Verslag NAVO-ministers van Defensie (DMM) 13–14 juni 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202428 676NAVONr. 461 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 28 juni 2024Op 13 en 14 juni 2024 vond in Brussel een bijeenkomst plaats van deNAVO-Ministers van Defensie (DMM), de laatste ministeriële bijeenkomstvoor de NAVO-top in Washington. In deze brief informeer ik uw Kamerover het verloop en de uitkomst van de DMM. Tevens maak ik van degelegenheid gebruik om uw Kamer te informeren over de uitvoering vantwee moties. Het betreft de motie Boswijk (Kamerstuk 36 410 X, nr. 28 van30 januari 2024) over personele knelpunten en scenario’s rond het NATONew Force Model (NFM) en de motie Tuinman en van Dijk (Kamerstuk36 410 X, nr. 52 van 8 februari 2024) over het verkennen van de wense-lijkheid van een permanente Nederlandse gevechtseenheid aan deoostflank. Tevens maak ik van deze gelegenheid gebruik om uw Kamer teinformeren over de missie European-lead Maritime Awareness in theStrait of Hormuz (EMASoH).Ukraine Defense Contact Group (UDCG) en NAVO Oekraïne RaadDe Minister van Defensie van Oekraïne ging in op de moeilijke situatie aanhet front en de Russische pogingen de levering van materieel vanbondgenoten en partners te frustreren. Hij gaf aan dat Rusland blijftdoorgaan met het bombarderen van civiele infrastructuur zoals huizen enenergie- infrastructuur. Bovendien probeert Rusland met desinformatie deOekraïense bevolking te beïnvloeden. Naast de Oekraïense Minister vanDefensie benadrukten ook veel bondgenoten en partners dat militairesteun voor zowel de korte als de lange termijn onverminderd nodig blijft.Oekraïne heeft vooral dringend behoefte aan luchtverdediging, F16’s,langeafstandswapens en munitie. Opschaling van de defensie-industrie inOekraïne is nodig zodat Oekraïne in toenemende mate ook zijn eigenproductiecapaciteit beter kan benutten. Dit biedt ook kansen voorNederland om bijvoorbeeld geleerde Oekraïense lessen over opschalingvan hun defensie-industrie over te nemen en Nederlandse bedrijven aanOekraïense bedrijven te koppelen. Vrijwel alle bondgenoten gingen in opde acute militaire noden van Oekraïne en de steun die bondgenoten kst-28676-461ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 676, nr. 4611 leveren om Rusland te stoppen. Dit geeft een belangrijk signaal aan Kyivdat Oekraïne er niet alleen voor staat.Ministers benadrukten het belang van een ambitieus pakket voor deNAVO-top in Washington, dat de NAVO-steun aan Oekraïne duurzaamverankert. Onderdeel van het pakket is de coördinatie door de NAVO vantrainingen en militaire steun aan Oekraïne via de bestaandeNAVO-commandostructuren. De SG NAVO heeft ook voorstellen gedaanvoor een financieringsmechanisme voor militaire steun aan Oekraïne voorde lange termijn, waaronder het vast leggen van cost sharing mecha-nismes. Daarnaast hebben steeds meer bondgenoten een bilateraleveiligheidsovereenkomst met Oekraïne afgesloten. Met dit alles wordt desteun van NAVO-bondgenoten bestendigd voor de lange termijn, en dezestappen geven een overtuigend signaal af van de blijvende betrokkenheidvan bondgenoten met Oekraïne.Ik heb steun uitgesproken voor het pakket aan maatregelen voor de top enhet belang benadrukt van het voeren van de discussie over steun aanOekraïne zonder taboes, zoals Oekraïne de mogelijkheid te geven ommilitaire doelen in Rusland aan te grijpen conform het internationaalhumanitair recht. Ik benadrukte het belang van substantiële financiëletoezeggingen van bondgenoten voor toekomstige militaire steun aanOekraïne. De oorlog is dynamisch en wij moeten mee kunnen bewegenmet de nieuwe realiteit die elke keer weer ontstaat. Nederland levert daareen belangrijke bijdrage aan via bijvoorbeeld het Patriot-initiatief en deF16’s.Update Patriot initiatiefNederland heeft het voortouw genomen om een internationale coalitiebijeen te brengen voor de levering van aanvullende Patriotcapaciteit aanOekraïne, in aanvulling op eerdere leveringen.1 Op 13 juni organiseerde ikvoorafgaand aan de Ukraine Defence Contact Group een bijeenkomst metalle NAVO Patriotgebruikers om gezamenlijk tot de levering van aanvul-lende Patriotcapaciteiten en training te komen. Inmiddels zijn debenodigde onderdelen voor een volledig Patriotsysteem verzameld.Nederland levert drie lanceerinrichtingen en een radar systeem. Deoverige kerncomponenten worden geleverd door een bondgenoot.Inmiddels heeft ook Roemenië aangekondigd een volledig Patriotsysteemte zullen leveren. De levering door Nederland wordt gedekt middels hetbudget dat door dit kabinet voor de militaire steun aan Oekraïnebeschikbaar is gesteld.Afschrikking en verdedigingSinds de grootschalige Russische inval in Oekraïne op 24 februari 2022hebben bondgenoten grote stappen gezet in de versterking van deafschrikking en verdediging van het bondgenootschap. We bespraken deuitvoerbaarheid van de nieuwe verdedigingsplannen, de opschaling vande defensie-industrie, lastenverdeling en weerbaarheid. De uitvoer-baarheid van de verdedigingsplannen vordert gestaag. Het risico dat opdit moment gepaard gaat met de uitvoering van de plannen in crisistijdmoet echter verder omlaag. Belangrijke voorwaarde daarvoor isuitbreiding van de krijgsmachten van de bondgenoten, de financieringdaarvoor en opschaling van de productiecapaciteit en verdergaandesamenwerking van de defensie-industrie van bondgenoten en met de EU.1Kamerstuk 36 045, nr. 136 van 20 januari 2023.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 676, nr. 4612 Ik heb aangegeven dat het van groot belang is dat de NAVO overvoldoende militaire capaciteiten beschikt om de plannen uit te voeren. Eris acuut behoefte aan meer luchtverdedigingscapaciteit en strategicenablers. De minimale capaciteitenbehoefte die de NAVO onlangs heeftopgesteld op basis van de nieuwe verdedigingsplannen, betekent eenforse uitdaging voor de krijgsmachten van alle bondgenoten, ook voorNederland. In het bondgenootschap is de consensus dat gezien detoegenomen dreiging, meer NAVO-capaciteiten nodig zullen zijn. Datbetekent dat met 2% bbp (de ondergrens die de bondgenoten in Vilniushebben vastgesteld) niet aan alle capaciteitsdoelstellingen kan wordenvoldaan. Nederland heeft daarnaast steun uitgesproken voor verderegroei en bredere toepasbaarheid van het gemeenschappelijk budget vande NAVO en voor de voorstellen van de SG NAVO op het gebied vanweerbaarheid.Uitvoering motiesNATO New Force ModelHet kabinet heeft uw Kamer op verschillende momenten geïnformeerdover de ontwikkeling en implementatie van de nieuwe plannen van deNAVO (Kamerstuk 28 676, nr. 444 van 17 oktober 2023). Het kabinetinformeert uw Kamer, zo nodig vertrouwelijk, over de implementatie vanhet NATO New Force Model en de gevolgen daarvan, zodra meer bekendis over de implicaties voor Nederland. De gevolgen voor de Nederlandsekrijgsmacht en daarbij behorende personele en materiële behoefteworden pas volledig inzichtelijk zodra de NAVO de totale invulling van hetNFM in detail heeft uitgewerkt. Daarbij wordt ook gekeken naar lessen uitde oorlog in Oekraïne. Bovendien zal het NATO Defence Planning Process(NDPP) de capaciteitsdoelstellingen voor bondgenoten herzien. Deoperationele behoefte van de nieuwe plannen uit het NFM, samen met debestaande tekortkomingen, bepalen de gezamenlijke prioriteiten voor hetNDPP voor de korte termijn. De totale minimale capaciteitenbehoefte isbekend. De verdeling van de capaciteiten onder bondgenoten vindt dekomende periode plaats. Het is belangrijk dat bondgenoten ook onder-zoeken hoe zij gezamenlijk bepaald kritieke capaciteiten kunnen ontwik-kelen. De Ministers van Defensie bekrachtigen de uitkomst van hetverdelingsproces in oktober 2025. Pas op dat moment zal Defensie exactkunnen bezien wat dit betekent voor de Nederlandse krijgsmacht. Ditbetekent dat het pas mogelijk is om volledig uitvoering aan uw motie tegeven zodra deze inzichten er zijn. Dat neemt niet weg dat nu al helder isdat de implementatie van de nieuwe plannen veel zal vragen en dat ermeer investeringen nodig zijn van alle bondgenoten. Vooruitlopend op deinzichten, kan ik in reactie op uw motie, verwijzen naar de knelpunten enmaatregelen omtrent personeel zoals gesteld in de Stand van Defensie2023 (Bijlage bij Kamerstuk 36 410 X, nr. 95 van 19 september 2023). Depersonele knelpunten voor de Nederlandse krijgsmacht in het algemeengelden ook voor de personele knelpunten in de vulling van het NFM doorde Nederlandse krijgsmacht. Defensie groeit en herstelt, maar hetversterken van de menskracht in de organisatie kost tijd, zoals het kabinetin de Stand van Defensie heeft beschreven. In de huidige arbeidsmarktblijft het een uitdaging om voldoende en gekwalificeerde mensen tevinden en te behouden. Defensie werkt hieraan zoals bekend onderandere door middel van het dienjaar, door de werving van reservisten endoor de werving van meer vrouwen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 676, nr. 4613 Enhanced Forward Presence LitouwenZoals aan uw Kamer gemeld op 6 mei 20242, heeft het kabinet beslotenom de bijdrage van 350 militairen aan eFP in Litouwen opnieuw teverlengen, tot en met eind 2026. Dit besluit is genomen met rekenschapvan de Duitse voornemens een permanente brigade in Litouwen testationeren en de motie Tuinman en Van Dijk (Kamerstuk 36 410 X, nr. 52van 7 februari 2024). De Duitse plannen voor de stationering van eenpermanente brigade in Litouwen worden nader uitgewerkt. Nederlandspreekt met Duitsland over een mogelijke bijdrage aan deze permanentebrigade en de invulling daarvan. Zodra meer duidelijk is over deuitkomsten van het NFM en een mogelijke Nederlandse bijdrage aan deDuitse permanente brigade, zal het kabinet uw Kamer hieroverinformeren.De Minister van Defensie,K.H. Ollongren2Kamerstuk 29 521, nr. 481Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 676, nr. 4614