Verslag van een algemeen overleg, gehouden op 11 juni 2009, over interlandelijke adoptie

31265AdoptieNr.26VERSLAGVANEENALGEMEENOVERLEGVastgesteld10juli2009DevastecommissievoorJustitie1heeftop11juni2009overleggevoerdmetministerHirschBallinvanJustitieover:–debriefvandeministervanJustitied.d.24april2009overmogelijkemisstandenbijadoptiesuitChina(31265,nr.5);–debriefvandeministervanJustitied.d.15juli2008teraanbiedingvanhetkwaliteitskadervergunninghoudersinter-landelijkeadoptie(31265,nr.8);–debriefvandeministervanJustitied.d.10september2008inzakeinterlandelijkeadoptieuitChina(31265,nr.9);–debriefvandeministervanJustitied.d.28oktober2008meteenkabinetsreactieophetRapportinterlandelijkeadoptie«Allesvanwaardeisweerloos»vandecommissie-Kalsbeek(31265,nr.10);–debriefvandeministervanJustitied.d.22april2009metantwoordenopcommissievragenoverhetRapportinter-landelijkeadoptie«Allesvanwaardeisweerloos»vandecommissie-Kalsbeekenoverdenieuweregelingfinanciëletegemoetkomingadoptiekosten(31265,nr.12);–debriefvandeministervanJustitied.d.24november2008metdenieuweregelingfinanciëletegemoetkomingadoptie-kosten(29689,nr.231);–debriefvandeministervanJustitied.d.20mei2009methetadviesvanprof.mr.C.J.Forderinzakelesbischouderschap(30551,nr.24);–debriefvandeministervanJustitied.d.9juni2009inzakedeelbemiddelingVSinhetkadervandeinterlandelijkeadoptie(31265,nr.13);–debriefvandeministervanJustitied.d.8juni2009overdelaatsteontwikkelingenrondadoptiesuitdeVS(31265,nr.14).Vanditoverlegbrengtdecommissiebijgaandstenografischverslaguit.DevoorzittervandevastecommissievoorJustitie,DePater-vanderMeerDegriffiervandevastecommissievoorJustitie,Nava1Samenstelling:Leden:VandeCamp(CDA),DeWit(SP),VanderStaaij(SGP),Arib(PvdA),ondervoorzitter,DePater-vanderMeer(CDA),voorzitter,Cqörüz(CDA),Joldersma(CDA),Gerkens(SP),VanVelzen(SP),VanVroonhoven-Kok(CDA),DeKrom(VVD),Timmer(PvdA),Griffith(VVD),Teeven(VVD),Verdonk(Verdonk),DeRoon(PVV),Roemer(SP),Pechtold(D66),Heerts(PvdA),Thieme(PvdD),Kuiken(PvdA),Bouw-meester(PvdA),VanToorenburg(CDA),Anker(ChristenUnie)enHeemelaar(GroenLinks).Plv.leden:Sterk(CDA),Langkamp(SP),VanderVlies(SGP),Smeets(PvdA),Aasted-Madsen-vanStiphout(CDA),Jager(CDA),Jonker(CDA),Leijten(SP),Ulenbelt(SP),JandeVries(CDA),Weekers(VVD),Dijsselbloem(PvdA),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),VanMiltenburg(VVD),Zijlstra(VVD),Fritsma(PVV),Karabulut(SP)Kos¸erKaya(D66),Gill’ard(PvdA),Ouwehand(PvdD),Spekman(PvdA),Bouchibti(PvdA),VanHaersma-Buma(CDA),Slob(ChristenUnie)enVanGent(GroenLinks).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1335910809tkkst31265-26ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.261 Voorzitter:AribGriffier:VanDoornAanwezigzijn10ledenderKamer,teweten:Teeven,Timmer,DePater-vanderMeer,VanderStaaij,Kos¸erKaya,Heemelaar,DeRoon,Langkamp,AnkerenArib,enministerHirschBallinvanJustitie,dievergezeldisvanenkeleambtenarenvanzijnministerie.Devoorzitter:Vanhartewelkom.DeheerTeeven(VVD):Voorzitter.Decommissie-Kalsbeekpubliceerdeop29mei2008haarrapport«Allesvanwaardeisweerloos».HethandelenvandeoverheidisnaarhetoordeelvandeVVDalshetgaatomadoptiesuitdeVSwaardeloos.Waardeloosomdatereerstmaatregelenwordendoorgevoerd,danverkenningennaardefeitelijkesituatiewordenuitge-voerdenvervolgensdieonjuisteverkenningenalseenonderzoekwordenaangeduiddatuiteindelijknietblijkttebestaanalsdecommissievoorJustitiedeministerdaarnaarvraagt.HethandelenvanderegeringinzakeadoptiesuitdeVSlijkttezijngebaseerdopdrijfzand.Ministerenvergun-ninghouderzakkenwegindeprutdiezijzelfaanhetcreërenzijn.Devergunninghoudergist,decommissie-Kalsbeekbeslistendeministeropereertindemist.Zozouikdehuidigesituatiehetbestkunnenomschrijven.DeAmerikaanseoverheidstaatophetverkeerdebeen.Kandidaat-adoptiefoudersverkereninvolstrekteonwetendheid.Enerwordtnietgehandeldinhetbelangvanhetkind.DatishetbeelddatoprijstnaeenperiodevanHollandseadoptiesoap.Ikgeefeenvoorbeeld.Deministerzegtdaterzeventiengeaccrediteerdeorganisatieszijn.InwerkelijkheidzijnerindeVS212organisaties.LaatergeenmisverstandoverbestaandatookdeVVD-fractievindtdatadoptiemoetwordengezienalseenmanieromeenpermanenteliefde-vollegezinssituatietebiedenaaneenkind.Adoptiemoetwordenbeoor-deeldalseenoplossingdieinhetbelangvanhetkindwordtgekozenennietinhetbelangvandeadoptieouders.Nagenoegalleadoptieoudersdieikspreek,sprekeneropdezelfdewijzeover.Hetzijnnietalleenpolitiekepartijengeschooldopeenbepaaldegrondslagdieopdiemeninghetmonopoliehebben.Datlaatonverletdatdefeitenmoetenwordengewogenennietdedenk-beelden.Datlaatstelijktinditdossierhelemaalmistezijngegaan.Naaraanleidingvaneenhoorzittinginnovember2008heeftdeministerop22april2009vragenvandeKamerbeantwoord.HijheeftaangegevendathijmaatregelengingnemenomadoptiesuitdeVSstriktertecontroleren.Opbasisvaneigenonderzoek–ikonderstreephetvet–zouhijhebbengeconcludeerddatdeVShetinhetverdragomschrevensubsidiariteitsbe-ginselnietopjuistewijzehanteert.Ditonderzoekblijktsindseergisterenniettebestaan.DeministerendeStichtingKindenToekomsthebbenzichnaarhetoordeelvanonzefractieeenonjuistoordeelgevormdoverdeinhoudendebetekenisvanhetbeginsel.ZijgaanopdestoelvandeVSzittenbijdebeoordelingvandetoepassingvanhetsubsidiariteitsbeginsel.Inartikel4bvanhetverdragisnadrukkelijkbepaalddatadoptieslechtskanplaats-vindenindiendebevoegdeautoriteitenindestaatvanherkomst,nademogelijkhedentotplaatsingindiestaatnaarbehorentehebbenonder-zocht,hebbenvastgestelddatinterlandelijkeadoptiehethoogstebelangvanhetkinddient.HetisdeVVD-fractiedanooknietgeheelduidelijkofophetdepartementweleenskennisisgenomenvandeguidetogoodpracticediedoordeHaagseconferentieisgepubliceerd.Zoja,danhaddeministergewetendaterbijplaatsingvanhetkindeenhiërarchiebestaatdieinterlandelijkeadoptienietuitsluitenkapitteltopeenwijzezoalshijthansdoet.Daarnaasthaddeministerkunnenwetendathetsubsidiari-teitsbeginselweliswaareengrondbeginselbijadoptieis,maardatdeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.262 bepalendefactoraltijdhetbelangvanhetkindis.Indeverdragstekstisletterlijkterugtevindendatheteenpositievestapiswanneerindestaatvanherkomsteenthuisvoorhetkindwordtgevonden.Eentijdelijkeplaat-singindestaatvanherkomstverdientindemeestegevallennietdevoor-keurboveneenpermanenteplaatsingeldersinhetkadervaninter-landelijkeadoptie.DeministerendeStichtingKindenToekomsthebbenmethunstelling-nameenmaatregelenbewustdekeuzegemaaktvooreenonjuisteinter-pretatievanhetsubsidiariteitsbeginsel,namelijkdatinterlandelijkeadoptiealtijdalseenultimumremediummoetwordengezien.Datisechterniethetdoelvanhetverdrag.Permanentverblijfineeninstellingenopeenvolgendverblijfinpleeginstellingenkunnennagenoegnooitalseenbetereoplossingdaninterlandelijkeadoptiewordengezien.Sterkernog,verblijfvaneenkindineeninstellingmoetalsultimumremediumwordenbeschouwd.Laatdekinderennietonnodigineenbuitenlandseinstellingalsplaatsinginhetkadervaninterlandelijkeadoptiemogelijkis.Hoofdstuk2vanhetverdragiservolstrektduidelijkover.Deverantwoor-delijkheidvoorhetvoldoenaanhetsubsidiariteitsbeginselligtbijdestaatvanherkomst,deVS.Juistdiestaat,eneigenlijkalleendiestaat,kanbeoordelenofervoorhetdesbetreffendekindgeenmogelijkhedenvoorinterneofnationaleadoptiebestaan.Destaatvanherkomstbeschiktoverallefeiten.Hetbelangvanhetkindisaltijddedoorslaggevendefactor.Datkanbetekenendathetsubsidiariteitsbeginselmoetwijkenwaardatinhetbelangvanhetkindnoodzakelijkis.Deministerendevergunninghouderlijkendatniettewillenbegrijpen.Ofwillendatbewustnietbegrijpen.Zijblijvenachtereigenstokpaardjesaanhollen.Eenopenmindisnietvoldoendeaanwezig.OpbasisvanuiterstonvolledigeverkenningentrektdeministerdevergaandeconclusiedatbijadoptiesuitdeVSnietaanhetsubsidiariteits-beginselwordtvoldaan,omdatjongekinderendienaarNederlandkomenookindeVSzelfgeplaatstlijkentekunnenworden.Dieconclusieisdanookhetuitgangspuntvoorhetnemenvanvergaandemaatregelen.Uitlezingvanstukken,échtwetenschappelijkonderzoekendeliteratuurblijktdatdestaatvanopvangdemogelijkheidmoetkunnenhebbenomadop-tiestegentehoudenalssprakeisvansignificantejuridischeobstakels.Datkanbijvoorbeeldhetleeftijdsverschiltussenkindenadoptieouderszijn.Nederlandmagindevoorwaardenbriefwelvergaandemaatregelenopleggen,zoalsnuisgebeurd,maarenkelenalleenalserindeVSernstigemisstandenzijnwaarvaninconcreto,zoisgebleken,geensprakeis.Zoja,danheeftdeStichtingKindenToekomstjarenzittenslapen.Zijwasimmersookvoor1april2008devergunninghouder.Extraeisenmoetenaltijdhetbelangvankinderendienen.Datdoenzethansinconcretoniet.Op8juniheeftdeministermoetentoegevendatergeenenkelserieusonderzoekindeVSisverricht.Datblijktookwel,wantandershadhijkunnenconstaterendatjuistAfro-AmerikaansekinderenfeitelijkindeVSzeermoeilijkkunnenwordengeadopteerd.15%vandekinderenindeVS,deAfro-Amerikaanse,maaktbijna50%uitvandepopulatieinweeshuizenenpleegzorg.Datiswrangmaarwaar.UithetrapportFindingfamiliesforAfrican-Americanchildrenblijktvoortsdatdezekindereneenoververte-genwoordigingkenneninhetpleegzorgsysteem,langerewachttijdenindepleegzorghebben,eenoververtegenwoordigingkenneninhetadoptie-systeem,langerewachttijdenhebbenindepleegzorgvoorafgaandaanadoptie,veelkleinerekansenhebbenomtewordengeadopteerd,slechtsweinigadoptieoudersindeVSuiteindelijkfeitelijkeenAfro-Amerikaanskindadopteren,eneenkleinerekanshebbenomterugtekerennaarhungeboortegezin.InPennsylvania,IllinoisenCaliforniëiszelfssprakevanextreemveelAfro-Amerikaansekinderenindepleegzorg.Wistdeministerdateigenlijkwel?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.263 Endandurftdezeministeropeenachternamiddageventeconcluderendatjongekinderenzonderalteveelproblemenlijkentekunnenwordengeplaatst.EenstemeerhetbewijsdatdeAmerikaanseautoriteitenhetbestkunnenbeoordelenofeenkindinaanmerkingkomtvoorinter-landelijkeadoptie.VoortsheeftdeministervandeHaagseconferentietehorengekregendatdevoorkeurvandenatuurlijkemoedernietmagprevalerenbovenhetsubsidiariteitsbeginsel.Opzichisdieconstateringjuist,maarhetgebeurtooknietinallevijftigstatenvandeVS.AlleAmerikaanserechtersengeaccrediteerdebureausmoetendaarwettelijkkunnenaantonendatzijzichhebbeningespannenomhetkindindeVSteplaatsen.WatvoegtdecontrolevandeStichtingKindenToekomstdaareigenlijkaantoe?Hetwasalzovoor1aprilenhetzalnietkunnenveranderen.DeVVD-fractieconcludeertdanookdatdedoordeministergenomenverscherptemaatregelenopgeenenkelewijzeeenpositievebijdrageleverenaandebelangenvanAmerikaanseadoptiekinderen.Afro-Ameri-kaansekinderenhebbenindeVSeenaanzienlijkkleinerekansopadoptie.DeVShebbeninhetkadervanderatificatievanhetverdragaanzienlijkeuitvoeringsmaatregelengenomenmetbetrekkingtothetsubsidiariteitsbe-ginsel.DeAmerikaanserechterhoudtzichgoedentransparantaanhetverdrag,ietswaardeStichtingKindenToekomsteenvoorbeeldaankannemen.Verloopvantijdofeenminimumleeftijdsgrensmagenkannietbepalendzijnvoordevraagofaanhetsubsidiariteitsbeginselwordtvoldaan.Deaanscherpingvandetoetsingisniettransparanteneenduidig,enleidttotonnodigekosten.Hetisgeldklopperij.MevrouwTimmer(PvdA):Voorzitter.VoordePvdAstaathetbelangvanhetkindvoorop.Somsisdatbelang,alseenoudernietzelfvooreenkindkanzorgen,opgroeienbijfamilie.Somslukthetviapleegzorg,maardatisnietdeidealevorm.Helaaslukthetnietaltijd,endankomenadoptieeninternationaleadoptieinbeeld.Natuurlijkrealiserenwijonsookdatsomsbijbetrokkenenhetgevoelvanrechtopeenkindontstaat,terwijlwijwetendatdatnietreëelis.Hetomgekeerdegeldtoverigenswel.Watlastigisenblijft,isdatkinderengeensteminhetgeheelhebben.Zijzijnimmersvaaktejong.Destebelangrijkerishetdatwijwaarborgendatelkehandelingzorgvuldig,transparant,controleerbaar,zonderwinstoog-merkenvolgensderegelsverloopt.VorigjaarhebbenwijgedebatteerdoverdemisstandeninChina.Wijkunnenonsvindenindeuiteindelijkgetrokkenconclusies,maarwijwillenweldetoezeggingdatwijonmiddellijkzullenwordengeïnformeerdoveronregelmatigheden.Wijzijnblijmethetkwaliteitskader.NaastnieuwezakeniseenaantalzakenuitdeWetopnemingbuitenlandsekinderenteradoptie(Wobka)nogeensopeenrijtjegezet.Ikkomopdekabinetsreactieop«Allesvanwaardeisweerloos»enbeginmeteencomplimentvoordecommissie-Kalsbeek.Hetiseenhelderrapportgewordenmetveelwaardevolleaanbevelingen.Demeesteonder-schrijftmijnfractie,maarovereenpaarzijnwijzeerkritisch.Ikzalmijninbrengnietaltejuridischmaken.Hetverdraggaatuitvanwederzijdsvertrouwenenhetbelangvanhetkind.Wijdelenallenhetuitgangspuntdatbijadoptiehetbelangvandekinderenvooropmoetstaan.Datmoetvoorhetsubsidiariteitsbeginselgaan.Omtoteenopti-malevormvanadopterentekomen,moetenwijdediscussiemeteenopenmindaangaan.HetkaderishetHaagsAdoptieverdragendaar-binnenmoetenwijzoweinigmogelijkbeperkingenopwerpendienietinhetbelangvanhetkindzijn.Hetbelangvanhetkindzalderodedraadvanmijnbetoogworden.Ikbenernognietvanovertuigddatdeelbemidde-lingnietinhetbelangvanhetkindis.Debezwarendiedeministeropwerpt,warenineersteinstantiegebaseerdopeenverbodinhetHaagsAdoptieverdrag.Ditblijktniethelemaalwaartezijn.EriseenmogelijkheidTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.264 omadoptieouderseengrotereverantwoordelijkheidtegevenbijhetadopterenvaneenkind,iniedergevalgroterdanbijvolledigebemidde-ling.Hetkabinetheeftin2006aangegevendatdiemogelijkheidbestaat.Latenwijoudersdiedezeroutebewandelen,dieruimtebieden.Natuurlijkbinnendekadersvanhetverdragenenkelhetbelangvandekinderendienend.IshetinhetbelangvanhetkinddatdebirthmotherinAmerikaeenadviesmaguitbrengenoverdetoekomstvanhetkind?DeVSmenenvanwel.Nietswijsteropdathetnietinhetbelangvanhetkindis.Demoederheefthetgevoeldatzijhetbestevoorhaarkindheeftgekozenenzalzich,voorzoverdatmogelijkis,enigszinstevredenvoelen.OverigenszullendanookderechterendecentraleautoriteitindeVSnogtoestemmingmoetengeven.Daardoorblijfthetadviesvandemoedereenadvies.DeVShebbenbeslotentotdezeprocedure,omdatzijmenendatditdebestemanierisommetafstandsmoedersenhunkinderenomtegaan.WijmoetendeVS,eenwestersverdragsland,datvertrouwengunnen.DeministerschrijftdatjongekinderengoedgeplaatstkunnenwordenindeVS.GeldtdatookvoorAfro-Amerikaansekinderen?Ikdenkvanniet.Dewerkelijkheidisanders.Doordesociaal-racialescheidingdiedeVSnogsteedskennen,isdekansdateenAfro-Amerikaanskindvoorbinnen-landseadoptieinaanmerkingkomt,nietzogroot.Ikdrukmijdannogvoorzichtiguit.Wijkunnenonsblijvenafvragenhoedatkomt,omdatAmerikanenimmerszelfwelveelkinderenuitAfrikaadopteren.MaarookhierzouervertrouwenmoetenzijndatdeVSzorgvuldigzijnmethunproceduresendatderechterhetzorgvuldigtoetst.NatuurlijkzullenwijnogmoetenafwachtenwathetantwoordisopdevraagdieisvoorgelegdaandeHaagseconferentie,maardeministerheefteenkleinehandreikinggedaanindebriefvan8juni.Hijschrijftdatdeonrustbegrijpelijkisendatereenzekerematevankeuzevrijheidmoetzijn.Moetikdatuitleggenalseensoortdeelbemiddelinglight?Daarnaastkomtereenvergunninghouderbij.Datvindenwijeenbelangrijkehand-reiking,maarhetgaatnietvergenoeg.Wiezalwordenbetrokkenbijdekeuzevoordejuistevergunninghoudervoormetnameparenvangelijkgeslacht?Hoeverhoudtzichdattothetprincipevanéénvergunning-houderperland?Wordtdatlosgelaten?Wijhebbenveelklachtenontvangenoverdehuidigevergunninghouder.DeministernoemtzeventienorganisatiesdievolgenshemindeVSgeac-crediteerdzijn.Ikvondeenlijstmet212organisaties.BetekentdatdatvandieorganisatieseenflinkaantalgeeninterlandelijkeadoptiesdoetofnietmetNederlandofalleennaardeVS?Erwordenveelbegrippengebruikt,zoals«eenredelijketermijn».Watzijn«redelijkeinspanningen»enwatis«eentijdigeadoptieplaatsing»?Kandeministerditinrelatiebrengenmetdevijfjarigeleeftijdwaaroverisgesproken?Ookhiermoethetbelangvanhetkindvooropblijvenstaan.Welkbelangheefthetkinderbijalsheteersteenhalfjaartoteenjaarinfostercarezitomvervolgensvooradoptietewordenaangeboden?AlsdeVSdeovertuiginghebbendatzijbinnen60dagenvoldoendeinspan-ningenkunnenleverenomhetkindineigenlandteplaatsen,danmoetenwijhetvertrouwenhebbendatdatookgebeurt.IkvraagdeministeromdeaangescherptecriteriaintetrekkentotdatermeerduidelijkheidisvandeHCCH.Aspirant-adoptiefoudersdiereedsineendeelbemiddelings-procedurezitten,moetendeprocedurezonderextrabeperkingenkunnenafronden.Hetisnietchicomtijdensdewedstrijddespelregelsteveran-deren.MevrouwKos¸erKaya(D66):ZegtdePvdAklip-en-klaardatdeel-bemiddelingmoetblijven?MevrouwTimmer(PvdA):Uitmijnconclusiezalblijkenwatikervanvind.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.265 Ikkombijdeantwoordenopmijnschriftelijkevragen.Deaanvullendecriteriadiedeministerheeftingevoerd,zijnnietduidelijk.Decentraleautoriteitheeftvoorwaardengestelddiekennelijknietgoedzijnnage-leefd.Hetgaatomeenstrikteretoets,omeenonderbouwingvandeinspanningendiedeVSdoenomhetkindinhetlandgeplaatsttekrijgen.Ikvindhetallemaalnogalvaag.Degeboortemoedermoetcounselingkrijgen.Staatdatinhetverdrag?VertrouwtdeministerdeVSnietdatditzorgvuldiggebeurt?KrijgenmeisjesenvrouweninNederlanddieverplichtecounselingook?Isdataltijdalzogeweest?Hetisduidelijk:mijnfractieisnietovertuigddoordeargumentenomdeelbemiddelingafteschaffen.Wijzijnernietvanovertuigddatditjuri-dischnietinhetHaagsAdoptieverdragzoupassen.DeheerTeeven(VVD):MevrouwTimmerzegtdatdemaatregelenvandeministerwaarschijnlijkgebaseerdzijnoponjuisteconclusiesrondomAfro-Amerikaansekinderenenopeenonjuistegrondslag.Erwordenopditmomentheelveelkinderengeadopteerddiejongerzijndanéénjaar.88%isjongerdanvijfjaar.Isdatooknieteenredenomdemaatregelaftewijzen?MevrouwTimmer(PvdA):Uitmijninbrengisgeblekendatikinelkgevalnogeenheleboelvragenaandeministerheb.Hierendaartrekikdegetrokkenconclusiesintwijfel.DeheerTeeven(VVD):Uituwtekstbegreepikdatudeconclusiesnietintwijfeltrekt,maardatuzeookbetwist.MevrouwTimmer(PvdA):MetnamedeconclusieoverdeAfro-Ameri-kaansekinderenbetwistik.Iknoemookhetverschiltusseneenverken-ningeneenonderzoek.NetalsdeheerTeevenhebikdeandereonder-zoekenookgelezenenzieikdatdaarspanningtussenzit.MevrouwKos¸erKaya(D66):Ikwilopdiedeelbemiddelinginzoomen.NietovertuigdzijnvanargumentensuggereertdatdePvdAwélvoorafschaffingvandeelbemiddelingzoukunnenzijnalsdeministerandereargumentennaarvorenbrengt.IkwilvandePvdAklip-en-klaarhorenofdepartijvindtdatdeelbemiddelingmoetwordenafgeschaft.Mijnfractieisdaarhelderin.MevrouwTimmer(PvdA):Mijnfractieisnietvoorhetafschaffenvandeelbemiddeling.Ikhebhetverwoordzoalsikhetverwoordheb,omdaterkennelijknogeenvraagbijhetPermanenteHofligt.Kennelijkishetjuri-dischnogniethelemaalduidelijkofhetpast.Wijdenkendathetpast,zekeronderartikel22vanhetHaagsAdoptieverdrag.Dusdaarmoetenwijhelderheidoverhebben.Alsachterafblijktdathetjuridischechtabsoluutonmogelijkis...MevrouwLangkamp(SP):MevrouwTimmerspreektoverdeel-bemiddeling,maardeargumentendiezijgebruiktomnietvoorhetafschaffenvandeelbemiddelingtezijn,zijnvantoepassingopdeVS.Ikgeefhettoe:demeestedeelbemiddelingvindtplaatsvanuitdeVS.Hetgebeurtechterookvanuitanderelanden.HoestaatdePvdA-fractiedaar-tegenover?MevrouwTimmer(PvdA):Hetzendendlandbepaaltveel.DeVSenNederlandhebbeneeninterpretatieverschil,zoalsblijktuitdevraagbijhetPermanenteHof.Ikweetdaterookuitanderelandendeelbemiddelingplaatsvindt.Alsjedeelbemiddelingnietafschaft,geldtdatookvoordielanden.Maardanwelonderdezelfdestrengevoorwaarden:belangvanhetkindvoorop,eerstproberenineigenland.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.266 MevrouwLangkamp(SP):Datbetekentdatuwfractieaccepteertdateronvoldoendecontrolemogelijkhedenbijdeelbemiddelingzijnalshetgaatomadoptieuitanderelanden.Datbetekentdathetrisicobestaatvanoneigenlijkegeldstromen.Erzijnweldegelijkallerleibezwarentegenadoptieviadeelbemiddeling.MevrouwTimmer(PvdA):Ikvinddatniet.Eenvanmijneerstezinnenluiddedatergeenwinstoogmerkmagzijnendataldieanderedingenookafgekaartmoetenzijn.Alsblijktdatineenlanddeelbemiddelingplaats-vindtwaarbijnietwordtvoldaanaandezevoorwaarden,dankanhetdusniet.Datneemtnietwegdatwijdatmoetenblijvencontroleren.HetgebeurtbijdeVSook.DeheerAnker(ChristenUnie):IkvindhetinteressantwatmevrouwLang-kampaankaart.DeVSzijnbewusteenwesterslandgenoemd.WijmoetendeVSdaarinkunnenvertrouwen.IkvertrouwdeVSookietsjesmeerdanChina,maardannogwordthetverhaalwelhelemaalaandeVSopge-hangen.IkherinneraandevreselijkedingeninSriLankaenHaïti.MevrouwTimmer(PvdA):BijdewantoestandeninChinaginghetsteedsomvolledigebemiddeling.Ookdatisgeengarantiedaternietsmisgaat.Voorallesgeldtdatwijmoetenblijvencontroleren.Datwijbijwantoe-standenincontactmoetentredenmetdeautoriteiten.DeKamerheeftnadewantoestandeninChinanietbeslotenomadoptieuitChinageheelstiltezetten.Eriseenonderscheidtussenlanden,maardaaromishetookbelangrijkomperlandcontactteleggenenafsprakentemaken.Alshetverdragslandenbetreft,gebeurtdatbinnenhetkadervanhetverdrag.Chinaisniethetmeestmooievoorbeeld.Hetpuntvande30deelbemiddelingenvindenwijwatmerkwaardig,medegezienhetfeitdatAmerikatweevergunninghouderskrijgt.EriseenaantalkereneenkindgeadopteerduitMarokko,maarvolgensMarokkoisadoptieniettoegestaan.IsdeministerbekendmetdesituatieinKenia,waarmenseneenaantalmaandenmethunadoptiekindwonenvoordatzijmogenadopteren?Erontstaandaarveelproblemen.Kandatviadeambassadeuitgezochtworden?Ikhoueenpleidooivoornazorg.Detegemoetkomingindekosteniseenkleinestap,maarnognietconformhetvoorstelvandecommissie-Kalsbeek.Methetamendement-WolfsenisalduidelijkgewordendatdePvdAnietvoorheelstrengeleeftijdsgrenzenis.Hoeveelverzoekenzijneralingediendomdaarvanaftewijken?Ookinditkadermoethetgaanomhetbelangvanhetkind.Hoezithetmethetinternationaletoezicht?EenmotievandeheerVanderStaaij,ingediendbijdebegrotingsbehandelingvoor2008,isindertijdaangenomen.Watishiermeegebeurd?KunnenwijbinnendeVNietszoekenwaarwijditvormkunnengeven?IkhoopdatduidelijkisgewordendatookvoordePvdAhetbelangvanhetkindbovenallesgaat.MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):Voorzitter.Ikmoetopeenanderemanierbeginnendanikmijvoorgenomenhad,maarikhebvanochtenddeheerTeevenopderadioeenopvattingovermijnpartijhorendebiterendiehijnietgedaanzouhebbenalshijopgeletzouhebbenbijdevorigedebattenoverinterlandelijkeadoptie.Ikciteermijzelfbijeendebatop27juni2007indeplenairezaal:«Wijzijninderdaadvanmeningdathetnietuitmaaktofkinderendooreenvaderenmoederofdoortweeoudersvangelijkgeslachtwordenopgevoed.Ditblijktookuitopvoedkun-digesituaties.Ikkannogeencitaatgeven,maarmisschienishetzovoldoende.Nogmaals,alsdeheerTeevenopgelethad,hadhijvanoch-tendnietgezegdwathijgezegdheeft.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.267 DeheerTeeven(VVD):DeVVD-fractieheeftheelgoedopgelet,maarzeggenendoenzijnverschillendedingen.JekuntalsvertegenwoordigervandeCDA-fractiezeggendatparenvangelijkgeslachtdezerechtenhebbenenvervolgenseenministerhebbendiezegtdatnadeonderteke-ningdoordeVSvanhetHaagsAdoptieverdrag,deelbemiddelingnietmeermogelijkis.Danblijktdathetonderzochtwordtenwelmogelijkis.Vervolgensdraaitdepartijbeleidsmatigdeelbemiddelingdenekom.Jekuntwelhardopzeggendatjeervoorbent,maaralsjedaarindewerke-lijkheidnietnaarhandelt...MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):Datisnietwatugezegdhebt,mijnheerTeeven.Uzultinmijnbetoogbevestigdkrijgenwatikdaarnetvanmijzelfgeciteerdheb.DeoorspronkelijkeaanleidingtotditdebatwarenberichtenindemediaovermogelijkemisstandenrondadoptiesuitChinaenIndia.Inbeidelandenisonderzoekgedaan.Erisoverleggeweestmetdeadoptie-autoriteitenaldaar.Oferwerkelijksprakevanmisstandenis,kannietwordenaangetoond.Garanderendatallesrondhetafstanddoendoordebiologischeoudersvolstrektvolgensdeinternationalezorgvuldigheids-eisenisgegaan,kanhelaasookniet.InIndialoopthetonderzoeknog.DeministerheeftadoptiesuitIndiainmiddelsstopgezet.ChinaenIndiazijnlandendiehetHaagsAdoptieverdraghebbenondertekend.Daarmeeverplichtenzijzichdeproceduresdiegevolgdmoetenwordenalsdebiologischeoudersafstanddoen,correcttevolgen.Daarhoortbijdatouderspasafstandkunnendoennadegeboortevanhetkind,invollevrijheid,nietonderdwangoftegenbetalingetcetera.Verdermoetenoudersbegeleidwordenbijdevraagwatafstanddoenbetekent.Wordtdebeslissingtotafstanddoenalsnoggenomen,dandienendeautoriteitennategaanoferinheteigenlandmogelijkhedenzijnomhetkindbijfamilieofpleegoudersteplaatsenofominheteigenlandadoptiefouderstevinden.Wanneerdatallemaalnietkan,magpasdebeslissingwordengenomenhetkindvoorinterlandelijkeadoptieaantemelden.NuzoumenkunnendenkendatopvanginIndiaofChinanietergvoordehandligt,maarhettegendeeliswaar.IntoenemendematewordenChinesekindereninChinageplaatst,bijfamilie,inpleeggezinnenofbijadoptieouders.VoorIndiageldtietsdergelijks.Eenaantalvergunning-houdersheeftaljarenlangcontactmetIndiaen/ofChina.Bijvolledigebemiddelingwetenzijdanookmetwiezijtemakenhebben.Somszijnkinderendievoorinterlandelijkeadoptieinaanmerkingkomen,kinderenmetgezondheidsproblemenofeenhandicap–wijnoemendat«specialneed»-kinderen–maarinChinagaathetookomkinderendietevonde-lingzijngelegd.Naastvolledigebemiddelingkomenverzoekenvoordeelbemiddelingvoor.TotvoorkortgebeurdedatuitsluitendinlandendiehetHaagsAdoptieverdraghaddengetekendnochgeratificeerd.Wijkennenverhalenvanmensendietijdenseenreisincontactkomenmeteenkinderhuisenhetaanbodkrijgenomeenkindinhungezinoptenemen.Willendezeparenwerkelijktotadoptieovergaan,danmoetenzijiniedergevalbeginseltoestemminginNederlandhebben.DaarnameldenzijditcontactbijdeNederlandsevergunninghouder.Endiemoetvervolgenscontro-lerenofditcontactbetrouwbaaris.Indepraktijkblijktditvoordevergun-ninghouderlastigtecontrolerentezijn.Wordtwelaanallevoorwaardenvoorinterlandelijkeadoptievoldaan?Wetenwijzekerdatergeenbiologi-scheoudersmeerzijnwaarhetkindnuofindetoekomstietsvanheeftteverwachten?Isvolstrektduidelijkdatergeenfamilieiswaarhetkindterechtkan?Ookismoeilijkerteachterhalenwatdegezondheidstoestandofdeleeftijdvanhetkindis.Metanderewoorden,kloppendedocu-mentenwel?Hoeishetkindinhetkinderhuisgekomenenwaarom?Ditsoortonderzoekisbijdeelbemiddelingzeertijdsintensiefendannogzullendetwijfelsgrootzijn.HetisnietmoeilijkvoortestellendatdeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.268 aspirant-adoptiefoudersdiehetkindofhetcontactzelfgevondenhebben,volongeduldaldezenoodzakelijkeonderzoekenmetargusogenbekijken.DeheerTeeven(VVD):DeVShebbenna1april2008hetverdragonderte-kend.Wiemoetdecontroleuitvoeren,deAmerikaanseofdeNederlandseoverheid?WieheefthetprimaatomervoortezorgendatallesindeVSgoedgaat?WijsluiteneenverdragmetdeVS.OpandereonderdelenvertrouwenwijdeVS.Wieheefthetprimaat?MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):WijhebbengeenverdragmetdeVSgesloten,wijhebbenhetHaagsAdoptieverdragondertekendengeratificeerd.DeVShebbendatookgedaan.DeVSzijnverantwoordelijkvooronderzoekenvoorhetbezienvandemogelijkhedenvaneenkindomindeVSgeplaatstteworden.Ikheberveelbegripvoordatoudersdiezelfeencontactgevondenhebben,hetlastigvindenomaldieprocedurestemoetenaanzien.EntochhebbenwijonderhetHaagsAdoptieverdragafgesprokendatwijdezecorrectheidwelzullenopbrengen.Juistvanwegedecombinatievaneenmoeizaamonderzoekendeemotionelebetrokkenheidvandeadoptie-fouders,isdecommissie-Kalsbeektotdeconclusiegekomendatderisico’svoorhetkindomlatergeconfronteerdtewordenmetonduidelijk-hedenoverzijnwareafkomst,tegrootzijn.IknoemvoorbeeldenuitlandendiehetHaagsAdoptieverdragnietondertekendhebben.Degevallenwaarbijhetevidentfoutisgegaanzijnbekend.WijkennenuithetverledenHaïti,HondurasenCambodja.Voordetoekomstzegikerietsbij:Malawistaatooknietopdelijstvanlandendiegetekendhebben.Vanwegedezeonzekerhedenenoncontroleerbaarhedenbegrijpenwijdatdeministerdevoorkeurgeeftaanvolledigebemiddeling.Watiktotnutoeschets,betreftadoptiesuitlandendiewij,vanwegehetfeitdatgrotearmoedebijgrotedelenvandebevolkingvoorkomt,beschou-wenalsontwikkelingslanden.Echter,watbetreftdezorgvoorkinderenzonderoudersdieinkommervolleomstandighedeninhunlanddreigenoptegroeien,hebbendelandendoorondertekeningvanhetHaagsAdoptieverdragaanderestvandewereldkenbaargemaaktdatzijdiezorgzoveelmogelijkzelfwillenbieden.DaarinverschillendezelandendusnietvanmenigEuropeeslanddathetHaagsAdoptieverdragheeftondertekend.SindsongeveereenjaarzijndeVSeindelijktoegetredentothetHaagsAdoptieverdrag.Hetheeftlanggeduurd.EenzowelvarendenbeschaafdlandalsdeVS,eenlandwaarzoveelduizendenkinderenperjaarvanuitdehelewereldnaartoekomenomeengoedadoptiegezintevinden,hadhetverdragnatuurlijkveeleerdermoetenondertekenen.Nuhetgebeurdis,zoujemogenverwachtendatdeVSdesocialeinfrastructuurendebegeleidendezorgvooroudersdienietkunnenoverzienhoezijdezorgvoorenopvoedingvanhunpasgeborenkindmoetenregelen,vergelijk-baaropordehebbenalslandeninNoord-enWest-Europa.Kennelijkisdatniethetgeval,geletopdepetitiedieonsinduizendtallenheeftbereikt.DatdejuridischebijstandindeVSheelandersisgeregelddanbijonswetenwij.GespecialiseerdeadvocatenkantorenzijnvaneenanderestatuurdanvergunninghoudersinNederland,waarvooreengrootdeelvrijwilligerswerken.VandaarookdatdebepalinguithetHaagsAdoptie-verdragvanhetontbrekenvaneenwinstoogmerkbijbemiddelingvooradoptieopgespannenvoetstaatmetdeadoptiepraktijkvanvoorhettekenenvanhetHaagsAdoptieverdrag.WijgaanervanuitdatdeVSookdezeeisvanhetHaagsAdoptieverdraggaatnaleven.UitdecijfersblijktdatdeVSvoorveeladoptieouderseenaantrekkelijkdeelbemiddelings-landwas.Hetcontactisvaakeenadvocatenkantoor,terwijlbijdeel-bemiddelingalsnogeenNederlandsevergunninghoudermoetcontro-lerenofalleprocedurescorrectwordenafgehandeld.Waaromkandatnietgewooneenvoudigviavolledigebemiddeling?DecentraleautoriteitenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.269 vanNederlandendeVSkunnenhunvergunninghouderszeerwelafsprakenlatenmakenconformartikel12vanhetHaagsAdoptieverdrag.IkvraagdeministerwatadoptieoudersmogenverwachtendiealeenbeginseltoestemminghaddenendieeencontactindeVShebbenaange-dragenvoordatdeministerzijnbriefaandeKamerschreefwaarinhijmeldtdathijdeelbemiddelingwilafschaffen.IkstelwederomdesituatierondomadoptieinNederlandaandeorde.Hetlijkteropdatditonderwerpeentaboeis;hetwordtnauwelijksbesproken.HetwektmijnverbazingdathetministerienietruimhartigomgaatmetgegevensoverNederlandsekinderendievooradoptieinaanmerkingkomen.Depreciezeaantallenwordennietgegeven.Erwordtmetgemid-deldenvandelaatstetienjaargewerkt,maarvoorzoverikbijhetCBSkannagaan,ginghetin2005en2006nogommeerdan40.Erwordteenaantalextraeisenaanaspirant-adoptiefoudersgesteldalszijinaanmer-kingwillenkomenvooradoptievaneenkinddatinNederlandgeborenwordt.Dieeisenwordennietgesteldbijdewensomuithetbuitenlandteadopteren.Vanwaardatverschil?Decommissie-KalsbeekbeveeltaanomookinNederlandteonderzoekenofadoptiegeenvormkanzijnvooraldieduizendenpleegkinderendiehieroplangdurigepleegzorgzijnaangewezen.MevrouwKos¸erKaya(D66):IkbegrijpdatdeCDA-fractiedeelbemidde-lingnietzietzitten.Metvolledigebemiddelingisongeveer€8000gemoeid.Voordeelbemiddelinggaathetom€1000.IkkengeenenkelgevaluitdeVSwaarinhetverkeerdisgegaan.PleitdeCDA-fractiedusvooreenveelduurderevormvanadoptie?MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):Uhebtmijgoedbegrepen:onderhetHaagsAdoptieverdragisdeelbemiddelingnietmogelijk.WijverschillendaarovervanmeningmetdeheerTeeven.Juristendieindecommissie-Kalsbeekgewerkthebben,zieneigenlijkookgeenmogelijk-heidvoordeelbemiddelingonderhetverdrag.Ikweetdateropditmomentnogeenconsultatieoverplaatsvindt,maarmijninterpretatieisdathetnietkan.MevrouwKos¸erKayanoemtbedragen.IkweetdatNeder-landsevergunninghouderstot$36000hebbenbetaaldaaneenbemidde-lingsbureauindeVS.Datmoetenwij,denkik,ookevenmeenemen.DeheerVanderStaaij(SGP):Voorzitter.Hetislanggeledendatwijoverzoveelstukkenrondadoptietegelijkertijdhebbenkunnenspreken.Datisopzichzelftoetejuichenuithetoogpuntvaneensamenhangendebena-dering.Tegelijkertijdkunjemetzevenminutenspreektijdnietergveelmetzoveelonderwerpen.Veeldetailkwestieskunnengelukkiglaternogbijhetwetsvoorstelwordenbesprokendatdeministervoorkomendnajaarinhetvooruitzichtheeftgesteld.VoordeSGP-fractieisuitgangspuntdatadoptieeenwaardevollemaat-regelisvoorkindereninnood,voorkinderenvoorwieingezinsverbandgeentoekomstisinhetlandvanherkomst.Wijmoetenooghebbenvoorlegitiemewensenvanadoptieouders,wijmoetenvertragingenonnodigebureaucratievoorkomen,maarteallentijdemoethetbelangvanhetkindvooropstaan,nietalleeninwoorden,maarookindaden.Wijsteunendeuitgangspuntenvoorinterlandelijkeadoptie,zoalsdiezijnopgenomeninhetkwaliteitskader.Interlandelijkeadoptiemoetaanhogezorgvuldig-heidseisenvoldoen.Iedereenisdaaruiteindelijkmeegebaat.Wijmoeteneenuitersteinspanningverrichtenommisstandentevoorkomen,maarwijwetendatwijhelaasnooitkunnenuitsluitendaterzakenfoutgaan.Datisookeenbeetjedeteneurindebrievenrondmisstandendiewijhebbenontvangen.Ikkomopeentoekomstvisie.Hoedenktdeministeroveradoptie?Isheteenaflopendezaakofishetietswatnogwelevenzalblijven?DeSGP-fractievindthetteoptimistischomtedenkendatadoptienietmeerTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2610 nodigzalzijneneenaflopendezaakis.Zeker,deaantallenlopenterug,maardepatronenzijnnogalgrillig.Insommigelanden,bijvoorbeeldZuid-Afrika,issprakevanprocedurelebelemmeringenvoorkinderendieinfeitewelvooradoptieinaanmerkingzoudenkomen.Hoespanningsvolhetookis,wijvindendaterechteentweesporenbeleidnodigis.Enerzijdsmoetenwijvolopinzettenomadoptieoverbodigtemaken,enopgroeieninhetlandvanherkomstmetallemogelijkemiddelentebevorderen.AnderzijdsmagvandeNederlandseregeringwordenverwachtdatzijzichactiefopsteltinhetondersteunenvanlegitiemewensenvanNederlandseaspirant-adoptiefouderszolangervolopkinderenzijndiegebaatzijnbijinterlandelijkeadoptie.Datisspanningsvol,maarvooronsishetessen-tieeldatbeidesporenserieuswordengenomen.Isderegeringnietergafhoudendalshetgaatomhetverkennenvannieuwemogelijkheden,hetondersteunenvanvergunninghoudersbijhetaangaanvannieuwecontacten?Erwordtwelergsnelgezegddatzoietsbijtmetdeinzetophetoverbodigproberentemakenvanadoptie.Isdatniettekortdoordebocht?Watishetperspectiefvoorbinnenlandseadoptie?Inhetregeerakkoordstaatdathetkabinetdenktoververruimingvanadoptiemogelijkhedenalsonderdeelvanhetpakketvanpositievemaatregelengerichtophetbiedenvanalternatievenvoorafbrekingvanzwangerschap.Watgaanwijdaarvanmerken?Erisnogweinigsteunvoordetoezichthoudendeadoptieautoriteit,voor-namelijkomdatveellandenzeggendatwijelkaarmoetenvertrouwen.Hetvertrouwensbeginselishetuitgangspuntvanhetverdrag.Hetiseenmooibeginsel,maarwijziendaterinallerleilandenhetnodigemisgaat.Daaromzouhettochgoedzijnomhieraanteblijventrekken,ookalheefthetnietdirecteffect.Ermoetgewerktwordenaaninternationaaltoezicht,ookophetHaagsAdoptieverdrag.Zolanghetmeerdereinternationaalnietlukt,moetgewerktwordenaanmeerEuropeseafstemming.Erzijnaanzienlijkeverschillen.Neemdekwestievanjongebaby’suitAmerika.IshetwelconformhetHaagsAdoptieverdragomdiedoorNederlandseouderstelatenadopteren?AlswijdatinNederlandnietwenselijkvinden,maaranderelandenerheelandersoverdenken,dangaandiejongebaby’snaarFrankrijkofItalië.Watzijnwijerinhetbelangvanhetkinddanmeeopgeschoten?IkzieditalseenonderstrepingvanhetbelangvangemeenschappelijkekadersentoepassingvanhetHaagsAdoptieverdrag.Eengoedesamenwerkingisnoodzakelijkomdekwaliteitvanhetadoptie-procesookinanderelandentehelpenverbeteren.Devrijwilligheidvanafstandendergelijkezakenmoetengoedwordeningevuld.MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):AlsNederlandzoustoppenmethettoestaanvanhetadopterenvanjongebaby’s,doenandereEuropeselandendatmisschienwel,aldusdeheerVanderStaaij.IkmeenineenvandebrievengelezentehebbendatScandinavischelandenalhelemaalnietmeeruitdeVSadopterenendathetinDuitslandontzettendterug-loopt.DeheerVanderStaaij(SGP):Ugeeftzelfaandaterinanderelandenandersovergedachtwordt.Erzijnverschillenindetoepassing.AlsjealsNederlandeenmaatregelneemt,helpjejedoeldusnietaltijd.Iknoemhetalseenkrachtigargumentvooreenzoveelmogelijkgelijkeinterpre-tatieentoepassingvanhetHaagsAdoptieverdrag,tebeginneninEuropa.DeelbemiddelingisgeenadoptiedoorhomoparenvankinderenuitAmerika.Ikvinddateenonzuiverevermenging.Jemoetallereerstbekijkenofjedeelbemiddelingeengoedsysteemvindt.HetheeftnietalleenopAmerikabetrekking,maarookopanderelanden.Vooronsstaatvooropdatheteigenkwaliteitskaderonverkortmoetgelden.Wijmoetendaaropgeenenkelemanierafbreukaandoen.DemogelijkhedenvoordeelbemiddelingzullenvolgenshetaangescherptekwaliteitskaderbeperktTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2611 zijn,maartegelijkertijdhebbenwijbedenkingenbijhetalgeheelafschaf-fenervan,metnamevanuitdeoptiekdatwijonsdaarmeewelergafhan-kelijkmakenvanalleendevergunninghouders.Moeterinhetsysteemvanwet-enregelgevingnietergenseenventielzijn?Alsvergunning-houdersdoorcapaciteits-ofbeleidsoverwegingennietechtgerichtzijnopnieuwecontacten,moetenwijdemogelijkhedendaarvoorbehouden.Amerikawordtineenbeperktaantalsituatiesvandeelbemiddelingnaarvolledigebemiddelinggebracht.Zonderdiedeelbemiddelingwasdievolledigebemiddelingmisschienhelemaalnietgerealiseerd.Isernietstevindenwaarmeeerineersteinstantiemogelijkhedenblijvenbestaanbuitenvergunninghoudersom?Wijzijnheteensmetdebeperkteuitbreidingvandeleeftijdsgrenzen.Wijvindendemogelijkhedennogweltebeperktvoorplaatsingvaneentweedekind.Ditisinhetbelangvanheteerstekind.Hetiswenselijkdatdaarwatmeerspelingronddeleeftijdis.Hetisgoeddatereenfinanciëletegemoetkomingisgekomen.Devorm-gevingheeftdecharmevandeeenvoud,maariswelwatwillekeurig.Bijeenaantalkinderendatdeafgelopenjarengeadopteerdis,isbekekenwaterviadefiscalewegvoorbetaaldis.Daarmeekomtdeministeroponge-veer€3700uit.Isdathetreëlebedrag?Voordatwijditdefinitiefinhetwetsvoorstelregelen,moetenwijhetmaareenswatserieuzerbekijken.Watzijndeeffecteninhetlichtvandespreidingvankostendiebijadoptieouderswelvrijforskanzijn?Wijzijnergvooreenmeerintegralebenaderingvanpleegzorgenadoptie.VandenazorgmoetechtsnelwerkwordengemaaktdoorJeugdenGezin.Wijwachtenalzolangopeengoederegeling.Wijzijnvooreenlangerebewaarplichtvangegevens.Ermoetzoveelmogelijkinformatiewordenachterhaaldinhetlandvanherkomst.Datislatervanbelangvoorgeadopteerdekinderen.MevrouwLangkamp(SP):DeheerVanderStaaijpleitvooreensoorttussenwegtussenvolledigebemiddelingendeelbemiddeling.Hijwildeelbemiddelingalthansnietvolledigafwijzen.Geldtdatvoorallelandenvanherkomst?DeheerVanderStaaij(SGP):Erzijnlandenmetheelweinigmogelijk-hedenvoorkinderendiedaaruitgeadopteerdworden.Vaakgaathetdanomeenkreupeloverheidsapparaatenomgebrekkigecontrole.Naeensoortquickscankandeconclusiezijndathetnietreëelisomerinteinves-teren.Inlandenwaarwijbijvoorbeeldsterkebilateralerelatiesmeehebbenenwaardeoverheidbestaardigfunctioneert,kandanmisschiennoggeenvergunninghouderactiefzijn,maariserweleenreëlemogelijk-heidmetbehoudvanallekwaliteitseisen.Ishetdanwelfairomdiemoge-lijkheidhelemaalaftesnijden?Ishetsysteemdannietterigidegeworden?MevrouwKos¸erKaya(D66):Voorzitter.HetisgoedomtehorendatdeSGPsomsookheelpragmatischnaardingenkankijken.DeheerVanderStaaij(SGP):Ditisuitlokking.Alsikechtpragmatischzouzijn,zouikzeggen:erisnogaleenlobbyvanD66enanderepartijenvooralgerichtopadoptiedoorhomoparen,enomdatdatvooralaandedeelbemiddelingis,beniktegendeelbemiddeling.Datdoeikjuistniet.Ikprobeerhetzuivertebenaderen.Isdeelbemiddelingindekernnuwelofnieteenzorgvuldigeprocedure?IkvraagmevrouwKos¸erKayaookomeenbeetjeprincipiëlebenadering.Laatunietdooreenzijdigelobby’sbeïnvloeden!MevrouwKos¸erKaya(D66):Mijnopmerkingwasheelaardigbedoeld,maargoed,hetisnietovergekomen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2612 VoorD66isinterlandelijkeadoptie,zowelviadeelbemiddelingalsvolle-digebemiddeling,inhetbelangvanhetkind.Alswijhetbelangvanhetkindvooropstellen,danmoetookdeelbemiddelingmogelijkzijn.HetbiedtkindereneengoedekansvooropvangineenliefdevolenkansrijkgezininNederland.DaarspreekthetHaagsAdoptieverdragookover.Demaatre-gelendiedeministervoorstelt,ontnemendezekinderendiekansen.Hetisbovendienonacceptabeldatdeminister,netnuinterlandelijkeadoptieviadeelbemiddelingvoormetnamehomoparenistoegestaan,deenigemogelijkheidhiertoeindepraktijkafsluit.Terwijlwijaljarenaandittrajectwerken,strooitdeministernuzandindevoortratelendemachine.Hetlijktalsofdeministerdezemogelijkheidbewustprobeerttefrustreren.MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):MevrouwKos¸erKayazegtdatdeministerzandindemachinestrooit,maarikconcludeerdatzijbedoelt:watjammerdatdeVShetHaagsAdoptieverdraghebbengetekend.MevrouwKos¸erKaya(D66):Wateenbizarreconclusie!HetisjuistgoedgeweestdatdeVShetverdraghebbenondertekend.MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):DatverdraglegtdeVSverplichtingenop.MevrouwKos¸erKaya(D66):Nogmaals,hetlijkteropdatdeministerdezemogelijkheidbewustprobeerttefrustreren.ZagdeministereerstbelemmeringeninhetHaagsAdoptieverdrag,nuziethijzeindeWobka.DeministerlijkttezoekennaarsteedsnieuweargumentenvoorhetafschaffenvandeelbemiddelingenhetbeknottenvanadoptiesuitdeVS.Noemdehijeersthetargumentvanillegaleadoptiediedeelbemiddelingindehandzouwerkenenhetgebrekaantijdenmiddelenvoorcontrole,nubaseerthijzijnplanophetsubsidiariteitsbeginsel.DewerkwijzevandeAmerikaanseautoriteitenwaarbijdebiologischemoederhaarvoorkeurkanuitsprekenvoorinterlandelijkeadoptie,zouhiernietaanvoldoen.Maarishetnietderechterdieuiteindelijkbeslistoverdeadoptie?Sugge-reertdeministerdatdecentraleautoriteitindeVSzichniethoudtaanhetHaagsAdoptieverdrag?WaarommaakthijadoptieuitdeVSmoeilijker,terwijldaaruitdeafgelopentienjaaral300adoptieszijngoedgekeurd?Deeltdeministerdeopvattingdatdoorafschaffingvandeelbemiddelinghetaantaladoptiekinderenperjaarmet10%afneemt?Hoezietdeministerditinhetlichtvanhetaantaljaarlijkseadoptieswaaraanvergun-ninghoudersmoetenvoldoen?DebereidheidvandeministeromeentweedevergunninghouderindeVStoetelatendieinhetbijzonderzalbemiddelenvoorhomoparen,doethiertochnietaanaf?Intheorieisditeengunstigeontwikkeling,maarindepraktijkisernauwelijksnieuwsonderdezon.ErkentdeministerhiermeeimplicietdatdeStichtingKindenToekomstnietvoorhomoparenwilofkanbemiddelen?Spelendefinanciëlemiddelenhierbijookeenrol?Heefthetsimpelwegtemakenmetgeld?Welkeanderevergunninghouderzoudezerolmoetenvervul-len?Denktdeministerdatmethettoelatenvaneentweedevergunning-houderadoptiebureausindeVSwélzullenbemiddelenvoorhomoparen?Isdeministerbereidomalsnogzijntoezeggingnatekomenomdeel-bemiddelingpasafteschaffenalsditindepraktijkisafgelopen?Opwelkewijzedenktdeministernieuwemogelijkhedenvooradoptiedoorhomo-parentebewerkstelligen?Debelofteompastotafschaffingvandeelbemiddelingovertegaannaafloopvandepraktijkvandeelbemiddelingwordtdoordeministergeschonden.Hetonderzoekwaardeministeroverspreekt,blijktnietmeerdaneenverkenning.Eenwerkbezoekvanenkeledagen,eenpaartele-foontjesenhetbijwonenvaneenconferentievormenbijelkaartochechtgeenonderzoek.Isermetvoorafopgesteldevragenlijstengewerkt?Welkeconcretevragenzijngesteld?Metwelkeinstellingenispreciesgesproken?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2613 Waaromwordthetonderzoeknietopenbaargemaakt?Moetikdeministergewoonopzijnblauweogengeloven?Ofzijnhetgrijze,zoalsiknethoor?Ikzalhemindetoekomstwatdieperindeogenkijken.DeministerzegtdatuitzijnonderzoekisgeblekendatzeerjongekinderenprobleemloosindeVSzelfgeplaatstkunnenworden.Deeltdeministerdeopvattingdathetmerendeelvandeadoptiekinderenzwartis?JuistdeplaatsingvandezekinderenisindeVSmoeilijker.DeministerwijstophetstrengerebeleidvanandereEuropeselandenjegensadoptiesuitdeVS.Dieopmerkinglijktgebaseerdtezijnopinfor-matievanéénvergunninghouderuitNoorwegen.Watmoetikdaarmee?Ikconcludeer.Deelbemiddelingmagnietsneuvelen.HetHaagsAdoptie-verdragendeWobkavormenvoorzoverikhetkanziengeenbelemme-ringvooreenkeuzeuitgeaccrediteerdeAmerikaanseadoptie-instellingen.Erzijn212goedgekeurdeAmerikaanseinstellingen.Deaanvullendeeisenmoetenvantafel.Ikhoopdatdezeplannennietingegevenzijndooreentraditioneelideeoverdesamenstellingvangezinnenbijditkabinet.DeheerVanderStaaij(SGP):MevrouwKos¸erKayadenktdatervanallesachterdeintentieomdeelbemiddelingafteschaffenzit.Hetideekomtechtervandecommissie-Kalsbeek,deCommissielesbischouder-schapeninterlandelijkeadoptie.VerwijtmevrouwKos¸erKayaookdezecommissiedatzijzichdooreentetraditionelegezinsopvattingheeftlatenleiden?MevrouwKos¸erKaya(D66):Iklegalleargumentennaastelkaar.IkkijkwaterpreciesinhetHaagsAdoptieverdragstaat.IkkijknaardeWobka.Uitditalleskaniknietdeconclusietrekkendatdeelbemiddelingnietzoumogen.Endangaikerbeweegredenenachterzoeken.DeheerHeemelaar(GroenLinks):Voorzitter.Decommissie-Kalsbeekheeftweloverwogeneenuitgebreideanalysegemaaktvandepijnpuntenindeadoptiepraktijk,waarvoorhulde.Hetvaltteprijzendatdecommissienogeensheeftbenadruktdathetbelangvanhetkindvooropdienttestaan.Onderalleomstandighedenverdienthetaanbevelingomkinderenbijhuneigenouderstelatenopgroeien.Maardatkannietaltijd,endaaromzittenwijhier.Hetisverschrikkelijkdatouderseruitbitterearmoedetoegedwongenwordenhuneigenkinderenteradoptieaantebieden.Hetisnogverschrikkelijkerdateringevallenvaninternationaleadoptieooksprakekanzijnvanonregelmatighedenenmisbruik.Daaromsteunenwijdeopvattingdatdekwetsbaarheidvankinderenvergtdaterduidelijkeregelskomenvooradoptieendatdieookgehandhaafdworden.Datgezegdhebbend,kandefractievanGroenLinksconstaterendatzijdemeesteadviezenvandecommissie-Kalsbeekondersteuntendatzijposi-tiefisoverhetfeitdatdeministerdemeesteadviezenookvolgt.Ikhaalereentjeuit:deverhogingvandeleeftijdsgrenzeniseenlanggekoesterdewensvanGroenLinks.Maarhethoofdpuntvandezebesprekinggaathelaasintegenwatwijgraagwillen.VanochtendvroegschotendewoordenMiamiNightmaredoormijnhoofd.Voordejongerenonderons:datwaseengrootfeestmiddenjarentachtiginhetAmsterdamseConcertgebouw,waarinmassaalgeprotes-teerdwerdtegenAnitaBryant.AnitaBryantwaseenfotomodelensinaasappelkoningininAmerikadienietslieverdeeddanhetbestrijdenvanhomoseksualiteit.Wijhebbendaartoenmassaaltegengeprotesteerd.Ikmoestdaaraandenkentoenikdeplannenzagvoorhetafschaffenvandeelbemiddeling.Wijhebbenhetnetvoorelkaardathomoseksuelenenlesbischestellengewoonwettelijkkunnenadopteren,endanwordthetindepraktijknagenoegonmogelijkgemaakt.Datkannietwaarzijn.Hetiseennachtmerriedatwijdaarovernumoetengaanspreken.Afschaffingvandeelbemiddelingtreftnietalleenhomoseksueleadoptiefouders,maarookheteroseksueleadoptiefouders.DefractievanGroenLinksheeftookTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2614 gesprokenmetheteroseksuelewensoudersdiehunmogelijkhedenalsgevolgvandezebeleidsvoornemenszagenslinken.Devoornemensvandeministeromdeelbemiddelingafteschaffenzijngebaseerdopondeugdelijkegronden.Hetisüberhauptdevraagwaaromerietsaandeelbemiddelingmoetveranderen.Deincidentendiezichhebbenvoorgedaan,zijnnamelijkincidentenbijvolledigebemiddelingennietbijdeelbemiddeling.Decontroleopdiedeelbemiddelingisalstrengerenbevatmeerstappendandevolledigebemiddeling.DaarnaastendaarbovenopwildeministerooknogeenshogereeisenstellenaandeadoptievanuitdeVerenigdeStaten.Deleeftijdsgrensvanvijfjaarvoorhetdesbetreffendekindwordtgenoemd.Wijdenkendatdeministerdaarnietovergaat.VolgensonsisdateenzaakvandeAmeri-kaanseoverheidendeAmerikaanserechter.WijvragendeministerdanookwatdereactieisvandeAmerikaanseoverheidopdeplannenvandeNederlandseregering.IkkanmijzovoorstellendatdeAmerikaanseover-heider«notamused»overisdatdeministerzichdaaroveruitspreekt.HetlijktertochopdatwijdoenalsofdeVerenigdeStateneensoortbananen-republiekzijn.OoknualbeslistdeonafhankelijkeAmerikaanserechteropgrondvanhetbelangvanhetkindenhetsubsidiariteitsbeginselofhetkindinhetbuitenlandkanwordengeplaatst.IkherinnerdecommissieeraandatvorigjaareenwerkbezoekisafgelegdaanNewYork.Onderdeelvandatwerkbezoekwaseenbezoekaaneenadoptiebureau.MijncollegaNaïmaAzough,dieikhiervervang,wasjuistergonderdeindrukvandekwaliteitvanhetbesluitvormingsprocesbijdatadoptiebureau.Ookonderzoekvandr.Curry-SumnervandeUniversiteitvanUtrechtmaaktduidelijkdaterweldegelijkvraagisnaarinternationaleadoptievankleine,jongekinderenonderdevijfuitAmerika.Hetiseerdergenoemd:Afro-AmerikaansekinderenwordenindeVerenigdeStatenonvoldoendegeadopteerd.Hetisnatuurlijkfnuikendvoordehechtingsmogelijkhedenvoorkleinekinderenalservijfjaargewachtmoetwordenvoordateenbesluitkanwordengenomenoveradoptie.Datisveeltelang;datmoetveelsnellerkunnen.Wijzijndustegendeafschaffingvandeelbemiddeling.Wijzijntegendeverhogingvandeleeftijdsgrensenooktegendeaangemeldeverscher-pingvantoetsinginanderelanden.Niemandweettrouwensnogwaaruitdatbestaatenhoedatzalverlopen.Ookdaaroverisveelonrustbijwensouders.HetheefttientallenkinderenenwensoudersdiemomenteelbezigzijnmetdeelbemiddelingvanuitdeVSzwaargetroffendatditnuallemaalterdiscussiestaat.Wijhebbendatallemaalgoedkunnenmerkenindeafgelopenmaanden.Wijhebbengeconstateerddaternuookeenfinanciëletegemoetkomingkomtvooroudersvoordeadoptiekostenvan€3700.Geziendetotaleadoptiekostenvindenwijditeenbescheidentegemoetkoming,dieooknogeensvooralleadoptieoudershetzelfdeis.GroenLinkspleitvooreenprogressievebenadering,dusvooreeninkomensafhankelijketegemoet-koming.Wijhebbenstukkenontvangenoverhetlesbischouderschap,waaronderhetadviesvanCarolineForder.Ditligtinlijnmethetwetsvoorstel,maardaaroverzullenwijlaterditjaarverderspreken.DeheerDeRoon(PVV):Voorzitter.Indeloopvandeafgelopenjarenzijneenaantalzakenmetbetrekkingtotinterlandelijkeadoptieaanhetlichtgekomendievoorberoeringhebbengezorgd.Hetlijkteropdatdoordiezakenhetdenkenoverinterlandelijkeadoptieaanhetveranderenis.Mijnfractieisvanmeningdat,alsookmaarhetkleinstevermoedenbestaatdatineenbepaaldlandmisstandenplaatsvindenmetbetrekkingtotadoptie,deadoptieuithetdesbetreffendelandtijdelijkmoetkunnenwordenstop-gezet.Elkkinddatopbasisvancriminelehandelingenbijadoptiefoudersterechtkomtiserdanookeenteveel.Alsgeblekenisdatdatsoortmisstandenzichineenherkomstlandvoordoen,iseralleredenomopdeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2615 remtegaanstaanbijdeadoptiesalshetherkomstlanddaarnietofonvol-doendetegenoptreedt.HetHaagsAdoptieverdragwijstinterlandelijkeadoptieaanalseenultimumremedium.Internationaleadoptiekomtpasaandeordealsanderemogelijkhedenniettoteenoplossingvoorhetkindhebbenkunnenleiden.Ofdatzois,isnaardemeningvanmijnfractieprimairterbeoor-delingvandeautoriteitenvanhetlandvanherkomst.Demeestwenselijkesituatieisnatuurlijkdateenkindopgroeitbijzijnbiologischeoudersofinzijnnatuurlijkeomgeving.Totadoptiedientpastewordenovergegaanalsditinderdaadinhetbelangvanhetkindgebeurt.Datuitgangspuntwordtdoormijnfractiegedeeld.Interlandelijkeadoptieiseenultimumreme-dium.Alsinterlandelijkeadoptieaandeordekomt,ishetvangrootbelangdatditmeteenzorgvuldigeprocedurewordtgewaarborgd.Opzichzelfsteunenwijwelhetinitiatieftothetinwerkinglatentredenvaneenzogenaamdkwaliteitskadervoorvergunninghouders.Naarverwach-tingzullendegesteldekwaliteitseisenkunnenbijdragenaaneenkwalita-tiefverantwoordenzorgvuldigadoptieproceswaarindebelangenvanhetkindvooropstaan.Ikkomtoeaaneenbelangrijkonderwerpvanditoverleg,tewetenhetrapportvandecommissie-Kalsbeekendereactievandeministerdaarop.Opaanbevelingvandecommissie-Kalsbeekisdeministernuvoorne-mensomdezogenaamdemogelijkheidvandeelbemiddelingdoorzelf-doenersafteschaffenofiniedergevaltebemoeilijken.Alsbelangrijkargumentwordtgegevendaterbijdeelbemiddelingonvoldoendemoge-lijkhedenzijnvoortoezichtencontrole.Ikbenvanmeningdatditprimairterbeoordelingstaatvanhetlandwaarhetkindvandaankomt.Maarikbenookvanmeningdat,ookalsjedaarvanuitNederlandvoldoendezichtopwilhouden,hetheleargumentvandeministertochvoorbarigis.Inhetkwaliteitskaderdatiknetalnoemde,iservoorgekozenomdekwaliteits-eisenintegraalvantoepassingtelatenzijnopinterlandelijkeadoptiesdieviadeelbemiddelingtotstandkomen.Bovendienwordtindatzelfdekwaliteitskaderverwezennaareenophandenzijndecirculaireoverdeel-bemiddelingwaarinnaderopdeprocedurebijdeelbemiddelingzalwordeningegaan.Ishetdannietverstandigerenooklogischeromaftewachtenofhetverscherpenvandiekwaliteitseisenvoordeelbemiddelingeffectzalhebbenopdecontroleerbaarheidvandeproceduresinhetlandvanherkomst?Telkenswerddoordeministerverwezennaareenmysterieusonderzoekdatzouzijnverrichtenwaarhijbelangrijkeconclusiesuitopmaakt,maardatwijnogsteedsnietechtgoedkennen.Uiteenbriefdiewijdezeweekvandeministerhebbenontvangen,blijktdandathetonderzoektochnietmeerisdaneenverkenning.Datlijktmijeensubstantieelverschil.Eengedegenonderzoekkaningrijpendemaatregelenwellichtrechtvaardigen,maareeneersteverkenning,zoalsnublijktuitdebriefvandeminister,geeftslechtseenalgemeenbeeldofeeneersteindruk.Nuhetslechtsomeenverkenningblijkttegaan,vraagikmijafhoehetteverdedigenisomopgrondvaneenverkenningingrijpendemaatregelentenemendiedeel-bemiddelingzoudentegengaan.BijdeelbemiddelinguitdeVSisnaarmijnideenietgeblekenvangevallenwaarinbelangenvankinderenernstigzijngeschonden.Ikvraagdeministeruitteleggenwaaromhijopbasisvaneenvoorlopigeverkenningtochmeentvergaandestappentemoetennemen.Deministerheeftbehoorlijkwatonrustveroorzaaktmetbetrekkingtotderegelgevingrondomadoptie.Zoalsikalzei,werdhetargumentaange-voerddatdeproceduresnietvoldoendecontroleerbaarentransparantzoudenzijn.Mijbekruipthetideedatdeplotselingewijzigingvanhetgehanteerdebeleiddiedeministernuvoorsteltnietbijdraagtaanhetvertrouwenendetransparantierondomadoptie,nogtezwijgenoverderechtszekerheidvoordemensendienualbetrokkenzijnbijeenzoge-naamdedeelbemiddelingsprocedure.HetveranderenvanderegelsTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2616 tijdenshetspelmoetnietzomaarkunnen.Ineersteinstantieneigikertoeomtegendeministertezeggen:blijfvandiedeelbemiddelinguitdeVSaftenzijuconcretegevallenkuntaantonenwaaringeblekenisdaterzwaartennadelevandebelangenvankinderenisgehandeld.Uiteraardbenikniettegeneenverscherptetoetsingalsdaarvoorgegron-deredenenzijn,wanthetgaattochomhetwelzijnvankinderen.Mijnsinziensdienter,alsdeministertochopdezewegverdermeenttemoetengaan,eersteenvolwaardigonderzoekplaatstevindenalvorensereven-tueel,afhankelijkvandeuitkomstenvanzo’nonderzoek,kanwordenovergegaantotmaatregelenofbeleidswijzigingen.Datistochwelhetminstewatdeministerverschuldigdisaanaldieaspirant-adoptiefoudersdiealjarentegoedertrouwineendeelbemiddelingsprocedurezittenenvoorwieditingrijpendeemotioneleenfinanciëlegevolgenkanhebben.Vooralleduidelijkheid,ikziegeenaanleidingopditmomentomdeweginteslaanvaneendiepgaandonderzoeknaardeelbemiddelinguitdeVS,omdatnaarmijnideenooitisgeblekendatdaarbijgebeurtenissenhebbenplaatsgevondenwaardoordaadwerkelijkdebelangenvangeadopteerdekinderengeschaadzijn.MevrouwLangkamp(SP):Voorzitter.Watzouhettochmooizijnalsallekinderenbijhuneigenouders,bijfamilieofineenandergezininheteigenlandzoudenkunnenopgroeien,wantdanzouinterlandelijkeadoptienietmeernodigzijn.Maarhelaas,datiseenillusie.Somsishetweldegelijkinhetbelangvanhetkinddathetdooreenbuitenlandsgezinwordtgeadopteerd.Uitgangspuntmoetdaarbijwatonsbetreft–volgensmijzijnwijhethierallemaalovereens–iniedergevalzijndatouderswordengezochtvoorhetkindennietandersom,hoebegrijpelijkdekinderwensvanoudersookkanzijn.Interlandelijkeadoptieisperdefinitieeenkwetsbaarproces,waarbijheelveelmiskangaan.Alserietsmisgaat,isdatookeendrama.DeSPmaaktzichnogsteedszorgenoverhetheleadoptieproces,wantrecentelijkzijnerweersignalengekomendaterzakenmisgaan.IknoemmisstandeninNigeriaenMalawi.Wanneerdenktdeministerdathetonderzoekisafge-rondnaarhetgeenzichdestijdsinIndiaheeftafgespeeldbijdrieadoptie-schandalenaldaar?Zorgvuldigeprocedureszijndaaromvangrootbelang.Hetkwaliteitskaderdatvantoepassingwordtopdevergunninghoudersheeftdanookdesteunvanmijnfractie.Maarhoeisnuhettoezichtopdevergunning-houderspreciesgeregeldenwelkesanctiemogelijkhedenzijnerbijhetnietnalevenvanderegels?Behorenmetditkwaliteitskadermisstandennudefinitieftothetverleden?Kortom,biedthetkwaliteitskadervoldoendegarantiedathetvannuafaanallemaalgoedgaat?Watdoenwijalsinbepaaldelandenzakenmisblijvengaan?Wanneerkomthetmomentdatwijhetvertrouwenmoetenopzeggenineenbepaaldland?Eenanderpuntvanzorgisdejuistheidendevolledigheidvanhetdossiervandegeadopteerde.Isnuvoldoendegegarandeerddatvergunning-houdersdejuistheidvandegegevensoverhetgezinendeherkomstkunneninschatten?Eenbewaartermijnvan30jaarisechtveeltekorten50jaarmisschienooknogwel.Maakdaar80ofmisschienzelfswel100jaarvan.Graagkrijgikeentoezeggingvandeminister.Watmijnfractiebetreft,zouhetgoedzijnalserinhetlandvanherkomstmetNederlandsgeldeenopvanghuiswordtingerichtwaarkinderenwordenondergebrachtvoordatzijnaarNederlandvertrekken.Intussenkandandeherkomstvanhetkindzorgvuldigwordengecontroleerd,kanwordengekekenofhetprocesvanafstanddoengoedisgegaan,kanwordenbeoordeeldofhetkindinstaatisomzichtehechtenenkunnenookoudersontdekkenofeenmatchmogelijkis.Deministernoemtditkostbaarenmoeilijkuitvoerbaar,maardaarmeekanwelheelveelnarig-heidwordenvoorkomen.JemoetzekerwetendatervrijwilligenzonderdrukafstandisgedaanendatdekansophechtingsproblemenminimaalTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2617 is.Isdeministerdanookbereidtothetoprichtenvandergelijkeopvang-huizenindelandenvanherkomst?MevrouwTimmer(PvdA):DatroeptnatuurlijkonmiddellijkdevraagophoeverdeSPwilgaanindeinmenginginditsoortbesluitvorminginanderelanden.InhethelerijtjedatmevrouwLangkampnoemthooriknergensdebesluitvormingdieindelandenvanherkomstplaatsvindt,waarderechteruiteindelijkooknogeersteenoordeelvelt.MevrouwLangkamp(SP):Ikbegrijpdevraagniethelemaal.Ikhadhetnetovereenopvanghuis.IkneemaandatmevrouwTimmerdatnietbedoelt.MevrouwTimmer(PvdA):Ja,datbedoelikwel.MevrouwLangkampwildatderechtereenuitspraakdoet,daarnamoetendiekinderenineenopvanghuisendanmoeterwordengekeken...MevrouwLangkamp(SP):Omdekansopslagenmaximaaltelatenzijn,steltmijnfractievooromhetopdiemanierteregelen.Datbetekentdat,voordathetkindovergaatnaarNederland,langerdetijdwordtgenomenomterplekketekijkenofallesklopt,ofallesinordeis,omalleszorg-vuldignategaanenomhetcontacttussendetoekomstigeoudersenhetkindtelatenplaatsvindenomtekijkenofereengoedematchis.MevrouwTimmer(PvdA):Iksnapwatuzegt.IkhebinmijninbrenggevraagdnaardesituatieinKenia,waardatnadrukkelijkgebeurt.Hebtunagedachtoverdeconsequentiesvooreventueleadoptiefouders?Moetenzijdaneenjaarvrijnemen,moetdatanderhalfjaaroftweejaar?MevrouwLangkamp(SP):Datismisschieneenmisverstand,datikgelijkuitdewereldkanhelpen.Ikhebhetabsoluutnietoverzo’nlangeperiode.Hetadoptieverlofisbijmijnwetennuvierweken.Wijzoudenmisschienmoetenkijkenofdatwatlangerzoukunnen.Maaralsjejealsouderszorgvuldigvoorbereidt,hebjewellichtookvoldoendevakantiedagen.Opdiemanierzoudenwijerookkunnenkomen.DeheerTeeven(VVD):ZoumevrouwLangkampmijkunnenuitleggenofhaarvoorstelvoorallelandengeldt?ZijmaaktbijvoorbeeldeenpuntvandeprocedureinMalawi.Ikzoumijkunnenvoorstellendatzijdatdaarziet.HoeziethaarfractiedatvoordeVS?DaarzouhetweleenshelemaalnietinhetbelangvanhetkindkunnenzijndatbijvoorbeeldeenAfro-Ameri-kaanskindonnodiglangineenopvangtehuisverblijft.MevrouwLangkamp(SP):Ikmerkwelaandereactiesdathetwoord«opvangtehuis»misschientotmisverstandenleidt.Hetlijktalsofwijkinderenonnodiglangineentehuiswillenstoppen,maardatwillenwijnujuistabsoluutniet.Wijzeggenalleen:zorgdatalleszorgvuldigisnage-gaanvoordatwordtovergegaantothetoverbrengenvanhetkindnaarNederland.BijvoorbeeldinsommigestatenvandeVShebbendeoudersdieafstaannog60dagenbedenktijd.Steldatdemoederzichbedenkt.Datkomtgewoonvoor.DanmoethetkindweerterugnaardeVS.Juistomdergelijkeschrijnendesituatiestevoorkomenzoujemisschienietslangerkunnenwachtenvoordatjehetkindfysiekoverbrengt.DeheerHeemelaar(GroenLinks):Watdoejediekinderenaan,watdoejedeadoptiefoudersaan,watdoejedebiologischeoudersaan?Ikdenkdatditinallegevallenslechtisendatwijdithelemaalnietmoetenwillen.HeeftmevrouwLangkampzichvoorgesteldhoedatmoetplaatsvinden?Danwordteronderogenvanmensendiedatkeurengekeurdofdehech-tingredelijkopgangkomt.Ditisvolgensmijvolkomenonpedagogisch.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2618 MevrouwLangkamp(SP):DeheerHeemelaarhadheterinzijneigenbijdrageookaloverdathetinhetbelangvanhetkindisomzojongmogelijkgeadopteerdteworden.Ja,totopzekerehoogteisdatwaar.Eenkindhechtzichvanafeenhalfjaartotdriejaar.Alshetaanonszouliggen,zoueenkindbijvoorkeurookvoordatheteenhalfjaarisofdaarnageadopteerdworden.Juistdehechtingisontzettendbelangrijkenisnietpersenodigbijdenieuweouders.Hetgaateromdathetkindzichhecht.Ikbenhetabsoluutnieteensmetdegenendiezeggendathetideevaneenopvanghuisheelslechtisvoordeadoptiefouders,voordeafstand-oudersenvoorhetkindzelf.Hetisheelslechtalserachterafsprakeisvanmisstanden,alsachterafblijktdatereengrotehechtingsproblematiekspeeltbijhetkindwaardoorhetzichniethechtendekansheelgrootisdathetnietgoedkomtmetdatkind.Juistomdattevoorkomendoeikditvoorstel.Hetisjuistinhetbelangvanalledriedepartijen.MevrouwKos¸erKaya(D66):Ikdenknietdatwij100%zekerheidinwelkesituatiedanookvoorelkaarkunnenkrijgen.Ikwerdgetriggerddoordematchtussenadoptiefoudersenhetkind.Steldatergeenmatchis,zeggendeoudersdan:ikdoehettochmaarniet?Wijkopentochgeendingenineenwinkel?MevrouwLangkamp(SP):Nee,datbenikhelemaalmetmevrouwKos¸erKayaeens.Maarwijmoetentegelijkertijdconstaterendatdekinderwensvanaanstaandeadoptiefoudersvaakzosterkisdatzijerookmaargeenenkelesecondeovernadenkenofhetwel100%okéis.MevrouwKos¸erKaya(D66):DenktmevrouwLangkampnuechtdatouderszomaartotzo’nbeslissingkomen?Ikvinddatechtonbestaanbaar.MevrouwLangkamp(SP):Nee,datdenkikhelemaalniet.Ulegtmijnuwoordenindemonddieikabsoluutnietuitspreek.DeheerVanderStaaij(SGP):Ikbenookadoptiefvadervantweekinderen,dusikweeteenbeetjehoehetindepraktijkgaat.Jedenktniet:hetismaarzo,wijwillenzograagduswijvergetenaldieregelsmaar.WeetmevrouwLangkampwelkemallemolenernodigis,hoeveelverkla-ringen,gangennaarderechtbankenweetikwatallemaalmeer,enwelkeregelsookinhetlandvanherkomstvaakgeldenrondombedenktijd,determijndiejeinhetlandmoetverblijvenendergelijke?Kortom,voorwelkprobleemgeeftzijnupreciesdeoplossing?MevrouwLangkamp(SP):Voordeproblemendieikzojuistnoemde.Ikhoopdatugeluisterdhebtnaardeargumentenwaaromikditvoorsteldoe.Uiteindelijkmoethetbelangvanhetkindaltijdvooropstaan.Iktwijfelabsoluutnietaandebestebedoelingendieoudershebben,wanneerzijeenkindwillenadopteren.Laatdaarabsoluutgeenmisverstandoverbestaan.Mijnvoorstelisjuistbedoeldomervoortezorgendatdekansvanslagenmaximaalis.Ikkombijdeadoptiezorgen-nazorg.Intensieveenstructurelebegeleidingvanafhetmomentvanplaatsingisvangrootbelang,zoalsonderanderenhoogleraaradoptieHoksbergenbepleit.Ikhebdeindrukdaternogsteedsonvoldoendekennisencapaciteitisindegeestelijkegezondheidszorgenookdejeugdzorgomomtegaanmetcomplexeproblemen,vaakookoppsychosociaalgebied,diehelaasbijveelgeadopteerdenvoorkomen.Graagkrijgikdaaropeenreactievandeminister.Dankomikbijdeleeftijdsgrens.Ikhebmoeitemethetvoorstelomdeleeftijdsgrensvoorteadopterenkinderenteverhogennaarachtjaar.Watisdeachtergrondvandatvoorstel?Weetdeministerookzekerdatermetdezeverruiminggeennegatieveeffectenzullenoptreden?Uitwelkoptredenblijktdat?IkhebaleerdergezegddateenkindeigenlijkhetTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2619 bestegeadopteerdzoukunnenwordenvoorofnadehechtingsfase.Graagkrijgikeenreactievandeministerdaarop.Hetistoegestaandatergeringebetalingenwordengedaanaanpersonenofinstantiesdieinhetanderelandbijadoptieszijnbetrokken.Datvindtmijnfractieeengevaarlijkadvies,wantjeweetnooitprecieswaarvoorerexactwordtbetaald.Daarinschuilthetgevaarvankinderhandel.Datmoetonsinzienstenallentijdevoorkomenworden.MijnfractieisvanmeningdatadoptievanuitdeVSmogelijkmoetblijven.ErzijngeenschandalenofmisstandenindeVSbekend.AlleenstaandenenhomoparenzijnvooralsnogvooradoptieafhankelijkvandeVS.Daarheeftzichookeenpraktijkontwikkelddiegekenmerktwordtdoorveeltransparantieencontrole.DeSPheeftmoeitemetdeelbemiddelingbijadoptieuitanderelandendandeVS,wantdeelbemiddelingisonvol-doendecontroleerbaar.Datbleekookalin2004uitdeevaluatievandeWobka.Mensenzoekensomseenlanduitwaarhetadoptiesysteemgeheelonbekendis.Erisvaakgebrekaantijdenmiddelenomdezaakteonderzoeken;erishetrisicovanoneigenlijkegeldstromen.Hetuitgangs-puntmoetwatonsbetreftaltijdzijndatouderswordengezochtvoorhetkindennietandersom.Datlaatstelijktbijdeelbemiddelingweleenshetgevaltezijn.HelaasvindtadoptievanuitdeVSookviadeelbemiddelingplaats.DeministersteltdanookvoordatadoptievanuitdeVSvoortaanviavolledigebemiddelingdooreentweedevergunninghoudermoetplaatsvinden.MevrouwTimmer(PvdA):WeetmevrouwLangkampdatdeelbemiddelingencontactendieaspirant-adoptiefouderszelfleggensomsuiteindelijkverwordentoteencontactwaarvanookanderevergunninghoudersgebruikkunnenmaken?Deelbemiddelingheeftjuistveelmeercontactenopgeleverd.MevrouwLangkamp(SP):Ikhebhetnietovercontacten,maarovercontroleencontrolemomenten.MevrouwTimmer(PvdA):Decontactendiedaaruiteindelijkuitvoort-vloeien,zijnnatuurlijkallemaalgecontroleerdengoedgekeurd.Anderszoudenzedaarnooitviavolledigebemiddelingzakenmeemogendoen.Datisnujuistmijnpunt.Watbegonalseendeelbemiddelingscontactdatgecontroleerdis,wordtuiteindelijkeencontactdatookdoordevergun-ninghoudersvoorvolledigebemiddelingwordtgebruikt.MevrouwLangkamp(SP):Datbenikmetueens,maarwatisuwvraag?MevrouwTimmer(PvdA):Uzegtdatdiedeelbemiddelinggebeurtmetcontactendienietgoedcontroleerbaarzijn,maardatbestrijdik.MevrouwLangkamp(SP):Dathebiknietgezegd.Inhettotaleprocesvandeelbemiddeling,vergelekenmetvolledigebemiddeling,isersprakevanmindercontrolemomenten,zekeralshetgaatomanderelandendandeVS.Datismijnpunt.MevrouwTimmer(PvdA):Danzijnwijhetdaarnuovereens.DeheerVanderStaaij(SGP):IkbenhelemaalgeroerdvandaagdoorhetvertrouwendatpartijenzoalsdeSPenGroenLinksindeAmerikaanserechtsstaatstellen.AlswoordvoerderBuitenlandseZakenmaakikdatweleensandersmee.BegrijpikuitdevisievanmevrouwLangkampopdeel-bemiddelinggoeddateigenlijkalleenAmerikatevertrouwenisendatdeelbemiddelingalleenvoorAmerikamoetwordengehandhaafdendatingeenenkelanderlandteverwachtenisdataandiezelfdekwaliteitseisenkanwordenvoldaan?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2620 MevrouwLangkamp(SP):DeheerVanderStaaijloopteenbeetjevooruitopmijnbijdrage.OokalshetgaatomdeVerenigdeStatenzoudenwijoptermijntoewillennaareensituatievanvolledigebemiddeling.DeheerHeemelaar(GroenLinks):GroenLinksisnietalleenvoorhethandhavenvandeelbemiddelinginAmerika,maarookvoordeelbemidde-linginanderelanden.Datzijnwijopgrondvankennisdiewijhebbenvandepraktijk,nietomdatwijhetlandwelofnietsympathiekvinden.Ikvindhettrouwenseenheelleukland;ikgaerheelvaakheen.Maarwijzienhetduswatbreder.Devoorzitter:IkstelvoordatmevrouwLangkamphaarbetoogvervolgtenafrondt.MevrouwLangkamp(SP):Deministerheeftvoorgesteldomvoortaanmeteentweedevergunninghoudertewerken,wanneerhetgaatomadoptieuitdeVS.Opzichzelflijktdatonsoptermijneengoedalternatiefvoordeelbemiddeling,maarwijstellenweleenaantalvoorwaardenwaaraaneerstmoetwordenvoldaanvooradoptieuitdeVS.KandeministergaranderendatdemogelijkhedenomvanuitdeVSteadopterengelijkblijvenendusnietbeperktworden?Deargumentenvoorenonder-bouwingvanhetvoorstelombeperkingenaantebrengenenverscherpteeisentestellenhebbenmijnfractienetzominalsdeanderefractiesover-tuigd.Erzalopzijnminsteerstaanvullendonderzoekmoetenplaats-vindenvoordatdeministeronsdaarvanzalkunnenovertuigen.Kandeministeriniedergevalgaranderendatallelopendeproceduresgewoonvoortgezetworden?Ikhebbegrependaternogsteeds150lopen.Dieliggenopditmomentminofmeerstil.Hetzounatuurlijkheelvreemdzijn,alsdieproceduresopeenstotaalnietmeerzoudendeugen.Perwanneerzoudetweedevergunninghoudervanstartkunnengaan?IkhebalbegrependatdeNASzichheeftaangebodenvoordebemiddelingalstweedevergunninghouder.Datzousnelmoetenkunnengebeuren.Isdeministerbereidomaanallevergunninghoudersduidelijktemakendatzijbijadoptiegeenonderscheidmogenmakentussenhomoparenenheteroparen,nietalleennietoppapiermaarzekerooknietindepraktijk?WaaromzijnerbijvoorbeeldgeenontwikkelingenmetlandenzoalsZuid-AfrikaenBrazilië,alshetgaatomadoptiedoorhomoparen?DeheerTeeven(VVD):TotmijnblijdschapstaatdeSP-fractiedichterbijonzefractiedanikhadgedacht,maarikhebtochnogeenvraag.WaaromvindtmevrouwLangkampdatwijvooradoptieuitdeVerenigdeStatenoptermijntochvandeelbemiddelingnaarvolledigebemiddelingmoeten?Kanzijhaarargumentendaarvooraangeven?MevrouwLangkamp(SP):Ikhoopdatikduidelijkhebaangegevenwelkebezwarenwijhebbentegendeelbemiddelingendatwijergraagoptermijnvanafwillen.Dankunjeeenkeuzemaken.Makenwijeenuitzon-deringvoordeVerenigdeStaten,alshetgaatomdeelbemiddeling?Ofzeggenwij–daarkiezenwijvooralsnogvoor–datwijeigenlijkvandeel-bemiddelinginhetalgemeenafzoudenmoeten?Datzouookconsequen-tieshebbenvoordeVerenigdeStaten,maardiemogenerwatonsbetreftniettoeleidendatdemogelijkhedenwordenbeperktomvanuitdeVSteadopteren.DeheerTeeven(VVD):DusopditmomentisdeSP-fractievanmeningdatdiedeelbemiddelingvoordeVerenigdeStateninstandmoetblijven?Hebikdatgoedbegrepen?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2621 MevrouwLangkamp(SP):Ja,datisjuist,tothetmomentdathetkanwordenovergenomendoorvolledigebemiddelingenerwordtvoldaanaandevoorwaardendieikzojuisthebgenoemd.DeheerAnker(ChristenUnie):Voorzitter.Ikmagalslaatstevanhetrijtjevaststellendatadoptieeengevoeligonderwerpis.DegrotebelangstellingvanuitdeKamerenookopdepublieketribunegetuigtdaarvan.Bijadoptiegaathetperdefinitieomeenuitzonderlijkemaatregel.Adoptieisenblijftindeeersteplaatseenkinderbeschermingsmaatregelinhetbelangvanhetkind.Hetisvanzelfsprekenddathetbelangvanhetkinddaarbijaltijdcentraalstaat.Voorveelkinderenenadoptiefoudersisheteengeschenkofzouwilteenuitkomst.Daarbijwilikmijnwaarderinguitsprekenvooraldieadoptiefoudersdiedezevormvankinderbescher-mingmogelijkmakenenbereidzijndekinderendieditzohardnodighebbeneenplektebiedenineengezamenlijkgezinsleven.Tegelijkisadoptieeenoplossingdieuitdeaardderzaaknooiteengemakkelijkeis,alhelemaalnietinhetgevalvaninterlandelijkeadoptie.Eenkindkanpasvoorinterlandelijkeadoptieinaanmerkingkomen,wanneerisgeblekendathetopnemenvanhetkindbijfamilieofineenpleeg-ofadoptiegezininhetlandvanherkomstnietmogelijkis.Daarmoetechtgoedenzorg-vuldignaargekekenworden.Decommissie-Kalsbeeksteltdanookterechtdateenethischverant-woordeinterlandelijkeadoptieeenscherptoezichteneennauwgezettecontrolevergt.Deministersteltvastdatdedeelbemiddelingsprocedureonvoldoendemogelijkhedenbiedtvoortoezichtencontrole.HetisnaardemeningvandeChristenUniedanookterechtdatdeministerinnavol-gingvandieaanbevelingvandecommissie-Kalsbeekdezewegvanadoptiewilbeëindigen.Bijdevraagofbemiddelinginwelkevormdanookinstandmoetwordengehouden,kantochalleenbepalendzijnwaarmeehetbelangvanhetkindeneenzorgvuldigeproceduregediendzijn.Hetfeitdathetwegvallenvanbijvoorbeelddeelbemiddelingdeadoptiemogelijkhedenvoorparenvangelijkgeslachternstigzoubemoei-lijken,kandanooknooiteenrolspelenindiediscussie:hetgaatomhetkind.DeministerisovergegaantothetnemenvanextramaatregelenmetbetrekkingtotadoptiesuitdeVerenigdeStaten.DaarbijisdeministerwelbereidtebevorderendateentweedevergunninghouderwordttoegelatenindeVerenigdeStatendiezichinhetbijzonderkanrichtenopbemidde-lingvoorparenvangelijkgeslacht.DeChristenUnievindteenspecifiekdoelgroepenbeleidvoorouderswatmoeilijkterijmenmethetuitgangs-puntdathetbelangvanhetkindleidendmoetzijn.Graagkrijgikeentoelichtingvandeministeropditpunt.Zoalseerdergesteldistoezichtvangrootbelang.InhetschriftelijkoverlegheeftdeChristenUniedeministergevraagdopwelkewijzehettoezichtuiteigenbewegingvandeInspectieJeugdzorgisvormgegeven.Deministerheeftgeantwoorddatdewijzewaaropdittoezichtuiteigenbewegingwordtvormgegeven,isopgenomeninhettoezichtsarrangement.Tja,datkondenwijookopzoeken.Ikhechtertochaaneeninhoudelijkantwoordtekrijgenopdezevraag.Hoegaatditpraktischinzijnwerkenopwelkeschaalvindtditplaats?Deministersluitzichaanbijdecommissie-Kalsbeekdateenvergunning-houdergemiddeld30bemiddelingenperjaarmoetdoenomeenbepaaldkwaliteitsniveautehandhaven.Opzichzelfisditeengoedstreven.Tochvragenwijhoedaarmeewordtomgegaan,alseromstandighedenzijnwaardoorhetaantalbemiddelingennietop30komt,bijvoorbeeldvanwegemoeilijkeomstandighedeninhetlandvanwaaruitdeadoptieplaatsvindt.Hetzouheelgoedkunnenzijndatjebijnafulltimebezigbentmetbemiddelen,maardathetnietaltijdtotdie30ofmeerresultatengaatleiden.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2622 DeChristenUniedeelthetuitgangspuntvandecommissie-KalsbeekdaterdoordeministervoorOntwikkelingssamenwerkingvoorwordtgezorgddathulpwordtgebodenaanlandenvanherkomstdieeropisgerichtdesituatievandebiologischeoudersenhunomgevingalsmededejeugd-hulpverleningstructureelteverbeteren.InhetschriftelijkoverlegheeftdeChristenUniegevraagdopwelkewijzewordtgewaarborgddathulpaanherkomstlandenniettenkostegaatvandeintegriteitvanhetadoptie-proces.Deministerheeftmijnogniethelemaalgerustgesteldopditpunt.Sluitdeministeruitdatdoorhulpaanherkomstlandenindieherkomst-landenfinanciëleafhankelijkheidvaninterlandelijkeadoptieontstaat?Metanderewoorden,sluithijhetrisicouitdatinplaatsvanhetbelangvanhetkindhetfinanciëlebelangvanhetherkomstlandvooropkomttestaan?Voorgeadopteerdenishetvanbelangomopdejuistewijzeinzichttekunnenkrijgenindeadoptiegeschiedenis.Hetbewarenvangegevensvangeadopteerdenisdanookvangrootbelang.Hetbevreemdtdeministerdatgeadopteerdenproblemenervarenbijdeinzagevanhundossierwant,zostelthijinhetschriftelijkoverleg,intheorieisallesgoedgere-geldendeInspectieJeugdzorgdientdaartoezichtopuitteoefenen.OpwelkewijzeoefentdeInspectieJeugdzorghiertoezichtopuit?Watzijndeuitkomstenvandattoezicht?Kandeministeraangevenofdevergunning-houdershunzakenwatdatbetreftopordehebben?Nazorg;hetleekeentijdjeeenbeetjetussenwatministeriestebungelen.Alsjekijktnaarallezakendienoggedaanmoetenwordenvoordatdeadoptieprocedureopgangkomt,ishetookmeerdanlogischdatjeenigeaandachtbesteedtaandatgenewatdaarnagebeurt.Wijvragenspecifiekaandachtvoornazorgbijvolwassengeadopteerden.Hetkanzijndatbepaaldeproblemeneenlevenlangeenrolspelen.HetisgoeddatdeministervoorJeugdenGezinwerktaaneenplanvanaanpakvooradoptienazorg.Wijhopenditdanookvoordezomerteontvangen.Graagkrijgenwijeenreactievandeministerdathetindetoekomstnietweerzo’nonderwerpwordtdattelkenstussenVWS,JeugdenGezinenJustitieblijftbungelen.HetisalweerenigetijdgeledendatwijweerslechteverhalenhoordenvanuitChina.DeministerheeftmensennaarChinagestuurdompools-hoogtetenemenendatwashardnodigook!DeconclusieswarendaterinChinaeenrisicoblijft,maardatmendaarwelheelserieuswerktaandeverminderingvandatrisico.Omdaterinmiddelseenjaarisverstrekensindsdiebrief–delaatstebriefwasvanseptember,maarhetheleverhaalisinaprilopganggekomen–vraagikdeministerhoedefrequenterecontactenmetChinawaartoehijdestijdsvoornemenswas,vormhebbengekregen.Inwelkefrequentielaatdeministerzichopditmomentinfor-merendoorbijvoorbeeldUnicefendoordemensenterplaatse?Ikleesnunogheelveeldeformulering«ikontvanggeensignalenvanmisstanden»,maardatheeftaltijdietspassiefs:alsofereensignaalopjeafgestuurdmoetworden.Ikverwachteenmeerproactieveopstelling.KandeministerzichnietbijvoorbeeldhalfjaarlijksdoorUniceflateninformeren?IserookrecentelijkmetUnicefcontactgeweestoverdehuidigestandvanzaken.Devoorzitter:WijzijnhiermeegekomenaanheteindvandeeerstetermijnvandeKamer.Devergaderingwordtvan15.10uurtot15.25uurgeschorst.Devoorzitter:Voordatikdeministerhetwoordgeef,wilikeenorde-voorsteldoen.Voorditdebatisongeveerdrieuuruitgetrokken,tot16.30uur.Maariedereenvoeltaandatdittekortis.Hetdebatgaattot17.00uurduren.Wijwillenhethetliefstvandaagafronden.Ikhoopdatiedereenzichdaarinkanvinden.Demensenopdepublieketribunekunnennatuur-lijkeerderweggaan,alszijandereverplichtingenhebben.Maarhetdebatgaatinprincipetot17.00uurduren.Wijhopendatwijdanechtklaarzijn.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2623 MevrouwKos¸erKaya(D66):Voorzitter.Ikmoetzelfhelaasom16.30uurwegvanwegeandereverplichtingen.Alshetkan,makenwijhetvoor16.30uuraf.Andersbegrijpikdathettot17.00uurdoorgaat.DeheerDeRoon(PVV):Voorzitter.Voormijgeldthetzelfde.Ikmoethelaasookalom16.30uurweg.Ikhebergeenbezwaartegendatdevergaderingdoorgaattot17.00uur.Devoorzitter:Dankuwel.Hetwoordisaandeminister.MinisterHirschBallin:Mevrouwdevoorzitter.Ikzalgraagmijnbestdoenomdegewenstehelderheidoverdeaangesnedenpuntenzovlotmogelijkteverschaffen.Vooreendeelkandatwel.Ikkreeguitsommigebijdragenhetgevoeldaterveelmeerafstandwordtgesuggereerdofgevoeld–eenvanuhadhetzelfsovereennachtmerrie–danerinwerke-lijkheidis.Alswijgoedonderogenzienwathierwordtvoorgesteldengedaan,zultuwelmerkendatwijhelemaalnietzovertegenoverelkaarstaan.IkdoeuiteraardniksafaandekrachtvandeheerTeevenbijanderedebatten,maarhijgebruiktenognetgeenkrachttermentoenhijdachtdathijheelkrachtigmoestopkomentegenallerleiheillozevoorstellen.Hetvaltreuzemee,zegikaanhetadresvandeheerTeeven.Hetgaatvooreenbelangrijkdeeleromhoewij,uiteraardmetinachtnemingvanonzeverdragsverplichtingen–ikhebdeheerTeevennognooitietsandershorenwensendandatwijdieinachtnemen–ervoorkunnenzorgendatzonderonderscheidparenuitNederland,zowelhetero-alshomoparen,instaatzijnhunaanbodtedoenvooreenliefdevolleontvangstvankinderen,ookuitanderelanden.Daaroverishelemaalgeenverschilvaninzichttussenons.Datisookderedenwaaromwijnogeenkeerhebbenbekekenwaterkanbinnendekadersvanhetverdrag,uiteraardrekeninghoudendemetdewetgevingindelandenvanherkomst.Wijhebbeneenadviesgehadvandecommissie-Kalsbeek,diewatvoorstellenheeftgedaandieeralleenmaaropgerichtzijnommisstandenwaaroverikeerdermetuwKamerhebgesprokenuitdewegteruimen.Desamenstellingvandecommissie-Kalsbeekisookvandienaarddatwijeropkunnenrekenendat,alsdiecommissiemetvoorstellenkomtomietsteverbeterenaandewerkwijze,hetdanzinnige,weloverwogenenevenwichtigevoorstellenzijn.Tegendezeachtergrondwilikgraagproberenhelderheidtegeven,waarnodigteverduidelijkenenmisschienwatbijtestellenaandemanierwaaropaanditbeleiduitwerkingenuitvoeringwordtgegeven.Wijwillentenslottedaterrechtwordtgedaanaanhetbelangvanhetkind,aandebeschermingvanhetkind.Ikhebereerdermetuwcommissieovermogenspreken.Iedereenisheterookovereensdatadoptieinhetbelangvanhetkindmoetzijn.DaaromgaanwijdeprocedureszoinrichtenbinnendekadersvandewetenhetverdragdatwijmaximaalrechtdoenaandekansenenperspectievenvoordiekinderenomeenliefdevolleontvangsttevindenineengezininNederland,zonderonderscheid,ofhetnuhomo-ofheteroparenbetreft.Daaromiseronderzoekgedaandoordecommissie-Oostingenvoortbouwenddaaropdoordecommissie-Kals-beekenistoendebenaderinggekozenvoorhetkwaliteitskader.Ikgamaarmeteeninopdevragenvandeledenvanuwcommissiedieernetalsikopuitzijnomdatgenewatgoedlooptzoveelmogelijktebehoudenenomdatgeneintebrengenwaarverbeteringennodigzijn.MevrouwTimmerheeftinmijnbriefvan8juniheteenenandergelezenoverdeaspirant-adoptiefoudersdieervoorkunnenkiezenomzelfactieftezijnendaarbijgebruikmakenvaneenAmerikaanseorganisatiediedaar-vooristoegelatendoordeAmerikaanseoverheid,diedaartenslotteovergaat.Overhetaantaldaarvankomikstrakstespreken;datisgewooneenmisverstand.Devraagisofwijdatgenewatinmijnbriefvan8juniisgeschreven«deelbemiddelinglight»moetennoemen.InhetrechtmoetenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2624 wijaltijdoppassenmethetgebruikvantermenzoals«light»en«heavy»,maarikkanmijwelvoorstellendatmevrouwTimmerdieassociatieheeft.HetisbedoeldomeenpraktischeoplossingtevindeninrelatietotdezeventienindeVSgeaccrediteerdeorganisaties.Aspirant-adoptiefouderskunneninderdaadzelfmetdieorganisatiesincontacttreden.Datisprima.DaarnamoeternatuurlijkookeentoetsingplaatsvindenaandeNeder-landsekant.Wanneerdiedoordeaspirant-adoptiefoudersgemaaktekeuzevooreenvandegeaccrediteerdeorganisatiesgoedwerkt–ikhebgeenenkeleredenomerbijvoorbaataantetwijfelendathetgoedkanwerken–iserinderdaadnietmeerzoveelwerkaandeNederlandsekant.VandaarmijngedachteomopditpunteenrolmogelijktemakenvooreenanderebemiddelingsorganisatieinNederland.Datzalookbijdragenaandebeperkingvandekostendiedaaraanverbondenzijn.Datbetreftderoldiedeaspirant-adoptiefouderszelfalhebbengespeeldendedoorhengekozengeaccrediteerdeorganisatieindeVerenigdeStaten.Datisalle-maalnietzo«heavy»alseraanNederlandsekantconformonzeweteenbeoordelingmoetplaatsvindenofdatheeftvoldaanaandeeisenvanzorgvuldigheid.Ikheboverdesituatiedieontstaatonderdeinwerkingtredingvanhetverdrag,ookvoordeVerenigdeStaten–hetHaagsAdoptieverdragisinderdaadeenmultilateraalverdragdateropgerichtisomdebelangenvankinderentebeschermen–contactgehadmethetCOC.Ikhebmethenbesprokenwatwijkunnendoenomdeaanwezigedeskundigheidzoveelmogelijktebehoudenindenieuwestructuren.WijzijnmethetCOCingesprekhoewijdatkunnenregelen.Ikhebtoenookaangebodenomdaarfinanciëlesteunaantegevenopdatdiedeskundigheidbehoudenblijftindenieuweverhoudingen.Misschienkunnenwijdatverbindenmethetaanwijzenvaneentweedeorganisatie,zodatdiedeskundigheiddaariniedergevalbeschikbaarkomt.IndezinvandewettelijkeregelsisdateenvolledigebemiddelingindecombinatievanwaterkanwordengedaandoordedoordeouderszelfgekozengeaccrediteerdeorganisatieindeVerenigdeStatenendedankzijgoedwerkdaaroverzienbareinspan-ningenindevereistetoetsingaanonzekant.Ikdenkdatwijdanmoetenconstaterendatmeteenpraktischeuitwerkingvanditalleshethelemaalnietgaatomhetleggenvanonredelijkelastenbijdeoudersdiedebereid-heidhebbenomdezerolvoorhunadoptiefkinderentevervullen.MevrouwKos¸erKaya(D66):AlsikdeKamergoedhebbeluisterd,zegteenmeerderheidtochdatdeelbemiddelingmoetblijven.Maaruitdeantwoordenvandeministerbegrijpikdathijervanuitgaatdatdeel-bemiddelinggewoonwordtafgeschaft.Danheefthijtochechteenprobleem.MinisterHirschBallin:Ikbenervanuitgegaandat,alsiknaardeKamerluister,deKamerdanvanmijantwoordwilkrijgenendatumijnantwoordookinteressantvindt.MevrouwKos¸erKayazegtnuinfeitenietandersdan:hetinteresseertmijnietwatdeministerantwoordt.Ikhebgeziendateenmeerderheidietsandersvindtenikprobeeruuitteleggenwaaromuhelemaalgeenzorgenhoefttehebbenoverdemanierwaaropikditnuuitwerk.Laatmijnantwoordenevenopuinwerken.Ikzaluvanmiddagnogmeervertellen.Uhoeftmijniettegelovenopblauweogendieiknietheb,maarkijktenluistertunogeenkeergoed.Misschienbentuaanheteindvandemiddagwelgelukkigerdanaanhetbegindaarvan.MevrouwTimmer(PvdA):Deministerzegt:binnendewettelijkekadersenderegelsheetdatdangeendeelbemiddeling.Ikneemaandathijdandoeltopartikel7vandeWobkaennietophetHaagsAdoptieverdrag.MinisterHirschBallin:Ja,precies.IkprobeereenpraktischeoplossingtevindenwaarbijwijalhetgoedebehoudendatindeoudeverhoudingenisTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2625 ontwikkeld.Ikzaldebetrokkenendaarbijgraagterzijdestaan;vandaarhetcontactmethetCOC.Alletermen,kwalificatiesendiskwalificatiesdieervervolgensaanverbondenworden,zijnwatmijbetreftsecundairtenopzichtevanhetbereikenvaneengoedresultaat.DeheerHeemelaar(GroenLinks):DeministernoemthetoverlegmethetCOC.Allewoordvoerdershierhebbeneenklip-en-klaaradviesgekregenvanhetCOC,datsamenmetdeBelangenverenigingZelfdoenersinAdoptieheelduidelijkstellingneemtvoorhetbehoudvandeelbemidde-ling.Naastalhetoverlegdatdeministerongetwijfeldmethenvoertovernieuwevormenvanadoptiedoorhomo-enlesbostellenisdithétadviesvanhetCOCwatditonderwerpbetreft.MinisterHirschBallin:Prima.Daarnagaatuditoverlegmetmijinengeefikaanopwelkemanierwijdedoelstellingenkunnenrealiseren.Diebereidheidiserdusvanmijnkant.DeheerTeeven(VVD):Artikel7gvandeWobkabiedttochaldemogelijk-heidvandeelbemiddeling?Daarhoevenwijtochhelemaalnietdieinge-wikkeldeconstructieviadeartikelen7atotenmet7evandeWobkatevolgen?Isdeministerdatmetmijeens?MinisterHirschBallin:HoewijdatpreciesopdeWobkabaseren,zullenwijuiteraardnogbekijken.Hetbegrip«deelbemiddeling»isverbondenmetdesituatiedatergeenverdragsrelatieis,daterlandenzijnwaargeencentraleautoriteitiswaaropwijkunnenafgaanenwaarwijtemakenhebbenmeteenanderecontextdanmetdelandendiewelhetHaagsAdoptieverdraghebbenondertekend.HetHaagsAdoptieverdragvereisteentoetsingaandekantvanhetlandwaarhetkindvandaankomt.DeVerenigdeStatenhebbendaarbijgebruikgemaaktvandemogelijkheidomdeoverheidstaakteendosserenaandegeaccrediteerdeorganisaties.Wijhebbentemakenmeteenverantwoordelijkheidaandekantvanhetontvangendeland.Dieverantwoordelijkheidaandekantvanhetontvan-gendelandisersowieso;deverantwoordelijkheidaandekantvanhetlandwaarhetkindvandaankomtisnuindeVerenigdeStatenineenanderestructuurgekomendanvoorheen.Daarmoetenwijrekeningmeehoudenendatisalles.Dezeventiengeaccrediteerdeorganisaties...DeheerTeeven(VVD):Deministerspreektiederekeeroverzeventiengeaccrediteerdeorganisaties.MevrouwTimmerenikhebbenervragenovergesteld.Wijkomenop212uit.Kandeministerdatverduidelijken?MinisterHirschBallin:Ikwasbezigmetdezinwaarinikhetantwoordwildegeven,dusdatdoeikgraag.DeheerTeevenenmevrouwTimmervroegennaarhetverschiltussendezeventiengeaccrediteerdeorganisa-tiesendelijstvan212organisatiesdieuopdewebsiteaantreft.BijdeinwerkingtredingvanhetHaagsverdragzijndoordeAmerikaansecentraleautoriteit212organisatiesgeaccrediteerddieeenrolmogenvervullenophetgebiedvanadoptie.Zeventienvandeze212hebbendemogelijkheidomnaastbemiddelingvanadoptiesvanbuitenlandsekinderennaardeVStoeookdeanderekantoptebemiddelen.Datishetverschiltussendiezeventienendie212:212mogenbemiddelenvaneenanderlandnaardeVStoe,zeventienvandie212mogenhetookdeanderekantop.Alsheteropeengegevenmomentmeerdandiezeven-tienwordendieookindierichtingzijngeaccrediteerd,isdatwatonsbetreftnatuurlijkprima.Erisgeenenkelewiltotbeperking,maarzohebbendeAmerikaanseautoriteitenbeslist,waarschijnlijkookopbasisTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2626 vandewensenendeaanvragenvandieorganisatieszelf.Hetisheelgewooneenmisverstand.Wijhebbentemakenmetzeventienonzekantop.Heteerstebelangvanhetkindisnatuurlijkomindeeigenomgevingoptegroeien.Datisdebetekenisvanhetsubsidiariteitsbeginsel;ikgeloofnietdathetookmaarenigszinsomstredenis.Hetbetekentdatdeverschil-lendecontextenwordenbekekenwaareenkindkanopgroeien.Daarinkomtadoptieaandeordenadatanderemogelijkhedenvoorhetopgroe-ienvanhetkindzijnbeoordeeld.Datiseenwaarborginhetheleadoptie-systeem.MevrouwKos¸erKayaheeftgevraagdnaarderolvandebiologischemoeder.Datbetreftookdesubsidiariteit.Wij,Frankrijk,Duitsland,Vlaan-derenenhetVerenigdKoninkrijkhebbenmoetenconstaterendathetsubsidiariteitsbeginseldaaropeeneigenmanierwordtgeïnterpreteerd.Daaromhebbendezelanden,waaronderNederland,hetPermanentBureaugevraagdomdecentraleautoriteitvandeVSomophelderingtevragen.HetPermanentBureauheeftdaaraangevolggegevenineenbriefvan10juniaandecentraleautoriteitvandeVerenigdeStaten.DaarinwordtdezelfdeopvattinguitgedragendieookdezeEuropesestatenhadden.HetPermanentBureauvolgtdezeopvatting.OpeengegevenmomentzalermisschienweereenreactieuitAmerikakomen.Ikhoududaarvanopdehoogte.Hetsubsidiariteitsbeginselvereistdatereerstwordtgekekennaardemogelijkheidvoorhetkindominheteigenlandoptegroeien.Datisdematerievandezecorrespondentie.DeheerTeevenheeftgesprokenoverkinderendienietgoedindeVSteplaatsenblijkentezijn.Wijhebbenhetrapport«FindingFamilies»betref-fendeAmerikaansekinderenookindebeschouwingenbetrokken.DatbetekentdatookwijervanuitgaandatereenaanvullenderolisvooradoptieinNederland.Dathoudtonsalevenminverdeeld.DeheerHeemelaarheeftditpuntookaangesneden,inhetbijzondervoorAfrican-Americankinderen.Datberichtheeftonsookbereikt.Hetiseenredentemeeromhetsoortoplossingentezoekenendaaraanmeetewerkenzoalsiknetindeinleidingvanmijnantwoordaanuhebgeschetst.DeheerTeevenheeftgevraagdnaarPennsylvaniaenIllinois.Diegegevenswijzenindezelfderichtingenzullenvolopeenrolkunnenspelenindebeoordelinghiervan.DeheerTeeven(VVD):Ikbenblijmetditantwoord:betertenhalvegekeerddantenhelegedwaald.MaarhoekandeministerdanineersteinstantiedeKamerenaldieanderemensendiehierzittenberichtendatergeenproblemenzijnmetdeplaatsingvanjongekinderenindeVerenigdeStaten?MinisterHirschBallin:Datwas,zoalsikookhebgeschreven,voorzoverbekend.Wijzijndaarnatuurlijknietbijstilblijvenstaan.Uhebthetnaarvorengebrachtenwijhebbendatnatuurlijkooknogeensoponsinlatenwerken.Hetblijktdantochwatgenuanceerderteliggen,helaas.Erisbijonsnatuurlijk–ikwildatnogmaalsonderstrepen–geenenkelewensofdoelstellingomproblemendieerzijnniettezien.MevrouwKos¸erKayavroegernaarinverbandmetdereisdiemijnmedewerkershebbengemaaktnaardeVerenigdeStaten.Ikhebugerapporteerdoverdebevin-dingen.Uwijst–datisonsnatuurlijkookgewordenindevoorbereidingvoorditdebat–opanderegegevensdieuitsommigeAmerikaansestatennaarvorenkomen.Danismijngevoelniet:hè,watvervelenddathetgenuanceerderblijktteliggen.Danismijngevoelalleenmaar:watverve-lenddaterkennelijkdezeonevenwichtigheidisindeopvangineigenlandindeVS.Alsdatverschil,dieonevenwichtigheid,daarblijkttezijn,iserwatmijbetreftredentemeeromopdezemaniermeetewerkenaanhetvindenvanpraktischeproceduresvooradoptieinNederland.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2627 DeheerDeRoonheeftgevraagdnaardeargumentenwaaromhetgerechtvaardigdisdatwijhetopdezemanierdoen.Ikhoopdathetookaluitmijneerdereantwoordenblijkt.Watwijgerechtvaardigdvinden–datligtookhelemaalinhetverlengdevandatgenewatikaleerdermetuwcommissiehebmogenbespreken–isdatwijgoedlettenopdekwaliteitvandeadoptieprocedureinhetlandvanherkomsteninhetlandvanbestemming.Datisgerechtvaardigd,nietmeerennietminderdandat.Daaropismijnbeleidgericht.IkkomopdevragenvanmevrouwTimmeroverderedelijketermijn,deredelijkeinspanningendetijdigeadoptieplaatsing.Bijeenredelijketermijndenkikaaneentermijnvanongeveer60dagen.DatisdetermijndiedoorNederlandbijhetdoenvanafstandwordtaangehoudenalseentermijnvoordemoederomhaarbeslissingtothetdoenvanafstandteheroverwegen.WijziendatindeVSdietermijnookwordtgehanteerdbijdetoepassingvanhetsubsidiariteitsbeginsel.Bijredelijkeinspanningenomeenkindineigenlandondertebrengendenkikdatvaneengeaccre-diteerdeorganisatieofpersoonmagwordenverwachtomtedoenwatinhaarvermogenligt.Datisdekwestievandevoorwaarden:beschikbaarstellenvaninformatieoverhetkindendebeschikbaarheidvanhetkindvooradoptieindeVSviaprintmedia-eninternetkanalen,hetplaatsenvaninformatieopeendatabankenderegisters,zodatdetermijnvan60dagenreëlebetekenisheeft,reagerenopverzoekenoveradoptievanhetkindenhetversturenvankopieënvanhetkindrapportnaarpotentiëleadoptiefouders.Bijeentijdigeadoptieplaatsingdenkikaanplaatsingbinneneentermijndieindegegevenomstandighedenredelijkkanwordengeacht.Ikdenkdannietaaneentermijnvaneenhalfjaaroflanger,maareerderaaneentermijnvantweeàdriemaanden.MevrouwTimmerheeftdeleeftijdsgrensvanvijfjaaraandeordegesteld.DatpuntwordteigenlijkgeraaktdoorwatiknetalzeioverderecentereinformatieoverdemoeilijkerepositievanAfrican-Americankinderen.Datbetekentdaterminderredenisomdievijfjaartermijnalshetwarevooroptestellen.Datwasgebaseerdopdegedachtedathetafwerkenvandesubsidiariteitsladderonsvanzelfopdieleeftijdvanvijfjaarzoubrengen,maarhetisgeendoelinzichzelf.Uiteraardniet;datweetuookuitdatgenewatikeerderhebgezegdoverdewerkwijzebijdeinterlandelijkeadoptie.Interlandelijkeadoptiedientimmersookhetbelangvanhetkind.Uvindtdatinhetrapportvandecommissie-Kalsbeek,maaruvindthetookindatgenewatiknaaraanleidingvandekwestiesinIndiaenChinaeerdermetuhebbesproken.Alswijmoetenconstaterendathetbelangvanhetkinderookmeegemoeidkanzijnomonderdeleeftijdvanvijfjaartotadoptietekomen–datzouinderdaadhetgevalkunnenblijkentezijnindesituatiesdieookdoorandereledenvanuwcommissiezijngenoemd–iswatmijbetreftdieleeftijdvanvijfjaargeendoelofcrite-riuminzichzelf.Wijzullendanwaarschijnlijkdeinschattingkunnenmakendatbijdekinderendieinbeeldwarenbijdeaanvankelijkerappor-tage,gebaseerdopdereisnaardeVerenigdeStaten,deleeftijdinderegelvanzelfwelbovendevijfjaarzaluitkomenenbijanderekinderenmisschienniet.Dushebikgeenredenomdieleeftijdvanvijfjaaralscriteriuminzichzelftehandhaven.MevrouwLangkamp(SP):Deministerkomtnuterugopeenaantalpuntenwaarvanhijeerderhadgezegd:zogaanwijhetdoen.Hijstelthetbij.KanikdaaruitdeconclusietrekkendathijdaarmeegarandeertdatdemogelijkhedenvooroudersomteadopterenuitdeVerenigdeStatennietbeperktworden?MinisterHirschBallin:Ervanuitgaandedatdeprocedurezorgvuldigisendatwijeenverantwoordelijkheidhebbenomtoetezienopdezorgvul-digheidvandieprocedure,volgensdebeleidsuitgangspuntendieikalTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2628 vakermetuhebgedeeldendieookinhetverdragzijnneergelegd–ikneemaandatudaarooknietsaanwiltafdoen–ishetantwoordja.DeheerVanderStaaij(SGP):Hetbeleiddatdeministereerstverwoord-de,isnoggeentweemaandenoud,maarhijzegtnualdathijdaarweeropterugkomt.Betekentditdathetonderzoekdattengrondslagheeftgelegenaanheteerderebeleid,ontoereikendwas?MinisterHirschBallin:Ikdenkdataandatonderzoekeenverkeerdebetekenisistoegekend.Alsdatmisverstandopeenofanderemanierindehandisgewerktdoordemanierwaaropdatonderzoekisbeschrevenofdebevindingenzijngeoperationaliseerd,wilikdatgraagwegnemen.Erzijnsituaties,waarinwijaanvankelijkmeendendatvoorkinderenindeVerenigdeStatenvoldoendewasvoorzienindemogelijkheidvanopvangineigenland.Datisechternieteenwenselijkheidwaarwijaanvastwillenhoudenenwaarwijconclusiesaanwillenverbinden.Ophetmomentdatblijktdaterweldegelijkbehoefteisom,eventueelookbijjongerekin-deren,interlandelijkeadoptietoetepassen,zijnwijbereidenbeschikbaaromdattedoeninhetbelangvanhetkind.WijgunnennamelijkiederkindeenliefdevolleontvangstineengezininNederland,ofdatnuhomoofheteroisenofhetnugaatomeenkinduitdeVerenigdeStatenofomeenkinduiteenanderland.MevrouwKos¸erKaya(D66):Ikhebooitlesvandezeministergehad.Ikwildaaromechtduidelijkheidhierover.Hetgaatnuomdeaanvullendeeisenendaarnakomenwijoverdeelbemiddelingtespreken.Zijndieaanvullendeeisennuechthelemaalvantafel?MinisterHirschBallin:Ikdenkdatikduidelijkbengeweest.Wijhebbenzorgvuldigheidscriteriaenproceduresdiedaaropzijngericht.Alsdieinachtwordengenomen,isdeleeftijdvanvijfjaarnieteencriteriuminzichzelf.Danzalvanzelfwelblijkeninwelkegevallenkindereneerderkomenenwanneerniet.IkherinnermijgoeddatikmevrouwKos¸erKayaleshebgegevenenikbenooknogsteedsgelukkigmetdemooieresul-tatendiezijtijdenshaarstudieinTilburgheeftbehaald.Zijheefttoenalzogoedopgeletopmijnwoorden,datandereaspectenvandewaarnemingdaarkennelijkbijinzijngeschoten.Zijletooknuterechtgoedopmijnwoorden.DeheerTeeven(VVD):DitroeptweldevraagopofdesamenwerkingtussendeStichtingKindenToekomstenhetdepartementwelgoedfunc-tioneert.DeStichtingKindenToekomstisaljarenlangbetrokkenbijadop-tiesvanuitdeVerenigdeStaten.AlsopeenachternamiddageenaantalKamerledenendeskundigen,dienuookindezaalzitten,dieinformatiekunnenachterhalen,isuwdepartementdannieteenbeetjeophetverkeerdebeengezetofisdateenverkeerdeuitleg?VerderligtnogsteedsdevraagoptafelinhoeverredeministervindtdatdeNederlandsecentraleautoriteitzelfdemogelijkheidheeftomindeVerenigdeStatentecontroleren,aangeziendestaatvanherkomstdatinfeitemoetdoen.MinisterHirschBallin:Ikhandhaafdeuitlegvanhetsubsidiariteitsbe-ginsel.Daarhebbenwijdezelfdeopvattingoveralslandenomonsheen.DatwordtookgedeelddoorhetHaagsebureaudattoezietopdeuniformeuitlegvanhetverdrag,ookindeVerenigdeStaten.DatiseenpuntvandiscussiemetdeAmerikaansecentraleautoriteit.Dathoudenwijover-eind.Voorderestwarenhetbevindingen,gebaseerdopinschattingenoverhoedevlagerbijhangtindeVerenigdeStaten.Ikhebmijuiteraardookvoorbereidopditdebatendebrieven,voorzoverikdieinafschrifthebgekregen,opmijinlatenwerken,inclusiefhetnoglopendeoverlegTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2629 metorganisaties,ookhuidigeenpotentiëlenieuwebemiddelingsorganisa-tiesaanNederlandsekant.DaaraanhebikdeconclusieverbondendathetgoedisomnaastdenuindeVerenigdeStatenwerkzameorganisatieseenandereorganisatieinteschakelen.Datgeefteenverbredingvanaanbodenmisschienookhetgevoelbijoudersdatzijterechtkunnenbijeenorga-nisatiediehengoedverstaat.Dieparticuliereorganisatieskrijgenvanmijderuimteomdietaaktevervullen.Ookuitdatoogpuntvindikhetgoeddathetgeenfeitelijkemonopolieszijn.Verderaanvaardikuiteraardalleverantwoordelijkheidvoorallestadiawaarinwijdezesituatiehebbenbeoordeeld.Ikgadienietopanderenafschuiven.MevrouwTimmerheeftgevraagdofeenverdragseisisdatdemoederuitwiehetkindgeborenisadvieskangeven.Datstaatinartikel4,eerstelidvanhetHaagsAdoptieverdrag.VerderisgevraagdhoehetkomtdathetzolangheeftgeduurdvoordathetindeVerenigdeStatenopgangkwam.ErisinderdaadeenlangeweggegaandoordeVerenigdeStatenvoordatmendecriteriavanhetHaagsAdoptieverdragheeftaanvaard.MevrouwKos¸erKayaheeftgevraagdofikdenkdateentweedevergun-ninghouderertoebijdraagtdathomopareneenkinduitdeVerenigdeStatenopkunnenvangen.Wijzullendaarspeciaalaandachtaanbestedenindecontacten.IkhebalaangegevendatwijbereidzijnomhetCOCtehelpenbijhetbehoudvandeexpertiseuitdeoudesituatie.Wijzullendaarbijookhetnodigecontacthebbenmetdetweedevergunninghouder.MevrouwLangkampvroegofikkangaranderendatergeenonderscheidwordtgemaakttussenhomo-enheteroparen.Ikhebdaaralopgeant-woordtoenzijmijinterrumpeerde.Erzijnnuongeveer60adoptiesperjaar.Devergunninghoudermoetgemiddeld30bemiddelingenperjaaruitvoeren.Wijverwachtenvanvergunninghoudersdatzijeenvoldoendebredeexpertisehebben.Dathangtooksamenmetdekwaliteitseisenvanvergunninghouders.Alseenvergunninghoudermaarheelincidenteelbemiddelt,kunjeverwachtendatdeexpertiseonvoldoendeis.Diebemiddelinghoeftuiteraardnietopéénlandbetrekkingtehebben.Diebredeervaringkanookinmeerlandenwordenontwikkeldenonderhouden.MevrouwTimmer(PvdA):Ikhebdievraagspecifiekgesteldendaarbijookgezegddatalshetgaatomgemiddeld60adoptiesperjaarentweevergunninghouders,zijalserineenjaaronverhooptmaar50adoptieszijn,allebeimaar25bemiddelingenuitvoeren.Uzegtdatsommigevergunninghoudersinmeerlandenbemiddelen.Ikkanmijvoorstellendatalsje10bemiddelingenineenlanddoet,datwaardevollerisdanwanneereenorganisatiedie30bemiddelingeninallemaalverschillendelandenuitvoert.Ikvindhetgetalvan30danooktestrak.MinisterHirschBallin:Latenwijeromtebeginnenvanuitgaandathetmisschieneenwattheoretischevraagis.Uiteraardzullenwijdaarindecontactenmetdevergunninghoudersookopletten.Alshetaantalbemid-delingenonderde30komtendebemiddelingenooknogeensinéénlandplaatsvinden,danwordthetweleenergdunneexpertise.Wijzullendaarominiedergevalhetcriteriumvaneenredelijkespreidingvanerva-ringerinmoetenhouden.DeheerTeevenheefteenvraaggesteldoverdegeaccrediteerdeorganisa-tiesindeVerenigdeStatenendeaanvullendefunctievaneenorganisatieinNederland.Ikbendaaraanhetbeginvanmijnantwoordalopinge-gaan.BijeengoedeuitvoeringvandewerkzaamhedenindeVerenigdeStaten,kandiefunctiebeperktzijn,maarwijmoetenweleentoetsingaanNederlandsekanthebben.InNederlandishetsysteemdatvergunning-houderseenbijdrageleverentenbehoevevandeuiteindelijkebesluitvor-mingdierechtensbindendwordt.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2630 DeheerTeeven(VVD):Ikwiltochnogeventerugkomenophetsubsidiari-teitsbeginsel.Deministerzegt:daardenkenwijverschillendover.Hetgaatomdevraag–anderesprekershebbendatookaangevoerd–waarjedatbeginselvanhetultimumremediumplaatst.Isdeministerhetmetmijeensdatinterlandelijkeadoptienietaltijdeenultimumremediumis?JemoetbijvoorbeeldvoorkomendateropeenvolgendeplaatsingindepleegzorgindeVerenigdeStatenplaatsvindt.Ommaareenseenvoor-beeldtenoemen.Kankinderenonnodiglangineenbuitenlandseinstel-linglatenzittennietslechterzijndaninterlandelijkeadoptie?MinisterHirschBallin:Hetantwoordopdievraagisevident:ja.Alswijhetoverhetsubsidiariteitsbeginselhebben,hebbenwijhetuiteraardovereenstabielesituatievanpleegzorgennieteensituatiewaarinhetkindvanhotnaarherwordtgesleept.IndatlaatstegevalbenikhetmetdeheerTeeveneensdatdestabiliteitdiedooreenliefdevolleontvangstdoordeadoptiefouderswordtgeboden,verreteprefererenis.MevrouwKos¸erKaya(D66):Alsikdeministergoedbeluister,stelthijnogsteedsheelveeleisenaandetoestemmingvandemoeder.Alsdietoestemmingvandegeboortemoedervoordeministereenbelemmeringvormt,zijnwijtochnogsteedsnietverder?Hetistochuiteindelijkderechterdiebeslist?Ofhebikhemnietgoedbegrepen?MinisterHirschBallin:Derechterbeslistuiteindelijk,maarhetbegintineengoedeproceduremetverzekerendatdemoederinvrijwilligheidennadenodigecounselingafstanddoetvanhaarkind.Ikweetnogheelgoedhoewijonzeernstigezorgendaaroverhebbengedeeldmetelkaarenhoeellendighetisalserlatervragenkomenofdemoederechtweldewilhadomafstandtedoenvanhaarkind.Daaromschrijfthetverdragvoor,inartikel4,datercounselingvoordemoedermoetzijn.Datiswatwijdaarmeebedoelen.Datzouutochooknietanderswillen?Derechtermoetdatvervolgenstoetsen.Ditiseenvandeelementen,maarhetisonzeverantwoordelijkheidomervoortezorgendathetallemaalbijderechteroptafelligt.BijhettoezichtopdevergunninghoudersisdetoezichthoudendetaakvandeInspectieJeugdzorg,artikel25vandeWobka,aandeorde.Erzijnafsprakengemaaktmetdeinspectieoverdeuitoefeningvanhettoezicht.Indertijdhebbenwijhettoezichtarrangementinhetgelidgezetnaaraanleidingvanhetrapportvandecommissie-Oosting.MevrouwTimmerendeheerAnkerhebbengevraagdnaardenazorg.Diemoetinderdaadnietblijvenhangen,ookniettussentweeministeries.DeministervoorJeugdenGezinheeftopdrachtgegevenomvoorlichtingteontwikkelenoverdenazorg.DatisdeverantwoordelijkheidvancollegaRouvoet.Overdeovergangsregelinghetvolgende.Ikhebgeenenkelebehoefteomafbreuktedoenaanhetgeengoedloopteninmiddelsalingangisgezet.Deproceduresdiezijngestartvoordeinwerkingtredingvanhetverdragkunnenwordenafgewerkt.Alszoublijkendaterergensindeovergangs-situatietusseninwerkingtredingvanhetverdragendelijndieikvanmiddaghiermetubespreek,eenpaarbezigismeteenadoptie-procedureeneenadoptievoorbereidt,zullenwijgraagbeschikbaarzijnomdaareenpraktischeoplossingvoortevinden.Datzoukunnenbete-kenendatwijdandeaansluitingvindennaardenieuweprocedure,even-tueelookmetdeanderevergunninghouder.DeheerHeemelaarheeftgevraagdnaardefinanciëletegemoetkoming.Die€3700zouteweinigzijn.Erisinderdaadsprakevaneennieuwesituatie.HieroverisindeEersteKamerookintensiefgesprokenmetmijncollegadieverantwoordelijkisvoordebelastingheffing.HijheefttoenaandeEersteKamertoegezegddatermedewerkingzouzijnomingezamen-lijkoverlegeenoplossingdaarvoortezoeken.DatoverlegisnognietTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2631 helemaalafgesloten.ZodrawijdatoverlegmetFinanciënhebbenafge-sloten,zalikdaaruiteraardoverberichten.DeheerAnkerheeftgevraagdominformatieoverhettegengaanvanmisstandeninanderelanden,zoalsChina.DaarhebbenwijcontinucontactovermetdeambassadeenmetBuitenlandseZaken.MevrouwTimmervroegnaarKenia.VolgendeweekkomtereendelegatieuitKeniaopbezoekbijmijnministerieendanzullenwijditpuntbespreken.VerdervroegmevrouwTimmerhoehetzitmetdeelbemiddelingvanuitMarokko.TotophedenwordterinderdaadvanuitMarokkogeadopteerd,netalsuitlandendieslechtszwakkeadoptieskennen.Wegenshetadviesvandecommissie-Kalsbeekomuitsluitendtewerkenmetlandendiesterkeadop-tieskennenofdieexplicietakkoordgaanmetomzettinginNederlandnaareensterkeadoptie,wordtopditmomentbekekenhoewijdatmetMarokkomoetendoen.InfebruarivanditjaarisaandeambassadeinMarokko,inRabat,gevraagdomtebekijkenhoedeMarokkaanseautori-teitenzoudenstaantegenoveromzettingvanzwakkeadoptiesnaarsterke.Datwordtnubekeken.Wijhebbenookeengemengdecommissiediedaarbijbehulpzaamis.DeheerAnker(ChristenUnie):IndebriefzegtdeministerdaterfrequentermetChinazalwordengesproken.Nuzegthijdatercontinucontactismetdeambassade.Ikwildantochgraagwetenhoedaterpreciesuitziet.Ditzijnnamelijkalgemenetermen.DeverhalendiewijuitChinakregen,warenbesternstig.Menheeftlaterookerkenddaterinhetverledendingenfoutzijngegaan.Datmoetnubeter.Hoezietdaterpreciesuit?WatishetcontactmetUnicef?Hoehebbenwijcontactmetdecentraleautoriteit?Daarwiliktochwatmeeroverhoren.MinisterHirschBallin:WijvolgenonderanderedemeldingenvanUnicef.Alsdaarinietsstaatdatomeenonderzoekvraagt,nemenwijdatterhandviadeambassades.Hetcontacttussendecentraleautoriteitenandereinstantiesdieermeebelastzijn,isessentieelomhetgoedtelatenfunctioneren.ZohebbenwijdatookmetChinabesproken.WijhebbenvanChinesekantookverzekeringengekregen.HetzelfdegeldtvoorhetvolgenvandesituatieinIndia.DeKamerheeftgisterenoverditonder-werponzeantwoordengekregen.Ikmeendatdaarmeedievraagookvoldoendeisbeantwoord.Alshetonderzoekisafgerond,krijgtudaaruiteraardberichtover.MevrouwDePatervroegofookinNederlandbijadoptievanpleegkin-derendefamiliebandeninlandenvanherkomstwordenverbroken.Datiszekerbijkinderendietijdelijkineenpleeggezinwonennietaandeorde.InhetwetsvoorstelHerzieningkinderbeschermingswetgevingwordtinge-gaanophetbevorderenvanhetnemenvandevoogdijdoorpleegouders.IkdenkdatdittegemoetkomtaandebedoelingenvanmevrouwDePater.Misschienkunnenwijdaarbijgelegenheidvandebehandelingvanhetwetsvoorstelverderoverspreken.MevrouwDePatersprakovermeerdan40adoptiesinNederland.BijNederlandseadoptiesgaathetnietaltijdoverafstandskinderen.DeCBS-cijfersgaanoveralleadopties.HetkandanbijvoorbeeldookgaanomkinderendieallanginNederlandineenpleeggezinwonen.Erzijnookstiefouderadopties.Hetgetalvangemiddeld26komtvandeRaadvoordeKinderbeschermingengaatoverkinderendiebijdegeboortewordenafgestaan.DeheerVanderStaaijheeftdebinnenlandseadoptieaandeordegesteld.Hijvroegwanneerwijietsgaanmerkenvandeuitvoeringvanhetcoalitie-akkoord.IkinterpreteerdevraagzodatkinderendieinNederlandpleeg-zorgkrijgen,zoudenmoetenwordengeadopteerd.Datkanalleenalsergeeneigenoudersbeschikbaarzijnvoorhetkindofalsterugkeernaarhuistotdeonmogelijkhedenbehoort.Bovendienmoetenoudersinstem-menmetadoptieenmoetdeadoptieinhetbelangvanhetkindzijn.IkTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2632 vraagomooktebedenkendatmetadoptiedefamiliebanddefinitiefwordtverbroken.Ookdaargeldtdiesubsidiariteitvoorwaarikeerderinanderverbandoverhebgesproken.Diegeldtookbijdetoepassingvandewetgevingvooradoptieineigenland.Erzullenaltijdkinderenblijvendieopzoekzijnnaarbeter.Onsvertrekpuntisdatpleegzorgtijdelijkisenomkeerbaarendatadoptiedefinitiefenonomkeerbaaris.Vandaardatditbeleid,datoververschillendesporenwordtgevoerd,ookspoortmethetsubsidiariteitsbeginsel,zoalswijdatinhetinternationaalverkeertoepassen.MevrouwLangkampheeftgewezenophetbelangvandehechtingsfase.Diebegintbijdegeboorte.Hetisnieteendoelvanonsomadoptieuittestellen,maardetoepassingvandesubsidiariteitleidtertoedatwijverschillendeanderemogelijkhedenbezienvoordatadoptieaandeordekomt.DeheerVanderStaaijheeftgewezenopderealiteittenaanzienvanItalië.Ikerkenenonderkendietenvolle.VandaardatEuropeseafstemmingindatverbandvanbelangis.IkgafalaandatwijmetdeandereEuropesestatendeinterpretatievanhetsubsidiariteitsbeginselindeVerenigdeStatencoördineren.Overdetenuitvoerleggingvandemotie-VanderStaaijoverdehaalbaar-heidvandeinternationaleautoriteithebbenwijdiversegesprekkengevoerdmethetPermanentBureauvandeHaagseConferentievoorinternationaalprivaatrecht.WijhebbenerookinEuropeesverbandovergesproken,maarerishelaasweinigsteunvoordezegedachte.WelisdesuggestiegedaanominEuropeesverbandtoteennauweresamenwer-kingtekomen.Datzoutoteenzekereobjectiveringenversterkingleidenvanderolopinternationaalniveau.InEuropeesverbandstaanwijtenslotteookbijditonderwerpsamensterkerdanmeteenNederlandsealleingang.Deadviseurinternationalesamenwerkingvanmijnministeriezalalertblijvenopmogelijkewijzigingeninhetdraagvlakhiervoor.Voor-lopigzoekenwijhetvooralineenversterkingvandeEuropeseinbreng.MevrouwTimmer(PvdA):IkbennietblijdaternietveelanimoisbinnenEuropaomdaar,behalveintensiefsamenwerken,ietsaantegaandoen.IkhaddesuggestiegedaanombinnendeVerenigdeNatiestekijkenwaterkanwordengedaan.Ikhoopdatudiesuggestiemeewiltnemen.WijhebbennatuurlijkgezantenenspecialerapporteursbijdeVN.MisschiendatditbuitendesamenwerkinginEuropakan.Ikvindnamelijkweldaterietsmoetgebeuren.MinisterHirschBallin:Ikvinddateeninteressantegedachte.OnzeverkenningenhebbenzichoverigensniettotdeEuropesestatenbeperkt.WijhebbenechterwelreedsinEuropeesverbandgeconstateerddatdegedachtevaneeninternationaalcentraalbureauweinigsteunkrijgt.ErzijnwelaanknopingspuntenomEuropeesdesamenwerkingteversterken.Ikgafdaaraleenvoorbeeldvan.HetlijktmijeenprimagedachteomookonzevertegenwoordigerbijUnicef,diedaartenslotteookeenrolinheeft–danzittenwijmeteenbijdeVerenigdeNaties,waarmevrouwTimmernaarverwijst–tevragenomtekijkennaarmogelijkhedenomopditpuntinternationaalmeertedoen.MevrouwLangkampheeftnoggevraagdnaardemogelijkheidvanopvangtehuizeninherkomstlanden.Wijhebbendaar,afgezienvandeaandachtdiewijvanuitonzeverantwoordelijkheidophetgebiedvanhetvreemdelingenbeleidsomsgevenaandeterugkeerperspectievenvooralleenstaandeminderjarigen,geenaandeelin.MijncollegavoorOntwik-kelingssamenwerking,ministerKoenders,heeftzichopditterreinuiter-aardwelingezet.Ditbetreftnamelijkookderechtenvankindereninontwikkelingslanden.Datpastinhetbeleiddatgerichtisopdeversterkingvandeaandachtvoorfundamentelerechtenvanmensen.Datishetbeleidvanmijncollega’sKoendersenVerhagen,waarwijvanuitJustitieoveri-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2633 gensvanharteaanmeewerken.Zoalsuweetuitanderediscussies,onderandereoveronzeinzetophetgebiedvanhetbestrijdenvanalleexploita-tievormendiemensentreffenindezelanden,iseenvandeprioriteitenvancollegaAlbayrakenmijomdestrijdtegendemensenhandelinterna-tionaalteintensiveren.Goedeopvang,dieookbeschermingbiedtaankinderentegenhetverhandeldworden,speeltdaarbijeenrol.IkzalditpuntgraagnogmaalsonderdeaandachtbrengenbijcollegaKoenders.Ikzegerbijdatikdat,zijninzetopditterreinkennende,alshaastoverbodigbeschouw,maarikneemhetgraagmethemop.MevrouwLangkamp(SP):Deministerheefthetnuoveropvangvankindereninmoeilijkesituatiesofvankinderendiehetslachtofferdreigentewordenvanmensenhandel.Ikhebhetechteroveropvanghuizenvoorheelanderekinderen,namelijkvoorkinderendiemogelijkgeadopteerdgaanworden.Datistocheenietsanderegroepdanwaardeministerhetnuoverheeft.Ikzalhetnogevenkortverduidelijken.Ikdoeldaarmeespecifiekopdielandenwaarderisico’sgrootzijndatermisstandenplaatsvinden.Voordatwijdandefinitiefzeggendatwijmoetenstoppenmetadoptieuitdielanden,omdatdatnietlangerverantwoordis,kanwellichthiernaarwordengekeken.MinisterHirschBallin:Ikzalnietherhalendatdereactievanmijncollegawaarschijnlijkzalzijn:daarwasikalmeebezig.Ikzalditpuntgraagopnemen.Devoorzitter:Wijgaannuovernaardetweedetermijn.HetwoordisalseersteaanmevrouwKos¸erKaya.MevrouwKos¸erKaya(D66):Voorzitter.Ikdankdeministervoordegegevenantwoorden.Voormijnpartijwarentweedingenheelbelangrijk:deaanvullendeeisenendedeelbemiddeling.Watdeaanvullendeeisenbetreft,wordikzenuwachtigalsdeministerheelveelwoordennodigheeftomtezeggendatdievantafelzijn.Ikwileigenlijkgewooneenjaofneehorenopmijnvraag.Zijndeaanvullendeeisenvantafelofniet?Mijntweedevraagbetreftdedeelbemiddeling.Daarhebikeigenlijknietafdoendeantwoordopgekregen.Ikvinddatdemogelijkheidvandeel-bemiddelingmoetblijvenbestaan,wantmetnamehomoseksueleparenkunnenmiddelsdeelbemiddelingadopterenuitdeVS.Datmaaktdeministernuonmogelijk.Datlijktmijechtnietgewenst.Tenslottenogeenpaarkorteopmerkingen.DeNederlandseadoptie-stichtinglijktmijeenmooiestichtingomtweedevergunninghouderteworden.Devoorkeurvandemoederiseenbelemmeringvoordesubsidi-ariteit,zobeluisterikdeminister.Datzounietzomogenzijn,wantalsdathetgevalis,zijnwijnoggeensteekverder.OpditmomentlijktalleadoptieuitdeVSstoptezijngezet.Isdatjuist?Zoja,watgaatdeministerdandoenomdatweergoedtekrijgen?DeheerTeeven(VVD):Voorzitter.IkkanmevrouwKos¸erKayagerust-stellen.DeadoptievanuitdeVSisnietstopgezet.IkhebgisterengesprokenmeteenhomopaardateenzoontjegingafhalenindeVerenigdeStaten.Zijwarenbuitengewoonblij.Mijninformatieisookdathetgewoondoorgaat.Ikdenkdathetgoedisomgeenzoutindewondentewrijven,maarhetiswelgoedomvasttestellenwaterpreciesistoegezegd.Deaanvullendeeisenzijneraf.Dedeelbemiddelingkanvooralsnogopdewijzeplaats-vindenzoalsnugebeurt.Erkomteentweedevergunninghouder,maarikhebdeministerniethorenzeggendatdeelbemiddelingmeteenafgeschaftwordt.Hetisgoedomdattekunnenconstateren.HetzoueengoedezaakzijnalsvanuithetministeriefinancieeltoezichtwordtuitgeoefendopdeStichtingKindenToekomstendatdateenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2634 nadrukkelijkeplaatskrijgtinhetkwaliteitskader.Erbereikenmijnamelijkwelheelveelberichtendatervraagtekensgezetkunnenwordenbijbepaaldeverantwoordingen.Totslotvraagikdeministernogomeenverduidelijkingvanhetvolgende.Erzijnheelveelmensendieeenbeginseltoestemminghebbenvanvoor1april2008.Ikdenkdaterechteenschendingisvanhetlexcerta-beginselalsdeministervoordezemensen,diealheellangindeproce-durezitten,somsalvanaf2005,devoorwaardenaanzienlijkgaatverscherpen.Ikhoorgraagvanhemdathijdatnietzaldoen.MevrouwTimmer(PvdA):Voorzitter.Ikdankdeministervoorzijnantwoorden.Alsikhemgoedhebbegrepen,hadeendeelvandeonrustwellichtwatminderheftigkunnenzijnalsovereenaantaldingenvoorafwatmeerhelderheidwasgegeven.DatbetreftmetnamedeverschillentussenonderzoekenverkenningendepositievanAfro-AmerikaansekinderenindeVS.Ikvindhetjammerdatdiehelderheidnietisgegeven.Eenvraagvanmijisonbeantwoordgebleven.Datismijnvraagoverhetleeftijdscriterium.Hetamendement-Wolfsenbiedtdeministereenmoge-lijkheidomdaaropeenuitzonderingtemaken.Ikhebgevraagdofen,zoja,hoevaakdeministerdatheeftgedaan.Ikzougraagdeexacteformule-ringkrijgen–dathoeftnietnu,datmagookschriftelijk–vandevraagdievoorgelegdisaanhetPermanentHofvanArbitrage.Adoptiesdieallopen,zoudendoormoetengaanonderdezelfdevoor-waarden.DeheerTeevensprakdaarookalover.DeministerheeftgezegddathijoverlegheeftgevoerdmethetCOC,maarhijheeftnietaangegevenhoehetCOCdaaropheeftgereageerd.Alshetgaatomanderecriteriahebikgesprokenoverfostercareenoverspecialekinderen.Isdatnuallemaalvandebaan?Ikzoualsconclusiewillenzeggendatdebemiddelingzoalswijdieonderdenaamdeelbemiddelingkennen,indetoekomstdezelfdesoortbemid-delingblijftvoordiegenendiehetbetreft,maardathetdangeendeel-bemiddelingmeerheet.Magikdezeconclusietrekken?MevrouwDePater-vanderMeer(CDA):Voorzitter.Watervolgensmijiniedergevalveranderdissinds1april2008,isdatdeVerenigdeStateneencentraleautoriteithebben.Datmaaktwelwatuitalsjekijktnaardebepalingenuithetverdrag.DiecentraleautoriteitmoetindeVerenigdeStateniniedergevaleenaantaldingencontroleren.Ikhebnogeenvraag.Dieheeftookeenbeetjebetrekkingopdesubsidia-riteit.PraktischallelandenonderhetHaagsAdoptieverdraghantereneentermijnvoorbedenktijdenvooroverwegingenbijdebiologischeouders,meestaldemoeder,vanongeveer60dagen.Die60dagenzijnoverigensnietbedoeldomhetkindbijdemoedertelaten,wantdatgebeurtmeestalniet,maarhetisechtbedenktijd.Nadebevallingkanhetkindaangemeldwordenvooradoptie,maardaniserduseentermijnvan60dagen.HanterendeVerenigdeStatendietermijnook?Ofhanteertmeneenanderetermijn?Ikhebnogeenvraagoverdebinnenlandseadoptie.Deministerzeidatdaarookondergerekendmoetenwordenstiefouder-enpartneradoptie.HetCBSheeftmijechtercijfersgegevenzonderpartneradoptieendangaathetin2006om42kinderenenin2005om50kinderendieinNeder-landgeadopteerdwerden.Daarhebikopwillenwijzen.VooroudersdieeenNederlandskindwillenadopterengeldenstrengereeisen,metnamealshetgaatomdebeloftedat,mochtendebiologischeouderscontactwillenblijvenhoudenmethetkind,datzalkunnen.Geletophetfeitdatdewereldquabereizenwatkleinergewordenis,zouikmijkunnenvoor-stellendatdatookeenvraagisdiegesteldwordtaanoudersdieinterlandelijkadopteren.Geblekenisnamelijkdatongeveereenderdevandekinderenuiteindelijktochdatcontactwilhebbenofopeenofanderemanierwilwetenwaarzijvandaankomen.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2635 DeheerVanderStaaij(SGP):Voorzitter.Ikwildeministerookbedankenvoorzijnbeantwoording.AlshetgaatomdeaanvullendeeisenvoorAmerikadienutochweerteruggenomenworden,vraagikmijeenbeetjeafofhetwelzorgvuldigisverlopen.Ishetnietbeteromeersteenvoor-nementeuitenwaaropbelanghebbendenkunnenreageren,endanpaseendefinitiefbesluittenemen?Nukomthettochwatalsgejojoover.Ikwilvoorkomendat,ookbijtoekomstigebeslissingen,hetbeeldontstaatdateerstmaatregelenwordengenomenendatlouteropbasisvanprotestdingenwordenbijgesteld.Ikzegnietdatdatnuaandeordeis,maarikvindweldatwijdatmoetenvoorkomen.Alsermaatregelenwordengenomen,doenwijdatnietzomaarenlatenwijzeooknietzomaarlos.Ikhebgeenreactiegekregenopmijnsuggestieombijdeplaatsingvaneentweedekindwatmeermogelijkhedentescheppenalshetgaatomdeleeftijdsgrensvanaspirant-adoptiefouders.Daarbijkanhetbelangvanheteerstekindnamelijkookaandeordezijn.Misschienkandeministerdatpuntbijdevoorbereidingvanhetwetsvoorstelmeenemen.AlshetgaatomhettoezichtzegtdeministerdatnuwordtingezetopEuropeseafstemming.Watisdeeerstvolgendeconcretestap?Hoekrijgtdieafstemminggestalte?Decommissie-KalsbeekwerptdevraagopofpleegzorgbinnenNederlandnietalsalternatiefvooradoptiekangelden.Dewachtlijstenvoorpleeg-zorgwordenechtersteedslanger.Bijadoptiegeldthetomgekeerde.Decommissie-KalsbeekheeftookgevraagdofNederlandzelfwelvoldoetaanhetsubsidiariteitsvereistealshetgaatomhetzoveelmogelijkplaatsenvankinderenindepleegzorg.Eriseeneerstestapgezetmetvoorlichting,maardecommissie-Kalsbeekheeftaangegevendaterverdermoetwordengekekenofergeenonnodigebelemmeringenzijn.Krijgtdatnogeenvervolg?Mijnlaatstepuntbetreftdenazorg.IkhebbegrependatdeWerkgroepAdoptieNazorg,dieooitvanuitJustitieisgeïnitieerd,inmiddelsisopge-heven.IkhoopdatervoldoendedrukisvandekantvandeministervanJustitie.HetisnamelijkvanbelangdatwijronddezomervandeministervoorJeugdenGezinhiereengoedrapportoverkrijgen.DeheerHeemelaar(GroenLinks):Voorzitter.Ikbenblijmetdeuitkomst.IkhebgeconcludeerddatdeelbemiddelinggewoonweerkanendatergeenenkelprobleemmeerisomdaarinAmerikagewoonmeedoortegaan.Ookishelemaalvantafeldathetvijfjaarmoetduren.Datwilikklip-en-klaarhebben,wanterwarenveelwoordennodigomdateruittekrijgen.IksluitmijookhelemaalaanbijdeopmerkingenvandeheerVanderStaaij.Demanierwaarophierbesluitenzijngenomen,heefttotheelveelmaatschappelijkeonrustgeleid.Dathaddenwijbeterandersomkunnendoen.Wijhaddenbetereerstingesprekkunnengaanmetmaat-schappelijkeorganisaties,metbelangengroepenenmetbelangheb-benden,voordatwijmetditsoortvergaandebeleidsuitsprakenkwamen.Ikverzoekdeministeromdatdevolgendekeerookzotedoen.DeheerDeRoon(PVV):Voorzitter.Ikdankdeministervoordebeant-woordingvandevragenendepuntendiehieraandeordezijngesteld.OokikkrijgdaaruitdeindrukdatvoordedeelbemiddelingindeVerenigdeStatenvooralsnognietgevreesdhoeftteworden.Ikwildeministerwelvragenomnogeensexpliciettebevestigendatdemensendienualinzo’nprocedurebetrokkenzijn,niethoeventevrezendathunprocedureonderuitwordtgehaald.Netalsvorigesprekers,wilikonderstrependatookikhetjammervinddatwijdiehelderheidnupasindezevergaderingkrijgen.Erisheelveelonrustenheelveelzorgontstaanondermensendieindieprocedureszitteneneigenlijkookgewoonveelvreesenangst.HetzoubetergeweestzijnalsdatwasvoorkomendoorzotehandelenalsdeheerHeemelaarzojuistaanduidde.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2636 MevrouwLangkamp(SP):Voorzitter.Ikwilmijgraagaansluitenbijdewoordenvanvoorgaandecollega’s.WijkunnenbetervoorkomendaterzoveelonrustontstaatendatdeministervervolgenshierineenoverlegopzijnschredenmoetterugkerenalshetgaatomaanscherpingvaneisenenmogelijkhedenvooradoptievanuitdeVS.Wijzijngelukkigwelgerustge-stelddatadoptievanuitdeVSgewoonmogelijkblijftendatdemogelijk-hedennietbeperktworden.Eenaantalcollega’svertaaldedatzojuistmet:deelbemiddelingblijftdusmogelijk.Maarhoezithetdanmetnieuweaanvragen?Daarhebiknoggeenhelderheidovergekregen.Ikwildeministerdanookgraagvragenomdaarintweedetermijnnogopintegaan.Voorlopendeprocedureswordteenpraktischeoplossinggezocht.Watbetekentdatprecies?Betekentditdatzijechtgeenenkelenadeligegevolgenzullenondervindenvandemogelijkeveranderingenenvanhetfeitdatzijnuineensoortovergangssituatieterechtzijngekomen?Ikhebopeenaantalpuntengeenreactiegehad.Datbetreftonderanderedebewaartermijnvanhetdossier.Vindtdeministerooknietdat30jaartekortis?Verderwilikvragenwanneerdetweedevergunninghoudervanstartkangaan.Kandeministererietsmeerduidelijkheidovergevenofdatinderdaadopkortetermijnzoukunnen?Datzounamelijkeenmoge-lijkheidkunnenbiedenvoornieuweaanvragen.Isdeministertenslottebereidomnogeenkeerbijdevergunninghouderseropaantedringendatzijgeenonderscheidmakentussenadoptiedoorhomo-ofdoorhetero-paren?DeheerAnker(ChristenUnie):Voorzitter.Ookikdankdeministervoorzijnbeantwoordingineerstetermijn.Ikhadeenaantalvragengesteld.WatbetreftChinahoopikdathetdekomendetijdgoedblijftgaan.WijhebbenhetbijnanietmeeroverChinagehad,maareenjaargeledenstonddesituatiedaarevenheelhoogopdepolitiekeagenda.Ikneemaandatdeministerdaarserieusmeebezigis.Deministerisnatuurlijkaltijdserieus,maarikneemaandathijookgeenafwachtendehoudingaanzalnemen,maaromdezoveeltijdzelfzalkijkenwaterpreciesgaandeisinChina.Ikvindhetwatbetreftdedeelbemiddelinglastigomaantegevenwatdeministerpreciesheeftgezegd.Decommissie-KalsbeekheeftgezegddatomdathetmoeilijktecontrolerenisenomdathetinstrijdlijkttezijnmethetHaagsAdoptieverdrag,deelbemiddelingafgeschaftzoumoetenworden.HetkanindeVSwelallemaalgoedlijkentegaan,maarwijmoetenweléénlijntrekken.Alswijzoredeneren,puurjuridisch,princi-pieelenrechtlijnig,zoujezeggen:danmoetenwijdatadviesvolgen.Deministersteltnuechtertochietsandersvoor.Ikvindhetprimaalshijzegtdathetallemaalkan,maarikwilhetookwelgoedbegrijpen.Daaromkrijgikopditpuntgraageennaderetoelichtingvandeminister.MinisterHirschBallin:Mevrouwdevoorzitter.Ikbenuiteraardblijmetdeovertuigingdievanmiddaggegroeidisdatwijopeengoedeenzorg-vuldigemanierbezigzijn.Datiswatmijbetreftookdeenigedoelstellingbijwaterhierspeelt.Erwareneenpaarmisvattingendieikbuitengewoonvervelendvond.Dieblekenookuithetgeenallemaalaanreactiesinberichtenenbrievenloskwam.Ikbenblijdatikdiemisvattingenhebkunnenwegnemen.Ikwildaarwelbijaantekenendatiknietmeendatikookmaarenigeaanleidinghebgegeventotdemeningdatwijbezigzijnomdeadoptiedoorhomoparenindewegtestaan.Erisgeensprakevandatditopenigmomenteenrolheeftgespeeld.Integendeel.Wijhebbenmetdeinstellingvandecommissie-Kalsbeekeenmaniergezochtengevondenomdezorgvuldigheidbijdeproceduresrondinterlandelijkeadoptietevergroten.Wijhebbendaarmeetenvolleaanvaarddatparenvanverschillendenvangelijkgeslachtgelijkbehandeldmoetenworden.Datisinonsbeleidenopditterreinookgebeurd.Alswijhetdushebbenoveronduidelijkhedendieeerderhaddenkunnenwordenweggenomen,TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2637 danmoetmijdittochookwelvanhethart.Ikhebaanhetbeginvanmijnantwoordalgezegddatadoptieinhetbelangvanhetkindmoetzijn.Uiteraardgunnenwijiederkinddeliefdevolleontvangstineengezindatdezorgvandatkindopzichwilnemen,homoofhetero.Ookoverdeinhoudwilikklarewijnschenken.Deindrukisontstaandatnaaraanleidingvan...Ja,vanwateigenlijkprecies,hetrapportvandecommissie-Kalsbeek,dewaarnemingendieerwarenoverwatwelennietgoedlooptindeVerenigdeStaten?Deindrukwasontstaandatwijbezigwarendeboelaantescherpen,nodeloosaantescherpen.Datisnietwatwijdoen.Erisexplicietgevraagdofditbetekentdateraanvullendevoor-waardenzijn.Watwijdoen,isnietandersdanonderogenziendateralshetwaretweetypenrelatieszijnbijinterlandelijkeadoptie.DeeneismetlandenwaarvoorhetHaagsAdoptieverdragvankrachtisendeandereismetlandenwaardatnietvoorgeldt.HetinstituutdeelbemiddelingisinzwanggekomeninlandenwaarvoorhetHaagsAdoptieverdragnietvankrachtis.Decommissie-KalsbeekzeidateigenlijkalleenmaargewerktmoetwordenmetlandendiehetHaagsAdoptieverdraghebbenaanvaard.Ikhebdieconclusienietgetrokken,maarnatuurlijkishetbeteralslandenpartijzijnbijhetHaagsAdoptieverdrag.Dielandenwerkendannamelijkzelfaaneendeelvandezorgvuldigheidseisendieinachtmoetenwordengenomen.DeVerenigdeStatendoendatviadiegeaccrediteerdeorganisa-ties.DatbetekentdatdeVerenigdeStateneendeelvandeverantwoorde-lijkheidvoordezorgvuldigheidopzichnemen.Wijhebbenonsdeelindezorgvuldigheidvandeadoptieprocedure.Dietweezijncomplementairtenopzichtevanelkaar.AlsdanvandekantvandeKamerwordtgezegddatdateigenlijkophetzelfdeneerkomt,omdatermogelijkhedenblijvenbestaanvoorzelfwerkzaamheidinrelatietotdedoordeVSgeaccredi-teerdeorganisaties,vindikdateenprimaweergavevanwatergebeurt.Datiswatmijbetreftalleswaarhethieromgaat.Dezorgvuldigheidseisenzullenookinhoudendatwijeropzullenmoetentoeziendat–ofdatnuinChinaisofinIndiaofdeVerenigdeStaten–moedersnooitindepositiewordengedrongendatzijzonderdaargoedovertehebbennagedacht,besluitenomeenkindvooradoptieterbeschikkingtestellen.Daarisdietermijnvan60dagenvoor.Verderwensik,metu,metvolleovertuigingdeparendiebeschikbaarzijnomkindereneenliefdevolleontvangsttebiedenendegenendiezichdaarvoorinzetten,waaronderindenieuweopzetdevergunninghoudersdieopditterreinbeschikbaarzullenzijnendegenendiezichindeVerenigdeStatendaar-voorinzetten,die17geaccrediteerdeorganisaties,allegeluktoeinhetgoededathetvoormensenkanbetekenenalswijervoorzorgendateenkindeenliefdevolleontvangstkrijgt.Datiswaarhetmijomgaatbijditonderwerp.Ikzalnogopeenpaarspecifiekevrageningaan.ErisgevraagdhoehetzalgaanmetdereactiesuitdeVerenigdeStatenopdebriefvanhetBureauoftheHagueConferenceonPrivateInternationalLaw.IkzaldeKamerdaargraagvanopdehoogtestellen.Watbetreftdelopendetrajectenhetvolgende.Erisuitdrukkelijkgevraagdwatergebeurtalseraleenbeginseltoestemmingisgegeven.Hetgaatdanomaanvragendievoor1april2008zijningediend.Daarmeewerkenwijverderopbasisvandeoorspronkelijkeprocedures.Datbetekentdatwijdezorgvuldigheidseisenopzo’nmanierrealiserendatdiedebetrokkenoudersnietindewegzitten.Alseraleencontactisaange-dragenengoedgekeurd,kandatookbuitendezeventienorganisatiesom.Decontactendiena1aprilzijnvoorgedragen,wordenopdenieuwemanierbehandeld.Datgebeurtzorgvuldig,maarzondereenbarrièreoptewerpendiedeliefdevolleverenigingvanaspirant-adoptiefoudersenkinderenindewegzoustaan.MevrouwLangkamp(SP):Ikvindhetnogsteedsnietduidelijkwatdeministerzegt.HoezithetmetmensendienueenaanvraaginwillenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2638 dienen?Kunnenzijdieaanvraaggewoonindienen?Looptdatdanviadeelbemiddelingoflooptdatviadenieuwevergunninghouders?Alsdatlaatstehetgevalis,perwanneerwordendiedanwerkzaam?Denieuweaanvragenmoetentochnieteenheletijdblijvenliggen?MinisterHirschBallin:Uhebthetoverdesituatiedatervoor1aprilvooronskenbaareenprocedureingangisgezet?MevrouwLangkamp(SP):Hetgaatmijomnieuweaanvragen,ommensendienueenaanvraagwillendoenvooreenbeginselverklaringvooradoptievanuitdeVS.MinisterHirschBallin:AlservoordedatumvaninwerkingtredingvanhetverdragmetdeVerenigdeStateneenaanvraagisgedaan,kandiewordenafgewerktvolgensdeouderegels.Daarnaishetverdragvankracht,ookvoordeVerenigdeStaten.Datbetekentdatdandemedewer-kingnodigisvandeAmerikaanseautoriteiten.Diebeslissenopwelkegrondzijdiemedewerkinggeven.Datkanikniethieraandezetafelveran-deren.Vanonzekantiserechtergeenenkelbeletsel.Wijleggennietsindewegaanmensendiemethunprocedurebegonnenzijn.WijhebbenechterdeinstemmingnodigvandeAmerikaanseautoriteiten.Alszijopbasisvandestappendiedaaralzijngezet,hunmedewerkinggeven,gaanwijzegeenstrobreedindewegleggen.IkkanhierechternietaandezetafelbeslissendatdeautoriteitenvandeVerenigdeStatentoteenanderebeslissingmoetenkomendanzijvolgenshunregelsmoetendoen.Voorderestisallemedewerkinggegevenaaniedereendieindeoudesituatiealgestartismeteenprocedure.MevrouwTimmerspraknogoverhetleeftijdscriterium.Ikhebalgezegddatdatgeenzelfstandigebetekenisheeft.MevrouwTimmer(PvdA):Iksprakoverdeleeftijdvandeoudersenoverhetamendement-Wolfsen.MinisterHirschBallin:Datisietsdatindewetgevingaandeordekomt.WijzullengraagcontactblijvenhoudenmethetCOC.Datiswatmijbetreftookalleszinswenselijk.Ikhebookgezegddatwijnogmetzeingesprekzijnoverfinanciëlesteundiewijbereidzijntegeven,binnenredelijkeverhoudingenentotopredelijkehoogte,voorhetbehoudenvandebestaandedeskundigheid.DeheerAnkerzegikgraagtoedatwijChinainhetoogblijvenhouden.MevrouwTimmer(PvdA):Ikwilnogeventerugkomenophetleeftijd-samendementdatisingediendbijdebehandelingvandeWobka.Deministerheeftdebevoegdheidgekregenomvandieleeftijdsgrensaftewijken.Weethijookhoevaakereenberoepisgedaanopdiebevoegd-heiddiehijheeftomtebeslissenvandatiemandvanbijvoorbeeld50ookeenkindmagadopteren?MinisterHirschBallin:Alsuhethebtovertoepassingvandebestaandewetgeving,geldtdeprocedurediewijdaarbijhebbenafgesproken.Dievolgenwijook.DatbetekentdatdeRaadvoordeKinderbeschermingdaarinadviseert.Ikkanumeldendatersindsjanuaritwaalfverzoekenzijningediend.OvertweeiserpositiefbeslistendeanderetienliggennogvooradviesbijdeRaadvoordeKinderbescherming.DeheerVanderStaaij(SGP):Ikhadnogeenvraaggesteldovereenmogelijkeverruimingvandeleeftijdsgrensinhetgevalvanhetplaatsenvaneentweedekind.Wildeministerdiebijdevoorbereidingvanhetwetsvoorstelmeenemen?Hetgaatdannietalleenomeenbiologischbroertjeofzusje,wantdaaroverwordtinhetregeringsstandpuntalTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2639 gesproken.Erisechterookgevraagdofje,ookinhetbelangvanheteerstekind,nietsowiesobijplaatsingvaneentweedekindietsflexibelermetdieleeftijdsgrenzenzoumoetenomgaan.IkhebverdernoggevraagdwatdevolgendestappenzijnbijhetzoekennaarEuropeseafstemming,enikhebgesprokenoverpleegzorgalsalternatief.MinisterHirschBallin:Deaandachtvoorpleegzorgalsalternatiefisingebouwdindebenaderingvandesubsidiariteit.DekwaliteitvandevoorzieningenismedehetwerkterreinvanmijncollegavoorJeugdenGezin.Wijzijndaaruiteraardsteedsmeebezig.Tweejaargeledeniseenrapportoverwenselijkeverbeteringenopdatterreinuitgebracht.Datiseenvanonzeuitgangspuntenvoordeverbeteringvandiezorg.Alshetgaatomdeleeftijdsgrensbijdeopnamevanhettweedekindhebbenwijdelijnvandecommissie-Kalsbeekgevolgdeneenuitzonde-ringmogelijkgemaaktbijopnamevanbroertjesenzusjes.Inanderesitua-tiesgeldthetgeeninhetamendement-Wolfsenstaat.Ernogweleenmogelijkheid–misschienisdatdenuanceringwaardeheerVanderStaaijnaarvroegenwaarhijookvoorpleit–omingevalvanbijzondereomstandighedendaarvanaftewijken.InoktoberaanstaandewillenwijbijdeEuropeseconferentievandeEuro-pesecentraleautoriteitenaandachtvragenvoorEuropesesamenwerking.Decentraleautoriteitdietotmijnministeriebehoortzaldaardecollega’suitandereEuropeselidstatenvoorlichten.DeEuropeseCommissieisdaarookbijbetrokken.DeheerTeeven(VVD):Deministerheeftzijnbereidheiduitgesprokenomallesnuweeringangtezetten.Tochzijnernogwelzorgen.Gaathetdepartementnuookdevergunninghouder,deStichtingKindenToekomst,diemensenalsindsnovemberontmoedigt,instruerendatnietmeertedoenenwordendiezakenweergewooninproceduregenomen?MinisterHirschBallin:Alszichgevallenvanontmoedigingvoordoen,hoopikdatdieaanonsofaandeinspectiewordengemeld.Alshetgaatomontmoedigingalsgevolgvanverkeerdeinterpretatiesvanwatonzebedoelingis,benikhoopikklip-en-klaargeweestdatikiedersinspan-ningendieeropgerichtzijneenkindeenliefdevolletoekomsttebieden,nietontmoedig,maaraanmoedig.Devoorzitter:Datiseenmooieindevanditalgemeenoverleg.Ikdankdemensenopdepublieketribune,deambtenaren,deministerendeKamerleden.Iksluitdevergadering.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31265,nr.2640