Tussenverslag van de informateur dhr. S. Buma over zijn informatiewerkzaamheden

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 848Kabinetsformatie 2025Nr. 16 BRIEF VAN DE INFORMATEUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 december 2025Op 13 november 2025 aanvaardden de heer Wijers en ik de aanwijzingdoor de Kamer als informateur (Kamerstuk 36 848, nr. 14). De opdracht diede voorzitter meegaf luidde:•Het opstellen van een inhoudelijke en ambitieuze agenda die antwoordgeeft op de grote vraagstukken die bepalend zijn voor de toekomst vanNederland;•Het formuleren van uitgangspunten voor de vorming en samenstellingvan en samenwerking in een kabinet;•Daarbij in acht nemen dat voor daadkrachtig bestuur, het kabinet moetkunnen rekenen op voldoende steun in beide kamers der Staten-Generaal;•Hierover uiterlijk 9 december verslag uit te brengen aan de TweedeKamer.In overleg met de fractievoorzitters van D66 en CDA heb ik besloten deopdracht in twee delen uit te voeren. Eerst is gewerkt aan de inhoudelijkeen ambitieuze agenda. Deze bied ik u hierbij aan. Hierna is, mede op basisvan de reacties op de agenda, het formuleren van uitgangspunten voor devorming en samenstelling van en samenwerking in een kabinet evenalsde mogelijke steun daarvoor in de beide kamers aan de orde.Bij het opstellen van de agenda is nauwgezet acht geslagen op de dooreen meerderheid van de fracties aan de verkenner, de heer Koolmeesaangedragen prioriteiten. Deze zijn:•Het aanpakken van het woningtekort en de ruimtelijke invullingdaarvan;•Nederland van het stikstofslot halen met noodzakelijke maatregelenwaarbij er een duurzame toekomstbestendige landbouwsector ennatuurherstel wordt gerealiseerd;•Het creëren van ruimte voor economische groei en verbetering van hetinvesterings- en vestigingsklimaat met onder meer een aanpak voorenergiezekerheid en klimaatbeleid;•Een voortvarende aanpak voor asiel en andere vormen van migratie; kst-36848-16ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 848, nr. 161 •Keuzes voor defensie en veiligheid in overeenstemming met de inNAVO-verband gemaakte afspraken;•Uitgangspunten voor het te voeren begrotingsbeleid en de bekostigingvan investeringen en in kaart brengen van toekomstbestendigehervormingen met het oog op een sterke samenleving en economie.De hoofdstukken van de agenda volgen de prioriteiten zoals door deverkenner weergegeven. Dit heeft tot gevolg dat een aantal belangrijkeonderwerpen niet aan bod komt zoals bijvoorbeeld onderwijs, de justitiëleketen en democratie en bestuur.De beperking tot vijf prioriteiten heeft ook gevolgen voor het zesdeonderwerp: financiën en hervormingen. Een volledige en doorgerekendefinanciële onderbouwing zal pas in het kader van een regeerakkoordkunnen worden gegeven als alle belangrijke begrotingsposten inogenschouw zijn genomen. Ter illustratie: het verhogen van de uitgavenvoor defensie en internationale veiligheid in overeenstemming met deNAVO-afspraken, leidt tot een uitgavenstijging waar binnen de beperkingvan deze opdracht in deze eerste fase onmogelijk een volledig inzicht inkan worden geboden. Voorts zijn ter uitvoering van mijn opdracht decontouren vermeld van hervormingen om de werking en houdbaarheidvan het zorgstelsel, de sociale zekerheid en het belastingstelsel teverbeteren.Na de totstandkoming van deze agenda begint de tweede fase van mijnopdracht. Ik zal beginnen met een onderzoek naar de vraag of degezamenlijke agenda van D66 en CDA aanknopingspunten biedt voor hetformuleren van uitgangspunten voor de vorming en samenstelling van ensamenwerking in een kabinet evenals voor de noodzakelijke steun inbeide kamers der Staten-Generaal.Over het resultaat van mijn werkzaamheden zal ik u met mijn eindverslaguiterlijk 9 december informeren.Informateur,S. BumaTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 848, nr. 162