Aanvulling op geannoteerde Agenda Eurogroep en Ecofinraad 15 en 16 juli 2024; Herstel- en Veerkrachtfaciliteit (HVF)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202421 501-07Raad voor Economische en Financiële ZakenNr. 2054 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 8 juli 2024Op 27 juni heeft uw Kamer de geannoteerde agenda voor de Eurogroepen Ecofinraad van 15 en 16 juli 2024 ontvangen (Kamerstuk 21 501-07,nr. 2052). Bij dezen ontvangt u als aanvulling hierop informatie overgeagendeerde besluitvorming over aanpassingen van de Raadsuitvoe-ringsbesluiten ter vaststelling van de herstel- en veerkrachtplannen vanDuitsland, Cyprus, Polen en Griekenland.Ook maak ik graag van deze gelegenheid gebruik om u te melden dat ikvoornemens ben om aan beide vergaderingen deel te nemen.De Minister van Financiën,E. Heinen kst-21501-07-2054ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 21 501-07, nr. 20541 Herstel- en Veerkrachtfaciliteit (HVF)Document:•Duitsland: https://commission.europa.eu/document/download/66e96646-6578-4413-9d33-8cd5daacf539_en?filename=COM_2024_277_1_EN_ACT_part1_v4.pdf•Cyprus: nog niet beschikbaar, wordt gepubliceerd op https://commission.europa.eu/business-economy-euro/economic-recovery/recovery-and-resilience-facility/country-pages/cyprus-recovery-and-resilience-plan_en•Polen: https://commission.europa.eu/document/download/2ca5f289-d08e-4dda-aade-4d74a6447594_en?filename=COM_2024_284_1_EN_ACT_part1_v4.pdf•Griekenland: nog niet beschikbaar, wordt gepubliceerd op https://commission.europa.eu/business-economy-euro/economic-recovery/recovery-and-resilience-facility/country-pages/greeces-recovery-and-resilience-plan_enAard bespreking: Aanname uitvoeringsbesluit van de RaadBesluitvormingsprocedure: gekwalificeerde meerderheidToelichting:In de geannoteerde agenda voor de Ecofinraad van 16 juli a.s. bent ureeds geïnformeerd over het voorstel tot aanpassing van het uitvoerings-besluit van Finland. Hierin is ook al aangegeven dat er mogelijk aanvul-lende voorstellen zouden komen. Op 27 juni heeft de Europese Commissiehet voorstel tot aanpassing van het uitvoeringsbesluit van de Raad totgoedkeuring van het Duitse Herstel- en Veerkrachtplan (HVP) gepubli-ceerd. Op 1 juli volgden de voorstellen voor Cyprus en Polen en op 2 julivoor Griekenland. Tijdens de Ecofinraad van 16 juli a.s. zullen dezeaanpassingen van de uitvoeringsbesluiten van de Raad ter besluitvormingvoorliggen. Hieronder volgt een beschrijving van de aanpassing en debeoordeling van het kabinet.DuitslandDuitsland heeft op 30 april 2024 een verzoek ingediend voor eenaanpassing van het oorspronkelijke HVP dat middels een uitvoeringsbe-sluit van de Raad op 13 juli 2021 is goedgekeurd.Duitsland maakt gebruik van de mogelijkheid om een HVP aan te passenop grond van objectieve omstandigheden en dat heeft betrekking op achtmaatregelen. De omstandigheden hebben betrekking op een tekort aangekwalificeerd IT personeel. Daarnaast heeft Duitsland aangegeven datvoor twee maatregelen een beter alternatief voor handen bleek te zijn omde originele doelen van de maatregelen te bereiken. Deze twee maatre-gelen hebben betrekking op het energie-efficiënter maken van publiekegebouwen en de publieke administratie. Andere redenen voor aanpas-singen waren een lager dan verwachtte vraag voor steun door een beterearbeidsmarktsituatie, een vertraging in de publicatie van de EU singlegateway verordening die nodig is voor technische specificaties enonderaannemers die niet aan hun verplichtingen konden voldoen.Daarnaast heeft Duitsland een RepowerEU-hoofdstuk toegevoegd aanhaar plan. De toegevoegde maatregelen worden gefinancierd met2,1 miljard euro aan additionele subsidies die beschikbaar zijn gesteldvoor Duitsland in het kader van RepowerEU. Het RepowerEU-hoofdstukbevat twee nieuwe hervormingen en twee nieuwe investeringen. Dehervormingen hebben betrekking op het uitbreiden van de capaciteit omhernieuwbare energie op te wekken door het verbeteren en stroomlijnenvan procedures. De investeringen hebben betrekking op een programmater ondersteuning van zero-emission voertuigen en de bijbehorendeTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 21 501-07, nr. 20542 laadinfrastructuur. De tweede investering wordt gedaan in een digitaalplatform om de planning and goedkeuring van procedures voor waterstof-infrastructuurprojecten te versnellen. De totale omvang van het DuitseHVF, inclusief RepowerEU, betreft 30,3 miljard euro.De Commissie oordeelt dat de redenen die Duitsland aandraagt eenaanpassing van het plan rechtvaardigen en dat het Duitse herstelplan ookna de aanpassing voldoet aan de eisen van de HVF-verordening. Het HVPadresseert een aanzienlijk deel van de landspecifieke aanbevelingen,waaronder de aanbevelingen op het gebied van energie uit 2022 en 2023.De Commissie oordeelt positief over het toegevoegde REPowerEU-hoofdstuk, dat voldoet aan de eisen die de HVF-verordening stelt aanREPowerEU-maatregelen. Het kabinet kan zich vinden in het oordeel vande Commissie. Nederland is daarom voornemens om in te stemmen methet voorstel tot aanpassing van het uitvoeringsbesluit van de Raad.CyprusCyprus heeft op 25 juni 2024 een aanvraag bij de Commissie ingediendvoor een aanpassing van het oorspronkelijke HVP dat middels eenuitvoeringsbesluit van de Raad op 28 juli 2021 werd goedgekeurd.Cyprus maakt gebruik van de mogelijkheid om een HVP aan te passen opgrond van objectieve omstandigheden en dat heeft betrekking op éénmaatregel. De maatregel betreft het moderniseren van landbouwprak-tijken door te investeren in een nationaal centrum voor uitmuntendheid inagritechnologie. De objectieve omstandigheden hebben betrekking op hetniet langer haalbaar zijn van deze maatregel door een gebrek aan vraag.Cyprus heeft namelijk aangegeven dat er vanuit de academische wereldweinig vraag is voor het ontwikkelen van programma’s op het gebied vanagritechnologie. Vandaar dat deze lidstaat de maatregel graag willenaanpassen.De Commissie oordeelt dat de redenen die Cyprus aandraagt eenaanpassing van het plan rechtvaardigen en dat het herstelplan ook na deaanpassing voldoet aan de eisen van de HVF- verordening. Het kabinetkan zich vinden in het oordeel van de Commissie. Nederland is daaromvoornemens om in te stemmen met het voorstel tot aanpassing van hetuitvoeringsbesluit van de Raad.PolenPolen heeft op 30 april 2024 een aanvraag bij de Commissie ingediendvoor een aanpassing van het oorspronkelijke HVP dat middels eenuitvoeringsbesluit van de Raad op 17 juni 2022 werd goedgekeurd. Dezewijziging volgt op de eerdere wijzigingsaanvraag van 31 augustus 2023,die op 8 december 2023 werd goedgekeurd.1Polen maakt gebruik van de mogelijkheid om het HVP aan te passen opgrond van objectieve omstandigheden. Deze aanpassing heeft betrekkingop 50 maatregelen. De objectieve omstandigheden zien op onderbre-kingen in de toeleveringsketens en op de hoge inflatie. Verder heeft Polenaangetoond dat er voor sommige maatregelen een beter alternatief voorhanden is waardoor de administratieve lasten kunnen worden verlaagdmet behoud van het ambitieniveau van de maatregelen. Andere objec-tieve omstandigheden die Polen noemt zijn onverwachte complicaties bijde implementatie van maatregelen die tot vertragingen leiden.1Kamerstuk 21 501-07, nr. 1995.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 21 501-07, nr. 20543 Nederland heeft zich zowel bij het oorspronkelijke HVP, als bij de eerderewijziging onthouden van stemming. Dit had te maken met het feit dat er inhet oorspronkelijke HVP zogenaamde supermijlpalen zijn overeenge-komen op het gebied van de rechtsstaat. Hierdoor kon Polen pasaanspraak maken op middelen uit het HVF, als deze mijlpalen warengerealiseerd. Met de onthouding onderkende het kabinet enerzijds het feitdat het EU Herstelfonds geen rechtsstaatinstrument is, en de inspan-ningen die de Commissie desondanks pleegde om te komen tot supermijl-palen die Polen aanzetten tot hervormingen op het gebied van rechtssta-telijkheid, en gaf het anderzijds uitdrukking aan het ongenoegen dat demijlpalen geen volledige opvolging geven aan de arresten van het EU Hofover de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht.2 Daarnaast was hetkabinet bij de eerste wijziging van het Poolse herstelplan van oordeel datPolen nog onvoldoende concrete, afgeronde en controleerbare voortganghad geboekt om de zorgen omtrent de rechtsstaat te adresseren.3Op 15 december 2023 heeft Polen zijn eerste betaalverzoek in het kadervan de HVF ingediend. In de Commissiebeoordeling is vastgesteld datPolen voldoende voortgang had gemaakt ten aanzien van de supermijl-palen op het gebied van de rechtsstaat om een eerste uitbetaling vanmiddelen te rechtvaardigen. Zoals ook toegelicht in de kabinetsreactie van15 maart jl., kon het kabinet de analyse van de Commissie steunen.4 Depositieve Commissiebeoordeling kon tevens rekenen op brede steunonder de lidstaten.5 Op 15 april jl. zijn de middelen in het kader van hetgoedgekeurde eerste betaalverzoek aan Polen uitgekeerd.6De Commissie oordeelt dat de omstandigheden die Polen aanvoert eenaanpassing van het HVP rechtvaardigen en dat het plan ook na deaanpassing voldoet aan de eisen van de HVF-verordening. Het kabinet kanzich vinden in het oordeel van de Commissie. Gezien de positieverechtsstaatsontwikkelingen in Polen7 na aantreden van de regering Tusken de eerdere kabinetssteun voor de positieve analyse van de Commissiemet betrekking tot de supermijlpalen, acht het kabinet het bij het besluittot aanpassing van het HVP niet nodig om nogmaals uitdrukking te gevenaan de eerdere bedenkingen bij de inhoud van de supermijlpalen.Uiteraard blijven de huidige maatregelen om de rechtstaat in Polen tebevorderen van kracht. Nederland is daarom voornemens om in testemmen met het voorstel tot aanpassing van het uitvoeringsbesluit vande Raad.Het kabinet zal de Commissie blijven oproepen de rechtsstaatontwikke-lingen in Polen nauwgezet te monitoren en bij volgende betalingsver-zoeken de verwezenlijking van de mijlpalen op het terrein van derechtsstaat zorgvuldig te blijven toetsen.GriekenlandGriekenland heeft op 5 juni 2024 een aanvraag bij de Commissieingediend voor een aanpassing van het oorspronkelijke HVP dat middelseen uitvoeringsbesluit van de Raad op 13 juli 2021 werd goedgekeurd.2Zie voor meer informatie hierover Kamerstuk 21 501-07, nr. 1861 en Kamerstuk 21 501-07,nr. 1990.3Kamerstuk 21 501-07, nr. 1990.4https://open.overheid.nl/documenten/769ecf2e-07f2-4b85-bfe2-4b45cf6be2ea/file5https://ec.europa.eu/transparency/comitology-register/core/api/integration/ers/388907/096265/1/attachment6https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/mex_24_20467In dit kader heeft de Commissie op 29 mei jl. ook besloten om de Artikel 7 procedure tegenPolen te beëindigen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 21 501-07, nr. 20544 Griekenland maakt gebruik van de mogelijkheid om het HVP aan tepassen op grond van objectieve omstandigheden. Deze aanpassing heeftbetrekking op 32 maatregelen. De objectieve omstandigheden hebbenbetrekking op een lager dan verwachte vraag dat tot vertraging in deimplementatie van maatregelen heeft geleid. Daarnaast heeft Griekenlandaangegeven dat voor drie maatregelen een beter alternatief voor handenbleek te zijn om de originele doelen van de maatregelen te bereiken.Verder heeft Griekenland aangetoond dat er voor een aantal maatregeleneen beter alternatief voor handen is waardoor de administratieve lastenkunnen worden verlaagd met behoud van het ambitieniveau van demaatregelen. Andere objectieve omstandigheden die Griekenlandaandraagt zijn een rechterlijke uitspraak die tot vertraging van implemen-tatie van een maatregelen heeft geleid en een complexer proces voor hetaannemen van nieuwe medewerkers voor de hoge raad voor burgerlijkpersoneel.De Commissie oordeelt dat de redenen die Griekenland aandraagt eenaanpassing van het plan rechtvaardigen en dat het herstelplan ook na deaanpassing voldoet aan de eisen van de HVF- verordening. Het kabinetkan zich vinden in het oordeel van de Commissie. Nederland is daaromvoornemens om in te stemmen met het voorstel tot aanpassing van hetuitvoeringsbesluit van de Raad.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 21 501-07, nr. 20545