Adviesrapport van het Adviescollege ICT-toetsing (AcICT) over het UWV-project Bemiddelingsservice fase 1 (BMS)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202626 488Programma doorontwikkeling F-3526 643Informatie- en communicatietechnologie (ICT)Nr. 480 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN ENWERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 maart 2026Het Adviescollege ICT-toetsing (AcICT) heeft op verzoek van UWVonderzoek verricht naar het UWV-project Bemiddelingsservice fase 1(BMS). Het advies van het AcICT is als bijlage bij deze brief bijgesloten. Indeze brief wordt nader ingegaan op het project BMS, de conclusies enadviezen van het AcICT en is per aanbeveling aangeven op welke wijzeUWV hier opvolging aan zal geven.Project Bemiddelingsservice fase 1Door steeds snellere ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en technolo-gische innovaties (o.a. AI), wordt het voor werkzoekenden steedsbelangrijker om wendbaar te zijn om succesvol te blijven op de arbeids-markt. Door de arbeidsmarktdienstverlening van UWV te richten opvaardigheden, competenties en kennis (skills) kan gerichter ondersteuningof opleiding worden geboden aan werkzoekenden, werkenden enwerkgevers. Om het matchen tussen vraag en aanbod op de krappearbeidsmarkt te verbeteren zet UWV in op een nieuw digitaal systeem dat,naast opleiding en ervaring, is gebaseerd op skills: de bemiddelings-service (BMS). Dit sluit aan bij de maatschappelijke opdracht van UWV ommensen duurzaam mee te laten doen op de arbeidsmarkt en in demaatschappij.Het project BMS vervangt gedeeltelijk de verouderde systemen WBS enSONAR, die nu gebruikt worden voor de arbeidsbemiddeling. De BMSmaakt gebruik van algoritmen om met de input van skills een beterematch mogelijk te maken voor cliënt en werkgever. De bedoeling is dateen UWV-adviseur, op basis van het advies van de BMS, het gesprekaangaat met de cliënt om de cliënt te begeleiden naar (duurzaam) werk.De applicatie die UWV heeft aangeschaft is een standaardapplicatie enUWV heeft met de leverancier contractueel vastgelegd dat alle wijzigingendie gewenst zijn in de standaardapplicatie worden opgenomen. Daarnaastis UWV met de leverancier overeengekomen dat de BMS zal gaan kst-26488-480ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 488, nr. 4801 aansluiten op de in opdracht van de Rijksoverheid ontwikkelde taxonomieCompetentNL. Hiermee wil UWV bijdragen aan het succesvol gebruik vanCompetentNL bij arbeidsbemiddeling. Tevens realiseert UWV in dit projecteen aantal vernieuwingen die UWV-breed van strategische waarde zijnvoor de verdere vernieuwing van het applicatielandschap en hetbehouden van zijn digitale soevereiniteit.Conclusie AcICTHet AcICT concludeert dat de huidige aanpak van UWV resulteert in eenonvoldoende beheerst BMS-implementatieproces en werkt dit uit in devolgende punten:A.De aanpak past niet bij het vernieuwende karakter van het project.B.Het lukt UWV niet om grip te krijgen op de kwaliteit.C.Het project loopt uit in tijd en geld.Opvolging advies AcICTNaar aanleiding van de bevindingen adviseert het AcICT het project aan testuren als een vernieuwing, in kleine stappen. Waarbij eerst moet wordenvastgesteld dat de matchingsfunctionaliteit voldoende toegevoegdewaarde heeft, voordat wordt doorgegaan met de integratiewerkzaam-heden en het optimaliseren van de applicatie voor het gebruik door UWV.Het AcICT werkt dit uit in 3 adviezen:1. Stel experimenteel gebruik voor een beperkte groep niet langer uit, omeerst de waarde voor UWV vast te stellen.Het AcICT stelt dat experimenteel gebruik bij een dergelijk vernieuwings-traject van belang is om snel te leren van ervaringen met betrekking totkwaliteit en toegevoegde waarde voor de adviseurs die ermee gaanwerken. Daarom adviseert het AcICT het volgende:•Neem BMS direct in gebruik met een kleine groep adviseurs in twee ofdrie rayons. Zorg dat BMS een dagelijkse feed van vacatures krijgt enlaat adviseurs de profielen zelf invoeren. Zij kunnen zo de matches vanBMS vergelijken met die van het oude systeem en de voordelenervaren van andersoortige matches voor lastige profielen. Dezeadviseurs gebruiken BMS naast de bestaande systemen en verzamelendata voor de evaluatie.•Stel meetbaar vast of, en in welke mate, het matchen aan vaardighe-den, competenties en ambities de uitstroom van werkzoekendenverbetert, voor welke doelgroepen dit geldt en hoe het de ondersteu-ning van de UWV-adviseurs verbetert. Gebruik daarvoor een onder-zoeksopzet die objectief en herhaalbaar is. Betrek de adviseurs en deleverancier erbij, en maak gebruik van beschikbare standaardkwaliteitskenmerken van matchingsystemen die beschreven zijn in devakliteratuur. Investeer zo nodig in het automatiseren van de onder-zoeksopzet zodat deze standaard ingezet kan worden als onderdeel vande methode om de kwaliteit van het bemiddelingsproces te beheersen.Het advies van het AcICT om met een kleine groep UWV-adviseurs testarten sluit aan bij de aanpak van UWV. UWV kiest voor een zorgvuldigegefaseerde opschaling en is ondertussen gestart met een pilot met eenbeperkte groep van acht UWV-adviseurs die de BMS gaat gebruiken. UWVneemt het advies van het AcICT ter harte en heeft in de planning meer tijdingeruimd om de eerste ervaringen zorgvuldig te evalueren en totbesluitvorming te komen over gefaseerde opschaling naar volwaardigeingebruikname.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 488, nr. 4802 Conform het AcICT-advies zal UWV ter doorlopende verbetering van deBMS de kwaliteit van de match en de toegevoegde waarde van dedienstverlening voor de UWV-adviseurs en -cliënten onderzoeken. Ditonderzoek zal vanaf de eerste pilot worden opgestart en worden dooront-wikkeld gedurende de opschaling. UWV zal de doorontwikkelde onder-zoeksopzet extern laten toetsen en structureel borgen. De kwaliteit van deapplicatie is vanaf het begin vastgesteld door middel van gebruikersvali-daties en onderzoek. Voorafgaand aan implementatie heeft UWV ookkwaliteitsonderzoek gedaan naar bias en uitlegbaarheid van de matchesdie met de BMS worden gemaakt. De bevindingen die zijn gedaan wordenopgelost.2. Zorg dat afspraken en ontwerpen gebaseerd zijn op diepgaande kennisvan de applicatie.Omdat gebruik wordt gemaakt van technologie die nieuw is voor UWV,adviseert het AcICT dat UWV voldoende investeert in het begrijpen van detechnische werking en de samenhang van het geheel. Het AcICT adviseertdaarover:•Bouw kennis en expertise op over de technische werking van BMS, enzorg dat bekend is hoe matching-algoritmen werken en welke variatiemogelijk is. Deel deze kennis breed in de organisatie met beheerders,testers, ontwikkelaars en adviseurs.•Neem indien nodig aanvullende eisen op in het contract overtransparantie en meetbare kwaliteitscriteria, en bepaal op basishiervan opnieuw en in meer detail wat nodig is om te voldoen aan deAI-verordening. Het is belangrijk dat burgers kunnen rekenen opmaximale transparantie, ook als dit wettelijk nog niet wordt gevraagd.•Ontwikkel een integraal ontwerp van de keten waarmee data tussenBMS en andere UWV-systemen worden uitgewisseld. Zorg daarin voorvolledige interface-specificaties, inclusief foutafhandeling en retry-mechanismen, en semantische eenduidigheid of transformatieregels.Motiveer de functie en toegevoegde waarde van de geconsolideerdeABR-database in het geheel. Communiceer dit actief richting alle teamsen organiseer feedback op basis waarvan bijstellingen kunnenplaatsvinden.Ten aanzien van de kosten en doorlooptijd kan opgemerkt worden dat inhet BMS-project een aantal belangrijke vernieuwingen in de scope zijnopgenomen (integratieplatform, geconsolideerde database van vacaturesen profielen, containerplatform) die UWV-breed meerwaarde geven. Hetproject BMS is er tegenaan gelopen dat een aantal vernieuwingen die hetproject nodig heeft, binnen UWV nog niet aanwezig waren en daarom zijndeze binnen de scope van het project opgeleverd. Dit levert voor UWVveel waarde op.Het implementeren van de applicatie in de private cloud van UWV is eenstrategische keuze geweest om de afhankelijkheid van een public cloudprovider te voorkomen. Al deze vernieuwende elementen leveren buitende scope van het project op UWV-niveau een belangrijke bijdrage aanzowel de vernieuwing van de legacy als de soevereiniteit.UWV is bezig met het opbouwen van kennis en expertise over de(technische) werking van de BMS. Door de verschillende (technische)disciplines intensief te laten samenwerken in een dedicated, multidisci-plinair team voor de BMS is UWV bezig de ontwikkelaars en beheerdersvertrouwd te maken met dit systeem. Om dit verder te verdiepen worden,conform het AcICT-advies, specialisten met een focus op het doorgrondenvan de BMS-algoritmen en de mogelijke uitkomsten daarvan aan dit teamtoegevoegd. Daarbij heeft UWV oog voor de balans tussen de diepgangTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 488, nr. 4803 van de op te bouwen kennis en de verantwoordelijkheid die de leverancierhierin heeft.Gezien de toenemende toepassingsmogelijkheden van AI, in combinatiemet aangescherpte wettelijke en maatschappelijke eisen, waaronder deEuropese AI-verordening, heeft het voor UWV strategische prioriteit om AIverantwoordbaar, uitlegbaar en rechtmatig in te zetten. UWV heeft begin2026 een AI-visie en strategie vastgesteld en is bezig met de inrichting vande bijbehorende governance. Voor de BMS is UWV samen met deleverancier aan het werk om ervoor te zorgen dat dit systeem voldoet aande vereisten vanuit de AI-verordening. UWV onderschrijft het standpuntvan het AcICT dat burgers ervan uit mogen gaan dat transparantie zo snelmogelijk gerealiseerd wordt, ook als dat wettelijk nog niet verplicht isonder de AI-verordening. Ook onderzoekt UWV of het nodig is omaanvullende eisen op te nemen in het contract over transparantie enmeetbare kwaliteitscriteria.UWV erkent dat er op het bestaande integrale ketenontwerp nogverbetering mogelijk is. Hier is UWV-breed ook aandacht voor. Voor destart van het project BMS fase 2 zal op basis van een integraal ontwerp deketen worden aangepast aan de doelarchitectuur.3. Verbeter de wijze van samenwerken binnen UWV en met de leverancier.Het AcICT adviseert om de samenwerking tussen onderdelen van UWV, entussen UWV en de leverancier, zowel intensiever als zakelijker te makendoor middel van de volgende maatregelen:•Organiseer een nauwere samenwerking met de leverancier zodat deoplossingssnelheid van bevindingen toeneemt. De basis hiervoor iseen geïntegreerd scrumteam waarin de leverancier en UWV samen-werken aan de koppelingen. Het huidige contract biedt mogelijkhedenvoor deze intensieve manier van samenwerking en kennisoverdracht.Idealiter werkt dit team op één locatie en onder aansturing van éénleider in een tweewekelijkse cyclus.•Laat specialisten uit verschillende teams bij UWV die raakvlakkenhebben met BMS intensiever samenwerken. Het eerdergenoemdeintegrale ontwerp kan als startpunt dienen om te bepalen welkespecialisten samen in één team moeten werken.•Test nieuwe functionaliteit samen met de testers in het ontwikkelteam.Werk met een korte releasecyclus en eventueel met patches om desnelheid van feedback tussen ontwikkelen en testen te versnellen totéén of enkele dagen.•Maak binnen de bestaande juridische kaders contractafspraken dierecht doen aan de gewijzigde aanpak. Enerzijds betekent dit datbetalingen worden gerelateerd aan prestaties en resultaat, anderzijdsbetekent dit dat beide partijen voordeel hebben van de innovatiemoge-lijkheden die de samenwerking biedt.•Maak meer gebruik van de auditmogelijkheden uit het contract om dekwaliteit van de software te monitoren. Laat in de toekomst eenonafhankelijke partij het solvabiliteitsonderzoek naar de leverancier enaanverwante ondernemingen uitvoeren.•Definieer in aanvulling op de contractverlengingsmomenten extrago/no-go momenten in het komende halfjaar op basis van devastgestelde kwaliteit in termen van de eerdergenoemde kwaliteitsken-merken. Deze kwaliteitskenmerken moeten ook opgenomen worden inde dienstenniveau-overeenkomst die nog moet worden gesloten.Aan het advies van het AcICT om nauwere samenwerking tussen dediverse onderdelen van UWV te organiseren heeft UWV reeds uitvoeringgegeven door multidisciplinaire teams samen te stellen die end-to-endTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 488, nr. 4804 verantwoordelijk zijn voor het beheer en de doorontwikkeling van degehele BMS-applicatie en de daarmee samenhangende IT-keten.Het testen van nieuwe functionaliteiten is hier een belangrijk onderdeelvan.UWV investeert allereerst in het verhogen van de kwaliteit van het huidigreleaseproces én snellere wederzijdse opleveringen van ontwikkelingenen testresultaten tussen UWV en leverancier. UWV onderzoekt op termijnook of nauwere samenwerking in een geïntegreerd team met deleverancier mogelijk en wenselijk is.Wat betreft de adviezen van het AcICT die wijzigingen in het contractvoorstellen, gaat UWV onderzoeken of het mogelijk is om hier opvolgingaan te geven en zo ja, op welke wijze dat kan worden vastgelegd. Deadviezen van het AcICT over het gebruikmaken van de mogelijkheden diehet contract biedt neemt UWV ter harte. UWV gaat binnen de kaders vanhet contract in 2026 één of meerdere externe en onafhankelijke audits bijde leverancier uit laten voeren.In de komende go/no-go momenten zal UWV aandacht besteden aan devastgestelde kwaliteit van de match en van de applicatie. Over de meestkritische go/no-go momenten zal UWV op RvB-niveau beslissen.Naar de toekomst toe geeft het AcICT terecht aan dat de uitwerking vanhet project Bemiddelingsservice fase 2 en de verdere uitfasering van WBSen SONAR afhangen van het kwaliteitsoordeel en het go/no-go besluit.Gelet op het brede belang van dit programma voor UWV, burgers endiverse onderdelen binnen SZW, zullen UWV en SZW periodiek overlegvoeren over de opvolging van de aanbevelingen en het verdere verloopvan het project.Tot slot gaat bijzondere dank uit naar het onderzoeksteam van het AcICTvoor hun inzet en constructieve samenwerking. Het resultaat hiervan iseen waardevol adviesrapport voor UWV en in het bijzonder het ProjectBemiddelingsservice fase 1.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J.A. VijlbriefTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 26 488, nr. 4805