Dreigingsbeeld Statelijke Actoren 2025

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202530 821Nationale VeiligheidNr. 305 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 juli 2025Hierbij bied ik uw Kamer, mede namens de Minister van BinnenlandseZaken en Koninkrijkrelaties en de Minister van Defensie, het door deAlgemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD), de MilitaireInlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) en de Nationaal CoördinatorTerrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) gepresenteerde Dreigings-beeld Statelijke Actoren 2025 (hierna: DBSA) aan.Het DBSA 2025 beschrijft hoe de dreiging vanuit statelijke actorenaanhoudend sterk aanwezig is en op onderdelen is toegenomen. Statelijkeactoren bedreigen de Nederlandse veiligheidsbelangen, via een breedpalet aan methodes. Het DBSA beschrijft onder meer dat de tegenstel-lingen tussen Rusland en het westen verdiepen en het risico op(onbedoelde) verdere escalatie is toegenomen. Rusland lijkt steeds meersabotageacties uit te voeren om onrust aan te wakkeren in Europa.Daarnaast is de dreiging van spionage door landen als China, Rusland enIran onverminderd hoog en lijken steeds meer landen te proberen om deNederlandse samenleving en politieke besluitvorming te beïnvloeden vialaagdrempelige digitale spionage, intimidatie of de verspreiding vandesinformatie. Dat de internationale veiligheidssituatie de afgelopen jarensterk is verslechterd en de mondiale verhoudingen veranderen en onderdruk staan, heeft hierop een versterkend effect. Daarnaast zorgt dit ervoordat de weerbaarheid tegen statelijke dreigingen steeds meer gepaard gaatmet onzekerheden over de nabije toekomst. Dit alles kan grote gevolgenhebben voor onze nationale veiligheid.Doorontwikkeling aanpak statelijke en hybride dreigingenHet is cruciaal dat Nederland, in nauwe samenwerking met EU-partners,bondgenoten en gelijkgezinde landen, in staat is om de hybride enstatelijke dreigingen nu en in de toekomst het hoofd te bieden. Hiervoormoeten we beschikken over een effectief en samenhangend instrumen-tarium om dreigingen te voorkomen, te mitigeren en hierop te reageren.De afgelopen jaren heeft de aanpak statelijke dreigingen hier een solide kst-30821-305ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 821, nr. 3051 basis voor gelegd. Binnen deze aanpak wordt de inzet van overheidspar-tijen, het bedrijfsleven en kennisinstellingen verbonden en wordt ingezetop het versterken van het vermogen om dreigingen te detecteren, hetvoorkomen van kwetsbaarheden en het waar nodig voorzien in eenreactie.Tegelijkertijd hecht ik eraan om te blijven bezien of de aanpak voldoendeis en aansluit op de veranderende dreiging. Ook in het licht van deactielijnen van de Veiligheidsstrategie is een proactieve inzet op hettegengaan van statelijke en hybride dreigingen noodzakelijk. De aanpakvan statelijke en hybride dreigingen zal daarom de komende tijd wordendoorontwikkeld. Het DBSA legt hiervoor de noodzakelijke analytischebasis. Uw Kamer wordt op een later moment geïnformeerd over dezedoorontwikkeling.Maatschappelijke weerbaarheid tegen hybride en militaire dreigingenOp korte termijn is het noodzakelijk om ook de maatschappelijkeweerbaarheid bij een militair conflictscenario te verhogen. Deze weerbaar-heidsopgave, waarover uw Kamer op 6 december en 11 juli jl. reeds isgeïnformeerd1, brengt in kaart wat er extra nodig is specifiek om hybridedreigingen in aanloop naar en tijdens een conflict het hoofd te bieden. Debredere aanpak van statelijke en hybride dreigingen richt zich op degehele breedte van de dreigingen zoals beschreven in het DBSA 2025,waaronder economische veiligheid, kennisveiligheid en ongewenstebuitenlandse inmenging. Uiteraard wordt deze aanpak in nauwesamenhang met de weerbaarheidsopgave doorontwikkeld. Maatregelen inhet licht van de weerbaarheidsopgave leveren immers een belangrijkebijdrage aan de bredere weerbaarheid tegen statelijke en hybridedreigingen en vice versa. Zo waarborgen we de weerbaarheid tegen dezedreigingen en daarmee onze nationale veiligheid, nu en in de toekomst.De Minister van Justitie en Veiligheid,D.M. van Weel1Kamerstukken II, vergaderjaar 2024–2025, 30 821, nr. 249 en Kamerstukken II, vergaderjaar2024–2025, 30 821, nr. 304Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 30 821, nr. 3052