Nadere uitwerking pilots (toezegging AO 8 april inzake kabinetsstandpunt commissie fundamentele herbezinning Wsw (commissie De Vries))

29817SocialewerkvoorzieningNr.50BRIEFVANDESTAATSSECRETARISVANSOCIALEZAKENENWERKGELEGENHEIDAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,2juli2009InhetAlgemeenOverlegvan8april2009(Kamerstuk29817,nr.48)overhetkabinetsstandpuntophetadviesvandecommissiefundamenteleherbezinningWsw(commissieDeVries)hebiktoegezegduwKamernaderteinformerenoverdeplannenmetbetrekkingtotde«pilots».Indezebrieftreftueerstindevormvaneensamenvattingeenschetsaanvandecontourenvandepilots.Daarnawordtdieperingegaanopdeachtergronden,doelstellingenendenadereinvullingvandepilots.Indebijlagenbijdezebriefgaiktotslot–oponderdelen–naderinopenkelemeertechnischeaspecten.Debriefistotstandgekomennaoverlegmetverschillendebetrokkenmaatschappelijkeorganisaties.Eengoedesamenwerkingmetallepart-nersinhetveldisvanessentieelbelangvoordeuitvoeringenhetwelslagenvandepilots.IkzaldanookindekomendeperiodeintensiefcontactblijvenhoudenmetdeVNG,Cedris,DivosaenhetUWVdaarwaarhetgaatomdeuitvoeringen(organisatorische)invullingvandepilots.Dezepartijenhebbenaangegevenvoorwatbetreftdeuitvoeringmetdehoofdlijnenvandezebriefuitdevoetentekunnen.Veelgemeentenensw-bedrijvenhebbeninmiddelsookalinteressegetoondomeenbijdrageteleverenaanpilotprojecten.DaarnaastzalikuiteraardookregelmatigoverleggenmetenadviesvragenaanAbvakaboFNV,CNV,deCG-raad,LCR,MKB-NederlandenVNO-NCW.Uiteindelijkentamerenwedezepilotsimmersomwillevanbeterekansenvoordeachterban(uitkeringsgerech-tigdenmeteenarbeidsbeperking)vandezepartijenenhebbenwedewerkgeverskeihardnodigvoorhetcreërenvanwerkplekken.Zoalsinhetkabinetsstandpuntisaangegeven,zalikookmethetCPBinoverlegtredenoverdenadereinvullingvandepilots.NadezomerzalikondermeeraanuwKamerpresenterenwaarpilotprojectenvanstartkunnengaanenuwKamerinformerenoverdeverdereconcretiseringvandepilots.Ookgedu-rendedelooptijdvandepilotszalikuwKamerblijveninformerenoverdevoortgangervan.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1336160809tkkst29817-50ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.501 SamenvattingAanleidingmonitoringeneindoordeelHetkabinetheeftbegin2008deCommissiefundamenteleherbezinningWsw(commissieDeVries)geïnstalleerdmetalsopdrachteenadviesuittebrengenovermogelijkemaatregelenterverhogingvandeparticipatievanmensendienietzelfstandigeenregulierebaankunnenbemachtigenenbehoudenmaarweltotregelmatigezinvolleaangepastearbeidinstaatzijnondergelijkblijvendebudgettairemiddelen.DecommissieDeVriesheeftop9oktober2008haarrapport«Werkennaarvermogen»gepresen-teerd.Hetkabinetdeeltdehierindoordecommissiegehanteerdeuitgangspunten.Zosluithetadviesvandecommissieaanbijhetmottovanhetkabinet«Samenwerkensamenleven»enbijdedoelstellingvanhetkabinetommensenmeteenbeperkingzoveelmogelijktelatenparti-cipereninhetregulierearbeidsproces.DeoplossingzoalsvoorgestelddoorcommissieDeVriesbehelsteenfundamenteleeningrijpendewijzigingvanhethuidigestelsel.Alvorenstotdergelijkewijzigingentekunnenbesluiten,dientdeeffectiviteitentoepasbaarheidvanhetsysteemindepraktijktewordenonderzocht.Erzullenhiertoeviertypepilotsstartenendezezijnsuccesvolalszijantwoordgevenopdevragendierelevantzijnomeengefundeerdebeslissingtekunnennemenoverhetaldannietlandelijkinvoerenvaneeningrijpendnieuwstelsel.Devierpilotszullennauwlettendgemonitorden(tussentijds)geëvalueerdworden.Datgeldtvoordepilotsafzonderlijk,maarookvoorhetgeheelaangeziendeverschillendepilotsonlosmakelijkmetelkaarverbondenzijn.Deuitkomstenvandepilotszullenookwordenafgezettegendehuidigesituatie.Pilot1MeerwerkplekkenbijwerkgeversPilot1heefttendoelinzichttekrijgenindefactorendiebepalendzijnvoordebereidheidvanwerkgeversommensenmeteenbeperkingindiensttenemen.Ommeermensenmeteenbeperkingtekunnenlatenparticiperenopdearbeidsmarkt,isdebereidheidvanregulierewerkge-versomheneenkanstebiedenessentieel.Denoodzaakommeerregu-lierewerkplekkentecreërenwordtdoorallebetrokkenenonderkend.Ditblijktookuittalvaninitiatievenenprojectenvanenbijwerkgeversenmaatschappelijkeorganisatiesgerichtopreguliereinschakeling.Erva-ringenuitdezeprojectenwordenbenutinpilot1.Uitdemonitoringenevaluatieervanzullenlessengetrokkenwordenomtekomentoteensamenhangendenintegraalbeleiddatregulierearbeidsdeelnamemaxi-maalondersteunt.Pilot2Omslagsw-bedrijvennaararbeidsontwikkelbedrijvenenpilot3VerbeteringenintensiveringdienstverleningwerkpleinenVoorhetaanbiedenvanhetkabinetsstandpuntophetadviesvandecommissieDeVrieshebbenVNG,Divosa,Cedris,Abvakabo,CNV,FNVendeCG-raadaangegevengezamenlijkensamenmethetdepartementactieftewilleninzettenophetverbeterenvandedienstverleningaanpersonenmeteenbeperking.Mochtindetoekomstwordenbeslotentothetinvoerenvaneennieuwesystematiekdanishetvangrootbelangdatdieverbeteringvandedienstverleningalisgerealiseerd..Tegelijkertijdisverdereverbeteringvandedienstverleningookinhet«hierennu»vangrootbelang.InPilot2staatdevraagcentraalhoedesw-sectormensenmaximaalkanondersteunenenalseenspringplankkangaanfungerenvoorállemensenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.502 aandeonderkantvandearbeidsmarktdieoptermijnbijeenregulierewerkgeveraandeslagkunnen,maarzichdaartoeeerstnogverdermoetenontwikkelen.Denoodzaakvoorhetstimulerenvandedoor-ontwikkelingvandesw-bedrijven(vanproductiebedrijfnaararbeids-ontwikkelbedrijf)wordtbreedgedeeld.Hetdoelvandepilot3isominitiatieventeontplooiendiededienstverle-ningopdewerkpleinenaanenvoormensenmeteenbeperkingeenverdereimpulsgeven.Opdewerkpleinenmoetenwerkzoekendenopgrondvaneengoedediagnoseeenopactiveringgerichtedienstverleningaangebodenkrijgen.Datvereistmaatwerk,zekervoormensenmeteenbeperking.Erzullenopvrijwilligebasisopeenaantalwerkpleinenprojectenstartenmet,bijbewezensucces,landelijkeuitrolalsdoel.Detweedehelftvan2009zalwordenbenutomteinventariserenwatdevoornaamstevraagstukkenenknelpuntenzijnmetbetrekkingtotdetemakenomslagdoordesw-bedrijvenendeverbeterslagopdewerk-pleinenvoormensenmeteenbeperking.Hierdoorzaltevensinzichtelijkwordenwelke«bestpractices»algeïdentificeerdkunnenworden.Opbasisvandeinventarisatiezaldestuurgroepdezezomerdepreciezeonderzoeksvragenen-wensenvaststellen.Datgeldtookvoordekadersvoordepraktischeuitvoeringvanprojectendieonderdezetweepilotszullenvallen.Ditzaluiteraardinnauwesamenspraakgebeurenmetvakbondenencliëntenorganisaties.Pilot4NieuwesystematiekIndevierdepilotwordteennieuwebeloningssystematiekonderzochtwaarbijhetinstrumentloondispensatiecentraalstaat.Devraagishierofdezebijdraagtaanhetbevorderenvandearbeidsparticipatievanperso-nenmeteenbeperking.Depilotmoetdaarnaastinzichtgevenindeafba-kening(ondermeerdoortoepassingvandetoegangstoets)endeomvangvandepotentiëledoelgroep(debeheersbaarheidvanhetstelsel),debudgettaireneutraliteit,hetvaststellenvandeloonwaarde,hetwerkenmetloondispensatieendeopnamecapaciteitvandearbeidsmarkt.DedoelgroepvoordepilotbestaatuitmensenindebijstanddieopdehuidigeWsw-wachtlijststaan(ofgedurendedepilotopdiewachtlijstkomen)Ooktotdedoelgroepbehorenmensenmeteenbijstandsuitkeringdienietinstaatzijnzelfstandighetwettelijkminimumloonteverdienenenvoorwiedegangbareinstrumentenvanre-integratienietvoldoendezijnomeengewonebaantevinden.Ookjongerentot27jaardievoordathetwetsvoorstel«Investereninjongeren(WIJ)»doordeEersteKamerwasaangenomenbehoordentotdeWWB-doelgroep,blijven,mitszeaanbovenstaandecriteriavoldoen,totdepilot-doelgroepbehoren.Gemeentenkunnenzichopvrijwilligebasisaanmeldenvoordeelnameaandepilot.Bijdekeuzeuitgemeentendiezichhebbenaangemeld,wordtgekekennaardegroottevandegemeente,deregionalearbeids-marktsituatie,dematewaaringemeentenuitstroomuitdeWWBreali-serenendematewaaringemeentenerinslagenmensenuitdeWsw-doel-groepbijeengewonewerkgeverteplaatsen.Voorpilot4iseenwijziginginwet-enregelgevingnodig.HetisnunietmogelijkvoormensenmeteenWWB-uitkeringommetloondispensatietewerken.Erzaleenexperimenteerwetwordeningediendopbasiswaarvanineenalgemenemaatregelvanbestuurzalwordenvastgelegdwelkevoorwaardengeldenvoordeelnemendegemeentenenwelkeconsequen-tiesdeelnamevooruitkeringsgerechtigdenzalhebben.Hierdoorkanpilot4naarverwachtingindeeerstemaandenvan2010vanstartgaan.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.503 SamenwerkingmetEengoedesamenwerkingmetallepartnersinhetveldisvanessentieelbelangvoordeuitvoeringenhetwelslagenvanallepilots.BeschikbaarbudgetenlooptijdVoordeuitvoeringvanallepilotsiseenbedragvantotaal€16miljoengereserveerd.Eind2012moetenderesultatenvandepilotsbeschikbaarzijn.AanleidingpilotsMensenmeteenbeperkingwillennaarvermogenmeedoenindesamen-leving.Ditisbelangrijkvoorhenzelf,maarookvanuitoverwegingenvanemancipatieenintegratieindesamenleving.OndanksdatdeWswaanruim100duizendmensenmeteenbeperkingwerkbiedt,lukthethelaasnogteweinigomdezemensenviaregulierwerkoptimaaltelatendeel-nemenopdearbeidsmarkt.OngeveerdriekwartvandeWsw-erswerktnietbijeenregulierewerkgeverterwijlvelenvanhendatmetdenodigeondersteuningwelzoudenkunnen.Dehuidigewachtlijstendreigenoptermijnteverdubbelen:tegenover100duizendWsw-werknemerskomendan40tot50duizendwachtendentestaan.DatligtnietaandeWsw-geïndiceerden,maaris–zoalsookhetadviesvandecommissieDeVrieslaatzien–eengevolgvanhethuidigewettelijkesysteemenhoedatindepraktijkuitwerkt.DeWswkampt–ondankseenaantalgoedevoorbeeldeneninitiatieveninhetland–meteenstructureelprobleem.DehuidigeWswstimuleertgemeentenenbedrijvenindesocialewerkvoorzieningnogteweinigomWsw-erstehelpenzichteontwikkelenalswerknemerenhenzoveelmogelijknaarregulierwerktebemiddelen.DeWswiszovormgegevendatgemeentenendesw-sectorerzelfsfinancieelbelangbijkunnenhebbenomzoveelmogelijkWsw-ersonderhunhoedeteblijvenhouden(zekerdemeestproductieven).Daar-naastzijnsw-bedrijvenvanoudsherbedrijvengerichtopproductievangoederen,geenbedrijvendiemensenruggesteunennaareenplekelders,opderegulierearbeidsmarkt.BovendienishetmededoordeWsw-CAOvoordeWsw-erszelfooknietaantrekkelijkombijeenregulierewerkgeveraandeslagtegaan.DaarmeefunctioneertdeWswnualseenfuik:gemeentenensw-bedrijvenwordennogteweiniggeprikkelddeomslagtemakennaar«arbeidsontwikkelbedrijf»enmensendiemeerkunnen,wordeninhunontwikkelinggeremd.Daarmeeschietenwehetdoelvoorbijendoenwedemensenwaarhetomgaattekort.Hoewelookvoormensenmeteenbeperkinghetuitgangspuntisominbeginselbijeenregulierewerkgeveraandeslagtegaan,wetenwetegelijkertijddatvoorsommigemenseneenbeschuttewerkplekhethoogsthaalbareis.Voordezemensenmoetendiewerkplekkenblijvenbestaan.DecommissieDeVriesheeftopgrondvanhetbovenstaandehetkabinetgeadviseerdtoteenfundamentelewijzigingvanhetstelselvanwerkeninkomen.Werkmoetvoorallemensenmeteenbeperkingmeercentraalkomentestaan.Mensenmoeteninstaatwordengesteldtewerkennaarhunvermogen,hetliefstopderegulierearbeidsmarkt.Werkgeversmoetendaaromookmeerbetrokkenworden.Hetkabinetdeeltdedoordecommissiegehanteerdeuitgangspunten,zoalsblijktuithetkabinetsstandpuntdathieroverinfebruari2009aanuwKamerisverzonden(KamerstukkenII2008/09,29817,nr.40).Zospreektdevereenvoudigingvanhetstelselzoalsdoordecommissievoorgesteldtenzeersteaanomdatditkanbijdragenaanhetvergrotenvandeeffectivi-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.504 teitvandeingezettepubliekemiddelen.Jetreftmensenmeteenbeper-kingaanopveleverschillendeplaatseneninveleverschillenderege-lingen.Nietalleenmensendiegebruikmakenvandepoortwachterscentrainhetkadervandere-integratievanwerknaarwerkmaarookbijvoor-beeldmensenindedagbestedingAWBZhebbeninmeerofminderemateeenarbeidsbeperking.Debredebenaderingvanmensenmeteenbeper-kingwaarbijdesteundiezijnodighebbencentraalstaatenniethetuitkeringsregimewaaronderiemand(aldanniettoevalligerwijs)valt,isdanookeengrootgoed.Tegelijkertijdvindthetkabinetdeuitwerkingzoingrijpenddathet–eveneensconformhetadviesvandecommissie–eerstdemogelijkeeffectenindepraktijkinkaartwilbrengen.Opgrondvande(tussentijdse)evaluatievandepilotskunnenvervolgensindetoekomstgefundeerdedefinitievebeslissingenovereenmogelijkestelsel-wijzigingwordengenomen.Hetbetreftimmersderechtspositievaneenzeerkwetsbaregroepindesamenleving,duszorgvuldigheiddientvooroptestaan.OrganisatiestructuurpilotsHetopzettenenuitvoerenvandehiernainhoudelijkverderomschrevenpilotsvergteengezamenlijkeinzetvanallepartijenmetuitvoerings-verantwoordelijkheid(VNG,UWV,CedrisenDivosa).Ingoedoverlegmetdezepartijenhebikbeslotenomeenstuurgroepintestellenwaarinregel-matigdevoortgangvandepilotszalwordenbesproken.Indiennodigkanopdezewijzeookbestuurlijkebijsturingplaatsvindengedurendedeloop-tijdvandepilots.Opkortetermijnzalikindestuurgroepbesprekenwelkecriteriagaangeldenvoorhetmetenvanderesultatenvandepilots.Verderzaldoormijeenprogrammacoördinatorwordenaangesteldomdesamenhangtussendeverschillendepilotsenprojectenteborgen.Dezeprogrammacoördinatorzalbeschikkingkrijgenovereenprojectbureauwaarelkvandegenoemdepartijeneenbijdrageaanzalleverenindevormvanpersonelecapaciteit.Deprogrammacoördinatordienteenover-koepelendeplanningoptestellen,waarindebelangrijksteactiviteitenenevaluatiemomentenmetbetrekkingtotdeonderzoeksvragenopgenomendienentezijn.Vanzelfsprekendzalikookvakbonden,werkgeversorganisa-tiesencliëntenorganisatiesblijvenbetrekkenbijditproces.Meerwerkplekkenbijwerkgevers(pilot1)DoelstellingenalgemeneopzetOmmeermensenmeteenbeperkingtekunnenlatenparticiperenopdearbeidsmarkt,isdebereidheidvanregulierewerkgeversomheneenkanstebiedenessentieel.Daaromrichtdeeerstepilotzichopdemogelijk-hedenmeerwerkplekkentecreërenvoordekwetsbaredoelgroepen.Deverwachtingisdatvanwegedeeconomischecrisiswerkgeversmindermogelijkhedenzienompersonenmeteenbeperkingindiensttenemen.Datneemtnietwegdaterookkansenzijn.Zekeralsgekekenwordtnaardepersoneelstekortendieopdelangetermijnwordenvoorzien.Daaromishetzaaknuteinvesterenenmeerervaringoptedoenmetdeinzetbaar-heidvanpersonenmeteenbeperking,zodatdaarstraksoverenweerprofijtvankanwordengetrokken.Depilotbestaatuithetmonitorenenevaluerenvanbestaandeennieuweprojectendoorenbijwerkgevers.Hetdoelismeerinzichttekrijgenindefactorendiebepalendzijnvoordebereidheidvanwerkgeversommensenmeteenbeperkingindiensttenemen.Hetzalhierbijmedegeziendecrisisookvooralgaanomhetverderontwikkelenenbeproevenvanmethodiekenenniet(alleen)omhetrealiserenvangroteaantallenplaat-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.505 singen.Dediverseprojectenrichtenzich–ofzullenzichrichten–opaspectenals:–hoewerkgevershetmeesteffectiefbenaderdkunnenworden;–hoedesamenwerkingtussendeuitvoerderendewerkgeverhetbestkanwordenvormgegeven;–watdeoorzakenzijnvanuitvaluitarbeidenhoededuurzaamheidvandewerkplekbevorderdkanworden;–welkeknelpunteninderegelgevingenuitvoeringbelemmerendwerken;–overigeoverwegingenvanwerkgeversomwelofnietwerkplekkenbeschikbaartestellenoftecreërenen–hoegoedeervaringenvanwerkgevershetbestekunnenwordenvertaaldnaaranderewerkgevers.Deervaringenopgedaanindediverseprojectenkomenindezepilotsamen.Doordevariatievanprojecten–inhoudelijk,maarookdoorsprei-dingvandeprojectenoverregio’sensectoren–kunnenlessenwordengetrokkenvoorbeleidenuitvoering.Pilot1vormtdaarmeeeenbelangrijkonderdeelvandebeoordelingvandenieuwesystematiek.ProjectenbijtoonaangevendewerkgeversEenaantalwerkgeversheeftbijhetuitkomenvanhetadviesvancommissieDeVriesinoktober2008deintentieafgegevenwerkplekkentewillenbiedenaandedoelgroep.Zoalsaangekondigdinhetkabinets-standpuntophetadviesvandecommissiezijnvanuithetdepartementdirectnahetafgevenvandezeintentiesgesprekkengestartmetdebetref-fendewerkgeversenuitvoerders.DitheeftgeresulteerdinprojectenbijPhilips,Nuon,NSenNXPSemiconductorsombinnenhunstructurelewerkgelegenheidsplannenruimtetecreërenvoorWsw-ersenWajongers.Hetisdeverwachtingdatdeuitvoeringvandeprojectendezezomervanstartgaat.Daarnaastheeftde(semi-)publiekesectoralsgrotewerkgevernatuurlijkookeenbelangrijkeaanjagendefunctiedaarwaarhetgaatomwerkpassendtemakenvoorpersonenmeteenbeperking.Onderhetmotto«verbeterdewereld,beginbijjezelf»wordtdaardekomendejarenopingezet.ZospanthetRijkzichinomindekomendetweejaar250extraplaatsingenvanWajongersenWsw-ersterealiseren.DaarnaastreserveerthetRijkmetingangvan2011eenaantal(werkervarings)plaatsentergrootte1%vandebezettinginfte’svoorallegeïndiceerdedoelgroepenmeteen(lange)afstandtotdearbeidsmarkt(m.n.gedeeltelijkarbeidsge-schiktenmeteenWsw-enWajong-indicatieenlangdurigwerklozen).HierbijishetdebedoelingdatminimaaldehelftvandeplaatsingenwordtgerealiseerdbijhetRijkalswerkgever(duurzameplaatsingenopbasisvaneentijdelijkofvastdienstverband).Deoverigeplaatsingenwordengerealiseerdviaafsprakeninmantelcontractenvooruitbestedediensten.Recentzijngemeentenineenverzamelbriefopditinitiatiefgewezenmethetdoelhenteinspirerenomookeenstevigeambitieteformulerenomwerkplekkentecreërenvoormensenmeteenbeperking.Invoornoemdeprojectenwillendebedrijvenmeerkennisvergarenenervaringopdoenoverdewijzewaaropmensenmeteenbeperkingingezetkunnenwordenenwelkefunctiesdaarvoorgeschiktzijn(functie-differentiatieenfunctiereservering).Binnenalleprojectengaathetomechtewerkplekken.Daarnaastrichtendeprojectenzichophetopdoenvanervaringbijhetbepalenvandearbeidsproductiviteit.Ditallesiseenprocesdatzorgvuldigheidvereist.Zekerindegevallen,waarbijpersoneningezetwordenineensettingdiezichkenmerktdoorreorganisatiesenontslagen.DeprojectenmoetenkennisenmethodiekenopleverenoverdeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.506 wijzewaaropwerkgeversbinnenhunbedrijfsprocesenpersoneelsbeleidstructureelruimtekunnencreërenvoorpersonenmeteenbeperking,zodatookanderewerkgeversdezeaanpakkunnentoepassen.ProjectenbijkenniscentraNaaraanleidingvanhetadviesvandecommissieDeVriesheefteenaantalkenniscentraaangegeveninsamenwerkingmethetdepartementprojectentewillenstartenomtebezienofleer-werkbedrijvenenoplei-dingsinstitutenookvoorpersonenmeteenbeperkingkunnendienenalstoegangspoortnaardearbeidsmarktvaneenbepaaldebrancheofsector.Dekenniscentrawaarhetomgaat,zijn:SVGB(uniekvakmanschap),Kenteq(technischvakmanschap),GOC(grafimediabranche),Kennis-centrumHandel,Ecabo(zakelijkedienstverlening),Calibris(zorg,welzijnensport)enKenwerk(horeca,bakkerij,reizen,recreatieenfacilitairedienstverlening).Ookmetdekenniscentrazijndirectnahetafgevenvandeintentiesgesprekkengestart.Verwachtwordtdatdeuitvoeringvandeeersteprojectenindetweedehelftvan2009vanstartgaat.Indezeprojectenwordtopdeeersteplaatseenaantalkenniscentragekoppeldaaneengrootbedrijfuitdesectordiezijvertegenwoordigen.Ditmethetdoelteexperimenterenmethetcreërenvanspecifiekefunctiesvoordedoelgroepmiddelsfunctiedifferentiatieenjobcarvingspecifiekvoordiesector.Daarnaastzoekendekenniscentradesamenwerkingmetsw-bedrijvenvoorhetaanbiedenvanleer-werkplekkenbijregulierewerk-geversenhetsamenontwikkelenvanopleidingstrajectenopmaat.Hetisookdebedoelingommeteenpaarsw-bedrijventeonderzoekenofhetmogelijkisomdeberoepscompetentiesvanhetbedrijfsleventehanterenbinnenhetsw-bedrijf.Overigensiseengrootaantalsw-bedrijvenzelferkendleer-werkbedrijfendusuitermategeschiktomderolvantoeleidernaarderegulierebedrijvenopzichtenemen.Projecteninhetmidden-enkleinbedrijfHetproject«Sw&MKBsamenaanhetwerk»datopinitiatiefvanCedrisenMKB-Nederlandwordtuitgevoerd,iseenallangerlopendprojectwaarvanderesultatennaarverwachtingnuttigenbruikbaarzijnvoordebeantwoordingvandevragenwaarpilot1zichopricht.DoelvanditinitiatiefisomopregionaalenlokaalniveaudedoorstroomvanWsw-ersnaarhetmidden-enkleinbedrijftebevorderen.Belangrijkdaarbijisdatsw-bedrijvengeprikkeldwordentothetopzettenenuitvoerenvaneenwerkgeversbenadering.Tegelijkertijdmoetenwerkgeverseenreëelbeeldkrijgenvanopdrachtenenactiviteitenvansw-bedrijvenendemogelijk-hedendieditvoorwerkgeversbiedt.Inmiddelszijnzevenlokaleprojectengestartmetelkeenspecifiekeaanpak.Binnendedeelprojectenwordtgewerktaanzakenalshetopzettenvanéénaanspreekpuntvoorwerkgevers,samenwerkingmetanderebrancheszoalsdewasserij-enbeveiligingsbrancheensamenwer-kingmetgroteketens(franchisegeversen-nemers).Deresultatenhiervanwordenmiddelseenwebsite,bijeenkomsteneneennieuwsbriefverspreidbinnenhetMKBenonderdesw-bedrijven.SociaalbestekZowelbijdeplenairebehandelingvanhetwetsvoorsteltotwijzigingvandeWajongalsbijdebesprekingvanhetkabinetsstandpuntophetadviesvancommissieDeVriesishetinstrument«sociaalbestek»aandeordegeweest.Ondersociaalbestekwordthetaangaanvanconvenantenen/ofhetstellenvansocialebesteksvoorwaardenbijaanbestedingendoordeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.507 opdrachtgeververstaan.Datbetekentdatbijeenaanbestedingwordtopgenomendatdewerkzaamhedenvooreendeelwordenuitgevoerddoormensenmeteenafstandtotdearbeidsmarkt,zoalsWajongers,Wsw-ers,voortijdigschoolverlatersofbijstandsgerechtigdenmeteengroteafstandtotdearbeidsmarkt.UwKamerheeftaangegevendatsociaalbestekmogelijkeenpositievebijdragekanleverenaandekansenopdearbeidsmarktvoorvoornoemdegroepen.TegendezeachtergrondhebbendeMinistervanSocialeZakenenWerkgelegenheidenikbeslotentebezienwelkeervaringenzijnopgedaanmetsociaalbestekenofhetinstrumenteenwenselijkinstrumentistegendeachtergrondvaneenarbeidsmarktdiesteedsminderlokaalis.Ookdetoegankelijkheidvanaanbestedingenvoorhetmidden-enkleinbedrijfishierbijeenaandachts-punt.WerkgeversaanpakHoeweldebovengenoemdeprojecteniederhuneigenaandachtspuntenkennen,zijnderesultatenrelevantvoordewerkgeversaanpakvoorpersonenmeteenbeperking.Ditgeldtookvoorandererelevanteprojecten,lopendofnogoptestarten.Descopevanhetonderzoekiswatditbetreftinbeweging,medeomdatwerkgevers,medeoverhedenenanderepartijenregelmatigenieuweinitiatievenwillenstarten.Ditiseengoedezaak,omdatmeerwerkvoordedoelgroepnodigisenomdatvanuitdezepilotgekekenkanwordennaarwerkzameelementenindediverseprojecten.Deuitdagingisomderesultatendiebeschikbaarkomentelatenlandenindewerkgeversbenaderingvoorpersonenmeteenbeperkingende«werkzamedelen»tevertaleninhandzameaanbeve-lingenvooruitvoerders,werkgeversenanderen.Wezulleninoverlegmetandere«stakeholders»bekijkenhoeweditopeenzoeffectiefmogelijkemanierkunnendoen.Daarbijwordtookaansluitinggezochtbijreedsbestaandeinitiatieveninderegioenhetreedsingezetteregionalearbeidsmarktbeleid.Vooreen«werkzame»werkgeversaanpakishettevensvanbelangtevoorkomendatwerkgeversvoorallerleidoelgroepenapartwordenbena-derd.Werkgeversmoetenzominmogelijklasthebbenvanhetfeitdatpotentiëlewerknemersonderverschillenderegelingenkunnenvallen.Daaromwordteengeïntegreerdewerkgeversbenaderingontwikkeld,metenerzijdsspecifiekaandachtvoorpersonenmeteenbeperkingenander-zijdsindeuitvoeringsamenhangmetanderewerkgeversbenaderingen,zoalsdievoordeWajongenvoorjeugdwerkloosheid.Datbekentookdatsommigevandegenoemdeprojecten,bijvoorbeelddeprojectenbijtoon-aangevendewerkgevers,meerderedoelgroepenbedienen.Omslagsw-bedrijvennaararbeidsontwikkelbedrijven(pilot2)enverbeteringenintensiveringdienstverleningwerkpleinen(pilot3)DoelstellingenalgemeneopzetVoordeaanbiedingvanhetkabinetsstandpuntophetadviesvandecommissieDeVrieshebbenVNG,Divosa,Cedris,Abvakabo,CNV,FNVendeCG-raadaangegevengezamenlijkeninsamenwerkingmethetdepar-tementactieftewilleninzettenophetverbeterenvandedienstverleningaanpersonenmeteenbeperking.Hetgaatinconcretoomverbeteringeneninnovatiesindedienstverleningvandesw-sectorenopdewerk-pleinen.Ditinitiatiefomarmikvanharte.Mochtindetoekomstwordenbeslotentothetinvoerenvaneennieuwesystematiekdanishetvoordeimplementatiedaarvanvangrootbelangdatdezeverbeterslagen(groten-deels)zijngemaakt.Tegelijkertijdisverdereverbeteringvandedienstver-leningookinhet«hierennu»vangrootbelang.DesituatiedehuidigeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.508 Wsw-ersmagimmersnietuithetoogverlorenwordenendebeweging«vanbinnennaarbuiten»,diemetdemoderniseringvandeWswingangisgezet,blijftvoordezegroepeenbelangrijkuitgangspunt.Hierbijzalookhetomzettenvandetacheringeninzogenaamde«begeleidwerken-plaatsen»(waarbijbetrokkeneeendienstverbandaangaatmeteenregu-lierewerkgever)onverminderdinspanningvergen.Detweedehelftvan2009zalwordenbenutomteinventariserenwatdevoornaamstevraagstukkenenknelpuntenzijnmetbetrekkingtotdetemakenomslagdoordesw-bedrijvenendedienstverleningopdewerk-pleinenvoormensenmeteenbeperking.Hierdoorzaltevensinzichtelijkwordenwelke«bestpractices»algeïdentificeerdkunnenworden.Inhetkadervanpilots2en3zijntweesoortenprojectendenkbaar.Innovatieveprojectendieaandeslaggaanmetnognietopgelosteknelpuntenénprojectengerichtopeenbredereverspreidingentoepasbaarheidvan«bestpractices».Opbasisvandeinventarisatiezaldestuurgroepdezezomerdepreciezeonderzoeksvragenen-wensenvaststellenalsmededekadersvoordepraktischeuitvoeringvanprojectendieonderdezetweepilotszullenvallen.Ditzaluiteraardinnauwesamenspraakgebeurenmetvakbondenencliëntenorganisaties.Voordevoorbereidingendeuitvoe-ringvanpilots2en3isineersteinstantieeenbedragvan€2,5mlnbeschikbaar.Deresultatenvanbeidepilotszulleneind2012beschikbaarmoetenzijn.Omslagsw-bedrijvenvanproductie-naararbeidsontwikkelbedrijven(pilot2)Defocusindesw-sectormoetvooralliggenopde(verdere)ontwikkelingvandearbeidsvaardighedenvandewerknemersenhunparticipatieinwerkbijregulierewerkgevers,ennietopproductie.Pilot2heeftalsdoeldedoorontwikkelingvansw-bedrijvenvanproductie-naararbeidsontwik-kelbedrijf(werk-leerbedrijf)verdervormtegevenentestimuleren.DoorwijzigingenindeWswvanaf1998endelaatstewetswijzigingvan2008hebbenveelsw-bedrijveninmiddelsgoedestappengemaaktindierich-ting.Ikwilkijkenofénhoedesw-sectormeerdannualseenspringplankkangaanfungerenvoorállemensendieoptermijnbijeenregulierewerk-geveraandeslagkunnen,maarzichdaartoeeerstnogverdermoetenontwikkelen.Doordeverdereomslagvanproductie-naararbeidsontwik-kelbedrijftemakenkandesw-sectoraldezemensenaandeonderkantvandearbeidsmarktmeerperspectiefbiedenopontwikkelingenpartici-patie.Hetmakenvandieomslagvraagteenveranderingbijhetmanage-mentvanveelsw-bedrijven,bijdeverantwoordelijkegemeenten,bijdeprofessionalsdiedewerknemersdagelijksbegeleidenmaarookbijwerk-nemerszelf.Daarnaastzalindezepilotookaandachtwordenbesteedaandiemensenvoorwiewerkenbijeenregulierewerkgeverniethaalbaaris.Ookvoorhenblijvendesw-bedrijveneenbelangrijkefunctievervullen.Voordezegroepzalwordenonderzochthoevoldoendewerksoortenkunnenwordengebodendiepassendenookzinvolzijn,rekeninghoudendmetdevraagvanderegulieremarkt,enhoedenoodzakelijkebegeleidingenondersteuningvoorhengewaarborgdkanworden.VNG,Divosa,CedrisenhetUWVWerkBedrijfonderschrijven,evenalsveelbetrokkenenronddesw-bedrijvendieikhebgesproken,denoodzaakvandeomslagdoorsw-bedrijvenenzienookdekansendieditdesw-sectorkanbieden.Verdereafstemmingmetdelokaleenregionalepartnersindeketenoverinzetendeelnameaandeprojectenisvanzelfsprekendnoodza-kelijk.Maarmenisinhetveldbereiddeschoudershierondertezettenenikhebervertrouwenindatervoldoendebelangstellingzalzijnommeetewerkenaandezepilot.Inhetlichtvanhetonderzoeknaarde(on)mogelijk-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.509 hedenvaneennieuwstelsel,staatdezeomslagbijdevakbondenendecliëntenorganisatiesookopdeverlanglijst.Ookdeprojectenonderpilot1dragenbijaandebeoogdeomslag.Deresultatendaarvanwordenmeegenomenindeeindbeoordelingvanpilot2.Verbeteringenintensiveringdienstverleningwerkpleinen(pilot3)Hetdoelvandewerkpleinenisdatdewerkzoekendeopgrondvaneengoedediagnoseeenopactiveringgerichtedienstverleningkrijgtaange-boden.Datvereistmaatwerk.Dewerkpleinenzijnvolopinontwikkelingendaarbijisookhetversterkenvandecliëntenparticipatieeenbelangrijkpuntvanaandacht.Hetdoelvandezepilotisominitiatieventeontplooienomdedienstverleningopdewerkpleinenaanmensenmeteenbeperkingeenverdereimpulstegeven.Erzullenopvrijwilligebasisopeenaantalwerkpleinenprojectenstartenwaarindevraagcentraalstaatopwelkewijzededienstverleningvoormensenmeteenbeperking,waaronderdehuidigeWsw-doelgroep,zogoedénactiverendmogelijkkanwordenvormgegeven.Met,bijbewezensucces,landelijkeuitrolalseinddoel.Aspectendieindeprojecteneenrolspelenzijnbijvoorbeeld:Welkekennismoetopdewerkpleinenaanwezigzijnomdedoelgroepgoedtekunnenondersteunennaar(regulier)werk?Hoeveelenwelkespecialisatieisnodig?Isheteffectiefenefficiëntomdezezelfinhuistehebbenofkandezebeterwordeningekocht?Welke(regionale)werkgeversbenaderingisvanuitdeuitvoeringpassendvoordedoelgroep?Hoekunnenlandelijkeinitiatievenvanbijvoorbeeldbranches,sectorenenkenniscentraopdewerkpleinenaansluitingvinden?Welkepartijenzijnnodigvoorduurzameparticipatievandedoelgroep(bijvoorbeeldsw-bedrijven,scholen,MEE-organisaties)enopwelkewijzekandesamenwerkinghetbestewordeningericht?VNG,Divosa,Cedris,cliëntenorganisatiesenUWVWerkbedrijfonder-schrijvenhetbelangvanhetstimulerenvaneengoededienstverleningvoormensenmeteenbeperkingopdewerkpleinen.Metdezepartijenzijnweingesprekoverdewijzewaaropweviadeprojectenantwoordkunnenvindenopderelevantevragen.Ookdezepilotrichtzichdeelsopwerkgevers.Derelatiemetpilot1isdathethierprimairgaatomhoevanuitdeuitvoeringwerkgevershetbestebenaderdengefaciliteerdkunnenworden(hetorganisatorischevraagstukvanuithetperspectiefvandewerkpleinen).Inpilot1staatcentraalwataandekantvandewerkgeversmoetgebeuren,intermenvanwerk-offunctieaanpassingen,ondersteuningendergelijke(hetinhoudelijkevraag-stukvanuithetperspectiefvandewerkgever).Nieuwesystematiek(pilot4)DoelstellingenalgemeneopzetIndevierdepilotzaleennieuwesystematiekwordenonderzochtwaarbijinzetvanhetinstrumentloondispensatiecentraalstaat.DevoorstellenhieromtrentvandecommissieDeVrieshebbeneenfundamenteeleningrijpendkarakter.Daaromishetnoodzakelijkom,voordatvanlandelijkeinvoeringsprakekanzijn,ervaringenoptedoenindepraktijk.Inhetkabinetsstandpuntisdanookaangekondigdomopexperimentelebasisdenieuwesystematiekindepraktijknaderteonderzoekenentebeproeven.Ditmethetdoeltetestenofdenieuwesystematiekdaadwer-kelijkkanbijdragenaanhetbevorderenvandearbeidsparticipatievanpersonenmeteenbeperking.DepilotmoetdaarnaastinzichtgevenindeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5010 afbakening(ondermeerdoortoepassingvandetoegangstoets)endeomvangvandepotentiëledoelgroep(debeheersbaarheidvanhetstelsel),debudgettaireneutraliteit,hetvaststellenvandeloonwaarde,hetwerkenmetloondispensatieendeopnamecapaciteitvandearbeidsmarkt.Ikvindhetvanbelangdatinzichtelijkwordtinhoeverremensenopdejuisteplekterechtkomen,regulieralshetkanenandersopeengoedebeschermdewerkplek.Ineentechnischebijlagebijdezebriefiseenoverzichtopge-nomenvandeonderzoeksvragendie,ondermeeraandehandvandegegevensvoortkomenduitpilot4,beantwoordingbehoevenvoordatdefinitievebeleidskeuzestenaanzienvanheteventueelinvoerenvaneennieuwstelselaandeordekunnenzijn(ziebijlage3).DoelgroepDedoelgroepvoordepilotbestaat,zoalsaangegeveninhetkabinets-standpunt,uitmensenindebijstanddieopdehuidigeWsw-wachtlijststaan(ofgedurendedepilotkomen)ofmensenmeteenbijstandsuitke-ringdienietinstaatzijnzelfstandighetwettelijkminimumloonteverdienenenvoorwiegeldtdatdegangbareinstrumentenvanre-inte-gratienietvoldoendezijnomregulieraandeslagtekomen.Ookjongerentot27jaardievoordatwetsvoorstelinvestereninjongeren(WIJ;Kamer-stukken31775)doordeEersteKamerwasaangenomenbehoordentotdeWWB-doelgroep,blijven,mitszeaanbovenstaandecriteriavoldoen,totdepilot-doelgroepbehoren.HetkabinetheeftbewustgekozenvooreenbrederedoelgroepdanalleenmensendieopdeWsw-wachtlijststaan.MensenopdeWsw-wachtlijstwillenimmersgraagwerken.Omechtertekunnenbeoordelenofdebeloningssystematiekinhetalgemeenmotiverendwerkt,ishetvanbelangditookteonderzoekenmeteengroepdiewellichtminderintrin-siekgemotiveerdisomtewerken.VoortshebbenmensenopdeWsw-wachtlijstaleenWsw-indicatiewaardoorhetafbakenenvandedoelgroepmetbehulpvaneentoegangstoetsmetdezegroepnietkanwordenonderzocht.Voorhetuitvoerenvandepilotishettevensvanbelanguittegaanvaneenduidelijkafgebakendedoelgroepvanvoldoendeomvang.Opdezewijzekansnelenoverzichtelijkgeëxperimenteerdwordenmetdenieuwesystematiekomtebezienwatdevoor-ennadelenervanzijn,alvorenstebesluitenofdezesystematieklandelijkenvooreenbrededoelgroepinge-voerdkanworden.Voordegroepbijstandsgerechtigdenisgekozenomdatwemetdezedoel-groeprelatiefeenvoudigalleonderdelenvanhetadviesvandecommissiekunnenonderzoeken.Zoalsinhetkabinetsstandpuntbeschreven,gaathetiniedergevalomdetoegangstoets,deloonwaardebepalingindepraktijk,debeloningssystematiekendewijzewaaropgemeentenhetinstrumentloondispensatietoepassen,daarwaarzijdatonderdehuidigeregelgevingnietkunnen.ToevoegingvanWajongersaandedoelgroepvandepilot,zoalsgesuggereerdtijdenshetAlgemeenOverleginuwKamerop8apriljl.,zouindatopzichtgeentoegevoegdewaardeopleveren.Wajongerskunnenimmersnualwerkenmetloondispensatie.DeWajongsystema-tiekwordt,alsdeEersteKamerermeeakkoordgaat,metingangvan1januari2010sterkgewijzigd.Alleinspanningzalnodigzijnomdatingoedebanenteleiden.DaarnaastzullenerookexperimentenwordenopgezetwaarindenieuweWajongdoorgemeentenwordtuitgevoerd.Voordezekwetsbaregroepjongerenkomendaarmeeverschillendeuitvoeringsregimesnaastelkaartestaan.DehuidigeWajonguitgevoerddoorhetUWV,straksdenieuweWajonguitgevoerddoorhetUWVendenieuweWajonguitgevoerdopexperimentelebasisdooreenpaarTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5011 gemeenten.Ikvoelernietvooromdaarnogeenvierdevariantaantoetevoegen.DatisnietinhetbelangvanWajongerszelfnochinhetbelangvaneenverantwoordeengedegenuitvoeringvande(nieuwe)Wajong.DeervaringendiemetdeimplementatievandenieuweWajongwordenopgedaan,zullenvanzelfsprekendwelmeewegenbijbeslissingentenaanzienvaneenmogelijketoekomstigestelselwijziging.Bovendienzouhettoevoegenvaneenanderedoelgroepaandepilotdeopzetervandanigcompliceren.Ditvergtimmersaanpassingenvanmeerenanderewet-enregelgevingenwekttevenscomplexevragenopoverhet(aldanniet)synchroniserenvandeverschillendeuitkeringsregimesdiedanvertegenwoordigdzoudenzijnindepilot.Ikwildepilot–conformookdewensvanuwKamerenvanpartijeninhetveld–graagvoortva-rendterhandnemenenkiesdanookineersteinstantievoordegroepbijstandsgerechtigden.Wanneeruitderesultatenvandepilotblijktdatdesystematiekwerkt,zalwordenbezienofverbredingvandepilotmetanderedoelgroepen(bijvoorbeeldWAO)meerwaardezoukunnenhebben.Inhetkabinetsstandpuntisreedsvermelddathetkabinetdenieuwebena-deringvanmensenmeteenbeperkingzoalsdoordecommissievoorge-steld,waarinvrijblijvendheidinbeginselnietmeerpast,onderschrijft.Daarmeekomtnietalleentotuitdrukkingdatmensenenhunmogelijk-hedenserieuswordengenomendoorditkabinet,maarookdatvaniedereendieeenberoepdoetopeenvormvaninkomensondersteuninginbeginselverlangdmagwordenomzijnofhaarcapaciteitenzoveelmoge-lijktebenutten.Wehebbeniedereenstraksimmershardnodigomindetoenemendearbeidsvraagtevoorziendienaarverwachtingzalontstaannaafloopvandehuidigeeconomischecrisisomhetwelvaartsniveauoppeiltekunnenhouden.Daarnaastishetnietinhetbelangvandeemanci-patievanmensenmeteenbeperkingominditopzichtvoorheneenuitzonderingspositietehandhaven:gelijkerechtenenplichtenvooriedereendientalsbasisprincipetegelden.VoornoemdeuitgangspuntenzijnookleidendgeweestbijdetotstandkomingvanhetwetsvoorsteltotwijzigingvandeWajongenbijdeWetwerkeninkomennaararbeidsver-mogen(WetWIA).Voormensendienietzelfstandighetwettelijkmini-mumloonkunnenverdienen,ishetmetbehulpvanhetinstrumentloon-dispensatietochmogelijkteparticiperen.Indepilotzaldevrijstellingvoorre-integratie-inspanningenvoorWWB-ersopdeWsw-wachtlijstdanookkomentevervallen.Zoalstevensinhetkabinetsstandpuntisvermeld,zaldeelnameaandepilotgeengevolgenhebbenvoordeplaatsopdeWsw-wachtlijstalsbetrokkeneinhetbezitisvaneenWsw-indicatie.OphetmomentdatbetrokkenegeziendeplaatsopdeWsw-wachtlijstinaanmerkingkomtvooreenarbeidsplaatsinhetkadervandeWsw,geldtvoordegemeenteeeninspanningsverplichtingomhetdienstverbandinhetkadervandepilotomtezettenineenbegeleidwerkenplaatsinhetkadervandeWswbijdezelfdewerkgever.ToegangstoetsZowelvoordemensenzelfalsvoorgemeentenishetvangrootbelangdathetre-integratie-instrumentariumopmaatwordtingezet.Omgemeentenbehulpzaamtezijnbijdediagnosestelling(debeoordelingofiemandaldannietzelfstandiginstaatishetwettelijkminimumloonteverdienen)zaleentoegangstoetswordenontwikkeld.Erzalbijhetontwik-kelenhiervannietalleenwordengekekennaarmedischecriteriamaarookaandachtzijnvoorbeperkingenophetpsycho-socialevlak.Deontwikke-lingervanzalwordenuitbesteedaaneenderdepartijdiedaarvoordeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5012 noodzakelijkegebundeldeexpertisevanartsen,psychologenenarbeids-deskundigenzalinschakelen.Ookzullenpartijenverantwoordelijkvoordeuitvoeringopdewerkpleinennauwwordenbetrokkenopdatgebruikgemaaktkanwordenvanhunpraktijkervaringenomtewaarborgendatdetoegangstoetsvoorhenookgoedhanteerbaaris.Hetdoelvandetoegangstoetsistezorgendathetinstrumentloondispensatiepasinbeeldkomtalsregulierearbeidopdatmomentvanwegeeenarbeids-beperkingechtnietmogelijkis.Ditomtevoorkomendaterverdringingplaatsvindtofdatmensenonderhunniveaugaanwerken.Voortszaluitdetoegangstoetsooknaarvorenmoetenkomenofeenpersoon,aldanniettijdelijk,isaangewezenopeenbeschuttewerkplekomtekunnenparticiperen.Indatgevalzalvoorbetrokkeneeenwerkplekmoetenwordengezochtwaarbijhetsw-bedrijfalswerkgevervrijstellingkrijgtomhetrechtensgeldendeloontebetalen.Indepilotzalwordenonderzochtofdetoegangstoetszijnfunctieinhetkadervandeafbakeningvandedoelgroepnaarbehorenvervultenofdetoetsookpraktischhanteerbaarisennietteveeladministratievelastenmetzichmeebrengt.LoonwaardebepalingEenbelangrijkonderdeelvanhetnieuwesysteemisdeloonwaardebepa-lingenhetbepalenvandebehoefteaanbegeleidingenondersteuningvanbetrokkeneindepraktijk.DeRaadvoorWerkenInkomenzalwordengevraagddekomendemaandenonderzoektedoennaarverschillendemethodiekenvoorloonwaardebepalingdienualwordentoegepastenmethodiekendieinontwikkelingzijn.Opbasisvanditonderzoekkanvervolgenseenkeuzewordengemaaktvoortoepassingvanenkelemethodiekenbinnendezepilotzodatdezemetelkaarkunnenwordenvergeleken.Losvandeelnameaanpilot4zullengemeentenensw-bedrij-venookdemogelijkheidkrijgenomdeloonwaardevanmensendiebijvoorbeeldnuinhetkadervandeWswbegeleidwerkenofgedeta-cheerdzijntelatenvaststellen.Hierdoorzalnogmeerbeleidsinformatieoverdewerkingvandeverschillendemethodiekenvanloonwaardebepa-lingterbeschikkingkomen.Eenobjectieveenreëleinschattingvandeverdiencapaciteitisbelangrijkvoordewerknemer,dewerkgeveréndegemeente.Depilotzaldanookgegevensmoetenopleverenoverdekwali-teit,waaronderookdeadministratievelasten,enhoedetoegepastemethodiekvanloonwaardebepalingdoordewerknemer,dewerkgeverendegemeentewordtervaren.Omuitsprakentekunnendoenoverbudget-taireneutraliteitvaneeneventueeltoekomstigstelselishettevensvanbelangomtewetenwatdegemiddeldeloonwaardevandedoelgroepis.Degemeentezalzichdienenintespannenomeenwerkplektevindenvooriemandvanwieuitdetoegangstoetsblijktdathijnaarallewaar-schijnlijkheidnietinstaatisomzelfstandighetwettelijkminimumloonteverdienen.Betrokkenezalgedurendedepiloteersteenbeperkteperiodevanmaximaaldriemaandenmetbehoudvanuitkeringwerkenvoordepotentiëlewerkgever.Daarnazaldeloonwaardebepalingplaatsvinden.Hierdoorkrijgtbetrokkenederuimteomarbeidsritmeoptedoen,omingewerktterakenentelatenzienwathijwaardis,ookaanzichzelf.Ookaanwerkgeverszijdeistijdnodigomeenreëelbeeldvandepotentiëlewerknemerteverkrijgen.Voordatdewerkgevereenarbeidsrelatieaangaat,zalhijwillenwetenwieenwathijinhuishaalt.BepalenvandebehoefteaanbegeleidingenondersteuningOpdegemeenterustdeverplichtingomgedurendedeperiodewaarinmetbehoudvanuitkeringwordtgewerktuitgebreidinkaarttebrengenwelkevoorzieningen/instrumentennoodzakelijkzijnombetrokkeneteondersteunenentebegeleidenbijzijnwerkzaamheden.MaatwerkisTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5013 immersessentieelomtekomentotduurzameparticipatievoordezedoel-groep.Voorkomenmoetwordendatbetrokkenenietinstaatiszichtehandhavenopdewerkvloerendaardooronnodiguitvalt.Gedurendedepilotzullenzoweldeinspanningenvandegemeentenopditpuntalsdekwaliteitvandegebodenondersteuningenbegeleidingintensiefgemoni-tordworden.Omuitsprakentekunnendoenoverbudgettaireneutraliteitvaneeneventueeltoekomstigstelselzaldepilottevenszichtmoetengevenopde(gemiddelde)kostenvanondersteuningenbegeleiding.DienstverbandAlsdeloonwaardebepalingisuitgevoerd,kunnenvervolgensdewerk-geverendewerknemereendienstverbandaangaan.Hetdienstverbanddatinhetkadervandepilotwordtaangegaanbetrefteenregulierearbeidsovereenkomstnaarburgerlijkrechtofeenregulierepubliekrechte-lijkeaanstelling,waarbijalleenafwijkenderegelsgeldentenaanzienvanhetloon.Devrijstellingvoordewerkgeverommindertemogenbetalendanhetnormaalrechtensgeldendeloonzalineenbeschikkingwordenvervat.Aangezienafwijkenderegelsgeldentenaanzienvanhetloonkanditgevolgenhebbenvoorhetpensioen.Derhalvezal,zoalsaanuwKameristoegezegdbijdebehandelingvanhetwetsvoorsteltotwijzigingvandeWajong,deSTARadvieswordengevraagdoverdemogelijkhedentotpensioenopbouwbijinzetvanhetinstrumentloondispensatie.EssentieelonderdeelvanhetvoorstelvandecommissieDeVriesisdeperiodiekeevaluatievandeloonwaardebepaling.Niemandisimmersopelkewerkplekevenproductiefénmensenkunnenzichontwikkelen.Arbeidsproductiviteitisdanookgeenstatischgegeven.Indepilotzalwordenonderzochthoedeperiodiekeevaluatievandeloonwaardebepa-lingwordtingevuldenhoedezedoordewerknemer,dewerkgeverendegemeentewordtervaren.BeloningssystematiekInhetkabinetsstandpuntophetadviesvandecommissieDeVriesisaangekondigddatindepiloteenbeloningssysteemzalwordengehan-teerddattechnischnauwaansluitbijhetsysteemdatmetdenieuweWajongwordtingevoerd.Hierbijstaatvooropdat(meer)werkenmoetlonenendatvooriedereenuitdedoelgroepopdenduurhetperspectiefmoetbestaanomnaarhetwettelijkminimumloontoetekunnengroeien.Bijtoepassingvanhetinstrumentloondispensatiekomtheteropneerdatdewerkgevereenloonmagbetalendatonderhetwettelijkminimumloonligtalsdedaadwerkelijkeloonwaardevanbetrokkeneopdiespecifiekewerkpleklagerisdandatniveau.Opdezewijzeishetvoorregulierewerk-geversaantrekkelijkmensenmeteenbeperkingaantenemen.Werkne-mersontvangenvervolgenseenfinanciëletegemoetkomingvanuitdeuitkeringalsaanvullingopwatzezelfnaarhuneigenvermogenkunnenverdienen.Hettotaleinkomen(uitkering+aanvulling)vanbetrokkenezalechterlagerzijndanhetwettelijkminimumloonalsdeloonwaardelagerligtdanhetwettelijkminimumloon.Ditgarandeertdatproductieverwordenookloont.Ditzalgedurendedegehelelooptijdvandepilotgelden,zodateenantwoordgegevenkanwordenopdevraagofenhoeeenfinanciëleprikkelbijdraagtaande(verdere)ontwikkelingvanmensen.Verschillendepartnershebbenaangegevenhet(langdurig)belonenonderhetwettelijkminimumloonnietwenselijktevinden.InhetAlgemeenOverlegvan8apriljl.hebikaangegevendepilottewillenbenuttenomtebezienwateenredelijketermijniswaarnaiedereendienaarvermogenwerkteenaanvullingtothetwettelijkminimumloonkrijgt(vergelijkbaarTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5014 metdetweedefaseindenieuweWajong).Besluitvormingoverdemaxi-maletermijnwaarnahettotaleinkomengelijkwordtaanhetwettelijkminimumloon,kanplaatsvindenopbasisvandeuitkomstenvandepilot.Eenbeloningssystematiekdietotdietijdervoorzorgtdat(meer)werkenenproductieverwordenloont,kanbijdragenaandemotivatieendaarmeeaandeslagingskansvaninschakelinginarbeidenverdereontwikkeling.Dekeuzevanhetkabinetom,evenalsindenieuweWajong,tevoorzienineentotaalinkomen(loonenaanvulling)datniethogerligtdanhetwette-lijkminimumloonisingegevendoordewensuitstroomnaarvolledigregulierwerkniettebelemmeren.Mensenzullenimmersmindersneldestapnaareenvolledigregulierdienstverbandmakenalsdatvoorhenfinancieelminderaantrekkelijkis.Totslotishetookinhetbelangvandeacceptatievanbetrokkenedoorzijndirectecollega’sdie–zonderbeper-kingenaantoonbaarproductiever–insommigegevallenwelhetwettelijkminimumloonzullenverdienen.Deervaringleertverderdatmensenmeteenloonwaardedielagerligtdan20%vanhetwettelijkminimumloonnietinstaatzijnombetaaldearbeidteverrichtenendatwerkgevers(inclusiefsw-bedrijven)vaaknietbereidzijndezegroepeendienstverbandaantebieden.Omdieredenwordenmensenmeteenloonwaardevanminderdan20%vanhetwette-lijkminimumloonniettotdedoelgroepvandepilotgerekend.DitsluitaanbijdenieuweWajongwaarindegrenswaaropWajongerseropvooruitgaanalszegaanwerkenbij20%vanhetwettelijkminimumloonisgetrokken.DaarnaastisdezegrensookvergelijkbaarmetdeondergrenszoalsdezenuwordtgehanteerdindeWsw.Mensendieminderdan15%kunnenleverenvan«eennormalearbeidsprestatie»wordenopditmomentimmersniettotdeWsw-doelgroepgerekend.DeWWBkentverschillendebijstandsnormenvoorverschillendegroepen:alleenstaandenontvangeneenuitkeringvan70%vanhetwettelijkmini-mumloon,alleenstaandeouderseenuitkeringterhoogtevan90%vanhetwettelijkminimumloonenvoorparengeldtdathungezamenlijkeuitke-ringgelijkisaanhetwettelijkminimumloon.IndeWIJgeldendezelfdebijstandsnormenalsindeWWB.Erisvoorgekozenomindepilothetuitgangspuntdatproductieverwordenmoetlonen,onverkortvantoepas-singtelatenzijnopmensendieeenloonwaardehebbentussen20%en100%vanhetwettelijkminimumloonendaarmeeomvoorparengeenfinanciëleprikkelintebouwen(andersdanhetvrijlatenvandefiscalearbeidskorting).Indetechnischebijlageisverderuitgewerkthoedehoogtevandeaanvullingophetverdiendeloonwordtbepaald(ziebijlage1).Omontwikkelingtestimulerenis,netalsbijdeWajong,gekozenvooreensysteemwaarinmeerwerkenloont.Hetuitgangspuntishetzelfde,maaralsgevolgvanverschilleninderegelingenisdeuitwerkinganders.Alsiemandinstaatiszelfstandig75%vanhetwettelijkminimumloon(ofmeer)teverdienenbehoorthijniettotdeWajong-doelgroep.Definanciëleprikkel(«meerwerkenloont»)isdaaromindeWajonggeconcentreerdopmensenmeteenloonwaardetussen20%en70%vanhetwettelijkmini-mumloon.DedoelgroepvandezepilotbestaatuitalleWWB-ers(aldannietopdeWsw-wachtlijst)dienietinstaatzijnzelfstandighetwettelijkminimumloonteverdienenwegenseenbeperking.Daaromisdewerkingvandefinanciëleprikkelzoingericht,datvoordezehelegroepgeldtdatmeerwerkenookmeerinkomenbetekent.Pasdankannaafloopvandepiloteengoedoordeelwordengeveldoverdemeerwaardevanloon-dispensatievooreenbrederedoelgroepdanWajongers.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5015 EénloonstrookjeOokzal,zoalsinhetkabinetsstandpuntisvermeld,gedurendedepilotgekekenwordenofhetwenselijkenhaalbaarisomdewerkgeveropverzoekvanbetrokkenehettotaleinkomentelatenverstrekken.Omwerk-geversechterzoveelmogelijkteverleidenmensenmeteenbeperkingeenkanstegeven,moetendeadministratievelastendiehieruitvoort-vloeienvoorhenwelzobeperktmogelijkzijn.Hetmiddelmaghetdoelimmersnietvoorbijschieten.Datzounietinhetbelangvandedoelgroepzijn.LoondispensatieInhetAlgemeenOverlegvan8april2009isdevraagaandeordegeweestwaaromisgekozenvooreenpilotmetloondispensatiealsuitgangspunt.Wehebbendaarvoorgekozen,omdatloondispensatiehetmogelijkmaaktommensendienietinstaatzijnzelfstandighetwettelijkminimumloonteverdienengedurendeeenbepaaldeperiodefinancieeltestimulerenomzichverderteontwikkelenénwellichtzelfsgeheeluittelatenstromennaareenvolledigregulierdienstverband.Loonkostensubsidiebiedtdezemogelijkheidniet.Loonkostensubsidiewilimmerszeggendatbetrokkenedirecthetwettelijkminimumloon(ofCAO-loon)ontvangtvandewerkgeverendatdezewerkgeververvolgenswordtgecompenseerdvoordelagereproductiviteitvanbetrokkenedooreensubsidie.Doordatmenseninzo’ngevaldirectalhetmaximaalhaal-bareinkomenverwerven,bestaatervoorhengeenfinanciëleprikkelomdoortegroeien.Uitervaringeninhetverleden(bijvoorbeeldmetdeInstroom/Doorstroom-banenenopgrondvandeWetInschakelingWerkzoekenden)isdelesgetrokkendathetinstrumentloonkostensubsidiealtijdeentijdelijkkarakterdienttehebbenenvanmeetafaangerichtdienttezijnopregu-lierearbeid.Hierbijisbijdevormgevingvanhetinstrumentloonkosten-subsidieinhetUWV-domeininhetkadervandeWetSTAPnadrukkelijkrekeninggehouden:deinzetvaneenloonkostensubsidieisbeperkttotmaximaaleenjaar.VoordeWWB-populatiekaneenloonkostensubsidiealleenwordeningezettenbehoevevanre-integratiegerichtopreguliereuitstroom.Hierdoorisditinstrumentvoordespecifiekedoelgroepvandepilotbuitenbereikomdathetkenmerkvandezedoelgroepjuistisdatmen(inbeginsel)structureelondersteuningnodigheeft.Develegegevensdieinhetverledenzijnverzameldennogwordenverza-meldoverdeinzetvanhetinstrumentloonkostensubsidiezullenineenonderzoekwordenvergelekenmetdegegevensdiedepilotzalopleverenoverdeinzetvanhetinstrumentloondispensatie.HiertoezaliniedergevaleenvergelijkingwordengemaakttussendehuidigeWsw-ersdiemetinzetvanhetinstrumentloonkostensubsidieaandeslagwordengeholpenendatdeelvandedoelgroepvandepilotdatinhetbezitisvaneenWsw-indicatieenmetinzetvanhetinstrumentloondispensatiegaatwerken.Devergelijkingzaliniedergevaldeperceptievandewerkgeverbetreffen(kwalitatief)enhetaantal(duurzame)werkplekkengerealiseerdbijregulierewerkgevers(kwantitatief).Ookzullendeeffectenopdeverdereontwikkelingvanbetrokkeneninkaartwordengebrachtalsmededeuitvoeringstechnischeaspecten(zoalsdeadministratievelastenvoorwerkgeversengemeenten).DeelnamegemeentenDeelnamevangemeentenaanpilot4isvrijwillig.ErzalaandeelnemendeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5016 gemeenteneenvergoedingwordenverstrektalstegemoetkomingindeextrauitvoeringskostendieverbondenzijnaandeuitvoeringvandepilot.Bijdekeuzeuitgemeentendiezichgaanaanmelden,wordtgekekennaardegroottevandegemeente,deregionalearbeidsmarktsituatie,dematewaaringemeentenuitstroomuitdeWWBwetenterealiserenendematewaaringemeentenertotnutoeinzijngeslaagdombijdeuitvoeringvandeWswdebewegingnaarbuitenterealiseren.Indetechnischebijlageisditverderuitgewerkt(ziebijlage2).Inmiddelshebbenmeerderegemeentenbelangstellinggetoondomdeeltenemenaandepilots.FinancieringgemeentenendemeestkwetsbaregroepDebesparingopdeuitkeringdieeengemeenteweetterealiserendooriemandmetbehulpvanloondispensatieaandeslagtelatengaan,isvoordegemeentevrijbesteedbaar.GemeentenhebbenverderbinnendeWWBalleruimteomdeinzetvanditinstrumentendekostenvanondersteu-ningenbegeleidingtefinancieren.Hetisvanbelangomnategaanhoegemeentenomgaanmethetnieuweinstrumentloondispensatie.Binnendedoelgroepzullenimmersookmensenzijnvoorwiegeldtdatdekostenvoorbegeleidingenondersteuningdebesparing,diezijopdeuitkeringwetenterealiserendoortewerkenmetloondispensatie,tebovengaat.Indepilotzalnadrukkelijkwordengekekennaardeinspanningenvangemeentenomookdezemeestkwetsbaregroepaandeslagtehelpenendekostendiehieraanzijnverbonden.MonitoringwelbevindendoelgroepDoelvanpilot4isomtetestenofdenieuwesystematiekdaadwerkelijkkanbijdragenaanhetbevorderenvandearbeidsparticipatievanpersonenmeteenbeperking.Daarbijhechtikertevensbelangaanominbeeldtebrengenhoedetoeleidingnaareninschakelinginarbeiddoordemensenzelfwordtervaren(zoalstoepassingvandemiddelentoetsinhetkadervandeWWB,demethodiekvanloonwaardebepalingendekwaliteitvandegebodenbegeleidingenondersteuning).Dewijzewaaropdemonito-ringvanhetwelbevindenvandedoelgroepvormkanwordengegeven,zalikinnauweafstemmingmetdecliëntenorganisatiesnadervormgeven.PlanningVoorpilot4iseenwijziginginwet-enregelgevingnodigondermeeromdathetnunietmogelijkisvoormensenmeteenWWB-uitkeringommetloondispensatietewerken.Erzaleenexperimenteerwetwordeningediendopbasiswaarvanineenalgemenemaatregelvanbestuurvervolgensnaderzalwordenvastgelegdwelkevoorwaardengeldenvoordeelnemendegemeentenenwelkeconsequentiesdeelnamevooruitke-ringsgerechtigdenzalhebben.Hierdoorkanpilot4naarverwachtingindeeerstemaandenvan2010vanstartgaan.Depilotloopttoteind2012.MonitoringeneindoordeelDeverschillendepilotszijnonlosmakelijkmetelkaarverbondenenzullendaarominonderlingesamenhangenintegraalwordenbezien.Devierpilotszullennauwlettendgemonitorden(tussentijds)geëvalueerdworden.Datgeldtvoordepilotsafzonderlijk,maarookvoorhetgeheel.Eind2012moeteenduidelijkbeeldzijnontstaanoverdeeffectenvandediverseelementenvandepilotsdiegenoemdzijninhetkabinetsstand-puntendezebrief.DepilotszulleninzichtmoetenverschaffenindevragendierelevantzijnomeengefundeerdebeslissingtekunnennemenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5017 overhetaldannietlandelijkinvoerenvaneeningrijpendnieuwstelsel.Depilotszijndusmetanderewoordenophoofdlijneensuccesalszijdebestaandeonzekerhedenwegkunnennemeneninzichtverschaffenineengrootaantalvragen.Dezevragenzijndiversenveelomvattend.Eendeelervanisgenoemdindezebriefenverderzijnindetechnischebijlageperonderwerpeenaantal(sub)vragenopgesomd(ziebijlage3).Hierbijishetvanbelangteonderkennendatdeaardvandepilotsdermateverschillendisdathetmetenvanhetsucces(endemogelijkhedendaartoe)perpilotzalverschillen.Tendeledienendepilotsertoeomalinganggezetteontwikkelingenverdertestimulerenenuitterollen.Daarnaastmoetenanderepilotsophelderingverschaffenopgrondwaarvanconclusieskunnenwordengetrokken.Tenbehoevevanbesprekingindestuurgroep(waarinCedris,Divosa,VNGenUWVzittingzullenhebben)zaleenvolle-digesetcriteriawordenontwikkeldaandehandwaarvanwedeuitkom-stenvandepilotskunnenbeoordelen.Iniedergevalzijn,zoalsdeelsaangekondigdinhetkabinetsstandpunt,devolgendevragenvanbelangbijdebeoordelingvanderesultaten:–Werkteenwerkgeversaanpakgebaseerdopverleidingenfacilitering?–Leidteenfinanciëleprikkelvoordedoelgroepenuitvoerderstoteenvergrotingvanhetaantalduurzameénregulierebanenvoordedoel-groep?–Ishetstelselbudgettairneutraalintevoeren?–Welkeeffectenheeftdepilotop«aanpalendepercelen»alsbijvoor-beelddeAWBZ?–Watzijndemogelijkemacro-economischeeffectenvoorhetfunctio-nerenvandearbeidsmarkt(verdringing)?–Zijneronvoorzieneneveneffecten?BeschikbaarbudgetDekostendiesamenhangenmetdeuitvoeringvandepilotswordengefi-nancierdvanuitbijVoorjaarsnotaapartgereserveerdemiddelenendemiddelenvooronderzoekenvernieuwingdiebinnenhetbudgetvandeWswzijngereserveerd.Hetgaathierbijomeenbedragvanzo’n€16miljoenoverdegehelelooptijdvandepilots.Totslot–deuitdagingDeWswbiedtveelmensenmeteenbeperkingdekansommeetedoenindesamenleving,omtewerken,omgebruiktemakenvandemogelijk-hedendiezijwélhebben.Erwordtveelgoedwerkgedaan.DesectorkamptechterookmetproblemenendeWswisopfundamenteleonder-delenaanherzieningtoe.IndeWIA,WWBenWajongis(ofwordtbinnen-kort)eenbelangrijkeomslaggemaaktommensenmeerkansentebiedenomteparticiperennaarvermogenzodatzijooknógmeermeekunnendoenindesamenleving.Dieomslagisondanksvelezeergoedeinitia-tievendeafgelopentienjaartochnogonvoldoendebereiktindesocialewerkvoorziening.DatkomtdeelsdoorderemmendewerkingvanonzewetgevingendedaaruitgegroeidepraktijkvoormensenindeWsw.Deelskomthetookdooreencultuurwaarinwijmetelkaaronvoldoendebereidzijnookdemogelijkhedenvanmensenmetbeperkingenonderogentezien,teontwikkeleneneenplektebieden.Deuitdagingvooronsallenisomzowelinheteenalsinhetanderveranderingtebrengen.Departicipatiemogelijkhedenenhetplezierinhetwerkvoormensenmeteenbeperkingmoetenvooropstaan.Wezullenderegelszodanigmoetenwijzigendatwerkenaantrekkelijkerwordtendatniet-participerenvoorniemandloont.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5018 Daarnaastmoetenweookeenomslagmakeninonsdenkendatbijvoor-beeldmensenmeteenbeperkingalleenmaarbeschutwerkzoudenkunnenverrichtenofdatbedrijvennietinstaatzoudenzijnhunbedrijfs-processenzoteorganiserendatookmensenmeteenbeperkingeenzinvolleengewaardeerdebijdragekunnenleveren.Datzijndeuitdagingenwaariksamenmetdebetrokkenpartijenvoorsta:nietregelsenregelingenmaarparticipatievoorop.En,meerdannuhetgevalis,hetbesefindesamenlevinglatendoordringendatpersoonlijkeontwikkelingenparticipereneenrechtisvaniedereen.DestaatssecretarisvanSocialeZakenenWerkgelegenheid,J.KlijnsmaTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5019 Bijlage1BeloningwerknemerInleidingInhetkabinetsstandpuntophetadviesvandecommissieDeVriesisaangekondigddatindepilotseenbeloningssysteemzalwordengehan-teerddat«technischnauwaansluit»bijhetsysteemdatmetdenieuweWajongwordtingevoerd.Hierbijstaatvooropdat(meer)werkenmoetlonenendatvooriedereenuitdedoelgroepopdenduurhetperspectiefmoetbestaanomnaar100%WMLtoetekunnengroeien.DeWWBkentverschillendebijstandnormenvoorverschillendegroepen:alleenstaandenontvangeneenuitkeringvannetto70%WML,alleen-staandeouderseenuitkeringterhoogtevannetto90%WMLenvoorparengeldtdathungezamenlijkeuitkeringnetto100%WMLbedraagt.IndeWIJgeldendezelfdenormenalsindeWWB.Erisvoorgekozenommensenmeteenloonwaardedielagerligtdan20%WMLniettotdedoelgroepvandepilotterekenen.Toepassingvanhetinstrumentloondispensatiewilzeggendatdewerk-gevereenloonmagbetalendatonder100%WMLligtalsdedaadwerke-lijkeloonwaardevanbetrokkeneopdiespecifiekewerkplekooklagerligt.Deaanvullingdiebetrokkenevervolgensvanuitdeuitkeringontvangt,neemtafalshetloon(deloonwaarde)stijgt.Hetinkomenvaneenwerk-nemerbestaatdusuittweecomponenten:loonenaanvulling.HetmaximuminkomenterhoogtevanhetWMLwordtbereiktalsdewerk-nemereenloonwaardevan100%heeftbereikt.Deaanvullingvanuitdeuitkeringisdanvolledigafgebouwd.Onderstaandwordtgrafischweergegevenopwelkewijzehettotaleinkomen(loonwaarde+aanvulling)afhangtvandehoogtevandeloon-waarde.Aangeziendeuitkeringshoogteverschilttussenalleenstaandeenalleenstaandeouderszalhetminimumniveauvanhetinkomenverschil-len.WelzalomeerdergenoemderedenenvoorbeidegroepenWMLalsmaximumwordengehanteerd.Consequentieisdatvooralleenstaandeouderserinbrutotermenminderruimteisomtegroeienininkomendanvooralleenstaanden.Hetpercentagewaarmeedeuitkeringwordtafge-bouwdalsdeloonwaardestijgt,zaldanookbijalleenstaandenlagerzijndanbijalleenstaandeouders1.Fiscaleheffingskortingenzoalsdeinko-mensafhankelijkecombinatiekortingendeaanvullendealleenstaandeouderkortingzorgenerdaarnaastvoordatmeerwerkenookvooralleen-staandeoudersmeestalaantrekkelijkis.1Vooralleenstaandenwordtdeloonwaardeboven20%WMLvoor5/8gekortopdeuitkeringvan70%WML.Vooralleenstaandeouderswordtdeloonwaardebovende20%WMLvoor7/8gekortopdeuitkeringvan90%WML.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5020 Deaanvullingophetloonwordtvooreenalleenstaandealsvolgtberekend:70–0,625*(loonwaarde-20)-20Deaanvullingophetloonwordtvooreenalleenstaandeouderalsvolgtberekend:90–0,125*(loonwaarde-20)-20ParenvormenbinnendeWWB-populatieeenrelatiefbeperktegroep(13%)envoorhenligtdebijstandsuitkeringophetniveauvanhetwette-lijkminimumloon.Voortsgeldtvoorhendezogenaamde«partner-middelentoets»waardoorverdienstendiedeenepartnergenereert,wordengekortopdegezamenlijkeuitkering.Welleverthetgaanwerkenvaneenvanbeidendefiscalearbeidskorting1op,maarhetverkrijgenvanextrainkomenkanaandeanderekantookbetekenendathetrechtopkwijtscheldingvangemeentelijkeheffingenenbijzonderebijstandvervaltofdatdehuur-enzorgtoeslagminderwordt.Hierdoorzalhetnettobesteedbareinkomenveelalnietveelhogerzijnalseenvanbeidepart-nersgaatwerkenvoorhetwettelijkminimumloon.Omtevoorkomendateventueledoorstromingnaargeheelregulierwerkwordtbelemmerd,iservoorgekozenomvoorpareninzoverregeennadereinvullingtegevenaanhetuitgangspuntdat(meer)werkenmoetlonendatalleendevrijlatingzalwordengemaximeerdophetbedragvandefiscalearbeidskorting.Hetdoelvandepilotisimmersomtebezieninhoeverremensenmeteenbeperkingzichmeerontwikkelenalsdatookfinancieelaantrekkelijkis.Ditisheelgoedmogelijkdooralleenstaanden(56%vandebijstandspopulatie)enalleenstaandeouders(26%vande1Dearbeidskortingbedraagtopminimumloonniveauongeveer€1400opjaarbasis.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5021 bijstandspopulatie)diegaanwerkenmetloondispensatietevolgeninhunontwikkeling.Gedurendedelooptijdvandepilotszalweleennadereanalyseplaatsvindenvandeverschillendeuitkeringsregelingenendewijzewaaropdezeindetoekomsteventueelookopdesystematiekzoudenkunnenaansluiten.Vanzelfsprekendzalindezenadereanalyseookwordenbezienopwelkewijzevoorparenindetoekomsthetuitgangspuntdatmeerwerkenmoetlonen,vormkankrijgen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5022 Bijlage2DeelnamegemeentenOnderstaandwordtnaderingegaanopdevoorwaardenwaarondergemeentenmeekunnendoenaanpilot4,dewijzewaaropgemeentenzichkunnenaanmeldenvoordezepilotenhetgeenwaartoedeelnameaanpilot4henverplicht.SelectiecriteriainverbandmeteisenvanrepresentativiteitInhetkabinetsstandpuntisaangegevendatdeelnameaandepilotdoorgemeentenopvrijwilligebasiszalgeschiedenendatbijdeselectievangemeentendiezichaanmeldenrekeningzalwordengehoudenmetdeeisenvanrepresentativiteit.Definitievebesluitvormingovereeneventuelelandelijkeinvoeringvandenieuwesystematiekzouimmersalleendankunnenplaatsvindenalsdenieuwesystematiekineenpilotzodanigisgetoetstdateruitsprakengedaankunnenwordenoverdewijzewaaropendevoorwaardenwaaronderdenieuwesystematiekkanfunctioneren.Hetisookvanbelangdat–zoveelalsmogelijk–rechtwordtgedaanaandediversiteittussengemeenten.Ookomdathetvanbelangisdatgemeentendienietdeelnemenaandepilotzichzogoedalsmogelijkgerepresenteerdweten.Ditalsuitgangspuntnemendewordenonder-staanddeviergemeentelijkekarakteristiekenbenoemddiezullenwordengehanteerdbijdeselectievangemeentendiezichaanmeldenvoordeel-nameaandepilot.AantalinwonersVanzelfsprekendishetvanbelangdatdeeffectenendeeffectiviteitvandenieuwesystematiekzowelbijkleinealsbijmiddelgroteenbijgrotegemeentenwordenonderzocht.BijdeselectiezullendegemeentendiezichaanmeldeneerstoverdevolgendedoorhetCBSgehanteerdegrootteklassenaarinwonertalwordenverdeeld:•minderdan20000inwoners•20000tot50000inwoners•50000tot100000inwoners•meerdan100000inwonersHetstrevenisomindegroepdeelnemendegemeenteneenzoeven-wichtigmogelijkeverdelingovervoornoemdecategorieëntebewerkstel-ligen.Verderishetstrevenintenminsteéénvandeviergrotegemeenten(Amsterdam,Rotterdam,DenHaagenUtrecht)denieuwesystematiektebeproeven.RegionalespreidinginverbandmetdearbeidsmarktsituatieGezienhetfeitdatdearbeidsmarktperregiozeerverschillendkanzijn,zowelvoorwatbetreftdekwantiteitvandevraagnaararbeidalsbijvoor-beeldvoorwatbetreftdediversiteitinhettypeaangebodenwerk,zalbijdeselectievandegemeentendiezichhebbenaangemeldmetbehulpvande«UWVkrapte-indicatornaarRPA-gebiedxberoepssector»ervoorwordengezorgddatzowelgemeentenmeteenkrappealsmeteenruimearbeidsmarktindepilotvertegenwoordigdzijn.Datzelfdegeldtvoorgemeentenmeteengemêleerdofmetjuisteeneenzijdigarbeidsaanbod.Hetstrevenishierbijomindegroepdeelnemendegemeenteneenzoevenwichtigmogelijkeverdelingovervoornoemdecategorieëntebewerk-stelligen.VerdeelmodelWWBHetisevenzeervanbelangombijhettoetsenvandenieuwesystematiekTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5023 rekeningtehoudenmetgemeentendieeenbovengemiddelde(«overschot-gemeente»)engemeentendiejuisteenondergemiddelde(«tekort-gemeente»)uitstroomuitdeWWBwetenterealiseren.Degemeentendiezichaanmeldenvoordepilotzullendanookaandehandvanhunverantwoordingsinformatie2008ingediendbijdeMinistervanBZKinhetkadervansingleinformationsingleauditwordeningedeeldinéénvanvoornoemdecategorieën.Hetstrevenishierbijomindegroepdeelnemendegemeenteneenzoevenwichtigmogelijkeverdelingoverbeidecategorieëntebewerkstelligen.UitvoeringWswTotslotishetookrelevanttebezieninhoeverredenieuwesystematiekfunctioneertzowelingemeentendiereedsveelhebbenondernomenomhunWsw-geïndiceerdenbijregulierewerkgeversaandeslagtehelpenalsingemeentendiedezogenaamde«bewegingvanbinnennaarbuiten»nognietofnauwelijkshebbenwetenterealiseren.Gemeenten/sw-bedrijvendieeralwelinzijngeslaagdeensubstantieeldeelvanhunWsw-geïndiceerdenondertebrengenbijregulierewerkgeversbeschikkenoverhetalgemeenovereengoednetwerkmethetregionalebedrijfs-leven.Voortoekomstigebesluitvormingovereventuelelandelijkeinvoe-ringvandenieuwesystematiek,waarbijdemedewerkingvanregulierewerkgeversvanessentieelbelangis,ishetrelevanttebezieninhoeverredenieuwesystematiekfunctioneertmetofzonderdeaanwezigheidvaneendergelijknetwerk.OpbasisvandedoorgemeenteninhetkadervandebeleidsinformatieWswaangeleverdegegevensoverhetpercentagegerealiseerdedetache-ringenenbegeleidwerkenplekkentenopzichtevanhetpercentagegerea-liseerdebeschuttearbeidsplaatsen,zalwordenbezienwelkevandegemeentendiezichhebbenaangemeldomdeeltenemenaandepilotopditvlakboven-danwelondergemiddeldheeftgepresteerdin2008.Ookhierbijishetstrevenomeenzoevenwichtigmogelijkeverdelingoverbeidecategorieëntebewerkstelligen.AfwijzingbijeentegrootaantalaanmeldingenAangeziendepilotprimairalsdoelheeftomtebezienofdenieuwesyste-matiekooklandelijkzoukunnenwordenuitgevoerd,ishetvanbelangdatzoveelmogelijkcombinatiesvandeviergekozengemeentelijkekarakte-ristiekenvertegenwoordigdzijnindegroepgemeentendiedeelneemtaandepilot.Daarnaastisinherentaaneenpilotdatdewerkingervanzichuitstrekttoteenbeperkteenoverzichtelijkegroep,derhalvewordthetaantalgemeentendataandepilotkandeelnemengemaximeerdop32.Alsmeergemeentenzichaanmeldenvoordeelnameaandepilot,danisdevolgendeprocedurevantoepassing.Alsmeerderegemeentenmetdezelfdegemeentelijkekarakteristiekenzichaanmelden,wordendiegemeentenafgewezenmethetminsteaantalmensendattotdepotentiëledoelgroepvandepilotbehoort.Ditomhetaantalpersónenuitdedoel-groepdatgedurendedepilotaanhetwerkzoumoetenzijngeholpenzogrootmogelijktelatenzijn.ProcedurevooraanmeldingGemeentenzullenophunverzoekwordenaangewezenomdeeltenemenaandepilot.Hetverzoekvangemeententotdeelnamezaldoormiddelvaneenvolledigingevuldaanmeldingsformulierkenbaargemaaktmoetenwordennapublicatievandealgemenemaatregelvanbestuur.Indeperiodevoorafgaandaanpublicatiezullengemeentenwordenvoorge-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5024 lichtoverdevormgevingvandezepilot,zodatomwillevandevoortganggemeentenhunmogelijkeaanmeldingalgrotendeelskunnenvoorbe-reideninafwachtingvanhetdefinitiefwordenvandewet-enregelgeving.Deinschrijvingsperiodenapublicatievandealgemenemaatregelvanbestuurkandanrelatiefkortzijn.VerplichtingenopgrondvandeelnameaandepilotVanzelfsprekendzalinzeeralgemenezinopgemeenteneeninspannings-verplichtingrustenomtehandelenindegeestvanhetdoeldatmetdepilotwordtbeoogd.Vandedeelnemendegemeentenwordtverwachtdatzijdenieuwesystematiektoepassenconformdedangeldendewet-enregelgevingendatdoorhungezamenlijkeinspanningendenieuwesyste-matiekkanwordenonderzochtopuitvoerbaarheidenhaalbaarheid.Naasthetindepraktijkbrengenvandenieuwesystematiek,rustopeenaandepilotdeelnemendegemeenteookdeverplichtingomdevoorafvastgelegdegegevenstenbehoevevanhetonderzoekbijtehoudenenteverstrekken.Degemeentedienterzorgvoortedragendatdeadminis-tratiemetbetrekkingtotdeuitvoeringvandepilotzodanigwordtinge-richtdatallevanbelangzijndevastleggingenenbewijsstukkentenaanzienvanhetverloopvandepilottijdigencontroleerbaarzijnopge-nomen.DeelnameaandepilotbiedtvoordegemeenteinkwestienietalleendemogelijkheidombijstandsgerechtigdenopdeWsw-wachtlijstaandeslagtehelpenmaarookdemoeilijkstegroepbijstandsgerechtigden.Deelnameaandepilotlevertdegemeentenaandeanderekantookeenbelastingop.Eendeelnemendegemeentezalimmersnietalleenmoeteninvestereninmenskrachtmaarookinaanpassingenindebedrijfsvoeringenhetregistrerenvanvoordepilotrelevantedata.Deelnemendegemeentenzullendanookeentegemoetkomingontvangenvoordehieraanverbon-denuitvoeringskosten.DehoogteervanzalnaoverlegmetdeVNGwordenvastgesteld.OokzalsamenmetondermeerdeVNGindeaanloopnaardepilotwordenbezienwelkeondersteuningsbehoefteerbestaatbijdedeelnemendegemeenten.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5025 Bijlage3OnderzoeksvragenEind2012moeteenduidelijkbeeldzijnontstaanoverdeeffectenvandediverseelementengenoemdinhetkabinetsstandpunt.Devragenwaardepilotseenantwoordopmoetengevenzijndiversenveelomvattend.Onderstaandevragengeveneenindicatievandehoofd-vragendiedaarbijbeantwoordzullenmoetenworden.Dezevragenwordentevensaangevuldmetvragenuithetnogteontwikkelentoet-singskadervoorpilots2en3.Debeantwoordingvandeonderzoeksvragenzaldeelsplaatsvindenaandehandvandegegevensdievoortkomenuitdepilots,maarookdeelsaandehandvanapartopgezetteonderzoeken.1.Bereidheidwerkgevers,matchingenduurzameparticipatie–Hoekunnenwerkgevershetmeesteffectiefbenaderdworden?–Watdeoorzakenzijnvanuitvaluitarbeidenhoedekwaliteitvande«match»endeduurzaamheidvandearbeidsrelatiebevorderdkanworden?–Hoekandesamenwerkingtussendeuitvoerderendewerkgeverhetbestkanwordenvormgegeven;–Welkeknelpunteninderegelgevingenuitvoeringkunnenbelem-merendwerkenvoorhetaannemenenindiensthoudenvandedoelgroep?–Welkeanderefactorenkunnenbelemmerendofbevorderendzijnvoordebereidheidvanwerkgeversmensenmeteenbeperkingindiensttenemen?–Zijnerverschilleninparticipatieenduurzaamheidinregio’sofafhankelijkvandegroottevaneengemeente?–Hoekunnengoedeervaringenvanwerkgevershetbestwordenvertaaldnaaranderewerkgevers?–Zijnwerkgeversmetbehulpvanhetinstrumentloondispensatiemeerbereidommensenmeteenbeperkingeenkanstebieden?–Werkteenwerkgeversaanpakgebaseerdopverleidingenfacilite-ring?2.Toegangstoetsenomvangdoelgroep•Vervultdetoegangstoetszijnfunctieinhetkadervandeafbakeningvandedoelgroepnaarbehorenenisdezetoetsindepraktijkhanteerbaarenbrengtdezenietteveeladministratievelastenmetzichmee?3.Budgettaireneutraliteitvanhetstelsel•Welkeomvangenkenmerkenheeftdepotentiëledoelgroep?•Welkegemiddeldeloonwaardeweetdezepotentiëledoelgroepterealiserenenwatzijndegemiddeldekostenvanbegeleidingenondersteuning?•Inwelkematezalersprakezijnvanverdringingalshetinstrumentloondispensatieopgroteschaalzouwordeningezet?4.Rolgemeentenendemeestkwetsbaregroep•Hoegaangemeentenommethetinstrumentloondispensatieinhetalgemeen?•Zettengemeentendegegenereerdebesparingenopdeuitkering(geheel)inomanderenuitdedoelgroepaandeslagtehelpen(Inhoeverrehanterengemeenteneen«sluitendeaanpak»)?•Isersprakevan«afroming»?•Inhoeverrespannengemeentenzichinomreguliereuitstroomtebevorderen?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5026 •Meerspecifiek:inhoeverrespannengemeentenzichookinvoordemeestkwetsbaregroepwaarvoordekostenvoorbegeleidingenondersteuningdebesparingenopdeuitkeringtebovengaan?•HoezijndekansenomteparticiperenvoordezegroeptenopzichtevanhethuidigesysteemvandeWsw?•Zijnernaderemaatregelennodigomteborgendatdezegroepnietveronachtzaamdwordt?•Watzijndekostenvanbegeleidingenondersteuningvandezegroepenwelkeloonwaardeweetdezegroepgemiddeldtereali-seren?•IsereenverschilinkostentussenbemiddelingvanpersonenindepilotendehuidigeWWB-populatie?•Bestedengemeentenvoldoendeaandachtaanbegeleidingenondersteuningzodatonnodigeuitvalwordtvoorkomen?5.Debeloningssystematiek•Wordenmensendiemetbehulpvanloondispensatiewerkeninder-daadmeergepikkeldtot(duurzame)participatieenverdereontwik-keling?•Hoeverloopt–inverbandmethetbepalenvaneenredelijketermijnwaarnaaanvullingtot100%WMLbijparticiperennaarvermogeninderedeligt–deontwikkelingvandezedoelgroep?•Hoeverhoudenzichdegegevensoverloondispensatiemetdebekendegegevensoverloonkostensubsidie?•Inhoeverreisersprakevaneenarmoedeval?6.Eénloonstrookje•Ishetmogelijkenwenselijkomuitkeringsinstantiesenwerkgeversteverplichtenom–opverzoekvandebetrokkene–meetewerkenaanbetalingvanhetnettouitkeringsdeelviadewerkgever?7.Loonwaardebepalingenbegeleidingenondersteuning•Zijndeindepilotgehanteerdemethodenvoorhetbepalenvandeloonwaardeuniformtoepasbaarennietdoorbelanghebbendenteneigenbatetebeïnvloeden?•Gevendepilotsaanleidingvoorhetinstellenvaneenonafhankelijkindicatieorgaan?•Zijndemethodenindepraktijkuitvoerbaarenbrengenzijnietteveeladministratievelastenmetzichmee?•Leverendemethodenobjectieveloonwaardenopwaarinzoweldewerknemer,dewerkgeveralsdegemeentezich–achteraf–inbeginselkanvinden?•Hoewordtde(periodieke)evaluatievandeloonwaardebepalingdoordewerknemer,dewerkgeverendegemeenteervaren?•Welkevandeindepilotsgehanteerdemethodeisteprefererenenwaarom?•Watisdeaardvandegebodenbegeleidingenondersteuning?•Watisdekwaliteitvandegebodenbegeleidingenondersteuning?8.Loondispensatie•Watzijndeverschillentussenwerkenmetinzetvanhetinstrumentloondispensatieenwerkenmetinzetvanhetinstrumentloonkostensubsidie?9.Aanpalenderegelingenenoverigeonderzoek•WatzijndeontwikkelingenindeinstroomindeAWBZ-dagbeste-dingeninhoeverreisditindepilot-periodeterugtevoerenopontwikkelingenindepilot?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5027 •Opwelkewijzezoudendeverschillendeuitkeringsregelingenindetoekomsteventueelkunnenaansluitenbijdebeproefdesystema-tiek?•Hoezoudefinancieringvanhetstelselkunnenwordeningerichtineeneventueletoekomstigestructurelesituatie?•Inhoeverreisersprakevanonvoorzieneneveneffecten?•Hoewordtdetoeleidingnaareninschakelinginarbeiddoordemensenzelfervaren?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29817,nr.5028