Onderzoeken mogelijkheden huurregister

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202527 926HuurbeleidNr. 391 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING EN RUIMTE-LIJKE ORDENING Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 9 april 2025Eind 2023 heeft uw kamer in een motie van de leden Nijboer en Grinwis1het kabinet gevraagd om een onderzoek te doen naar het huurregister alsextra instrument voor gemeenten bij het toezicht en de handhaving vande Wet goed verhuurderschap en de Wet betaalbare huur. Met deze briefinformeer ik u over mijn inzet ter uitvoering van deze motie. Het idee vaneen huurregister leeft al langer in de huursector en bij (mede)overheden.Achterliggende gedachte is dat een registratie van huurgegevens eenbijdrage kan leveren aan inzage in en handhaving van de huursector,zodat de overheid haar beleid en uitvoering kan verbeteren richtinghuurder en verhuurder.Op grond van het voorgaande is mijn hoofdvraag of en in welke vorm eenhuurregister meerwaarde heeft voor de huursector, de uitvoering vanbestaande wetgeving en het monitoren en verbeteren van beleid.Daarnaast wordt onderzocht of de meerwaarde opweegt tegen de initiëleinvestering én doorlopende kosten van een huurregister. Om deze vragente beantwoorden heb ik samen met gemeenten en andere stakeholdersonderzocht op welke onderwerpen een huurregister mogelijk meerwaardeheeft. Op basis daarvan ga ik verschillende scenario’s verkennen, omtenslotte op basis van een businesscase al dan niet een voorstel doenvoor het huurregister. Hieronder worden deze stappen kort toegelicht.Verkenning meerwaarde huurregisterEr zijn meer dan 8 miljoen woningen in Nederland, 42% van dezewoningen, 3,3 miljoen, zijn huurwoningen.2 De huurovereenkomst diehuurders met hun verhuurder aangaan is privaatrechtelijk van aard. Dathoudt in dat de huurrelatie waarmee de huurder diens woonruimte huurt,1Kamerstukken II 2023/2024, 36 410 VII, nr. 46.2Bron: CBS Statline, Voorraad woningen; eigendom, type verhuurder, bewoning, regio, cijfersover stand van 1 januari 2024. kst-27926-391ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 926, nr. 3911 voor de overheid onbekend blijft. Er vindt geen registratie plaats, integenstelling tot bijvoorbeeld het eigendomsrecht bij koop. Vastleggingvan contractgegevens geeft in het algemeen extra rechtsbescherming engelijkwaardigheid tussen partijen. In tegenstelling tot koop hebbenhuurders bijvoorbeeld geen zicht op wie de eigenaar is van een pand, watde laatste (verkoop/huur) prijs is, wie gebruik mag maken van het pand,welke beperkingen er gelden voor het gebruik (bv. of een pand eenmonument is), of er erfpacht of erfdienstbaarheden rusten op het perceelen of de woning de publiekrechtelijke bestemming sociale huur heeft.Geborgde contractgegevens via een huurregister kunnen daarnaast ookingezet worden voor een aantal doelen in het huurdomein.Bij het toezicht op en handhaving van met name de Wet goed verhuurder-schap en de Wet betaalbare huur, zien gemeenten een uitdaging in het inbeeld brengen van welke particuliere verhuurders in hun gemeente actiefzijn. Met het ontbreken van een registratie van actieve verhuurders voerengemeenten veelal een reactief beleid op basis van meldingen vanhuurders. Een huurregister kan gemeenten in staat stellen om meerinzicht te verkrijgen en proactiever te handelen. Ook kan een registratie deverhuurder ondersteuning bieden in het contact met de gemeente en eenmiddel zijn voor de verhuurder om zichtbaar te maken dat hij of zij handeltin overeenstemming met die wet- en regelgeving. Voorts kan een registergemeenten en omgevingsdiensten ondersteunen bij de onlangs aange-kondigde uitfasering van energielabel EFG per 2029.3 Met een beterinzicht in de doelgroep die onder de energiebesparingsplicht valt, kunnende omgevingsdiensten efficiënter en daadkrachtiger optreden. Ook ziengemeenten een meerwaarde voor beleidsdoelstellingen zoals de aanpakvan ondermijning of het bevorderen van zelfbewoning, waarvoorbepaalde informatie nodig is. Ik zal de meerwaarde van een register voorgemeenten, samen met gemeenten verder onderzoeken.Naast een ondersteuning voor gemeenten kan een registratie vanhuurgegevens verschillende andere overheidsorganisaties in staat stellenom hun wettelijke taak effectiever en efficiënter uit te voeren. DienstToeslagen kan nauwkeuriger het recht op de huurtoeslag bepalen. Tevenskan het register als basis dienen voor toekomstige aanpassing van hettoeslagenstelsel. Ook de belastingdienst kan voor Box 3 baat hebben bijactuele gegevens over de huur. De Inspectie Leefomgeving en Transportziet bij het toezien en handhaven van de energielabelplicht een meer-waarde in een huurregister met gegevens over verhuurde woningen. Ookde Huurcommissie zou met een register ondersteund kunnen worden bijde geschilbeslechting. Tenslotte kan een registratie van huurgegevenswaardevol zijn voor gemeenten en provincies bij het nemen van regie opde volkshuisvesting en de woningbouwopgave in het bijzonder.Uitwerken van verschillende scenario’sZoals hiervoor toegelicht zie ik een mogelijke meerwaarde voor eenhuurregister, maar de ontwikkeling, implementatie en het gebruik van hethuurregister zijn kostbaar en ingewikkeld en ik ben mij ook bewust van deadministratieve lasten die het registreren, bijhouden en controleren vanhuurgegevens in een register vraagt. Een eerdere verkenning van PwCnaar een huurregister liet daarom een gemengd beeld zien met betrekkingtot de effectiviteit en efficiëntie van een huurregister.4 Ik hecht er daaromaan om in de komende periode de kosten en baten van een eventueelhuurregister nader uit te werken en samen met de stakeholders tot eenzorgvuldige afweging komen.3Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 847, nr. 1288.4Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 27 926, nr. 376.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 926, nr. 3912 In dit proces zullen de gemeenten, vertegenwoordigers van huurders enverhuurders, potentiële uitvoerders en de mogelijke andere eindge-bruikers betrokken worden. De uitwerking zal bestaan uit het opstellenvan verschillende scenario’s. Een 0-scenario bestaat uit het verkennen water zonder register wel en niet kan. Andere scenario’s zijn varianten diegemeenten in staat stellen zelf extra gegevens over de huurmarkt teverzamelen. Een meest verregaand scenario is het opzetten van eenlandelijk register. Deze scenario’s leiden tot een businesscase. Zo ontstaateen globaal ontwerp van het huurregister en een betrouwbaar beeld vande bijbehorende (maatschappelijke) kosten en -baten. Bijzondere aandachtwordt gegeven aan de meerwaarde die een register ook voor de huurdersen verhuurders heeft, de bijbehorende administratieve lasten en privacy-vraagstukken. Er is op dit moment nog geen budgettaire dekking voor eenhuurregister.Ik streef ernaar om u in de tweede helft van 2025 hierover te informeren.Ik zal dan in overleg met uw Kamer en de sector besluiten over deeventuele realisatie van het huurregister.De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,M.C.G. KeijzerTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 27 926, nr. 3913