Rapport EIM inzake kredietverlening aan het MKB, informatie van de Nederlandse Vereniging van Banken over het vol trekken van kredietlijnen en verruiming van de opschortingsmogelijkheden binnen de BMKB

31371KredietcrisisNr.231BRIEFVANDEMINISTERVANECONOMISCHEZAKENAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,29juni2009Tenbehoevevanhetdebatoverkredietverleningopdinsdag30junia.s.doeiku,inaanvullingopdebriefvan24junijl.(Kamerstuk31371,nr.222),nogenigeaanvullendeinformatietoekomen.DitbetreftteneersteeenupdatevandeFinancieringsmonitorMKBvanhetEIM1,dieikuinhetalgemeenoverlegvan23aprilhebtoegezegd(Kamerstuk31371,nr.186).DaarnaastinformeerikubijdezeoverhetantwoordvandeNederlandseVerenigingvanBankenopmijnverzoekomteonderzoekeninwelkematebestaandekredietlijnenvolgetrokkenworden.TenslottestelikuopdehoogtevandeverruimingvandemogelijkhedenomaflossingenonderdeBMKBopteschorten.EIM-rapportHetEIM-rapportisdeweergavevaneenenquêteonder2500bedrijven.HetrapportlaatziendatdekredietvraagvanMKB-bedrijvenistoege-nomentenopzichtevandecember;waardestijds14%vanMKB-bedrijveneenkredietaanvraaghadingediend,wasditinjuni2009gestegennaar17%.UithetEIM-rapportblijktechterdatbedrijvenintoenemendematetemakenhebbenmetkredietafwijzingen.HetpercentagekredietaanvragendatdoorbankenwordtafgewezenisvolgenshetEIM-rapportsindsdecemberforsopgelopenvan12%naar40%.DaarbinnengevenvooralkleineMKB-bedrijvenaandatzijvakertekampenhebbenmetkredietafwijzingen:72%vandebedrijvenmetmeerdan10werknemersgeeftaankrediettehebbenverkregenindienzedatbijdebankhaddenaangevraagd.Voorbedrijvenmetminderdan10werkne-mersisdatsuccespercentageslechts50%.Hetonderzoeklaatdaarnaastziendatconformdeverwachtingvooralconjunctuurgevoeligesectorenalsdebouw,dehandelendefinanciëledienstverlenersrelatiefminderkanshebbenopsuccesbijeenkredietaanvraag.DeuitkomstenvanditonderzoekzijneenaanvullingopdemacrocijfersvanDNB,waaroverugeïnformeerdbentindebriefvan24junijl.HetTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1329950809tkkst31371-231ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage20091TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31371,nr.2311 EIM-onderzoeklaatziendathetbeeldvanhetbedrijfslevendiversis.MetnamekleinebedrijveninhetMKBgevenaanintoenemendemateproblementehebbenmethetverkrijgenvankrediet.Hoewelhunkrediet-aanvragenkleinzijnvanomvang,betekentdatnietdatinformatieoverhunsuccesbijkredietaanvragengeenbelangrijkeinformatieoplevertoverdeontwikkelingopdekredietmarkten.HetMKB–ookdekleinerebedrijvendaarbinnen–isvoordeNederlandseeconomieimmersvangrootbelang,nietindelaatsteplaatsvoordeontwikkelingvandewerkge-legenheid.Hetonderzoekgeeftgeeninzichtinderedenvandeforsetoenameinkredietafwijzingen.Onderliggendaandezeontwikkelingkunnentoege-nomenrisico’seneensnelleverslechteringvandekredietwaardigheidvanhetkleine(re)MKBschuilgaan.Daarnaastspelenaanbodfactorenmogelijkeenrol(aanbodproblemenbijbankenofeenhogererisicopremiediedebankenberekenen).Zoalsookaangegevenindebriefvan24junijl.houdthetkabinetconstantvingeraandepolstenaanzienvandesituatievankredietverlening.HetrecentmetVNO-NCWenMKB-NLafgesprokeninitiatiefvaneenkredietintermediairkanerookaanbijdragenomhierbeterzichtintekrijgen.VoltrekkenvanbestaandekredietlijnenMetbetrekkingtotdevraaginhoeverrehetvoltrekkenvanbestaandekredietlijnendecijfersinzakekredietverleningbeïnvloedt,heeftdeNeder-landseVerenigingvanBankenmij,conformmijnverzoek,geïnformeerd(ziebijgaandebrief)1.DeNVBheeftonderhaarledengeïnventariseerdhoehetbenuttings-percentagevanreedsverleendekredietfaciliteitenzichontwikkelt.Uitdezeinventarisatieblijktdathet«benuttingspercentage»bankbreedtussende50%en75%ligt.Ditimpliceertdatbestaandeverleendekredietfaciliteitennietallemaalvolledigbenut(«volgetrokken»)zijn.Uiteraardzullenergevallenzijnwaarbijeenbedrijfdetoegekendekredietfaciliteitennuvolledigbenut,maarookzijnerbedrijvendiedoorverminderdeeconomi-scheomstandighedenjuistmindergebruikmakenvandekredietfacili-teitenomdatdebehoefteaanwerkkapitaalverminderdis.Debankengevenaandathethuidigebeeldnietafwijktvandestandvanzakenonder«normaleomstandigheden».DaarmeelijkthetvoltrekkenvanbestaandefaciliteitenopditmomentgeenbijzondereinvloeduitteoefenenopdeontwikkelingvandezakelijkekredietverleningdoorNederlandsebanken.TevensgeeftdeNVBingenoemdebriefaanmeetezullenwerkenaaneenmeldpuntvoorklachtenmetbetrekkingtotkredietverleningaanbedrijven.VerruimingBMKBVanwegedeproblematischesituatiebijveelbedrijvenismijdoordebankengevraagddemogelijkhedentotopschortingvanaflossingenopleningenonderdeBMKBteverruimen.Eenzelfdevraagbereiktemijineenoverlegdatikrecenthadmetvertegenwoordigersvandebinnen-vaart.OpditmomentkentdeBMKBreedsdemogelijkheidomtweemaalvooreenaaneengeslotenperiodevanmaximaal4kwartalendeaflossingopteschorten.Daarnaastismedio2008eenextraopschortingsmoge-lijkheidingevoerdvanmaximaal4kwartalen,tebenuttentijdensdebouwvanregistergoederen.Methetoogopdehuidigeproblematiekhebikbeslotenomhetopschortingsregimetijdelijkverderteverruimen:1TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31371,nr.2312 a.Ergeldteenextraopschortingsmogelijkheid–bovenopdealbestaandemogelijkhedenbinnendeBMKB–meteenmaximaletotaleduurvan2jaar.b.DezeextraopschortingsmogelijkheidkanalleenwordengebruiktindiendestandaardmogelijkhedentotopschortingvandeBMKBzijnbenut.c.Debankbeslistopbasisvanindividuelebeoordelingofdeverruimingbenutwordtenkanervoorkiezendeextraduurvanmaximaaltweejaarinéénkeertegebruikenofopteknippenineenaantaltermijnenvanminimaaléénkwartaalofeenveelvouddaarvan.d.Benuttingvandeextraopschortingsmogelijkheidkantottweejaarnaingang;deextraopschortingeindigtdusaltijduiterlijktweejaarnaingangsdatum.e.DeextraopschortingsmogelijkheidbinnendeBMKBgeldtvoorelkeondernemingdiegebruikmaaktvandeBMKB.InnaderoverlegmetdebetrokkenbankenzaldeaangegevenverruimingwordenvormgegevendooraanpassingvandeministeriëleregelingbetreffendedeBMKB.DeministervanEconomischeZaken,M.J.A.vanderHoevenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31371,nr.2313