Verkenning blaastesten

27565AlcoholbeleidNr.97BRIEFVANDEMINISTERSVANBINNENLANDSEZAKENENKONINKRIJKSRELATIESENVANJUSTITIEAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,2oktober2009TijdenshetAlgemeenOverlegop22mei2008(Kamerstuk27565,nr.71)metuwKameroverdehoofdlijnenbriefalcoholbeleidvan20november2007(KamerstukII2007/08,27565,nr.35)heeftdeministervanBZKudetoezegginggedaaneenverkenninguittevoerennaardemogelijkhedenvoordeinzetvanblaastestenindeopenbareruimteenuwKamerteinfor-merenoverdeuitkomsten.Bijgaandzendenwijumedenamensdeminis-tersvanVWSenvoorJeugdenGezindezeverkenning.UitdeverkenningblijktdatverplichteblaastestenindeopenbareruimtealleeninhetbelangvandeverkeersveiligheidkunnenwordentoegepastopbasisvandeWegenverkeerswet,deScheepvaartverkeerswet,deWetluchtvaartendeSpoorwegwet.Daarnaastkunneninhetparticulieredomeinvrijwilligeblaastestenwordeningezet,bijvoorbeeldbijschool-feesteneninhorecagelegenheden.Hetinzettenvanverplichteblaastestenomredenenvanhandhavingvandeopenbareorde,aanpakvanoverlast,opsporingvanstrafbarefeitenenhettegengaanvangezondheidsschade,isopditmomentnietmogelijk.Hetinzettenvanverplichteblaastestenindeopenbareruimtevoorhettegengaanvanalcoholmisbruikvereisteenwettelijkegrondslag.Alcoholmisbruikleidttotoverlast,criminaliteitengezondheidsschadevanmetnamejongeren.DitkabinetheeftdiversemaatregelengenomenomalcoholmisbruikaantepakkenzoalsdevoorstelleninhetwetsvoorsteltotwijzigingvandeDrank-enHorecawet(KamerstukkenII2008/09,32022,nrs.2en3).Alsaanvullendemaatregelachtenwijhetnoodzakelijkengewensteenwettelijkegrondslagtetreffenomalcoholmisbruikindeopenbareruimteeffectiefaantepakkenmetbehulpvanblaastesten.Aleerderhebbenwijhetvoornemenkenbaargemaaktombijgewelds-delictenhetgebruikvanalcoholalsstrafverzwarendeomstandigheidaantemerken.Onderzochtwordtofdeinzetvanblaastestenhierbijnoodza-kelijkis.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2009–2010KST1355690910tkkst27565-97ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,27565,nr.971 HetvoornemenisdegemeentenindeGemeentewetdebevoegdheidtegevenrisicogebiedenaantewijzenwaarbinnen,gedurendebepaaldetijden,hetgebruikvanalcoholboveneenbepaaldalcoholpromillagestrafbaarisgesteld.Hetzoudanmoetengaanomgebiedenwaarallangersprakeisvanernstigeoverlastalsgevolgvanalcoholgebruikofwaargevreesdwordtvoorverstoringvandeopenbareorde.Eendergelijkemaatregeldientvantoepassingtezijnopeeniederdiezichbevindtinhetrisicogebied.Metbehulpvaneenblaastestwordtbepaaldofhetnadertebepalentoegestanealcoholpromillageisovertreden.VoorhettoepassenvanblaastestenindezegebiedenwordteenwettelijkegrondslaginhetWetboekvanStrafvorderingvoorzien.DeministervanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,G.terHorstDeministervanJustitie,E.M.H.HirschBallinTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,27565,nr.972 VERKENNINGBLAASTESTENInleidingTijdenshetalgemeenoverlegop22mei2008metdeTweedeKameroverdehoofdlijnenbriefalcoholbeleidheeftdeministervanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelatiestoegezegdeenverkenninguittevoerennaardemogelijkhedenvoordeinzetvanblaastestenbijdeaanpakvanalcohol-misbruik.Deuitkomstenzijnindezeverkenningopgenomen.Alcoholmisbruikleidtaantoonbaartotoverlast,criminaliteiten–vooralvoorjongeren–totgezondheidsschade.Omdezegevolgeneffectiefaantekunnenpakkenenwaarmogelijkzelfstekunnenvoorkomenishetvangrootbelangdeoorzaak,hetalcoholmisbruikzelf,aantepakken.Ditkabinetheeftalveelmaatregelengenomenomalcoholmisbruikaantepakken;ziemetnamedehoofdlijnenbriefalcoholbeleid(KamerstukkenII2007/08,27565,nr.35),hetonlangsingediendevoorstelvanwettotwijzi-gingvandeDrank-enHorecawet(KamerstukkenII2008/09,32022)endereactieopdetoenamevanuitgaansgeweldinAmsterdamdie19augustusjl.aandeKamerisgezonden.Dezeverkenningnaardemogelijkhedenvaninvoeringvanblaastestenkanwordengezienalseenaanvullingopdeingevoerdeenreedsvoorgesteldemaatregelen.Hetafnemenvanblaastestenopbasisvanvrijwilligheidvindtalplaatsinhetparticulieredomein,bijvoorbeeldbijschoolfeesteneninhoreca-gelegenheden.Opdezewijzekanpersonendieal(te)veelhebbengedronkendetoegangwordenontzegdofkunnenzijwordenverwijderd.Hetkabinetjuichthetgebruikvanblaastesteninditsoortgevallentoe.VoorhetverplichtafnemenvanblaastestenvanoverheidswegeinhetpubliekedomeinbiedenindehuidigewetgevingdeScheepvaartver-keerswet,deWetluchtvaart,deSpoorwegwetendeWegenverkeersweteengrondslag.Hetafnemenvandeblaastestenopbasisvandezewettengeschiedtinhetbelangvandeverkeersveiligheidenkanwordentoege-pastbijbestuurdersenbijhetveiligfunctionerenvanbijdezevervoer-smiddelenbetrokkenpersonen.Eenblaastesteneeneventueeldaaropvolgendeademanalyseofeenbloedtest,iseendwangmiddeldatingrijptopdelichamelijkeintegriteitvandeburger.Ditrechtisgegarandeerdindeartikelen11vandeGrondwetenartikel8vanhetEuropeesVerdragtotbeschermingvandeRechtenvandeMens(EVRM).Inperkingvangrond-rechtenisaanstrikteregelsgebonden,waaronderverankeringineenwetinformelezin1(zoalsindegenoemde,metverkeersveiligheidsamenhan-gendewetten)envereistenvannoodzakelijkheidenproportionaliteit.Opdezeeisenzalindeverkenningnaardemogelijkhedenvoortoepassingvanblaastestenwordeningegaan.Bijhetinventariserenvanmogelijkhedenvooreenverruimingvandeinzetvanblaastesteninhetkadervandeaanpakvanalcoholmisbruikindeopenbareruimtemoetallereerstdevraagbeantwoordwordenvoorwelkdoeldeblaastestenmoetenkunnenwordeningezet.Daarbijkanallereerstgedachtwordenaandehandhavingvandeopenbareordegeletopdeoverlastdiealcoholmisbruikmetzichmeebrengt.Indetweedeplaatskangedachtwordenaanhetgezondheidsbelangvanmetnamejongerengeziendegezondheidsschadediebijhenoptreedtbijalcohol-misbruik.Totslotkandeinvoeringvanblaastestenwellichtnuttigzijnbijstrafrechtelijkehandhaving,waarhetgaatom(dehogerecidivebij)delictenwaarbijalcoholmisbruikeenrolspeelt.Hiernawordtingegaanopdemogelijkhedenvaninvoeringvanblaastestenbijdedriegenoemdebelangen.1Hetjuridischkadervandeblaastestenisopgenomenindebijlage.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,27565,nr.973 HandhavingopenbareordeenaanpakoverlastErisovertuigendbewijsdatalcoholmisbruikeenrelatieheeftmetoverlastenverloedering1.Alcoholmisbruikleidtvaaktotovertredingvangedrags-regelsenagressiefgedrag.OnderzoekinderegioZuid-HollandZuidtoontaandatbijmeerdandehelft(54%)vandedadersvanvernielingenalcoholeenbelangrijkeoorzaakis.Eenanderestudie2laatziendatbijnadriekwartvandedadersophetmomentvanagressiefgedraginhetuitgaanscircuitonderinvloedisvanalcohol.Erdoenzichbovendienregel-matignieuwefenomenenvoor,zoalshetgeorganiseerdvoorbereidenvanrellenwaarbijersprakeisvandoelbewustexcessiefalcohol-encocaïne-gebruik.Ditkabinetheeftalsdoelstellingdeoverlastenverloederingmet25%telatenafnemen.Eeneffectieveaanpakvanoverlastenverloederingmaakthetnoodzakelijkookhetachterliggendealcoholmisbruikaantepakken.Bijverstoringvandeopenbareordedooralcoholmisbruikiseralsnelsprakevanstrafbarefeitenwaartegenstrafrechtelijkopgetredenkanworden.Hierbijkangedachtwordenaanopenbaredronkenschap,vernie-lingenoverlast.Hetalcoholgebruikkanindatgevalaangepaktwordenineenstrafrechtelijktraject,waarbijdestrafrechtelijkeaanpakplaatsvindtinhetbelangvandehandhavingvandeopenbareorde.Opditmomentkandronkenschapalleenopbasisvanuiterlijkekenmerkenwordenaange-nomen.Artikel453WetboekvanStrafrecht,bijvoorbeeld,heeftbetrekkingopeen«kennelijkestaatvandronkenschap».Omdatteveeldrinkennietaltijdtotuitingkomtinuiterlijkvertoon(«kennelijkestaatvandronken-schap»)–enditisvooralbijjongerenhetgeval–blijftdekansgrootdatalcoholmisbruikleidttotoverlastzonderdatartikel453vanhetWetboekvanStrafrechtkanwordentoegepast.Omovermatigalcoholgebruikalszodanigbeteraantekunnenpakkenendaarmeeopenbareordeverstoringenenoverlasttevoorkomenentebestrijdenkunnennietzondermeerblaastestenwordeningezet.Eenblaastestisimmersslechtseenmiddelomovermatigalcoholgebruikaantetonen.Ophetgebruikvanblaastestenmoeteenvervolgkomenzoalsstrafbaarstelling.Hierzijntweevariantendenkbaar:algemenestrafbaar-stellingvanalcoholgebruikboveneenbepaaldalcoholpromillageinhetWetboekvanStrafrechteneenbevoegdheidindeGemeentewettotaanwijzingvangebiedenwaarbinnenstrafbaarstellingvanbepaaldalcoholgebruikmogelijkis.DeeerstevariantbetrefteenwijzigingvanhetWetboekvanStrafrechtdooralgemenestrafbaarstellingvanalcoholgebruikboveneenbepaaldalcoholpromillageoptenemenmetdebevoegdheidditteverifiërendoormiddelvaneenblaastest,eenademanalyseeneventueeleenbloedtest.Dezevariantstuitopeenaantalbezwaren.Erzal–ookalis«hetbelangvandeopenbareveiligheid»eenvandeinArtikel8(2)EVRMgenoemdelegitiemedoelenopbasiswaarvanhetrechtopdeeerbiedigingvanhetprivélevenkanwordeningeperkt–aandevereistenvannoodzakelijkheid(erissprakevaneendringendemaatschappelijkebehoefte)enproportio-naliteit(dezwaartevanhetmiddelmoetpassenbijhetdoelwaarvoorhetmiddelwordtingezet)moetenwordenvoldaan.Ookoverwegingenvaneffectiviteitenderelatiemetandereinstrumentenomoverlastvoordeopenbareordedooralcoholgebruiktegentegaan,zoudenhiermoetenwordenmeegenomen.Vastgesteldkanwordendathetzougaanomeenbredemaatregel:eenverbodopalcoholgebruikboveneenbepaaldalco-holpromillagedatopelkeplaats,vooriedereenenteallentijdezougelden.Erhoevengeenaanwijzingentezijnvoorverstoringvandeopen-bareorde.Indatlichtiseenalgemenestrafrechtelijkebepaling(eenverbodomzichonderinvloedvanalcohol–boveneenbepaaldpromil-1Dezerelatieisindiverseonderzoekenaangetoond(bron:informatiesheet«Ontremdenovermoedig»vanhetTrimbosinstituut(juli2009,metverwijzingnaareenaantalonder-zoeken)IneenonderzoeknaardadersvanvernielinginZuid-HollandZuid(J.Verhoeven,Vandalisme,«thecomingoutofthehotshots».maart2008,ErasmusUniversiteitRotterdam)blijktdatalcoholvangroteinvloedisopdegepleegdevernielingeninderegioZuid-HollandZuid.2BielemanB,MaarsinghH,MeijerG,TenDenC:Aangeschotenwild:onderzoeknaarjongeren,alcohol,drugsenagressietijdenshetuitgaan.Groningen,INTRAVAL,1998.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,27565,nr.974 lage–indeopenbareruimtetebegeven)endeinvoeringvanhetgebruikvanblaastestenalscontrolemiddeluithetoogpuntvanbeschermingvandeopenbareordenietmakkelijkterechtvaardigen.Daarbijkomtdateendergelijkealgemenestrafbepalingmoeilijkhandhaafbaaris(erisgeenbeperkingnaarplaats,tijdofpersoon).Detweedevariantbiedteenandere,meergerichteaanpakvanoverlastdoorovermatigalcoholgebruik:aangemeentenzouindeGemeentewetdebevoegdheidgegevenkunnenwordenomrisicogebiedenaantewijzenwaarbinnengedurendebepaaldetijdenhetgebruikvanalcoholboveneenbepaaldalcoholpromillagestrafbaarisgesteld.Hetzoudanmoetengaanomgebiedenwaarallangersprakeisvanernstigeoverlastalsgevolgvanalcoholgebruik.Ditsluitgoedaanbijdeproblematiekvanondermeeruitgaansgebiedenenevenementen.Eendergelijkemaatregelzouvantoepassingmoetenzijnopeeniederdiezichbevindtinhetrisicogebied.Voorhetregelenvandezemogelijkheidzoudenwederomdeeisenvanartikel8EVRMenartikel11Grondwetgelden.Ookhierbijzoudebevoegdheidomeenblaastest,eenademanalyseeneenbloedtestaftenemenwettelijkgeregeldmoetenworden.Naaststrafbaarstellingvaneenbepaaldalcoholpromillagezouhierbijoverwogenkunnenwordenomanderemaatregelen,zoalsverwijderinguithetgebied,mogelijktemaken.Dezeaanpakzouaansluitenbijdehuidigegemeentelijkepraktijkwaarbijgebruikwordtgemaaktvanartikel2.4.8.vandemodelAPVwaarinisopgenomendatindiendevreesbestaatdatmensenhinderlijkgebruikvanalcoholzullengaanvertonenopdeopenbareweg,hetcollegevanburge-meesterenwethouderseenbepaaldgebiedindegemeentekanaanwijzenwaarhetverbodenisalcoholtenuttigenofaangebrokenflessenofblikjesbijzichtehebben.Geletopdeeisenvanartikel8(2)EVRMzoudezeregelingterechtvaardigenzijn,omdatdeinperkingvanhetrechtopbeschermingvandepersoonlijkelevenssfeernaarplaats,omstandighedenentijdwaarovermatigalcoholgebruikwordtverwacht,zoukunnenwordentoegespitst.Demaatregelzouaansluitenbijhetreedsinganggezettebeleidwaaronderdebevoegdhedenvoorgemeentenomlokaalalcoholbeleidteontwikkelen,bijvoorbeeldrondhappyhours,prijs-actiesbijsupermarktenen«Vroeg-op-stap».Degebiedsgebondenstraf-baarstellingvanhetzichonderinvloedvanalcoholbevindenindeopen-bareruimtezouditprobleemwegnemen.Dezestrafbaarstellingzoueenaanvullingvormenopdestrafbaarstellingvanhetbijzichhebbenvanalcoholvoorjongerentot16jaarzoalswordtvoorgesteldinhetvoorstelvanwettotwijzigingvandeDrank-enHorecawet.Gezondheidsbelang,metnamevanjongerenOvermatigalcoholgebruikiszeerschadelijk,metnamevoorjongerenomdatdehersenentotdeleeftijdvanongeveer24jaarnoginontwikke-lingzijn.Specifiekvoorjongerenspeeltdaarnaasthetprobleemdatbijhenmoeilijkzichtbaarkanzijnwanneerzijteveelgedronkenhebben.Dehuidigemogelijkheidtotdeinzetvanblaastestenopbasisvanvrijwillig-heidinhetparticulieredomeinleverteengoedebijdrageaanhettegen-gaanofopsporenvanovermatigalcoholgebruikdoorjongeren.Deblaastestenkunnenhierbijleidentothetweigerenvantoegangtoteengelegenheidofevenementofhetnietschenkenvanalcoholwaardoor(verdere)gezondheidsschadewordtvoorkomen.Hetverplichtstellenvanblaastestenindeopenbareruimtevanuithetgezondheidsbelangvanjongerenzoutotdoelhebbenteachterhalenwelkejongerenteveelhebbengedronken,waarnazijverplichtnaarhulp-verleningwordendoorverwezen.Ditzou,geletopdeartikelen11vandeGrondweten8vanhetEVRM,eenwettelijkegrondslagvergen.Eenblaasteststaatechternietopzichzelf.HetiseenmiddelombijvoorbeeldTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,27565,nr.975 eenstrafbaarfeitofdenoodzaakvandoorgeleidingnaardehulpverleningaantetonen.Ditzoustrafbaarstellingvanalcoholgebruikvoorjongerenboveneenbepaaldalcoholpromillagemetalsdoelhettegengaanvangezondheidsschadebijjongerenvergen.Uiteenoogpuntvanhandhavingzouophetweigerenvaneenblaastesteensanctiemoetenwordengesteld.Strafbaarstellinggekoppeldaaneenverplichtedoorverwijzingnaardehulpverleningpassenechternietinhethuidigegezondheids-stelselwaaruitgegaanwordtvanhetzelfbeschikkingsrechtvandepatiënt.Bovendienmoeteropwordengewezendatstrafbaarstellingvaneenbepaaldalcoholpromillagegevolgenkanhebbenvoordetoegankelijkheidvandehulpverlening.Hetrisicokanbestaandatjongerenvanwegedestrafbaarstellingmindersnelhulpzoekenalszijonwelzijngewordennahetdrinkenvanalcohol.1Verderzalderelatiemetanderebestaandeennoginontwikkelingzijndeinstrumentenmetbetrekkingtotdeaanpakvanovermatigalcoholgebruikmoetenwordenbezien.Inhetonlangsinge-diendevoorstelvanwettotwijzigingvandeDrank-enHorecawetwordthetaanwezighebbenvanalcoholvoorjongerentot16jaarstrafbaargesteldenwordtdesanctieopdeverkoopvanalcoholaanjongerenaangescherpt.Hetverkoopverbodaanminderjarigenzalverderstrikterwordengecontroleerd.Dezemaatregelenhebbenooktotdoeldetoegangtotalcoholdoorjongerentebemoeilijken,endaarmeedekansopover-matiggebruiktedoenverminderen–zonderechterhetrechtopbescher-mingvandepersoonlijkelevenssfeertebeïnvloeden.Almetalrechtvaardigthetbeoogdegezondheidsbelangomdezeredenengeeningrijpendemaatregelalsstrafbaarstellingvanhetzichindeopen-bareruimtebevindenmeteenbepaaldalcoholpromillageofdoor-geleidingnaardehulpverlening,enhetdaaropcontrolerendoormiddelvanverplichteblaastestenenstuiteendergelijkemaatregelopbezwareninhetlichtvanartikel8EVRM.AanvullendehandhavingstrafrechtIndebriefvan9januari2009aandeTweedeKamer«Geweldonderinvloed»overhetonderzoekwaarinindriepolitieregio’sderelatietussengeweldenalcoholisaangetoondisaangekondigddatdeMinistervanJustitiezorgzaldragenvooreenbeterebenuttingvandebijzonderevoor-waardenvoorvolwassenenenleerstraffenvoorjongeren2,waarbijspeci-fiekegedragsinterventieswordenopgelegddieinspelenophetalcohol-misbruik.Omdeinzetvangedragsinterventiesteoptimaliseren,bereidenJustitie,BinnenlandseZakenenKoninkrijksrelatiesendepolitieeenlandelijkeregistratievanalcoholgebruikbijgeweldsdelictenvoor.Deregistratiebiedttevenseenaanknopingspuntomhetgebruikvanalcoholalsstrafverzwaringsgrondbijgeweldsmisdrijvenaantemerken.Naderonderzochtwordtofvoordevaststellingvanalcoholgebruikdeinzetvanblaastestennoodzakelijkis.Samenvatting:uitkomstenverkenning•Deblaastestiseen(dwang)middelomtekunnenbepalenoferalcoholisgebruikt.Voordeexactebepalingvanhetalcoholgebruikiseenademanalyseofeenbloedtestophetpolitiebureaunoodzakelijk.•Debevoegdheidomeenblaastest,eenademanalyseofeenbloedtestaftenemenvereisteenwettelijkegrondslagomdatheteendwang-middelisdatinperkingvanhetrechtopdeonaantastbaarheidvanhetlichaambetekent.Ditrechtisopgenomeninartikel11vandeGrondwetenartikel8EVRM.•OpditmomentkunnenverplichteblaastestenindeopenbareruimtealleeninhetbelangvandeverkeersveiligheidwordentoegepastopbasisvandeWegenverkeerswet,deScheepvaartverkeerswet,deWetluchtvaartendeSpoorwegwet.Hetomandereredenen(tenbehoeve1Ziedebriefvan30september2007overnadereuitwerkingstrafbaarstellingjongeren(KamerstukkenII2007/08,27565,nr.75).2KamerstukkenII2008/09,27565,nr.83.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,27565,nr.976 vangezondheidsbelangen,handhavingvanopenbareordeofopspo-ringvanstrafbarefeiten)verplichtentothetafnemenvanblaastestenisopditmomentnietmogelijk.•Particulieretoepassingenvanvrijwilligeblaastestenzoalsdeinzetbijuitgaansgelegenhedendiegerichtzijnopjongeren(zoalsschool-feesten,bepaaldehoreca,evenementen)zijnmogelijk.•Hetgebruikvaneenblaastestterhandhavingvandeopenbareordekanwordeningezetdoorstrafbaarstellingvanalcoholgebruikboveneenbepaaldalcoholpromillage.Ditvereisteengrondslagineenformelewet.Hiervoorzijntweevariantendenkbaar.EenvariantbetreftdeaanpassingvanhetWetboekvanStrafrechtzodatnietalleeneenkennelijkestaatvandronkenschapredenisomintegrijpen,maarookeentehoogalcoholpromillage.Indezevariantzoueenalgemenestrafbaarstellinggeldenzonderonderscheidnaarleeftijd,plaatsentijd.Eendergelijkebepalingis,geletopdeeisengesteldinartikel11Grondwetenartikel8EVRM,nietgoedterechtvaardigen.Eenanderemogelijkheidvoorhetinzettenvanverplichteblaastestenterhandha-vingvandeopenbareordebetrefthetdoorgemeentenaanwijzenvanrisicogebiedenwaarbinnen,gedurendebepaaldetijden,hetgebruikvanalcoholboveneenbepaaldalcoholpromillagestrafbaarisgesteld.OmgemeentendezebevoegdheidtegevenzoudeGemeentewetmoetenwordenaangepast–ditvoldoetwelaandeeisenindeGrondwetenhetEVRM;voorhettoepassenvanblaastestenindezegebiedenwordteenwettelijkegrondslaginhetWetboekvanStrafvor-deringvoorzien.•Hetgebruikvaneenblaastestalleeninhetbelangvandegezondheidvanjongerenpastnietbijhetuitgangspuntvanzelfbeschikkingsrechtindegezondheidszorg.Daarbijzijnervraagtekensteplaatsenbijdeproportionaliteiteneffectiviteitvandeinzetvanblaastestenvanuithetoogpuntvandegezondheid.•Denoodzaakvandeinzetvaneenblaastestomtebepalenofbijbepaaldedelictensprakeisvanalcoholgebruik,zodatalcoholgebruikalsstrafverzwarendeomstandigheidzoukunnenwordenaangemerkt,wordtnaderonderzocht.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,27565,nr.977 BIJLAGEJURIDISCHKADERGrondwetenEuropeesVerdragvandeRechtenvandeMens(EVRM)Eenblaastestendaaropvolgendonderzoekzoalseenademanalyse(enindiennodigeenbloedtest)iseendwangmiddeldatingrijptopdelicha-melijkeintegriteitvandeburger.Ditrechtisgegarandeerdindeartikelen11Grondweten8vanhetEuropeesVerdragvandeRechtenvandeMens(EVRM).Vooreenbeperkingvanhetrechtoponaantastbaarheidvanhetmenselijklichaamgeldenopgrondvanartikel8EVRMdevolgendeinperkingseisen:a)Debeperkendemaatregelmoetzijnvoorzienbij«wet»,dievolgenshetEVRMoverigensgeenwetinformelezinhoefttezijn,zolangdebetref-fenderegelingmaarkenbaarentoegankelijkisvoorhetpubliek.b)Debeperkingmoeteeninartikel8EVRMgenoemdlegitiemdoeldienen.Hierbijkanwordenverwezennaardealdaargenoemdebelangenbetreffendedeopenbareveiligheid,debeschermingvandegezondheidenhetvoorkomenvanwanordelijkhedenenstrafbarefeiten.c)Debeperkingmoetnoodzakelijkzijnineendemocratischesamenle-ving.Ditbetekentonderanderedatereendringendemaatschappelijkebehoeftemoetzijnvoordeinzetvandebeperkendemaatregel,alsmededatdevoorzienemaatregelvoldoetaaneisenvanproportio-naliteit(demaatregeldientinredelijkeverhoudingtothetdoeltestaan)ensubsidiariteit(voordetoepassingvandebetreffendemaat-regelisgeenanderenmindervrijheidsbeperkendalternatiefmogelijk).Deinperkingvanhetrechtopdeonaantastbaarheidvanhetlichaamzoalsinditgevalvoorziendoordeinzetvanblaastesten,ademanalyseen/ofbloedtest,vereisteengrondslagindewetinformelezin,omdatditrechttevensisopgenomeninartikel11vandeGrondwet.Wegenverkeerswet(WVW)Opditmomentiseenverplichteblaastestindeopenbareruimtealleenmogelijkinhetkadervandeverkeersveiligheid.Zoisartikel8vandeWegenverkeerswetishetrijdenonderinvloedvanalcoholenanderemiddelendiehetrijgedragnegatiefkunnenbeïnvloeden,strafbaargesteld:«Hetiseeniederverbodeneenvoertuigtebesturenofalsbestuurdertedoenbesturen,terwijlhijverkeertonderzodanigeinvloedvaneenstof,waarvanhijweetofredelijkerwijsmoetweten,dathetgebruikdaarvanaldannietincombinatiemethetgebruikvaneenanderestof–derijvaardigheidkanverminderen,dathijniettotbehoorlijkbestureninstaatmoetwordengeacht».Inartikel160,vijfdelid,vandeWegenverkeerswetisdebevoegdheidopgenomenomeenblaastestaftenementeropsporingvandeovertre-dingvanhetverbodomterijdenonderinvloedvanalcohol.Dezeblaastestiseencontrolemiddeldatopiedereenkanwordentoegepastendattotfunctieheeftomzogenaamde«schonerijders»teonderscheidenvan«rijdersonderinvloed».Hetisaandeopsporingsambtenarenomtebepalenwanneerditonderzoekplaatsvindt,mitsditmetredelijkheidenzorgvuldigheidgebeurt.Debestuurderdieervanwordtverdachtinstrijdmetartikel8WVWtehebbengehandeld(bijvoorbeeldopgrondvandeafgenomenblaastest),isvervolgensverplichtomeenademanalyseteondergaan.Dezemagalleenwordenafgenomendoordaartoeaange-wezenopsporingsambtenaren–diespeciaalzijnopgeleid–enmetdaartoegoedgekeurdeapparatuur.Metdeademanalysekanhetalcohol-promillagewordenbepaald.Deblaastestiseen(dwang)middelomtebeoordelenofersprakeisvaneenstrafbaarfeit(rijdenonderinvloedvanTweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,27565,nr.978 alcohol).Hetkaninhetbelangvandeverkeersveiligheidwordeningezetbijbestuurdersvanvoertuigen,waartoeookfietserswordengerekend.Artikel453WetboekvanStrafrecht(WvSr)Hetzichinkennelijkestaatvandronkenschapopdeopenbarewegbevindenissinds1september1886strafbaargesteldinartikel453WvSr.Uitjurisprudentieblijktdatonder«kennelijkedronkenschap»eenzoduidelijkzichtbaredronkenschapmoetwordenverstaan,datdaardooraananderenaanstootkanwordengegeven.Bepalendvoordestrafbaarheidisdekennelijkheid(zichtbaarheid)vandedronkenschap.Destrafbaarstellingbetreftniethetgebruikvanalcoholalszodanig,maarhetoverlastgevendofliederlijkgedragdatdaarvanhetgevolgis.Hetalcoholpromillageisnietvanbelang.Hetgedragzelfvormtimmersdeindicatievooralcohol-gebruik.Deinzetvaneenblaastestisdaarvoornietnodig.Artikel426WvSrInditartikelishetverbodopgenomenopverstoringvandeopenbareordeofbelemmeringvanhetverkeerterwijlmeninstaatvandronken-schapverkeert.Inditartikelgaathetomhetgedrag,nietomdedronken-schapzelf.(Model)APVInartikel2.4.8.vandemodelAPVisopgenomendatindiendevreesbestaatdatmensenhinderlijkgebruikvanalcoholzullengaanvertonenopdeopenbareweg,hetcollegevanburgemeesterenwethouderseenbepaaldgebiedindegemeentekanaanwijzenwaarhetverbodenisalcoholtenuttigenofaangebrokenflessenofblikjesbijzichtehebben.Ermoetaanleidingzijnomdatbepaaldegebiedmetdieomvangaantewijzen.Voordatgebiedmoeteengerechtvaardigdevreesbestaanvoordeaantastingvandeopenbareorde.Hetisnietmogelijkonderdezecondi-tieshetgebiedvandegehelegemeenteaantewijzen.Aangezienhetindezebepalinggaatomstrafbaarstellingvanhetaantoonbaarnuttigenvanalcoholisdeinzetvaneenblaastesthierbijnietaandeordeenjuridischnietmogelijk.WetsvoorstelDrank-enHorecawetInhetvoorsteltotwijzigingvandeDrank-enHorecawet,datinmiddelsaandeTweedeKamerisaangeboden,iseenbepalingopgenomenwaarinhetaanwezighebbenvanalcoholopdeopenbarewegdoorjongerentot16jaarstrafbaarwordtgesteld.Omditaantekunnentoneniseenblaastestnietnodig.TweedeKamer,vergaderjaar2009–2010,27565,nr.979