Verslag van een algemeen overleg over o.a. de rechterlijke uitspraak over private laboratoria in relatie tot fytosanitair onderzoek

31700XIVVaststellingvandebegrotingsstatenvanhetMinisterievanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit(XIV)voorhetjaar2009Nr.8VERSLAGVANEENALGEMEENOVERLEGVastgesteld8oktober2008DevastecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit1heeftop25september2008overleggevoerdmetministerVerburgvanLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteitover:–derechterlijkeuitspraakoverprivatelaboratoriainrelatietotfytosanitaironderzoekd.d.14juli2008(31200-XIV,nr.228);–debriefvandeministervanLNVd.d.23september2008overdegevolgenvandegerechtelijkeuitspraakenstandvanzakenPlantkeur(31700-XIV,nr.4).Vanditoverlegbrengtdecommissiebijgaandgeredigeerdwoordelijkverslaguit.Voorzitter:VanderVliesAdjunct-griffier:PeenVragenenopmerkingenuitdecommissieDevoorzitter:Damesenheren,ikopenhetalgemeenoverlegdatdecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteitvoertmetdeministervandatdepartement,dieikbijdezenhartelijkverwelkomendaarbijbetrekikgraagdegenendiehaarbijstaan.Vanzelfsprekendroepikonzegastenopdetribuneeenhartelijkwelkomtoe,netalsmijncollega’s,zonderwieiküberhauptgeenoverlegkanstarten.Fijndatuaanwezigbent.Wijhebbennominaaleenuuruitgetrokkenvoorditoverleg.Datbetekenttochweldatdespreektijdbeperktis.Ikziedatuzichdatallenrealiseert.Latenwijelkaarnietgaanherhalen.Alsdeeerstesprekervragenheeftgesteld,ishetnietverbodenomzichdaarbijaantesluitenendanvooraluitteziennaarhetantwoordvandeminister.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Voorzitter.Laatikbeginnenmetwatiktweeoverleggengeledenalhebgezegd.Wijzittenhiernualvoordederdeofmisschienwelvierdekeeromoverditonderwerptespreken.VoordeVVD-fractiewasontzettendbelangrijkdatergeenmonopolieposi-tieszoudenontstaan.WijblijvenhetvreemdvindendatditdeinzetvanBrusselzoukunnenzijn.Waaromzijnwijdaarnietvoor?Omdatdatervoorzorgtdaternietmeerdrukisopsnelheid,innovatieenontwikke-lingendienoodzakelijkzijninhetfytosanitaironderzoek.1Samenstelling:Leden:VanderVlies(SGP),ondervoorzitter,Schreijer-Pierik(CDA),voorzitter,Atsma(CDA),VanGent(GroenLinks),Poppe(SP),Waalkens(PvdA),Snijder-Hazelhoff(VVD),Jager(CDA),Ormel(CDA),Koopmans(CDA),VanderHam(D66),VanVelzen(SP),DeKrom(VVD),Samsom(PvdA),VanDijken(PvdA),Neppérus(VVD),Jansen(SP),Jacobi(PvdA),Cramer(ChristenUnie),Koppejan(CDA),Graus(PVV),Vermeij(PvdA),Zijlstra(VVD),Thieme(PvdD)enPolderman(SP).Plv.leden:VanderStaaij(SGP),Mastwijk(CDA),TenHoopen(CDA),Vendrik(Groen-Links),Luijben(SP),Tang(PvdA),Boekestijn(VVD),Bilder(CDA),Biskop(CDA),Kos¸erKaya(D66),VanLeeuwen(SP),DezentjéHamming-Bluemink(VVD),Eijsink(PvdA),Depla(PvdA),VanBaalen(VVD),Kant(SP),Blom(PvdA),Ortega-Martijn(ChristenUnie),VanHeugten(CDA),Brinkman(PVV),Kuiken(PvdA),TenBroeke(VVD),Ouwehand(PvdD)enLempens(SP).TweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1229610809tkkst31700XIV-8ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2008TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.81 Datishetuitgangspunt.Gaandewegstellenwijonsdevraagofwijmetdeinzetvanditbeleidwelopdegoedewegzijngeweest.Alsjeallesafpelt,zienwijdathetergensin2004ismisgegaan.Waaromhebbenwijdezekeuzesgemaakt?Erwasaltijdadequaattoezicht,goedecontroleeneengoedkwaliteitssysteembijdeprivatelaboratoria.DatzegtzelfsBrussel.In2004isditgoedgeaudit,maardekritiekwasdateronvoldoendetoezichtwasopdeNAK.Toenzijnwijstappengaanzettenennaaronsgevoelnietdejuistestappen.Voortoezichtishetontzettendbelangrijkdaterookregieis.Ineenvandevorigedebattenisonsvoorgehoudendatmaaréénlaborato-riumquarantaineonderzoekzoukunnendoen,wantanderszoudenernieuwezbo’smoetenkomenendeministerwildegeennieuwezbo.Hetkantochnietzozijndatdithetenigemotiefis?Wijhebbennietdezekerheiddatwatnuvoorligt,correctis.WijhebbennognietzwartopwitdatBrusselhiermeeakkoordgaat.Bijonsbestaatdaarovertwijfel,vooralomdatwijsindshetlaatstedebatwetendatermaaréénautodoorhetlandrijdt.DatiseenautodieopdeenedeurNAKheeftenopdeanderedeurNAKAGRO.Doordekeurmeesterindezeautowordendeacquisitieformulierenbijdeklantafgeleverdendanwordtervanallesgevraagdovergezamenlijkeorders.NaaronsgevoelkandatnietinhetsysteemdatBrusselvanonsvraagt.Brusselwildetocheengescheidensysteem?Hetkandantochnietzozijndatmeteen-endezelfdeautoalleswordtgeregeldenbinnengehaald?Deministerkanonsnietmetdrogeogenduidelijkmakendatwijdanopdegoedewegzijn.Ikganogeenstapjeverder.Hetisnietalleeneenautodiehetzelfdebinnenhaaltvoorbeidezaken.Nee,deNaktuinbouwinRoelofarendsveendoetineenstichtingzowelkeuringswerkalsprivaatonderzoek.Alsdatwaaris,danzoueenprivaatlabdatookkunnendoen,alsdatineenstich-tingzouwordenondergebracht.Ikkomnogeventerugopdateneautootjedatallesbinnenhaalt.Watheeftdatvoorgevolgen?Datheefttotgevolgdatallelaboratoriadiezichmetditsoortzakenbezighouden,ineengeweldignadeligeconcurrentiepositiezitten,zoalswijalhaddengewaarschuwd,wantalsdateneautootjekomt,neemthetinderdaadallesmee.Danvaltdusallewerkgelegenheidvoordeandereprivatelaboratoriaweg,laatdatduidelijkzijn.Vooronsishelderdaterconcurrentiemoetblijven.Daaromisdirectactiegeboden,wantdoordiegroteconcurrentievervalsingendienadeligeconcurrentiepositievallennugewooneenaantallaboratoriaomwaarvanwijaltijdhebbengevondendatzijgeweldigveelhebbengeïnvesteerdinonderzoek.Wijmoetendemogelijkheidhoudendatergeenmonopoliepo-sitieontstaat.HetkannietzozijndatwijditverdedigeninBrussel.Ikbenadrukdaternumaaréénorganisatiestaat,terwijldeministerervanuitgaatdatertweeorganisatiesstaan,wantdatzegtzijinBrussel.JehoeftmaartedownloadenopdeNAK-keuringsdienstendanziejedatermensenwordengeworven.Ikzalhetvoorlezen:debedrijvenNAKenNAKAGROzijntoonaangevendeenambitieuzeorganisaties.Daarisnietsaanaftedoen.Maarwatstaatdaar?Binnenvelefacettenvandelandbouwzijnwijmarktleider.Zijvragenmetdiekopgewoonomdezelfdepersonen.Alsdeministertweegescheidenorganisatieswilt,zoalszijhetlaatvoor-komeninBrussel,danzouerookeenechtescheidingmoetenzijn.Ditisnaaronsgevoeleenpapierenscheiding.Alshetnietanderswordt,moetenookdegewoneprivatelaboratoriadezelfdesituatiekunnenhebben.Ofdeministergaatdeprivatelaboratoriaookdiekansgeven,ofzijzegtdatwijNAKenNAKAGROvollediggaanscheiden.DeheerMastwijk(CDA):Voorzitter.NahetuitgebreidebetoogvancollegaSnijderkanikrelatiefkortzijn.Iksluitmaarafmethaarlaatstewoordendieiksamenvatals:gelijkemonniken,gelijkekappen.Dieadver-tentieismijookopgevallen.DeministerkanernaarverwijzendatdeopzetTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.82 vandieadvertentienoginhetbestandzat,maardatzouikdanbeschou-wenalsnietergzorgvuldig.NAKenNAKAGROwekkenopzijnminstdeindrukdatdieverwevenheidnogheelnadrukkelijkaanwezigis.IkbenhetmetcollegaSnijdereensdatNAKenNAKAGROverderwordenvervlochtenendatditbetekentdatdeprivaat-publiekeoptieookvooranderebedrijvenmogelijkis.IkhebnietdeindrukdatBrusselzichdaar-tegenverzet.Hieroverwilikgraagwatmeerhelderheidvandeminister,wantdeCDA-fractieisopditpuntnognietovertuigd.Wijzijnoverigensblijmetdeuitspraakvanderechterdieheeftaangetoonddathetbedrijfs-levendeelsalsgevolgvandebeslissingvandeministerindeproblemenisgekomen.Daarmeewordtdepositievanhetbedrijfslevenonderkend.Waaromhechtenwijdaaraan?Omdatwijdenkendatmarktwerkingenconcurrentieookopditstukvandeagrarischesectoreenheelgoederolzoudenkunnenvervullen.Opmijnmanier,inanderewoordengeformu-leerd,sluitikmijaanbijdewoordenvancollegaSnijder.DeheerPolderman(SP):Zoalsalisopgemerkt,sprekenwijhierovernietvoordeeerstekeer.Debriefvandeministermetdeuitlegoverdeconse-quentiesvanderechtszaakishelder.Gewaarborgdmoetwordendathetkeuringswerkenprivaatonderzoekgoedgescheidenzijn.Iksluitmijaanbijdevragenhieroverenikheberverdernietzoveelaantoetevoegen.Derechterisduidelijkgeweestenheefthetbedrijfdathierdoorindeproblemenkomt,nogeenjaarextragegund.Ikdenkdatditcorrectis,maarookeendoekjevoorhetbloeden,wanthetisbuitengewoonzuurenslechtvoordewerkgelegenheidalseenbedrijfopdiemanierhetloodjezoumoetenleggen.DeregelsvanBrusselzijnhelderendaarmoetenwijonsaanhouden.Alswijnutotdeconclusiekomendatwijnietdegoedewegzijnopgegaan,neemikdaarkennisvan,maarikweetnietwatwijeraanmoetendoen.Ikbenbenieuwdnaardereactievandeminister.DeministerschetstdesituatiedatPlantkeuroveralwordterkendbehalveinRusland.Kandeministerhieroveractueleinformatiegeven?HetlijktmijtochmerkwaardigdatwijonsopdezemanierdoorRuslanddeleslatenlezen.MevrouwJacobi(PvdA):Voorzitter.In2004heefthetFoodandVeterinaryOfficeeenrapportuitgebracht,waarinforsekritiekstondopdeverstren-gelingvanNAKenNAKAGRO,maardoorLNVisdaartegennooitenigeactieondernomen.In2004isdoordiezelfdeFVOeenaudituitgevoerdbijdeprivatelaboratoriaengezegddathettoezichtadequaatwas.Metdiegegevenskijkiknaardehuidigesituatieennaarderichtlijndievantoepassingis.IkdoeeenernstigberoepopdeministeromserieuswerktemakenvandescheidingtussenNAKenNAKAGRO,omtevoorkomendatwijopditpuntsteedsinhetzelfderondjedraaien.InderichtlijnisvereistdatNAKeenoverheidsorganisatieis.NugeldtvoorNAKAGROdathetalsprivaatbedrijfaanNAKisgelinktenlaboratoriumanalysesmagmaken,maardatmoetdanookvooralleandereprivatelaboratoriagelden.Gelijkemonniken,gelijkekappen,zeimijnCDA-collegaenzodenkikerookover.Hetisalin2004alsnietdeugdelijkneergezet,dushetmottoisontvlechtenenvooriedereenhetzelfde,wanterbestaannuongelijkerechtspositiestussendeprivatelaboratoriaendaarmeezijnwijvervanhuisgeraakt.Devoorzitter:VandewoordvoerdervandeSGP-fractieweetikdathijzichinfeitelijkezinwenstaantesluitenbijdevragendiegesteldzijn.AntwoordvandeministerMinisterVerburg:Voorzitter.DankvoordeinbrengvandezijdevandeKamerineerstetermijn.HetvaltmijopdatveelwoordvoerderszichaansluitenbijdewoordenvanmevrouwSnijder.DatbetekentdatwijhetTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.83 ongeveeroverhetzelfdehebben.DeaanleidingisnatuurlijkdeuitspraakvanhetCollegevanBeroepvoorhetBedrijfslevenindezaakdieisaange-spannendoorhetlaboratoriumDeGroeneVlieg.LaatikvoorafheelhelderzijnoverwaterindeEuropesewetgevingisgeregeld.DanhebbenwijhetnatuurlijkoverdeFytorichtlijn,waarinstaatdatmarktwerkingopgrondvandezerichtlijnnietmogelijkis.DeEuropeseregelgevingisklipenklaar,zoalsisbevestigddoordenationalerechter,datfytosanitaironderzoekmoetwordenuitgevoerdtegeneendoordeoverheidvastgesteldtarief,datookkostendekkendmoetzijn.Datbetekentdatconcurrentienietmogelijkisendatopdezetakengeenwinstwordtgemaakt.Hetzijnnamelijkpublieketaken.Ditgaatnietoverconcurrentieencommerciëleposities.Deoverheidmoetdegarantiegevendatditonderpubliekeverantwoordelijkheidwordtgedaan.Ikdenkdatditevenvanbelangis.MevrouwSnijdervroeghoehetkandatNAKenNAKAGROzodichtbijelkaarzitten.LaatikhieroverzeggendatNAKeenvandekeuringsdien-stenisdiealszelfstandigbestuursorgaan(zbo)ondermijnverantwoorde-lijkheidoperereninhetpubliekedomein.DatbetekentdatiktegenoverBrusselgarantmoetstaandatNAKonafhankelijkopereertengezagheb-bendis.IkbendirectdoorBrusselafrekenbaarvoordepubliekeorgani-satieenregistratie.Diekeuringsdienstenhebbenzichtehoudenaandewettelijkekaders.DaaroverzijnhardeafsprakengemaaktinhetkadervanPlantkeur.DeKamerisdaarbijbetrokkenendaarvanopdehoogte.DatbetekentdatdeNAKingevolgedeZaaizaad-enPlantgoedwetgeenwinst-oogmerkmaghebben.Indehuidigesituatiemoetikdaarvoordegarantiegeven.Ditwordtookmeegenomenindekaderwetvoorzbo’s.DatmoetjedannetjesregelenindestatutenvandeNAKdiedoormijzijngoedgekeurdenwaaroverdeKamerkanbeschikken.Inartikel17vandiestatutenstaatklipenklaardatdeNAKgeenwinstbeoogt.DetarievendieNAKheft,moetenkostendekkendzijn.DiefytotarievenwordendoormijineentarievenregelingvastgelegdopgrondvandePlantenziektewet.DaarkanenmagdeNAKnietvanafwijken.DaarbijisinhetconvenantPlantkeurenindemeerjarenovereenkomstmetdeNAKopgenomendatdeNAKdetakenonafhankelijkenonpartijdigzalverrichten.Zodradaaroverenigetwijfelis,hebikintegrijpen,wantikbendaarvoorverantwoordelijk.Ikzaldatookniettoestaan,omdatikhetuiterstbelangrijkvinddatditbelangrijkewerkopeenzodanigemaniergebeurtdatikdaarvoorkaninstaan.Alsikernietmeervoorkaninstaan,grijpikin.Datiseenbelangrijkezaak.DekadersvoordepositieendesituatievanNAKzijnwatmijbetreftduidelijk.AlsdaarnaastviaNAKAGROactiviteitenwordenondernomendiezichwelinhetprivatedomeinafspelen,moeterwatmijbetrefteenChinesemuurstaantussendetakendiewordenuitgevoerdinhetpubliekeenheteventueleprivatedomein.Ikbendaaruitermatescherpop,omdatergrotebelangenmeegemoeidzijn,metnameinBrussel.AlsBrusselwatdatbetreftzegt:wijvertrouwenhetniet,danmakenwijveelmeerkapotdanonsliefzoumoetenzijn,gewoonincommercieelopzicht.MevrouwSnijder,endusookalleanderen,vraagtofmijnenigemotiefisdathetkabinetgeennieuwezbo’swil.Hetantwoordis:nee,hetgaatnietomdiezbo’s.DebasisvoorPlantkeurisdeuitvoeringvanpublieketaken,tewetenfytosanitaironderzoek,doorzbo’s.Hetoprichtenvanmeerderezbo’szoudeacceptatievanPlantkeurdoorBrusselingevaarbrengen.IkhebdeKamerdaarvanaleerderopdehoogtegesteld.InBrusselismennietgewendaanPlantkeur.DaarmoetookeenaanpassingvandeFyto-richtlijnplaatsvindenomditmogelijktemaken.DatkanalleenopbasisvanzorgvuldigoverlegmetBrusselenonzeabsolutegarantstellingdateendoormijgemandateerdehandtekeningenverklaringwordenafge-gevenwanneerNAKeenverklaringafgeeft.ErisookgevraagdwaarindeEU-regelgevingdemogelijkhedenofobsta-kelsliggenomofficiëlefytosanitairetakenaanprivateorganisatiesoverteTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.84 dragen.Danduikikmaarevenindeartikelen.Artikel2,eerstelid,onderg,vandeFytorichtlijnsteltduidelijkegrenzenaandeorganisatiesdieoffi-cieelfytosanitaironderzoekmogendoen.DitmogenvolgensdeFytoricht-lijnalleenorganisatieszijndiekrachtensdoordeoverheidgoedgekeurdestatutenuitsluitendbelastzijnmetdetakenvanopenbaarbelang.Derechtspersonenenledendaarvanmogengeenenkelvoordeeltrekkenbijdeuitvoeringvandietaken.Commercieelopererenderechtspersonenmogendezetakenduseenvoudigwegnietuitvoeren.IkhebgezegddatereenChinesemuurmoetstaantussendepublieketakeneneventueelprivatetakenbijNAKAGRO.DeCommissieisdaarduidelijkoverenookdenationalerechterheeftinhetrecentevonnisheelheldergeoordeelddatbetrokkenheidvanprivatelaboratoriabijofficieelfytosanitaironder-zoeknietistoegestaanonderdeFytorichtlijn.Datmoetjeallemaalopjeinlatenwerken,netalsdeuitspraakvanhetCBBdatdeministereenverantwoordbesluitheeftgenomen.Hetenigewaartegenderechterinhetgeweerkomt,isdeovergangstermijnvoordatenelaboratorium.Derechterzegtdatdeministereentekorteovergangs-periodeheeftgekozen,geletopdehogematevanafhankelijkheidvandatlaboratoriumvandiepublieketaken,envraagtomeennieuweovergangs-termijntestellen.Dietermijnmagnietliggenvoor1juli2009.Dandientdienieuweopzegtermijnzichnatuurlijkalaan.Derechterzegtookdatdeministerdatlaboratorium,geletopheteerdergenomenbesluit,ookeenaanbodmoetdoenvoorgederfdeinkomsten.Derechterbestrijdtnietdatwijdaardietakenweghalen,maarzegtweldathetverantwoordisomdatbijditlaboratoriumopeenietslangeretermijntedoen,geletopdehogematevanafhankelijkheidvandezeactiviteiten.AlsjedeFytorichtlijnendeuitspraakvanderechteropjelaatinwerken,moetjetotdeconclusiekomendathetnemenvanmonstersenhetafgevenvanofficiëleverklaringennietlangermogelijkisdoorcommer-ciëlebedrijven.OverlaboratoriumanalysesbenikinoverlegmetdeEuro-peseCommissie.DebereidheidbestaatomdeEuropeseregelgevingdaaroveraantepassen,onderéénvoorwaarde,namelijkdaterweleenpubliekegarantievoordeuitkomstenenresultatenwordtafgegeven.Wijzijnernogniet;ikbendaaroverinoverleg.OokdaarvoorzaldeministervanLNVsteedsdeverantwoordelijkheidmoetenblijvendragen.MevrouwSnijderzegtdateenaantallaboratoriaomvallendiegeweldighebbengeïnvesteerdinonderzoekendatditnietmaggebeuren.Hetismijnietgeblekendaterlabsomvallen.Ikdenkdatwijdaargewoonheeleerlijknaarmoetenkijken.DerechterheeftgeoordeelddateréénlabisenwelDeGroeneVlieg,eennaamdieineerdereoverleggenalisgenoemd,datinhoofdzaakditonderzoekdoetendeed.Derechterzegtdatwijdaar-vooreenzorgvuldigeovergangstermijnmoetenkiezen.Voordeanderelaboratoriumondernemingengolddatniet,maarwasheteenkleindeelvanhuntaak.Derechterheeftdaarovertweedingengemeend.Hijheeftgezegddathetterechtisdatwijdaarnietmeedoorgaan,dushijbestrijdtnietmijnbesluit.Hijzegtookdatdeovergangstermijndiewijvoordieactiviteitenbinnendiebedrijvenhebbengenomen,reëelisendatwijdaarnietsaanhoeventedoen.MevrouwSnijderheeftookgezegddatinnovatiefonderzoekcruciaalis.Daarmeebenikheteens,maardatwilikopeenanderemanierregelenennietdoorbuitenderegelsvandeEuropeseUnietetreden.Hetisvanbelangombeleidsondersteunendonderzoekteondersteunenendatdoenwijookvoluit.DeheerPoldermanheeftzeerterechtgevraagdhoehetzitmetPlantkeurenRusland.WijmoetenvaststellendatdenieuwewerkwijzemetPlant-keurwereldwijdisgeaccepteerd,maardatwijalleennoggeenovereen-komsthebbenmetRusland,datPlantkeurnognietheeftgeaccepteerd.EriseentijdelijkeovergangsregelingmetRuslandafgesproken,waarbinnendefytosanitaireexportinspectiesplaatsvindenvolgenshetsysteemdatvoorPlantkeurbestond.DathoudtindatachtinspecteursbijdePlanten-TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.85 ziektekundigeDienstoptijdelijkebasisdeRuslandkeuringenverrichten.Datisbesteenprijzigezaak.Bovendienhebbenwijonzemensenheelgerichtintezetten.Geziendehogekostenenhetfeitdatergeensprakeisvaneendefinitievesituatiemaarvaneenovergangsregeling,geefikhogeprioriteitaandeacceptatievanPlantkeurdoordeRussischeFederatie.Ikhebhierovergesprokentijdensmijnbezoekbeginseptember.Indeweekvan1oktoberaanstaandezaleenRussischedelegatienaarNederlandkomenvooreenauditvanhetinspectie-encertificeringssysteemdatwijhierhanteren.Dieauditisvangrootbelang.IkhoopdatdezeeraanzalbijdragendatdeRussischeFederatiespoedighetconceptvanPlantkeurzalaccepteren,omdatdebelangenvanhetNederlandsebedrijfslevendaarmeezijngediend.DehandelmetRuslandisgroeiende,ookinditopzicht.Erzouveelexportkunnenplaatsvindenalswijditopeennettemanierregelen.MevrouwJacobiheeftnoggenoemddatdeFVOinjanuari2008eenauditheeftuitgevoerdrondPlantkeur.MenisdaarvoorookinNederlandgeweestenwastevredenoverdesituatiebijPlantkeur.Datisookeeninvesteringinvertrouwen.NaderegedachtewisselingMevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Omevenopdatlaatsteterugtekomen,hetisallemaalprachtigdatinjanuari2008eenauditisuitgevoerd.Indebriefstaatdatditeind2007was,maartoenfunctioneerdenoghetoudesysteem.Toenwarendeanderelaboratoriagewoonaanhetwerk.Vooronsisnogevendevraagwatenhoedeauditisgeweest.DeministermaaktduidelijkdatwijvolgensdeFytorichtlijntweegescheidensystemenmoetenhebben.Datwasonsinmiddelsookalduidelijk.DeministerheefthetovereenChinesemuur.IkbendaargeweestenikweetwateenChinesemuurisenzijwaarschijnlijkook.Danmoeterdusookechteenscheidslijnstaan.Ikhebineerstetermijnbetoogddatwijziendatdiescheidslijnernietis.Ikhebdatmeteenaantalvoorbeeldenduidelijkproberentemaken.Daarzitbijonsdefrictie.DeministerdenktdatNAKenNAKAGROdooreenChinesemuurzijngescheiden,maardatbestrijdik.HetkannietzozijndateréénautodoorNederlandrijdtenbijboerenlangsgaatomallesbinnentehalen.Hetkannietzozijndateréénadvertentiestructuuris.Zozijnernogeenaantalvoorbeeldentenoemen.DeministerheefthetovereenChinesemuur,maardanmoetenzijookechtuitelkaar.Danzijnwijgoedbezig.Alswijopdezewegdoorgaan,krijgenwijnaaronsgevoelookproblemeninBrussel.WijvragendeministeromNAKenNAKAGROverdertescheidenmeteenpubliekepooteneenprivatepoot.Danisdevraagofermeerdereprivatepartijenaankunnendeelnemen.Ikhoopdatwijnudetijdhebbenomdituittediscussiëren.Ikvindhetonbegrijpelijkdatdeministerzegtdathaarnietsisgeblekenvanhetomvallenvanlaboratoria.Datismisschiennogeventesterkuitgedrukt,maarhetmoettochduidelijkzijndatdieonderzoekenmeegaan,alsereenautobijboerenopheterfkomt,ietsophaaltentegelijkertijdaanbiedtomookeenaantalandereonder-zoekentedoen?Danbeseftdeministertochookdatergeenscheidingtussenzit?Daniseenlogischgevolgdatdieonderzoekenookmeegaan.Datzoudenuenikookdoen,wantdatisgewoonhandig,maarhetisnietdebedoelingdataldieanderezakenindatzelfdeautootjemeegaan.BehalveDeGroeneVlieghebbendegewonelaboratoriadaarontzettendveellastvan.Ikblijferbijdatmijnfractieditechtanderswil.Ikverwachtdatdeministerhieropookeendeugdelijkantwoordheeft.DeheerMastwijk(CDA):Voorzitter.Ikbedankdeministervoorhaarantwoordenineerstetermijn,maarikblijfzittenmethetzelfdeprobleemalswaarmeecollegaSnijderworstelt.Deministerzegtdatbepaaldekeuringenmoetenwordenopgedragenaanniet-commerciëlebedrijven,TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.86 datNAKgeenwinstbeoogtendatzijdetarievenvaststelt.Datvolgik,wantdatisvolstrekthelder.TegelijkertijdbenikookinRoelofarendsveengeweest,waarikdatautootjehebgezienendaarzitgeenChinesemuurin.Alsikvandietweeopenslaandedeureneenfotohadgemaakt,hadikdathierkunnenlatenzien.AlsvoorbeeldvandemanierwaaropNAKalsniet-commercieelbedrijfopereert,kanikdezeadvertentienoemenofdatautootje,waaropderechterdeurreclamewordtgemaaktvoorhetdoch-terbedrijfNAKAGRO.IkkanhetnietandersstellendandatNAKbezigismetcommerciëleactiviteitentenbehoevevandiedochter.IksluitmijaanbijhetverzoekvanmevrouwSnijderomdiezakenuitelkaartehalen.Spuitdieautoovervoormijnpart,maargeefbedrijvendieweldieanderewerkzaamhedenkunnendoen,eenreëlekans,wantikbenervanover-tuigddatzijdiekansopditmomentsimpelwegniethebben.Maakermaartweeauto’svan,datzalmijworstwezen,maarhaalhetuitelkaar.DeheerPolderman(SP):Voorzitter.Ikdankdeministervoordeantwoorden,maarikmoetzeggendatikweinignieuwshebgehoord.Alleswatzijheeftgezegd,stondbijnaletterlijkindebrievenenikkanwellezen.Indiezinkomenwijnietechtverder.Wijzijnheterallemaalovereensdatzakenalsmonstername,deuitgiftevanverklaringenendecertifi-ceringgoeddoordeoverheidmoetenwordengedaan,maarhetgaateromdathetbedrijfNAKenNAKAGROaanelkaarzitten.Alsditzichpresenteertalsdochterbedrijf,kunjetochnietvolhoudendatereenChinesemuurtussenstaat?Ermoetserieuzerwordengekekennaardieontvlechting.Ikganietherhalenwatdeanderenhieroverhebbengezegd,wantdatlijktmijduidelijk.MevrouwJacobi(PvdA):Ikdankdeministervoordebeantwoordingineerstetermijn.Zijhadtocheenbeetjedelijndatzijhetonsallemaalnogeenkeerzouuitleggen.Ikgahetooknogmaareenkeeruitleggen.InmijnbelevingmoetdequarantainebijdeNAKzitten.AlserechteenscheidingzouzijnenereenChinesemuurstaattussendepublieketakenvandequarantaineenderestbijNAKAGRO,danvindikdatDeGroeneVliegenanderendaarinookeenplekmogenhebben.AandeenekantvandedeurzitdeNAKenaandeanderekantzitDeGroeneVlieg.Iedereenheefterrechtopomcommercieeltezijn.Opgrondvandiegedachtegangendiegrotescheidingtussenquarantaineenanderezakendenkikdaterruimtemoetzijnvoorandereprivatelaboratoria.IkwilgraagaandachtvoorlaboratoriadieindezelfdepositiezittenalsDeGroeneVlieg.Komenzijookinaanmerkingvoorschadeloosstelling,netalsDeGroeneVlieg?Daaroverbestaanverschillendeinterpretaties.Graagaandachtvoordezetweezakenintweedetermijn,endannietopdetoondatdeministerhetnogeenkeerzaluitleggen,maarechtdoorpakken.MinisterVerburg:Voorzitter.Dankvoordeinbrengintweedetermijn.DeheerPoldermanzegtdatalleswatdeministerzegt,ookalindebriefstaat.DatkanbetekenendatikheelbehoorlijkebrievenschrijfomdeKamerzouitvoerigmogelijkintelichten.Datisookdebedoelingvanbrieven.EenanderpuntisdatikgeenAO’splan,hetspijtmij.DeKamergeeftaanwanneerzijoverleggenvoert,daargaiknietover.Ikzithierdanookmetveelplezier,datweetmen.MevrouwSnijdervraagtwanneerdeauditvandeFVOheeftplaatsge-vonden.Dezeheeftinjanuarivanditjaarplaatsgevondenophetnieuwestelsel,dusopPlantkeur.Wijgaangeenauditlatendoenbijoudestelsels,maarerwordtgekekennaardenieuwegangvanzaken.DeFVOheeftallestukkengezienvanNAKenNAKAGROenheeftdescheidingpubliek-privaatzelfkunnenbeoordelen.IkbenhetvolstrekteensmetmevrouwSnijderendeheerMastwijkdatdiescheidingheldermoetzijnindeorga-nisatie,oppapier,indefinanciëlestromenenzovoorts.Ermoeteenzorg-vuldigescheidingzijn.IkvinddatdeheerMastwijkenmevrouwSnijderTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.87 eenpunthebbenwatbetreftdeuitingenvanNAKenNAKAGROopdeautoenindeadvertentie.IkgaermetNAKenNAKAGROoversprekendatmensennietophetverkeerdebeenmoetenwordengezet,maardatdeuiterlijkhedenindegeestvandescheidingvandietakenmoetenzijn.Indeuitstralingmoetheelhelderzijndatdepubliekepootendeprivatepoottotaalverschillendeonderdelenzijnvandeorganisatie.Ikgakijkennaardeadvertentieennaarhetautootje,wantikvinddathetverschilpubliek-privaatnietalleenstriktformeel,juridisch,indeboekhoudingenindeorganisatieduidelijkmoetzijn,maardatditookindeuitstralingheldermagzijn.MevrouwJacobi(PvdA):IshetzodatalleprivatelaboratoriaidentiekzijnaanNAKAGRO?MinisterVerburg:Hetantwoordis«nee».NAKvaltonderhettotaalvanPlantkeur.WijzijnbeziggeweestmetdeacceptatiedoorBrussel.Ikhebvandaagnietvoorheteerstaangegevenhoeveelzorgvuldigheid,toelich-ting,uitlegentransparantiedatvergt.HetzieternaaruitdatdeCommissiedaarvanovertuigdis.IkhoopdatwijookRuslanddaarvankunnenovertuigen.Danisdevraagofwijookmetallerleianderecommerciëleorganisatiesinzeegaan.Ikhebhetzorgvuldiggeachtomdaarmeetestoppen.Derechterbestrijdtnietdatheteenzorgvuldigebeslissingisvanmijalsministeromhiermeetestoppen.Voordebedrijvendiehetervooreenkleingedeeltebijdeden,isdietermijnverlopenenisheteindeoefening.OmdevraagvanmevrouwJacobitebeantwoorden,DeGroeneVliegwasvooreengrootgedeelteafhankelijkvandeinkomstenuitdezekeuringen.Daarvanzegtderechterdathetwatlangermoetduren.Erzijngeenanderelabora-toriadieindiesituatieverkeren.Datbetekentdatvoordieanderelabora-toriaeenvoldoendelangeovergangstermijnisgekozen.Deanderelabo-ratoriahebbenookdemogelijkheidgehadombezwaarofberoepaantetekenen,maardathebbenzijnietgedaan.DatbetekentdatditdefinitiefisendatalleenvoorDeGroeneVliegeennieuweovergangstermijneneenschadeloosstellingwordengemaakt.MevrouwJacobi(PvdA):KuntumijuitleggenwathetverschilistussenNAKAGROalsprivaatrechtelijkecommerciëleorganisatie,waarbijhetnietuitmaaktwaarheteendochterbedrijfvanis,enanderecommerciëleprivaatrechtelijkelaboratoria?HebbenwijtegenwoordiginNederlandtweeverschillendesoortenprivaatrechtelijkecommerciëleorganisaties?MinisterVerburg:NAKiseenzboengaatookonderdenieuwezbo-wetvallen.NAKAGROiseenaparte,privateorganisatie,zoalserzoveelzijn.MevrouwJacobi(PvdA):Maarubeschermtenbevoordeeltdezenutenopzichtevanandereprivatecommerciëleorganisaties.MinisterVerburg:Nee,diebeschermikopgeenenkelewijze.Dezemoetondervolstrektdezelfdemarktomstandighedenwerkenenopererenalselkanderprivaatbedrijf.DatisdeeisvanBrusselendatvindikeenterechteeis,wantikvindzelfookdathetgaatomtweeorganisatiesmetpubliekeenprivatetaken.HetgaatomNAKenNAKAGRO.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):Ja,datiseenprachtigwoord-spelletje.Datkunjeoppapierookheellangvolhouden.MaaroppapierschrijftdeNAKgewoon:wijbeoordelengewassenenproductenopziektenenraseigenschappen;aanvullendzettenwijonzespecifiekedeskundigheidinvooreengrootaantalcommerciëleinspectieactiviteitenviaonsdochterbedrijfNAKAGRO.UkunttochnietmetdrogeogenvolhoudendatudaneenChinesemuurhebttussendezetweebedrijven?TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.88 MinisterVerburg:Ikweetniethoehetmetmijnogengaat,dievandaagalvaaknathaddenmoetenzijn,alsikgoednaardeKamerluister.Mijnneusiseenbeetjenat,maardatkomtdooreenverkoudheid.Ikhebalgezegddatiknaardeadvertentiesennaardeautogakijken.Ikvinddatdiescheidingermoetzijnenikzaldaaroptoezien.IkdraaidezaakomennodigdeKameruitomdatindepraktijkaantetonen.Jekunthetookeenkeertegekmaken,alsikzegdatikgakijkennaardieadvertentieennaardieauto.IkvinddatNAKzichalseenpubliekezbomoetgedragen,ookinzijnuitingen.Daaropgaiklettenenvoorderestbeniknietvanplanommijvanavondvanallesennogwattelatenaanleunen.Alsdewoordvoer-derszakenhebben,moetenzijdaarmeekomen.Dandraaiikhetomendanzegik:komdanmaarmetdefeitenoptafel,danbenikbereidomdaarnaartekijken,omdatikervanovertuigdbendatdiescheidingermoetzijn.Ikmoetdaarvoorgarantstaan,andersgaiknietalleennattenopzichtevanmijzelf,maarooktenopzichtevanBrussel.Danhebbenhetbedrijfslevenenikpaseenheelgrootprobleem.Dieuitnodigingligter.IkganaardeadvertentieendeautokijkenenhetisaandeKameromeven-tueelaantetonenwaardatindepraktijkfoutloopt.DeheerMastwijk(CDA):Ikdenkdatwijopdegoedewegzijnenikvertrouwdeministeralszijzegtdatzijervoorzorgtdatdierechterdeurwordtovergespotenendieadvertentietekstenwordenaangepast.IkwilnogeenstapverdergaandieinlijnligtmetwatdeministernuvoorogenheeftenwatdeKamerheeftgezegd.WanneerNAKmetzijnpubliekrech-telijketaakeenmonsterheeftgenomen,kanikmijvoorstellendatereenformulieris,wantinditlandhebbenwijoveralformulierenvoor.Daaropzouhetvolgendestaan:mochtenerlaboratoriumanalysesnodigzijn,danzijnerverschillendebedrijvendiedatwerkvoorukunnendoen;ukuntdaarvoorterechtopwww.laboratoriumanalyses.nl.Danzijnwijhelemaalklaarendanheeftiedereendezelfdekans.MinisterVerburg:Ditlijktmijnietdemeestbegaanbareweg.Wijhebbentemakenmetondernemersdieheelgoedwetenwatzijwillenendieheelscherpzijnwatbetreftdeanalysevandeprijs-kwaliteitverhou-ding.Datlijktmijeenbeetjeteveelvanhetgoede.Ikgakijkennaardieuitingen,omdatikdiezorgvuldigescheidingwilhebben,maarikganietzoveralshetvoorstelvandeheerMastwijkreikt.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):IkverzoekuomdaarbijooktekijkennaarNaktuinbouwdieineenapartestichtingonderzoekdoet.Datkandaninuwogenookniet.Ikzouhetnietalleenbijdeadvertentiewillenlaten.Alszijdatwelkunnen,kunnenanderelaboratoriadatook.MinisterVerburg:Umoetnuietspreciezerzijn,wantditvolgikniet.MevrouwSnijder-Hazelhoff(VVD):NaktuinbouwinRoelofarendsveendoetineenstichtingzowelhetkeuringswerkalshetprivateonderzoek.Datkanniet,wantwijwilleneenscheidslijn.Umoetechteveninditonderwerpduiken.Ikgeefuookdiekans.Wijwillendiescheidslijn,maardeanderelaboratoriamogenookvanonsverwachtendatwijdezehelderneerzetten.Hetkannietzozijndatzakentochnietgaanzoalswijbeogen.MinisterVerburg:DatbeniknatuurlijkzeermetmevrouwSnijdereens.Wijmoetenervoorzorgendatdezakengaanzoalswijbeogendatzijgaan,dusmeteenhelderescheidingtussenpubliekenprivaat.Ikhebdaarovereenpaardingentoegezegd.IkhoudmijaanbevolenvoordatvoorbeelduitRoelofarendsveen.Alsdaarinderdaadsprakezouzijnvanmogelijkeverwevenheidofbeïnvloedingdiegeenrechtdoetaandienoodzakelijkescheidingpubliek-privaat,zalikdaaropmaatregelentreffen.DeKamerheefternognieteensomgevraagd,maarikzegtoedatikdeTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.89 KamerzalinformerenoverdezorgvuldigeomgangvanNAKenNAKAGROnaaraanleidingvandeadvertentieendeauto.OpvoorwaardedatdeKamermijinformatielevertoverNaktuinbouw,zalikookdaarnaarkijkenendatlatenweten.Devoorzitter:KuntueenindicatiegevenopwelketermijnudeKamerdaaroverkuntberichten?MinisterVerburg:Laatikzeggenvoor1november.DeeerstetoezegginggaatoverdepubliekeuitingenvanNAKenNAKAGRO.Ikhebhetdannietoverbelangenverstrengeling,omdatikervanuitgadatdezeernietis.Daarstuurikookop.Ikganaofdaaroverindeuitingenverwarringbestaat.AlsdeKamerdaarconcreteaanwijzingenvoorheeft,wilikdaarooknaarkijken.OverNaktuinbouwhebiktegenmevrouwSnijdergezegd:levermijmateriaal,dangaikernaarkijken.Toezeggingen–Deministerzegttoe,opvoorwaardedatzijfeitelijkmateriaalkrijgtaangeleverd,nategaanhoehetzitmetdescheidingtussenpubliekenprivatetakenvanNaktuinbouwendeKamerhiervanvoor1novemberopdehoogtetebrengen.–Deministerzegttoe,ingesprektegaanmetNAKAGROomtrentdepubliekeuitingenzoalsdezegedaanwordeninadvertentiesenopauto’s.ZijzaldeKamerhierovervoor1novemberberichten.DevoorzittervandevastecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedsel-kwaliteit,Schreijer-PierikDeadjunct-griffiervandevastecommissievoorLandbouw,NatuurenVoedselkwaliteit,PeenTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,31700XIV,nr.810