Kabinetsreactie op het rapport 'Het is niet jouw (studie)schuld!'

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202631 066Belastingdienst31 839Jeugdzorg35 510Parlementaire ondervragingkinderopvangtoeslagNr. 1533 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 13 maart 2026Hierbij stuur ik u, mede namens de Minister van Onderwijs, Cultuur enWetenschap een reactie op het verzoek van uw Kamer, d.d. 12 februari2026, op het rapport «Het is niet jouw (studie)schuld!».AanleidingOok het rapport «Het is niet jouw (studie)schuld» van vijf kinderombuds-mannen maakt duidelijk dat de toeslagenaffaire diepe sporen heeftnagelaten in het leven van getroffen kinderen. Het rapport laat zien hoe detoeslagenaffaire de onderwijskansen, mentale gezondheid en hettoekomstperspectief van sommige van deze jongeren onder druk konzetten. Hierdoor wordt duidelijk hoe deze belemmeringen het herstel enverdere ontwikkeling van sommige van deze jongeren kunnen bemoei-lijken. Het kabinet waardeert enorm dat jongeren opnieuw hun verhaaldeden. Het kabinet herkent de aangrijpende verhalen die de kinderom-budsmannen hebben verzameld en deelt de overtuiging dat deze jongerenblijvende aandacht verdienen en nodig hebben. Het kabinet onderkent ookdat studieschulden voor sommige jongeren een belemmering vormen ophun weg naar herstel. Daarom blijft het kabinet zich inzetten om kinderenen jongeren die door de toeslagenaffaire zijn geraakt, te ondersteunen bijhet werken aan een hoopvolle toekomst. Het kabinet is en blijft bovendienin gesprek met de kinderombudsmannen en vooral met jongeren zelf overde beste manieren om de jongeren te helpen hun eigen weg naar detoekomst te vinden.Bevindingen rapport «Het is niet jouw (studie)schuld»Meer dan 1.800 getroffen jongeren vulden een vragenlijst in voor hetrapport, waarin zij aangeven dat de toeslagenaffaire hun onderwijspres-taties negatief beïnvloedde. Ook is een van de conclusies uit het rapportdat de impact van de toeslagenaffaire nog altijd doorwerkt in het leven kst-31066-1533ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 066, nr. 15331 van deze jongeren. De helft van de respondenten geeft aan studiever-traging te hebben opgelopen, de opleiding niet te hebben afgerond of eenlager opleidingsniveau te hebben gevolgd door financiële problemen. Ookgeven veel van de jongeren die zich hebben gemeld bij de kinderombuds-mannen aan dat zij de studiefinanciering gebruikt hebben om het gezinfinancieel te ondersteunen.Het rapport schetst ook hoe de toeslagenaffaire effect heeft op de mentalegezondheid van de jongeren die naar de kinderombudsmannen toe zijngestapt: zij worstelen met stress, psychische klachten en wantrouwenrichting de overheid, wat hen belemmert om zich volledig te focussen ophun opleiding en groei.Het kabinet waardeert de inzet van de kinderombudsmannen en hunheldere beeld van de doorwerking van de toeslagenaffaire op het levenvan de jongeren die zich bij hen hebben gemeld. Tevens prijst zijveerkracht van hen die hun verhaal, soms opnieuw, durven en willendelen.In deze brief wordt ingegaan op welke concrete mogelijkheden er zijn omgetroffen jongeren zo goed mogelijk te ondersteunen richting huntoekomst, hoe het kabinet drempels wilt verlagen om gebruik te makenvan deze mogelijkheden en welke aanvullende stappen het kabinet gaatzetten naar aanleiding van de bevindingen die de kinderombudsmannenhebben aangeboden.Compensatie via de gedupeerde ouderDe Staat is jegens de gedupeerde ouders aansprakelijk om hun schade alsgevolg van de onterechte terugvorderingen van de Belastingdienst tevergoeden en erkent geen aansprakelijkheid jegens hun kinderen. De wetHersteloperatie Toeslagen bepaalt dat de schadecompensatie via degedupeerde ouder als erkend slachtoffer verloopt. Die compensatie isvoor het hele gezin. Heeft de ouder inkomensverlies geleden waardoorhet kind een studielening moest afsluiten, dan biedt de aanvullendeschaderoute van de ouder schadevergoeding voor het verlies. Om ditextra te benadrukken, ook naar aanleiding van de ontvangen signalen,zullen ouders in het nazorgtraject van de schadeherstelroute uitleg krijgenover hoe ze de schadevergoeding kunnen inzetten, bijvoorbeeld door bijte dragen aan het aflossen van een studieschuld van hun kind.De kindregelingOm te erkennen dat ook kinderen binnen het gezin geraakt zijn door deproblemen met de kinderopvangtoeslag, is samen met hen de kindre-geling opgezet. De kindregeling is bedoeld als gebaar, niet als eenverplichting maar als tegemoetkoming, om te laten zien dat het kabinethet belangrijk vindt om erkenning te geven. Met dit pakket aan mogelijk-heden biedt de kindregeling steun, erkenning en een tegemoetkomingvoor de toekomst. De regeling richt zich niet op het compenseren vanschade of het aflossen van schulden uit het verleden. Het kabinet heeftmeermaals uiteengezet waarom er geen (generieke) regeling voorstudieschulden van getroffen jongeren komt1.Getroffen kinderen ontvangen naast de erkenning een financiëletegemoetkoming van maximaal 10.000 euro, brede ondersteuning op vijfleefgebieden via hun gemeente en extra mogelijkheden voor emotioneelherstel en contact met lotgenoten. Onder de brede ondersteuning valt ook1Beantwoording schriftelijke vragen Dijk (SP) inzake onderzoek naar studieleningen vangetroffen kinderen (2025Z20084), 10 december 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 066, nr. 15332 het aanvullend schuldhulpverleningsaanbod: problematische schuldenvan jongeren worden gesaneerd (met een gemiddeld bedrage van 18.000euro) en zij krijgen begeleiding met het oog op een duurzame toekomst.De kindregeling is gebaseerd op erkenning, ruimhartigheid en maatwerk.Het kabinet kiest niet voor (generieke) kwijtschelding van schulden ofvergoeding van schade van getroffen kinderen, omdat dit niet past bij dedemocratisch vastgestelde uitgangspunten van de hersteloperatie, waarinde schade van de aanvrager van de kinderopvangtoeslagen centraal staat.Bestaande mogelijkheden en voorzieningen DUOHet kabinet vindt het belangrijk om te benadrukken dat er naast demogelijkheden in de kindregeling ook mogelijkheden voor getroffenjongeren zijn om gebruik te maken van het aanbod van DUO. Studie-schulden kunnen zwaar drukken op getroffen jongeren, zo tonen deverhalen uit dit rapport ook aan. Wanneer dat leidt tot financiëleproblemen bij het terugbetalen van die lening, of wanneer deze studentenonvoorziene studievertraging hebben opgelopen door bijzondereomstandigheden kunnen zij mogelijk gebruik maken van de bestaanderegelingen en voorzieningen bij DUO. Deze mogelijkheden zijn eerderuitgebreid toegelicht in de Kamerbrief van 28 juni 20242.Het kabinet erkent ook het belang van emotioneel herstel en mentalegezondheid: daarom wordt gewerkt aan een landelijk steunpunt waargedupeerde ouders en jongeren terecht kunnen voor mentaleondersteuning.Concrete vervolgstappen gericht op toekomstperspectiefHet kabinet voelt het belang om zich maximaal in te spannen om voorgetroffen jongeren drempels te verlagen, zodat zij zo goed mogelijk hunweg weten te vinden naar passende ondersteuning. Ook erkent hetkabinet het belang van onderwijs voor een hoopvolle toekomst.OnderwijskansenHet kabinet gelooft in het investeren in onderwijs bij het creëren vantoekomstperspectief. Het uitgangspunt van de brede ondersteuning ophet gebied van het leefdomein werk is dat een jongere minimaal beschiktover een startkwalificatie of duurzaam kan participeren in een arbeids-proces. Dit vormt namelijk het fundament voor zelfredzaamheid omdathet de kansen op werk en daarmee op het genereren van een eigeninkomen vergroot. Hoewel de startkwalificatie als minimale norm geldt, iser binnen de brede ondersteuning daarnaast ruimte voor maatwerk als desituatie van een jongere daarom vraagt. In december is tussen deVereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Ministerie vanFinanciën afgesproken dat er onder begeleiding van de bestuurlijkregisseur speciale aandacht is voor de positie van jongeren in de bredeondersteuning en aanvullende afspraken worden gemaakt3. Hierbij zal ookaandacht zijn voor onderwijs.Er zijn in Nederland daarnaast tal van opleidingsmogelijkheden en het isbelangrijk dat ook getroffen jongeren deze mogelijkheden kennen enkunnen benutten. Daarom zal er een overzicht van opleidingsmogelijk-heden, zoals leerwerktrajecten, extra onder de aandacht worden gebrachtbij zowel getroffen jongeren als gemeenten die hen ondersteunen. De2Kamerstukken II 2023–2024, 31 066, 1415.3Bestuurlijke afspraken Brede ondersteuning en Spuk (december 2025)Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 066, nr. 15333 VNG brengt deze mogelijkheden met een factsheet onder de aandacht,zodat gemeenten jongeren op een laagdrempelige manier kunnenattenderen op en begeleiden naar deze mogelijkheden.Aandacht vragen bij studentdecanen voor deze groepIn de praktijk ziet DUO dat getroffen jongeren gebruik maken van debestaande voorzieningen zoals de voorziening prestatiebeurs4. Deaanvraag van deze voorzieningen loopt via de decaan of studiebegeleider.Van deze voorziening kunnen studenten, en dus ook getroffen jongeren,gebruik maken als zij door onvoorziene omstandigheden studievertragingoplopen. De decaan of studiebegeleider beoordeelt of sprake is van eenbijzondere omstandigheid waardoor de student studievertraging heeftopgelopen. Is dat het geval dan bepaalt de decaan welke voorziening hetbeste past bij de individuele situatie van de student. Doordat DUO in depraktijk ziet dat getroffen jongeren gebruik maken van deze voorzie-ningen, weten we dat een gedeelte van de getroffen jongeren de wegweet te vinden naar studentdecanen en studiebegeleiders. Om dit extra teondersteunen is de informatievoorziening op kindregelingvoorjou.nlverbeterd. Daarnaast gaat DUO de situatie van getroffen jongeren onderde aandacht brengen bij de studentdecanen en studiebegeleiders. Opdeze manier verwachten we de drempel te verlagen voor deze jongerenom de stap te zetten naar de decaan of studiebegeleider die devoorziening bij DUO kan aanvragen.Telefoonlijn bij DUODaarnaast wil het kabinet de drempel verlagen voor getroffen jongerenom contact op te nemen met DUO. Daarom is er sinds maart eentelefoonlijn opengesteld voor deze jongeren bij DUO. Getroffen jongerenkunnen daar hun persoonlijke verhaal doen, maar hoeven in de basis nietuit te leggen wat de impact is geweest van de toeslagenaffaire, omdat demedewerkers van deze telefoonlijn goed op de hoogte zijn van watgetroffen jongeren mogelijk allemaal hebben meegemaakt. De kinderom-budsmannen hebben terecht benadrukt dat dit namelijk veel vraagt vandeze jongeren. Medewerkers kijken samen met de jongeren naar debestaande voorzieningen binnen DUO, of die passen bij de persoonlijkesituatie van de getroffen jongeren en of zij hiervoor in aanmerking komen.Tot slotHet kabinet wil nogmaals dank uitspreken voor de inzet van engesprekken met de kinderombudsmannen en waardering uitspreken voorde getroffen jongeren die hun verhaal delen. Daarbij herkent zij de zorgendie de kinderombudsmannen aankaarten en omarmt het verzoek omblijvende aandacht te hebben voor deze jongeren. Uw Kamer wordt op dehoogte gehouden van de werking van de bestaande mogelijkheden voorjongeren en de aanvullende maatregelen die in deze brief zijn aange-kondigd. Samen zetten we ons in voor een zo goed mogelijke onder-steuning van jongeren richting hun toekomst.De Staatssecretaris van Financiën,S.Th.P.H. Palmen4Belangrijk hierbij is op te merken dat deze voorziening betrekking heeft op de prestatiebeurs,en niet op de rentedragende lening. De prestatiebeurs bestaat uit de basisbeurs, eventueelaanvullende beurs – afhankelijk van het inkomen van de ouders, en het studentenreisproduct.De rentedragende lening is het bedrag dat boven op de basisbeurs en de eventueel aanvul-lende beurs kan worden geleend.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 31 066, nr. 15334