Vaststelling Landelijke Aanpak Wolven

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202533 576NatuurbeleidNr. 405 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ,VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 december 2024Hierbij zend ik u, mede namens de Minister van Landbouw, Visserij,Voedselzekerheid en Natuur (LVVN), de Landelijke Aanpak Wolven zoalsdie door Rijk en provincies is vastgesteld als gezamenlijke activiteiten-agenda.In de Landelijke Aanpak Wolven (voorheen «Landelijke UitvoeringsagendaWolf») hebben we gezamenlijk acties geformuleerd om de urgente situatiemet betrekking tot de wolven in Nederland het hoofd te bieden. Delandelijke aanpak heeft tot doel om wolvenaanvallen op mensen,huisdieren en vee beter te voorkomen en om in die gevallen dat deson-danks toch aanvallen plaatsvinden, effectief te kunnen optreden. Deaanpak heeft ook tot doel het beheersen van de toenemende maatschap-pelijk onrust en het toewerken naar kaders die passend zijn voorNederland als klein en dichtbevolkt land. Over onderdelen van delandelijke aanpak heb ik uw Kamer al eerder op hoofdlijnen bericht.Er is de afgelopen tijd met de hoogste urgentie aan deze LandelijkeAanpak Wolven gewerkt. De komende periode zullen de onderdelen vandeze aanpak gezamenlijk nader worden uitgewerkt. Die uitwerking zal ookgaan over de inzet van capaciteit en middelen vanuit het Rijk en vanuit deprovincies. De activiteiten in deze aanpak zijn bedoeld om ondersteunenden aanvullend te zijn op het beleid van provincies en een nog vast testellen Interprovinciaal Wolvenplan.Eén van de meest urgente onderdelen van de aanpak is een definitie vaneen probleemsituatie met een wolf en van een probleemwolf. Ditonderdeel heb ik de afgelopen tijd uitgewerkt en ik neem uw Kamer graagmee in hoe ik deze definities voor mij zie, door wie deze toegepast kunnenworden en wat de randvoorwaarden zijn om de toepassing meest effectiefte maken. Ook deel ik met u hoe ik deze definities wil vastleggen. Ik blijfde komende tijd in gesprek met provincies en experts over deze definities kst-33576-405ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 576, nr. 4051 en zal ze, zo nodig, op basis van die gesprekken en voortschrijdendeinzichten verder uitwerken en aanscherpen.Ik stel de volgende definities voor:Probleemsituatie, waarbij een wolf die niet meer schuw is, die toena-dering zoekt tot mensen of mensen en hun huisdieren aanvalt, en waarbijhet ingrijpen bestaat uit afschrikken of wegjagen.•Wolf wordt gezien op minder dan 30 meter van bewoonde huizen. Hetbetreft verschillende incidenten in hetzelfde gebied gedurende eenperiode van enkele weken.•Wolf tolereert (passief) tenminste 2 keer dat mensen naderen totminder dan 30 meter.•Wolf benadert actief en bewust tenminste 2 keer mensen binnen30 meter en lijkt geïnteresseerd in mensen.•Wolf benadert tenminste 2 keer aangelijnde honden, maar is nietagressief.•Wolf benadert tenminste 2 keer aangelijnde honden en is agressiefnaar honden.•Wolf wordt gezien op minder dan 30 meter van bewoonde huizen waarzich honden bevinden. Het betreft tenminste 2 incidenten gedurendeeen periode van ten minste 2 weken.•Wolf doodt ten minste 2 keer honden bij bebouwing (op erf of intuinen).•Wolf doodt honden die niet zijn aangelijnd en niet in de directenabijheid van mensen verblijven.Probleemwolf, die problematisch gedrag vertoont dat niet noodzakelijkonnatuurlijk maar wel afwijkend is, en waarbij het ingrijpen bestaat uitafschieten.•Probleemsituaties waarbij in overleg met deskundigen tevens blijkt dataversieve conditionering niet heeft gewerkt of praktisch niet uitvoer-baar was.•Wolf reageert actief agressief op mens bij verstoring en valt mens aan.•Wolf reageert agressief op mens zonder provocatie.•Wolf doodt mens.•Wolf valt in een gebied in een gemeente of in een aangrenzendegemeente binnen een periode van 2 weken tenminste 2 keer vee aandat wordt beschermd door een goed functionerend raster dat voldoetaan de interprovinciale normen voor veebescherming.•Wolf valt in een gebied in een gemeente of in een aangrenzendegemeente binnen een periode van 2 weken tenminste 2 keer vee aandat zich bevindt in een goed afgesloten stal (niet zijnde een vrijtoegankelijke schuilgelegenheid in het terrein).Deze definities zijn bedoeld om sneller en adequater op te treden bijincidenten met wolven, bijvoorbeeld door provincies en burgemeesters.Randvoorwaarde voor het gebruik van de definities is de snelle beschik-baarheid van deskundigen die met gezag de inhoudelijke inschattingenkunnen maken of er daadwerkelijk sprake is van een probleemsituatie ofprobleemwolf en die kunnen adviseren over de aangewezen reactie in eenspecifieke situatie. Dat kan bijvoorbeeld door te voorzien in de instellingvan een taskforce die adviseert hoe, vanuit een landelijk uniform kader, tehandelen in een specifieke situatie (afschrikken, verjagen of afschieten).Voor de daadwerkelijke uitvoering moet in elke provincie een beroepkunnen worden gedaan op een kleine groep personen die over denoodzakelijke kwalificaties beschikt, ook voor het in het uiterste gevalverrichten van afschot. Zoals ik in de beantwoording van vragen van deEerste Kamer heb aangegeven (Eerste Kamerbrief nr. 175600.01U), heb ikcontact gezocht met de Stichting Wildaanrijdingen Nederland enTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 576, nr. 4052 kennisgenomen van de gedachten van deze stichting vanuit haarexpertise voor de invulling en rol van de taskforce. De Kennisgroep van deRaad voor Dierenaangelegenheden werkt momenteel op mijn verzoek nognadere informatie uit die ook zou kunnen helpen om de definities teverfijnen.Op basis van deze informatie en op basis van de reacties van provinciesen experts kunnen de definities nog aanpassing of aanscherping krijgen.Ik overweeg de uiteindelijke definities op te nemen in regelgeving (eenAMvB). Hierop vooruitlopend wil ik met provincies verkennen welkeafspraken we kunnen maken over het gebruik van deze definities, over deinschakeling van wolvendeskundigen en over de invulling en inrichtingvan de taskforce en de uitvoering. Ook de burgemeesters, politie en hetOpenbaar Ministerie wil ik bij de totstandkoming van die afsprakenbetrekken.Zoals met uw Kamer gedeeld bij brief van 3 december jl. (Kamerstuk33 576, nr. 404) hebben de verdragspartijen van het Verdrag van Berndiezelfde dag ingestemd met het EU-voorstel tot verlaging van debeschermde status van de wolf onder het Verdrag van Bern. Hiermeewordt het op termijn makkelijker om actie te ondernemen bij incidentenmet probleemwolven. De komende tijd ga ik me hardmaken voor devolgende stap, het verlagen van de beschermde status onder de EuropeseHabitatrichtlijn, en werk ik ook alvast aan wijziging van onze nationaleregelgeving zodat, bij een positief besluit over aanpassing van deHabitatrichtlijn, de verlaagde beschermde status snel in Nederland kanworden toegepast.Voor een groot roofdier als de wolf zijn er wat mij betreft in het dichtbe-volkte Nederland beperkingen aan de beschikbare ruimte. Ik wil met deacties uit de Landelijke Aanpak Wolven zo goed mogelijk zorgen dat we inNederland veilig kunnen leven en vee kunnen houden, zonder vrees voorwolven.De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,J.F. RummenieTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 576, nr. 4053