Geannoteerde Agenda Eurogroep en Ecofinraad november 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202521 501-07Raad voor Economische en Financiële ZakenNr. 2070 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 21 oktober 2024Hierbij zend ik u de geannoteerde agenda van de vergaderingen van deEurogroep en Ecofinraad van 4–5 november a.s. Ik ben voornemens deelte nemen aan deze vergaderingen.Het is mogelijk dat nog punten worden toegevoegd aan de agenda of datbepaalde onderwerpen worden afgevoerd of worden uitgesteld tot devolgende vergadering.De Minister van Financiën,E. Heinen kst-21501-07-2070ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20701 Geannoteerde agenda Eurogroep en Ecofinraad 4–5 november2024 EurogroepMacro-economische ontwikkelingen en beleidscoördinatie in deeurozone, inclusief een debrief van internationale vergaderingenDocument: N.v.t.Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:De Eurogroep zal van gedachten wisselen over de huidige macro-economische ontwikkelingen in de eurozone en een terugkoppelingontvangen van internationale vergaderingen.In haar meest recente raming van 12 september jl.,1 heeft de ECB haargroeiverwachtingen in de EU lichtelijk naar beneden bijgesteld. De ECBraamt de bbp-groei op 0,8% in 2024, 1,3% in 2025 en 1,5% in 2026. Dit is0,1%-procentpunt lager dan in haar vorige juni-raming. De neerwaartsebijstelling van de groeiverwachting komt voornamelijk door een lager danverwachte binnenlandse vraag in de eurozone.De ECB raamt de inflatie voor de eurozone op 2,5% in 2024, 2,2% in 2025en 1,9% in 2026. Dit komt overeen met de eerdere juni-raming. De ECBverwacht dat de inflatie in het vierde kwartaal van 2024 zal stijgen,doordat effecten van gedaalde energieprijzen minder invloed op deinflatie hebben. In de tweede helft van 2025 zal de inflatie volgens de ECBdalen richting de doelstelling.De arbeidsmarkt blijft ondanks de magere groeicijfers robuust. De ECBverwacht dat de werkloosheid in de EU de komende twee jaar op hethistorisch lage niveau van 6,5% blijft hangen. Ook verwacht de ECB dat dereële lonen komende jaren zullen blijven stijgen.Nederland vindt het van belang dat lidstaten hervormingen doorvoerenom hun duurzame groeipotentieel te verhogen. Verder blijft aandacht voorde houdbaarheid van de overheidsfinanciën van belang.Daarnaast zullen het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie(de Raad) en de Commissie aan de Eurogroep en Ecofinraad eenterugkoppeling geven over de G20-bijeenkomst voor Ministers vanFinanciën op 23 en 24 oktober. Daarnaast zullen de Eurogroep enEcofinraad terugblikken op de jaarvergadering van het IMF en deWereldbank, die plaatsvindt van 21–26 oktober. De jaarvergadering zalzich vermoedelijk richten op mondiale ontwikkelingen zoalsgeo-economische fragmentatie en geopolitieke spanningen, waaronder deRussische agressieoorlog tegen Oekraïne en het conflict in het Midden-Oosten, en de impact daarvan op de economische vooruitzichten. Ook zaleen centraal thema zijn hoe overheden uitdagingen als klimaatveran-dering en lage productiviteitsgroei kunnen aanpakken tegen een achter-grond van al hoge tekorten en schuldniveaus. Daarnaast zal er aandachtzijn voor de toenemende schuldenlast in kwetsbare landen en de rol vanhet IMF daarbij. De Kamer is reeds geïnformeerd over de inzet van hetKoninkrijk middels de geannoteerde agenda’s voor de Jaarvergaderingvan het IMF en de Wereldbank.1https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/other/ecb.projections202409_ecbstaff~9c88364c57.en.pdfTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20702 Eurogroep in Bankenunie-samenstellingUpdate over de BankenunieDocument: Op moment onbekendAard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:Op grond van een memorandum van overeenstemming tussen deEcofinraad en de Europese Centrale Bank (ECB) neemt de voorzitter vanhet Gemeenschappelijk Toezichtsmechanisme (SSM) twee keer per jaardeel aan de Eurogroep om van gedachten te wisselen. De voorzitter vanhet SSM zal naar verwachting toelichten hoe de Europese bankensectorervoor staat.Daarnaast is tijdens de Eurogroep van november 2016 afgesproken datook de voorzitter van de Gemeenschappelijke Afwikkelingsraad (SRB) elkhalfjaar een toelichting geeft over de werkzaamheden van de SRB,waaronder de resolutieplanning en de opbouw van het gemeenschap-pelijk afwikkelfonds (Single Resolution Fund, SRF). Het jaar 2023 stond inhet teken van afronding van de resolutie-eisen en verwachtingen voorbanken en was een beslissend overgangsjaar, waarin het SRF gevuld is.De SRB heeft derhalve haar focus verplaatst van het ontwerpen vanresolutieplannen, naar het testen van de uitvoerbaarheid. De SRB zalvermoedelijk rapporteren over de voortgang hiervan.Nederland zal de toelichting van de ECB en de SRB aanhoren.Eurogroep in inclusieve samenstellingConcurrentievermogen in de eurozone: afronding van dewerkstroomDocument: Wordt na de vergadering van de Eurogroep publiekAard bespreking: Gedachtewisseling en overeenstemming over eenverklaringBesluitvormingsprocedure: ConsensusToelichting:De Eurogroep zal wederom spreken over de afronding van de Eurogroep-werkstroom over concurrentievermogen. Daarmee worden conclusiesgetrokken uit de besprekingen die de Eurogroep dit jaar over ditonderwerp heeft gehad, die naar verwachting zullen worden opgenomenin een verklaring van de Eurogroep.De Eurogroep zal naar verwachting constateren dat de Europeseeconomie vatbaar is voor onder andere de verschillende verschuivingenin het geopolitieke landschap en snelle technologische ontwikkelingen.Tegelijkertijd heeft Europa te maken met langdurige uitdagingen zoals eenlage groei, stagnerende productiviteitsgroei en vergrijzing.Gelet op deze ontwikkelingen concludeert de Eurogroep naar verwachtingdat het van belang is om de economische groei te stimuleren dooruitdagingen op het gebied van innovatie en productiviteit te adresseren.Ook moet er worden gewerkt aan de veerkrachtigheid van de Europeseenergiemarkt door middel van coördinatie en integratie. In het licht vaneen fragmenterende wereldwijde handelsomgeving zal de Eurogroep naarverwachting ook aandacht hebben voor het belang van de versterking vande Europese economische veiligheid. De Eurogroep benadruktwaarschijnlijk het belang van de interne markt voor het behoud van deEuropese welvaart. Daarbij is ook aandacht is voor verbetering van deTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20703 kwaliteit van regelgeving en effectieve verlaging van de administratievelasten. Voorts wordt naar verwachting onderschreven dat grootschaliggebruik van nationaal industriebeleid moet worden voorkomen, omdat ditgepaard kan gaan met het risico van ondermijning van de interne markt.Ook erkent de Eurogroep waarschijnlijk dat industriebeleid voorzichtigmoet worden vormgegeven, om onder andere te voorkomen datmiddelen verkeerd worden gealloceerd.De Eurogroep zal naar verwachting ook aandacht hebben voor finan-ciering van de economie. Hierbij wordt de verdieping van de kapitaal-marktunie als essentieel gezien voor de financiële integratie en demobilisering van privaat kapitaal. Ook zal waarschijnlijk worden gewezenop het belang van de bankenunie en een competitieve bankensector. Totslot zal de Eurogroep mogelijk het belang van synergie tussen publieke enprivate financiering benoemen, waarbij publieke financiering gebruikt kanworden als katalysator voor privaat kapitaal.Voor Nederland is van belang dat de Eurogroepverklaring een goedereflectie geeft van de gevoerde discussie in de afgelopen maanden en deconsensus die daarbij is gevonden over de uitdagingen op het gebied vaninnovatie, mobiliseren van privaat kapitaal, versterking van de internemarkt en voltooiing van de kapitaalmarktunie. Ten aanzien van publiekefinanciering is voor het kabinet van belang dat in de Eurogroepverklaringniet wordt vooruitgelopen op het volgende Meerjarig Financieel Kader.Kapitaalmarktunie – bespreking nationale initiatieven en bestpractices om kapitaalmarkten te verdiepenDocument: N.v.t.Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:De Eurogroep in inclusieve samenstelling zal wederom spreken over dekapitaalmarktunie, zoals is opgenomen in de high-level roadmap van deEurogroep-voorzitter met betrekking tot opvolging van de verklaring vande Eurogroep over dit onderwerp.2, 3 Voor dit overleg is een besprekingvoorzien van de stand van zaken van de initiatieven die zijn opgenomen inde Eurogroep-verklaring. Naar verwachting zal met name wordenstilgestaan bij maatregelen waarvoor EU-lidstaten zelf aan de lat staan,zoals pensioenen, financiële educatie en (fiscale) prikkels om te beleggen.Daarover is de afgelopen maanden in het Financial Services Committeegesproken en zijn nationale best practices uitgewisseld.Het kabinet is van mening dat de kapitaalmarktunie verdiept en geïnte-greerd moet worden, door het wegnemen van barrières tot het vrijeverkeer van kapitaal in de EU.4 Een diepe, geïntegreerde en veerkrachtigeEuropese kapitaalmarkt is essentieel voor de benodigde investeringen induurzaamheid, digitalisering, (economische) veiligheid en defensie. Ook2Eurogroep, «Statement by the Eurogroup President on the follow-up to the Eurogroupagreement on the future of the Capital Markets Union», Brussel, 14 mei 2024, https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2024/05/14/eurogroup-president-statement-on-the-follow-up-to-the-eurogroup-agreement-on-the-future-of-the-capital-markets-union/3Eurogroep, «Statement of the Eurogroup in inclusive format on the future of the CapitalMarkets Union», Brussel, 11 maart 2024, https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2024/03/11/statement-of-the-eurogroup-in-inclusive-format-on-the-future-of-capital-markets-union/.4Kamerstuk 21 501-07, nr. 2011, bijlage Deep and integrated capital markets for a resilient andcompetitive EU; Dutch vision and priorities for the next steps in strengthening the CapitalMarkets Union, https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2024/03/01/bijlage-2-dutch-vision-and-priorities-for-the-next-steps-in-strengthening-the-capital-markets-union.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20704 bieden efficiënte en toegankelijke kapitaalmarkten burgers en inves-teerders goede opties voor vermogensopbouw. Bovendien draagt dit bijaan economische en financiële stabiliteit in de Economische en MonetaireUnie. Er is al veel werk verzet in de afgelopen jaren, maar de doelstel-lingen van een daadwerkelijke kapitaalmarktunie zijn nog niet bereikt.Daarom is een ambitieus Commissie-werkprogramma en nieuw actieplannodig om grootste knelpunten komende jaren voortvarend aan te pakken.In het bijzonder kan Nederland pleiten voor maatregelen die lidstaten zelfkunnen nemen en daarmee de markt verdiepen, zoals ontwikkeling vanpensioenstelsels. Dit is noodzakelijk om kapitaal te mobiliseren encomplementair aan maatregelen op EU-niveau ter integratie van demarkten. Daarbij kan Nederland inzetten op Europese acties om nationaleregelgeving te verbeteren en standaardiseren ter bevordering vangrensoverschrijdende financiering, met name daar waar er obstakels zijnop het terrein van het ondernemingsrecht, faillissementsrecht ofjaarverslaggeving. Tot slot kan Nederland ervoor pleiten om het toezichtop de kapitaalmarkten te verbeteren door versterking van de rol vanESMA, de Europese toezichthouder.EcofinraadEcofinraadontbijt: Fiscale aspecten van het Draghi-rapportDocument: N.v.t.Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:Tijdens het Ecofinraad-ontbijt zal van gedachten worden gewisseld overde fiscale aspecten van het rapport van Mario Draghi. Er vindt geenbesluitvorming plaats. Op het moment van schrijven van de geannoteerdeagenda zijn er nog geen stukken beschikbaar. Het is niet zeker of er voorof na de bespreking wel stukken beschikbaar zullen zijn.Uw Kamer heeft op 4 oktober 2024, gelijktijdig met het verslag van deRaad voor Concurrentievermogen van 26 april 2024, de kabinetsreactie ophet rapport van Draghi ontvangen.5 Het kabinet verwelkomt op hoofd-lijnen het rapport van Draghi, de urgentie die het uitstraalt en de aandachtvoor het EU-concurrentievermogen. Nederland is recent gezakt van plekvijf naar plek negen in de lijst van concurrerende landen.6 In dit licht wilhet kabinet opvolging geven aan de positieve elementen en oplossings-richtingen in dit rapport, om zo onze concurrentiepositie te versterken.Daarbij is het van belang dat in de beoordeling de onderdelen insamenhang bezien worden en niet afzonderlijk.Gelet op de omvang en de hoeveelheid aanbevelingen speelt de fiscaliteiteen relatief beperkte rol in het Draghi-rapport. De fiscaliteit komt bijenkele onderdelen in het Draghi-rapport aan bod, maar heeft geen opzichzelf staande rol. Ten eerste is er de instrumentele benadering waarbijde fiscaliteit, in de vorm van belastingvoordelen, wordt genoemd als eenbeleidsinstrument voor het ondersteunen van verschillende beleids-doelen, bijvoorbeeld op het terrein van de energietransitie, educatie of dehalfgeleiderindustrie en het aanjagen van groene technologie. Ten tweedewordt de fiscaliteit op een aantal onderdelen aangehaald als één van devoorwaarden voor het functioneren van de interne markt. Zo doet Draghienkele voorstellen om de fragmentatie in regelgeving binnen de EU teverminderen onder meer door het uniformeren van de belastingsystemen5Kamerstuk 21 501-30, nr. 614, bijlage.6IMD World Competitiveness Ranking.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20705 die gelden voor (kapitaal)beleggingen. Fragmentatie van regelgeving kannamelijk grensoverschrijdend ondernemen en investeren belemmeren.Op het terrein van belastingvoordelen is het kabinet van mening dat persituatie een afweging gemaakt moet worden ten aanzien van hetbeleidsdoel en het meest passende beleidsinstrument. De keuze voor hetmeest passende beleidsinstrument behelst een afweging tussen ondermeer de effectiviteit, de efficiëntie in de uitvoering en de kosten. Hetambtelijk rapport «Aanpak fiscale regelingen» gaat uitgebreider in op deafwegingen bij het vormgeven van een regeling.7 Het wegnemen vanfiscale obstakels, eventueel via het harmoniseren van regelgeving, kanbijvoorbeeld leiden tot lagere administratieve lasten bij grensover-schrijdend ondernemen en investeren en daarmee bijdragen aan hetEU-concurrentievermogen. Eventuele concrete beleidsvoorstellen van deEuropese Commissie zullen op inhoud worden beoordeeld. Het kabinetzal, zoals te doen gebruikelijk, via het BNC-traject met uw Kamer ingesprek gaan over eventuele Europese voorstellen.Nederland zal de bespreking aanhoren.Btw-regels voor het digitale tijdperkDocument: Op dit moment nog niet beschikbaar. Het document wordtvoorafgaand aan de vergadering op het Delegates Portal geplaatst onderde titel «EU VAT in the digital age package».Aard bespreking: Besluitvorming.Besluitvormingsprocedure: Unanimiteit.Toelichting:De Raad zal over het Commissievoorstel «VAT in the digital age» (VIDA)integraal besluiten. De rechtsbasis is art 113 VWEU. De besluitvorming tenaanzien van het voorstel is met unanimiteit in de Raad (met raadplegingvan het Europees Parlement). Tijdens deze Ecofinraad ligt opnieuw hetVIDA-pakket voor, nu hier tijdens de vorige Ecofinraad waar VIDA op deagenda stond (juni jl.) geen overeenstemming over is bereikt.Op 8 december 2022 heeft de Commissie VIDA gepubliceerd. Het voorstelbestaat uit drie onderdelen: (1) Digitale rapportageverplichtingen ene-facturatie: voor grensoverschrijdende diensten en leveringen moet eengestandaardiseerde e-factuur worden uitgewisseld en bepaalde datadaaruit worden gerapporteerd. (2) Platformfictie voor kortlopendeaccommodatieverhuur- en personenvervoerdiensten aangeboden viaplatforms: dit betekent dat platforms voor de heffing van btw de fictieveleverancier worden van die diensten aangeboden via hun platforms. (3) deenkele btw-registratie: dit ziet op hantering van één btw-registratie in degehele unie. Het Hongaars voorzitterschap heeft VIDA als prioriteitbenoemd en streeft naar een akkoord op het gehele VIDA-pakket.Het kabinet ondersteunt het initiatief van de Commissie om hetbtw-stelsel te moderniseren en in lijn te brengen met de ontwikkelingendie voortvloeien uit de digitaliserende economie, zonder dat dit leidt totonnodige stijging van administratieve- en uitvoeringlasten voor hetbedrijfsleven en de Belastingdienst. Ook erkent het kabinet het belang vande modernisering en harmonisering van in bepaalde opzichten verou-derde (Europese en nationale) btw-regelgeving, mede om de administra-tieve lasten te verlichten, het btw-gat te verkleinen en fraude effectiever tekunnen bestrijden. De Nederlandse inzet tijdens de onderhandelingen isgericht op harmonisatie, voorkoming van onnodige administratieve lasten7Kamerstuk 32 140, nr. 140 en 149.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20706 voor het bedrijfsleven en uitvoeringslasten voor de Belastingdienst,dataveiligheid en voldoende tijd voor implementatie.8Wat betreft het onderdeel (1) hebben lidstaten die al over een binnenlandssysteem voor rapportageverplichtingen en e-facturen beschikken eenlangere transitieperiode gekregen om hun systemen in lijn te brengen methet nieuwe Europese systeem. Hoewel Nederland graag had gezien datdeze transitieperiode korter was kan Nederland de voorgestelde transitie-periode in het kader van het compromis accepteren. Vanaf juli 2030 zijnlidstaten dan immers wel verplicht om de Europese norm voor rapportageen e-facturatie te accepteren waar het intracommunautaire transactiesbetreft. Hoewel het pakket voor Nederland ambitieuzer had gekund watbetreft het verlagen van administratieve lasten, is het voor Nederlandbelangrijk dat er een compromis lijkt te zijn gevonden. Het alternatievescenario waarin lidstaten geen overeenstemming vinden en de komendejaren elk een eigen systeem introduceren met afwijkende werkwijzen envoorwaarden zou de administratieve lasten voor ondernemers immersverder verhogen. Ten aanzien van dit onderdeel spreekt Nederland zich totslot positief uit over de concrete wijzigingen aan het VIDA-pakket die hetgevolg zijn van de Nederlandse inspanningen op het gebied van datavei-ligheid. Door de toegang tot gevoelige data te beperken tot personen diehet nodig hebben en het bijhouden van verzoeken om deze data, kanconcreet worden gemonitord welke data wordt opgevraagd en door wie,wat de veiligheid van die data bevordert.Ten aanzien van de platformfictie (2) heeft Nederland met het oog opharmonisatie onder andere ingezet op een platformfictie die in allelidstaten onder dezelfde omstandigheden verplicht is. Tijdens deonderhandelingen bleek een grote diversiteit aan standpunten tussenlidstaten. Daarbij werd veelvuldig benoemd dat voor beide sectoren demarktomstandigheden (en daarmee de noodzaak voor een platformfictie)sterk uiteenlopen tussen lidstaten. De thans voorliggende compromistekstbiedt lidstaten daarom enige flexibiliteit bij de toepassing van deplatformfictie waar het gaat om de vraag of er sprake is van kortlopendeaccommodatieverhuur. Daarnaast krijgen lidstaten de mogelijkheid omkortlopende accommodatieverhuur en/of personenvervoer die via eenplatform wordt verricht door belastingplichtigen die daarvoor gebruikmaken van een speciale regeling voor kleine ondernemers, uit te sluitenvan de platformfictie. Hoewel Nederland graag meer harmonisatie hadgezien kan Nederland omwille van het compromis – ook in het licht vanhet bereiken van een akkoord op het hele pakket – instemmen met hethuidige voorstel. Een belangrijk argument voor Nederland hierbij is dathet lidstaten nog steeds de mogelijkheid biedt om voor prestaties in dielidstaat voor beide sectoren een platformfictie te introduceren metdezelfde scope als onder het voorstel van 8 december 2022.Op het gebied van de enkele btw registratie (3) is besloten om hetsubonderdeel dat ziet op de Import-One-Stop-Shop (IOSS) uit hetVIDA-pakket te halen. Dit subonderdeel heeft een sterke samenhang metde voorstellen voor hervorming van het Douanewetboek. Het ligt daaromin de rede dat subonderdeel tegelijkertijd met die voorstellen te behan-delen. Dit subonderdeel wordt om die reden overgeheveld naar deonderhandelingen over het nieuwe Douanewetboek.In de basis steunen alle lidstaten de doelen van het voorstel. Voor watbetreft de onderdelen van digitale rapportageverplichtingen ene-facturatie respectievelijk de enkele btw-registratie kunnen alle lidstaten8Kamerstuk 22 112, nr. 3602. https://www.rijksoverheid.nl/documenten/richtlijnen/2022/12/08/fiche-4-richtlijn-en-verordening-betreffende-btw-regels-voor-het-digitale-tijdperkTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20707 instemmen met de laatste compromisteksten. Estland kon echter tijdensde Ecofinraden van 8 mei en 21 juni jl. niet instemmen met de compro-mistekst die ziet op de platformeconomie. Estland was tegen de voorge-stelde (verplichte) platformfictie. Volgens Estland was dit onderdeel instrijd met het principe van neutraliteit en daarnaast zou het voorstelzorgen voor een verschil in de btw-behandeling van ondernemers,afhankelijk of zij hun diensten (kortlopende accommodatieverhuur enpersonenvervoer) via een platform aanbieden, en zou het leiden tothogere administratieve lasten. Over de compromistekst die ziet op deplatformeconomie wordt in aanloop naar deze Ecofinraad nog onder-handeld. Hierbij wordt onder andere gekeken naar een compromis om deadministratieve lasten verder te beperken, zodat een akkoord bereikt kanworden op het gehele VIDA-pakket tijdens de Ecofinraad.Nederland is voornemens om in te stemmen met het voorliggende pakket,en zet onverminderd in op een zo veel mogelijk geharmoniseerdeplatformfictie voor beide sectoren.Economisch herstel in Europa: herstel- en veerkrachtfaciliteit –stand van zakenDocument: Jaarverslag HVF Europese Commissie: «https://commission.europa.eu/document/download/187852c2-07e0-4bef-af3f-5719b9077f2e_en?filename=COM_2024_474_1_EN_ACT_part1_v2.pdf»Jaarverslag Europese Rekenkamer: Jaarverslagen betreffende hetbegrotingsjaar 2023 | European Court of Auditors (europa.eu)Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: n.v.t.Toelichting:Tijdens de Ecofinraad zal worden stilgestaan bij de stand van zaken tenaanzien van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (HVF). Naar verwachting zalde Europese Commissie (de Commissie) een update geven over deimplementatie. Mogelijk zal daarbij worden stilgestaan bij de recentverschenen jaarlijkse rapportage van de Commissie over de HVF, en bij deHVF-aanbevelingen in het jaarrapport van de Europese Rekenkamer (ERK).Nederland zal aan de Commissie vragen om naar de aanbevelingen vande ERK te kijken, inclusief het aantal fouten uit de HVF-betalingen en hoedeze in de komende jaren kunnen worden verminderd.Jaarrapport van de CommissieDe Europese Commissie publiceert jaarlijks een rapportage over de HVF.De Commissie concludeert in haar rapport dat de betalingen uit de HVFzijn toegenomen, na eerdere vertragingen. De Commissie wijst daarbij opde acties die zij heeft ondernomen om de lidstaten te ondersteunen bij deuitvoering van hun plannen en daarbij de administratieve lasten teversimpelen en verminderen. De Commissie benadrukt ook de rol van deHVF, en specifiek de REPowerEU-component, bij het helpen vanEU-bedrijven om de vruchten te plukken van de groene en digitaletransitie. Verder onderstreept de Commissie, in lijn met de tussentijdseevaluatie van de HVF, de toegevoegde waarde van een instrument waarininvesteringen aan hervormingen zijn gekoppeld.9 De Commissiebenadrukt dat de lidstaten zich moeten inspannen om hun HVP’s vollediguit te voeren vóór het eind van 2026, wanneer de HVF afloopt.De Commissie somt in haar rapport op dat sinds het begin van de HVF ervoor 267 miljard euro aan betalingen is gedaan (tot 31 aug. 2024),9https://commission.europa.eu/about-european-commission/departments-and-executive-agencies/economic-and-financial-affairs/evaluation-reports-economic-and-financial-affairs-policies-and-spending-activities/mid-term-evaluation-recovery-and-resilience-facility-rrf_enTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20708 waarvan 170,8 miljard subsidies en 94,6 miljard leningen. De Commissieontving 69 betaalverzoeken, waarvan er inmiddels 53 zijn goedgekeurdSinds het begin van de HVF zijn er 42 verzoeken tot wijziging van eenherstel- en veerkrachtplan ingediend bij de Commissie, waarvan er tentijde van het schrijven van het jaarrapport 39 door de Raad zijn aange-nomen. De Commissie wijst erop dat de procedure voor het opschortenvan een uitbetaling, waarin de HVF-verordening voorziet, vaker is gebruiktin het afgelopen jaar. Die procedure wordt toegepast wanneer een lidstaatniet aan alle mijlpalen en doelen heeft voldaan voor het betreffendebetaalverzoek. Dit leidt tot een korting op de uitbetaling van het betaal-verzoek, waarna de lidstaat 6 maanden heeft om toch nog te voldoen aande betreffende mijlpalen en doelen om het overige bedrag nog te kunnenontvangen. Volgens de Commissie heeft de inzet van de opschortingspro-cedure geleid tot een versnelling van de uitbetaling van de resterendegedeeltelijke betalingen.Jaarverslag Europese Rekenkamer 2023De ERK heeft op 10 oktober haar jaarrapport gepubliceerd met daarin eenhoofdstuk over de HVF.In haar rapport stelt de ERK dat van de onderzochte 325 mijlpalen en127 streefdoelen 3,5% niet voldeed aan de afgesproken voorwaarden. Ditpercentage overschrijdt de drempelwaarde van 2% die de ERK normaliterhanteert. De afwijking van de voorwaarden nam verschillende vormenaan. Bij zeven mijlpalen en streefdoelen was er geen sprake van hetbevredigend behalen van de mijlpalen en streefdoelen. Bij negen maatre-gelen lag de startdatum van de maatregelen te vroeg (voor 1 februari2020) of was er, in strijd met de HVF-verordening, sprake van eenvervanging van terugkerende nationale begrotingsuitgaven. Daarnaastidentificeerde de ERK 15 onduidelijk gedefinieerde mijlpalen enstreefdoelen.De ERK heeft op grond van deze bevindingen een oordeel met beperkingafgegeven voor de HVF-uitgaven. Dit houdt in dat er problemen zijnvastgesteld, die echter geen diepgaande invloed hebben. Het jaarverslagvan de ERK is een basis voor het advies van de Raad voor de decharge-procedure van de EU-begroting 2023. Het advies van de Raad, in de vormvan Raadsaanbevelingen, zal worden besproken tijdens de Ecofinraad infebruari of maart 2025. Nederland zal het oordeel van de ERK, waaronderover de HVF-uitgaven, meenemen in de bepaling van zijn standpunt voorde dechargeprocedure.De ERK uit zich in het rapport ten algemene kritisch over een aantalaspecten van de HVF. Uitbetalingen uit het fonds gebeuren op basis vanvooraf bepaalde mijlpalen en streefdoelen. De ERK benadrukt dat demijlpalen en doelstellingen, op grond waarvan de uitbetalingen gebeuren,in veel gevallen onduidelijk zijn geformuleerd in de herstel- en veerkracht-plannen (HVP). De ERK geeft ook aan dat de Commissie ruime beoorde-lingsvrijheid heeft bij het beoordelen of mijlpalen en streefdoelen naartevredenheid zijn behaald. Daarnaast trof de ERK zwakke punten aan in decontrolesystemen van de lidstaten. Ook constateerde de ERK hardnekkigeproblemen rond de betrouwbaarheid van de informatie die de lidstaten inhun beheersverklaringen opnamen.De ERK doet vier aanbevelingen aan de Commissie, die eind 2024 alsstreefdatum hebben voor uitvoering van het instrument:1.Pas strengere criteria toe voor de beoordeling van de naleving van deperiode waarbinnen maatregelen in aanmerking komen voorsubsidies.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 20709 2.Stel specifieke criteria vast voor de beoordeling van de vervangingvan terugkerende nationale begrotingsuitgaven.3.Pak resterende gebreken in de controlesystemen van de lidstatenaan.4.Zorg voor zekerheid over het naar behoren functioneren van decontrolesystemen van de lidstaten.Uitvoeringsbesluiten van de Raad onder de Herstel- enVeerkrachtfaciliteit (HVF)Document: Proposal for a council implementing decision amendingImplementing Decision (EU) of 4 October 2022 on the approval of theassessment of the recovery and resilience plan for the Netherlands10Aard bespreking: aanname uitvoeringsbesluiten van de RaadBesluitvormingsprocedure: gekwalificeerde meerderheidToelichting:Tijdens de Ecofinraad zal een aanpassing van het Raadsuitvoeringsbesluitvan het Nederlandse Herstel- en Veerkrachtplan (HVP) voorliggen. Erwordt geen discussie verwacht en er wordt instemming verwacht door deRaad.Artikel 21 van de HVF-verordening biedt de mogelijkheid een wijzigingdoor te voeren in het HVP als er sprake is van objectieve omstandighedenwaardoor een (onderdeel van een) maatregel niet meer haalbaar blijkt ofals de opgetreden objectieve omstandigheden ertoe leiden dat eenalternatieve maatregel beter uitvoerbaar blijkt. De gewijzigde of vervan-gende maatregel moet bovendien voldoen aan alle criteria van deHVF-verordening. De meest recente RRF guidance note van de EuropeseCommissie voegt hier de mogelijkheid aan toe om een HVP te wijzigenmet als doel de administratieve last te verminderen en administratievefouten te corrigeren.Voorafgaand aan de Ecofinraad heeft de Europese Commissie hetNederlandse wijzigingsvoorstel positief beoordeeld, en doet een voorstelaan de Raad om deze beoordeling goed te keuren via een uitvoeringsbe-sluit. De wijzigingen hebben betrekking op in totaal 21 maatregelen. Hetbetreft een aantal technische en administratieve wijzigingen die vooralzien op het verminderen van administratieve lasten en het corrigeren vanadministratieve fouten. Daarnaast is het nodig gebleken om de mijlpaalten aanzien van de Wet Regie op de Volkshuisvesting te verplaatsten vanbetaalverzoek 2 (Q4 2024) naar betaalverzoek 3 (Q2 2025). Dit biedt meertijd om ambitieuzere wetgeving uit te werken en deze goed aan te latensluiten bij aanpalende wetgeving. Om het betalingsprofiel in balans tehouden is de mijlpaal die de vrijstelling van Belasting van personenauto’sen motorrijwielen (BPM) voor bestelauto’s afschaft, verplaatst vanbetaalverzoek 3 naar betaalverzoek 2.Nederland zal vanzelfsprekend instemmen met de wijziging van het eigenHVP en zal desgevraagd een toelichting geven op de voorgesteldewijzigingen. Na goedkeuring van het aangepaste plan wordt voortgegaanmet de implementatie van het HVP, waaronder spoedige indiening van hettweede betaalverzoek.Economische en financiële impact van de Russische agressie-oorlog tegen OekraïneDocument: N.v.t.Aard bespreking: Gedachtewisseling10https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52024PC0482Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 207010 Besluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:De Ecofinraad zal van gedachten wisselen over de economische enfinanciële impact van de Russische agressie tegen Oekraïne en overEuropese steunmaatregelen.Oekraïne is afhankelijk van externe steun, zowel militair als niet-militair,om de Russische agressie te blijven weren en de maatschappij overeind tehouden. De door de Oekraïense autoriteiten gepresenteerde begrotingvoor 2025 bevat een begrotingstekort van USD 38 mld. Dit is USD 12 mld.meer dan eerder verwacht, en dat heeft met name te maken met dedefensie-uitgaven die nodig zijn om de Russische aanvallen te weren. HetInternationaal Monetair Fonds (IMF) schetst een scenario waarbij eenstaakt-het-vuren pas eind 2025 wordt bereikt. Het IMF verwacht in ditscenario een extern financieringstekort van USD 140,7 mld. voor deperiode tussen 2023 en het eerste kwartaal van 2027. De EU-Oekraïne-faciliteit van EUR 50 miljard, waarvan ca. EUR 38 mld. macro-financiëlebijstand voor de periode 2024–2027 en het IMF-programma11 zijnbelangrijke onderdelen van de internationale inzet om deze tekorten(deels) te dekken en om Oekraïne in staat te stellen de strijd tegenRussische agressie voort te zetten. De Wereldbank heeft sinds de uitbraakvan de oorlog ongeveer USD 48 mld. gemobiliseerd voor kritiekeherstelwerkzaamheden en wederopbouwsteun. Kabinetsbeleid is datNederland haar «fair share» bijdraagt aan de internationale steun – zowelbilateraal als via de EU en overige multilaterale kanalen – en Nederlandmoedigt andere landen aan om dit ook te doen.De Ecofinraad zal de stand van zaken bespreken van de opvolging van hetpolitieke G7-akkoord om USD 50 mld. aan leningen te verschaffen aanOekraïne voor het eind van 2024, waarbij de buitengewone inkomstenover bevroren Russische Centrale Banktegoeden aan Oekraïne terbeschikking gesteld worden voor het terugbetalen van de EU- enG7-leningen en voor rentebetalingen. De Commissie deelde op20 september 2024 voorstellen om in dit kader maximaal EUR 35 mld. aanleningen beschikbaar te stellen aan Oekraïne. Het parlement is daaroverop 4 oktober geïnformeerd.12 De Raad van de Europese Unie heeft breedingestemd met de voorgestelde macro-financiële bijstand, het instellenvan het Ukraine Loan Cooperation Mechanism (ULCM) waarmee debuitengewone inkomsten op bevroren Russische Centrale-banktegoedenaan Oekraïne ter beschikking worden gesteld en de wijziging van debestemming van buitengewone inkomsten naar 95% voor ULCM via deEU begroting en 5% voor de Europese vredesfaciliteit (EPF) vanaf 2025.Formeel akkoord in de Raad over de macro-financiële bijstand en ULCMvolgen na instemming van het Europees Parlement, naar verwachtingeind oktober. In lijn met de moties Krul c.s., Dobbe c.s. en Brekelmans c.s.blijft het kabinet ambitieus ten aanzien van spoedige, zorgvuldigejuridische en technische uitwerking van de EU-bijdrage aan hetG7-akkoord. Bij uitwerking is het van belang dat de EU samen optrekt metinternationale partners, waarbij risico’s en verantwoordelijkheden zoveelmogelijk worden gedeeld en geanalyseerd en dit in de besluitvormingwordt betrokken.11https://www.imf.org/en/Publications/CR/Issues/2024/06/28/Ukraine-Fourth-Review-of-the-Extended-Arrangement-under-the-Extended-Fund-Facility-Request-55120712https://open.overheid.nl/documenten/c3740688-3705-4240-ada3-4a833f116dd2/fileTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 207011 Het jaarlijkse rapport van het Europees BegrotingscomitéDocument: 2023 annual report of the European Fiscal Board13Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: n.v.t.Toelichting:De Ecofin zal van gedachten wisselen over het recent gepubliceerdejaarlijkse rapport van de European Fiscal Board (EFB).Het rapport gaat in op de macro-economische ontwikkelingen van hetafgelopen jaar, waaronder de hoge energieprijzen, de getroffen energie-maatregelen en de sterke arbeidsmarkt, en de mate waarin het begro-tingsbeleid verruimend of verkrappend heeft gewerkt. Vervolgens gaat hetrapport in op de implementatie van het Stabiliteits- en Groeipact,waaronder de buitensporigtekortprocedure (excessive deficit procedure,EDP). In 2023 heeft de Commissie geen voorstel gedaan om EDP’s teopenen, door de onzekerheid rondom o.a. de energieprijzen. In juli 2024stelde de Commissie voor om voor 7 lidstaten een buitensporig tekortvast te stellen, waarmee de Raad vervolgens heeft ingestemd. Daarnaastheeft de Raad vastgesteld dat Roemenië geen effectieve opvolging heeftgegeven aan de Raadsaanbeveling om een buitensporig tekort tecorrigeren. Het EFB wijst erop dat Spanje hiervan werd uitgeslotenondanks het feit dat het de referentiewaarden overschreed. Volgens deEFB zou dit geen precedent mogen scheppen. De nieuwe begrotingsregelsslagen volgens de EFB enkel als deze gehandhaafd worden en erbovendien snel meer duidelijk wordt over de implementatievraagstukken.Daarnaast benadrukt de EFB dat in het nieuwe raamwerk de onafhanke-lijke begrotingsautoriteiten weliswaar meer onafhankelijkheid hebbengekregen, maar dat meer nodig is om hun rol te versterken. Tot slotbehandelt de EFB de vraag wat Europese publieke goederen (EPG’s) zijnen in hoeverre recente instrumenten, zoals het Europees Herstelin-strument (Next Generation EU, NGEU) daaraan een bijdrage leveren.Daarbij constateert de EFB onder meer dat veel NGEU-middelen gaannaar projecten die klein zijn en daarmee weinig invloed hebben op de restvan de EU. Volgens de EFB draagt NGEU daarmee vooral bij aan Europeesgedragen doelstellingen (op gebied van klimaat/digitaal etc.), en nietzozeer aan Europese publieke goederen.Het kabinet hecht groot belang aan een gedegen handhaving van deEuropese begrotingsregels en het terugdringen van hoge tekorten enschulden. Het kabinet kan zich vinden in de conclusie van de EFB dat hetvoorstel van de Commissie om geen EDP te openen voor Spanje geenprecedentwerking moet hebben. Tegelijkertijd erkent het kabinet dat deoverschrijding van de tekortnorm in 2023 voor Spanje naar verwachtingtijdelijk is. Het kabinet hecht ook veel belang aan de versterkte rol van deEFB en van de onafhankelijke begrotingsautoriteiten. Het kabinet zal deverhandeling over Europese publieke goederen met belangstellingaanhoren. De vraag in welke mate de EU in deze publieke goederen moetvoorzien zal terugkomen in de discussie over het volgende MeerjarigFinancieel Kader.Raadsconclusies over EU-statistiekenDocument: Draft council conclusions on EU statistics komen beschikbaarop Delegates PortalAard bespreking: aanname raadsconclusies over EU-statistiekenBesluitvormingsprocedure: consensus13https://commission.europa.eu/publications/2023-annual-report-european-fiscal-board_en?prefLang=nlTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 207012 Toelichting:Nederland kan instemmen met de voorliggende Raadsconclusies over deEU-statistiek. Naar verwachting kunnen de conclusies op brede steunrekenen van de lidstaten. Jaarlijks in het najaar spreekt de Ecofinraad overontwikkelingen op het terrein van de statistiek in de Europese Unie.Hierover stelt de Raad conclusies op.Een vast onderdeel van het «Autumn statistical package» is het jaarlijkserapport over de stand van zaken over de informatie-vereisten (opstatistisch terrein) in EMU. Dit rapport geeft de stand van zaken weer vande beschikbaarheid en tijdigheid van economische indicatoren over ondermeer groei bbp, arbeidsmarkt en internationale handel. De kern van het2024-voortgangsrapport omvat ontwikkelingen bij de zogenoemdePrincipal European Economic indicators (PEEIs). Aan de orde komen hetmonitoren van vooruitgang met de PEEIs en het beschrijven van plannenvoor verdere kwaliteitsverbetering ervan. Het rapport laat verbeteringenzien bij de beschikbaarheid bij de PEEIs over onder meer de publicatie vaneen nieuwe index over de productie van diensten sinds april 2024. DeRaad kijkt uit naar verdere vooruitgang bij het dichten van de laatste gatenbij onder meer de PEEIs.Voorts heeft de Raad aandacht voor de vooruitgang bij informatiever-eisten bij de statistieken over macro-economische onevenwichtigheden,statistieken voor het SGP, statistieken over de sustainable developmentgoals en de Europese Green Deal, de meting van woonlasten in deinflatie, statistieken over de arbeidsmarkt, en bevolkings-en socialestatistieken. De Raad verwelkomt de vooruitgang.Ook verwelkomt de Raad de ontwikkelingen op het terrein van hetgeschikt maken voor de toekomst van de Europese statistiek en hetEuropees statistisch systeem.Terugkoppeling van de G20-bijeenkomst voor Ministers vanFinanciën op 23–24 oktober 2024Document: N.v.t.Aard bespreking: GedachtewisselingBesluitvormingsprocedure: N.v.t.Toelichting:Het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie (de Raad) en deCommissie zullen aan de Eurogroep en Ecofinraad een terugkoppelinggeven over de G20-bijeenkomst voor Ministers van Financiën op 23 en24 oktober. Daarnaast zullen de Eurogroep en Ecofinraad terugblikken opde jaarvergadering van het IMF en de Wereldbank, die plaatsvindt van21–26 oktober. De jaarvergadering zal zich vermoedelijk richten opmondiale ontwikkelingen zoals geo-economische fragmentatie engeopolitieke spanningen, waaronder de Russische agressieoorlog tegenOekraïne en het conflict in het Midden-Oosten, en de impact daarvan opde economische vooruitzichten. Ook zal een centraal thema zijn hoeoverheden uitdagingen als klimaatverandering en lage productiviteits-groei kunnen aanpakken tegen een achtergrond van al hoge tekorten enschuldniveaus. Daarnaast zal er aandacht zijn voor de toenemendeschuldenlast in kwetsbare landen en de rol van het IMF daarbij.De Kamer is reeds geïnformeerd over de inzet van het Koninkrijk middelsde geannoteerde agenda’s voor de Jaarvergadering van het IMF en deWereldbank.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 21 501-07, nr. 207013