichting wordt aangegeven dat deuitwerking van de centrale waarderingsmethodiek en het Handboekbeleidswaarde op schema liggen om gereed te zijn voor de jaarrekeningover 2026. Deze leden vragen welke concrete randvoorwaarden nogmoeten worden ingevuld voordat woningcorporaties, accountants entoezichthouders daadwerkelijk met deze systematiek kunnen werken.Tevens vragen de leden van de CDA-fractie welke gevolgen het heeftindien onderdelen van de methodiek of het handboek niet tijdig gereedzijn.WSW heeft na een openbare inkoopprocedure inmiddels twee partijengeselecteerd voor de uitvoering van de centrale marktwaardering.6 In dekomende maanden werken zij het waarderingsmodel uit conform de doorWSW gestelde criteria en randvoorwaarden. Gelet op de ervaring die degecontracteerde partijen hebben is er voldoende vertrouwen dat hethaalbaar is om begin 2027 de waardering over boekjaar 2026 uit tevoeren. Daarnaast is het van belang dat corporaties tijdig en adequaathun vastgoedgegevens aanleveren met behulp van het template dat op dewebsite van WSW te vinden is. Aangezien de gegevens de afgelopenjaren vrijwel allemaal al aangeleverd moesten worden voor de model-matige marktwaarde is de verwachting dat hier geen problemen op zullentreden.Het Handboek beleidswaarde is eind maart gepubliceerd op de websitevan de Aw.7 Dit handboek zal nog formeel worden bekrachtigd als bijlagebij de Regeling toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015 (Rtiv)middels een wijziging van die regeling die ik voorbereid.Vragen en opmerkingen van de leden van de ChristenUnie-fractieDe leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisge-nomen van de Wijzigingen van het Besluit toegelaten instellingenvolkshuisvesting 2015 in verband met de introductie van de beleids-waarde. Deze leden staan positief tegenover deze wijzigingen en zijn blijmet de regeldrukvermindering in deze sector. Zij hebben nog wel enkelevragen over het Handboek beleidswaarde. Dit handboek moet nogofficieel verschijnen, maar staat al wel op de website van de Autoriteitwoningcorporaties. Dit handboek omvat onder andere een gewijzigdeberekening van de beleidswaarde van bedrijfsonroerend goed (BOG),maatschappelijk onroerend goed (MOG), intramuraal zorgvastgoed (ZOG)6Zie: www.wsw.nl/corporaties/marktwaarde-1/centraal-marktwaardesysteem-cms.7Zie: www.ilent.nl/documenten/autoriteit-woningcorporaties/publicaties-cijfers-en-wetgeving/publicaties/handboek-beleidswaarde.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14886 en parkeren, en de verplichting om vanaf verslagjaar 2026 de volledigemeerjarenonderhoudsbegroting (MJOB) tot 60 in plaats van 15 jaar in terekenen. Kan de Minister toezeggen nauwgezet te monitoren in hoeverrewoningcorporaties uit de voeten kunnen met het Handboek beleids-waarde, en ook zo snel mogelijk de uitvoerbaarheid en regeldrukeffectenvan het nieuwe handboek te evalueren?Zoals ik in de antwoorden op voorgaande vragen heb aangegeven, zal ikna het eerste boekjaar met de Aw in gesprek gaan om te horen over deeerste praktijkervaringen met het nieuwe handboek beleidswaarde.Mochten praktijkervaringen daar aanleiding toe geven dan kunnen eraanpassingen in het handboek worden doorgevoerd. Regeldruk en deuitvoerbaarheid van regelgeving blijven onverminderd belangrijkethema’s die ik regelmatig met de sector bespreek.Vragen en opmerkingen van de leden van de Groep MarkuszowerDe leden van Groep Markuszower hebben kennisgenomen van hetontwerpbesluit tot wijzigingen van het Besluit toegelaten instellingenvolkshuisvesting 2015 in verband met de introductie van de beleids-waarde en hebben voor nu geen vragen en/of opmerkingen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 14887