Ontmoeting met de Dalai Lama

31700VVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanBuitenlandseZaken(V)voorhetjaar2009Nr.105BRIEFVANDEMINISTERVANBUITENLANDSEZAKENAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,11juni2009GraaginformeerikuwKamerovermijnontmoetingmetdeDalaiLamaop5junijl.IkontmoettedeDalaiLamanamensderegeringinzijnhoedanig-heidvanreligieusleiderindepastorievandeSt.JacobuskerkinDenHaag.AanhetgespreknamenookenkeleNederlandsereligieuzeleidersdeel.DeprotestantsekerkeninNederlandwerdenvertegenwoordigddoorscribaPlaisier,dejoods-liberalegemeenschapdooremeritus-rabbijnSoetendorp,endekatholiekekerkdoordebisschoppelijkefunctionarisvoordeinterreligieuzedialoogVanOers.DedekenvanDenHaag,VanderHelm,wasgastheer.Verderwarenenkelemedewerkersvandereligieuzeleidersenvanmijzelfaanwezig.NadatikdeDalaiLamawelkomheette,gafikaandatikdrieonderwerpenaandeordezouwillenstellen,namelijkteneerstedevrijheidvanreligie,eenonderwerpdatdoorNederlandincontactenmetdeChineseoverheidveelvuldigwordtopgebracht,tentweedededialoogtussenreligiesentenderdedesituatieinTibet.DaaraanvoegdeiktoedatikvanmeningbendateenconstructievedialoogtussendevertegenwoordigersvandeDalaiLamaendeChineseautoriteitenzoumoetenleidentoteenduurzameoplossingbinnendegrenzenvandeChinesegrondwetdievoorallebetrokkenenaanvaardbaaris.DeDalaiLamasteldedatzijnbezoekgeenpolitiekkarakterhad.HijwasinNederlandomspiritueleharmonietebevorderen.Ervolgdeeenlevendigediscussie,metnameoverderolvanreligiealsinspiratiebronvoormenselijkgedragendepraktischebetekenisdaarvanvoorvrede.DeDalaiLamabenadruktedeindividuelewaardigheidenindividuelevrijheidinhetmakenvangeloofs-enlevenskeuzes.Iedermensdientbovenalelkandermenstenvolleteaccepteren,ookaldeeltmennietdeopvattingenvandieander.DeNederlandsereligieuzeleidersslotendaarbijaanenbenadruktendatvrijheidvanreligieenopenstaanvooropvattingenvananderenessentieelwaren.Dialoogkondaartoeeenmiddelzijn.Ikbrachtnaarvorendatdialoogtussenreligiesstereotyperingenbotsingvanculturenkonverminderenenvoortskonvoorkomendatreligiewerdgebruiktalseenrechtvaardigingvanonderdrukking.TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1324390809tkkst31700V-105ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2009TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700V,nr.1051 DeDalaiLamamerkteopdat,hoewelerverschillenwarentussendegeloofsovertuigingen,allereligieshetzelfdedoelhebben,namelijkmede-leven(«compassion»).VanuitdieoptiekkwamonderanderehetMidden-Oostenvredesprocesaandeorde.IkvroeghemofdezeopvattingookkonbijdragenaandedialoogtussendeChineseautoriteitenenzijngezanten.DeDalaiLamarefereerdeinzijnantwoordaaneengesprekdathijdedagervoormeteenaantalChinezenhadgevoerd.Naaanvankelijkeaarzelinghadhijtocheenopendiscussiemethenkunnenvoeren.ZijnervaringwasdathijmetChinezenoverTibetkonpraten,maarhijverweetdedelenvandeChineseregeringeengebrekaan«compassion».DeministervanBuitenlandseZaken,M.J.M.VerhagenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700V,nr.1052