OvV-rapport ‘Oefenen in balans’

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 800 XVaststelling van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Defensie (X) voor het jaar 2026Nr. 94 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VANDEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 juli 2026Op 1 juli 2026 heeft de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) het rapport«Oefenen in balans» gepubliceerd. Met dit rapport heeft de OvV haaronderzoek afgerond naar onderliggende factoren bij twee fataleongevallen tijdens militaire oefeningen in 2025. Vooruitlopend op eenuitgebreide beleidsreactie ontvangt uw Kamer bij deze een eerste reactieop het rapport van de OvV.Dodelijke ongevallenOp 10 april 2025 overleed een 21-jarige militair van de KoninklijkeLandmacht. De militair werd ’s nachts in zijn slaap overreden tijdens eenoefening op militair oefenterrein GÜZ Altmark in Duitsland. Op 14 oktober2025 vond een ernstig ongeval plaats met een Fennek-verkenningsvoertuig tijdens een oefening op een militair oefenterrein bijde plaats Münster in Duitsland. Daarbij kwam een 28-jarige militair van deKoninklijke Landmacht om het leven.Beide ongevallen hebben ons diep geraakt. Onze steun en medelevengaat uit naar de nabestaanden; de families, geliefden en vrienden van deoverleden militairen. Ook op directe collega’s en de brigades waarvanbeide militairen deel uitmaakten hebben deze ongevallen grote impactgehad. Elk slachtoffer is er één teveel.Onderzoek OvVNaar aanleiding van het ongeval van 10 april 2025 besloot de OvV eenonderzoek in te stellen. Nadat het tweede ongeval op 14 oktober 2025plaatsvond besloot de OvV dit tweede ongeval op te nemen in hetlopende onderzoek. Het onderzoek richtte zich op onderliggende factorendie ertoe kunnen leiden dat de risico’s tijdens militaire oefeningen kst-36800-X-94ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 X, nr. 941 toenemen. Het ongeval van 14 oktober 2025 is ook onderzocht doorInspectie Veiligheid Defensie.De OvV benoemt in haar conclusies de noodzakelijke balans tussen deervaringsopbouw van de oefenende militaire eenheden, de oefenambitievan Defensie en de mate waarin passende (aanvullende) veiligheidsmaat-regelen worden genomen. De OvV stelt dat de oefenambities hoog zijn endat daardoor relatief jonge en onervaren militairen onder verzwarendeoorlogsnabootsende omstandig heden risicovol werk moeten uitvoeren,terwijl zij daarin nog niet bedreven zijn.De OvV signaleert overtuigingen die in de defensieorganisatie heersen endie het adequaat toepassen van veiligheidsmaatregelen in de weg kunnenstaan. De OvV constateert bijvoorbeeld dat de overtuiging train as youfight, ervoor kan zorgen dat een fasering bij de opbouw van oefeningenniet wordt gevolgd. Daarnaast constateert de OvV in delen van deorganisatie een houding waarbij ongevallen worden gezien als onvermij-delijk en een gegeven bij oefeningen.We nemen alle conclusies en aanbevelingen van de OvV zeer serieus engaan aan de slag om deze te duiden. Het rapport bevat aanbevelingen dieons kunnen helpen onze veiligheidsorganisatie nog beter in te richten.Daarvoor spreken wij onze dank en waardering uit.Vooruitlopend hechten we eraan helder te maken dat train as you fightinderdaad het uitgangspunt is. Alleen op die manier bereiden we onszelfnamelijk zo optimaal mogelijk voor op het gevecht en zorgen we ervoordat onze mensen onder gevaarlijke omstandigheden zo veilig mogelijkkunnen optreden bij daadwerkelijke inzet. Dat kan echter niet betekenendat we in oefeningen onze militairen in risicovolle situaties brengenwaarop we ze niet hebben voorbereid.Ondanks het feit dat we als Defensie hard aan het groeien en veranderenzijn, blijft dit het uitgangspunt. We zijn en blijven zuinig op onze mensen.Elk ongeval is er één teveel. Aandacht voor veiligheid en risicoafwegingzijn essentieel. Tegelijkertijd is het blijven leren van elkaar en het breedverspreiden van die lessen onontbeerlijk. We zullen deze uitgangspuntendirect nog eens onder de aandacht brengen bij de commandanten.Wat doen we alVerschillende aanbevelingen die de OvV doet, zijn bij de laatste groteoefening Fighter Lion reeds toegepast. Om zoveel mogelijk risico’s tevoorkomen, is er voor Fighter Lion een complete veiligheidsorganisatiegebouwd door alle lagen van de oefening heen. Hierbij werd dagelijks deveiligheid geëvalueerd en zijn veiligheidslessen tijdens de oefening snelverspreid. Daarbij zoeken we ook naar nieuwe vormen van opleiden entrainen, zoals simulaties in een digitale omgeving.Uitgebreide beleidsreactieWij achten het noodzakelijk om snel uitgebreider op de aanbevelingen vande OvV te reageren. Uitgangspunt daarbij is dat we de adviezen van deOvV in de basis overnemen, en deze zullen vertalen naar maatregelen diede veiligheid van onze mensen verder bevorderen. Train as you fight,betekent niet meer risico nemen maar oefenen om zo goed mogelijkvoorbereid te zijn op inzet. Wij zullen uw Kamer – in afwijking van degebruikelijk e reactietermijn van uiterlijk zes maanden – direct na hetzomerreces van een uitgebreide beleidsreactie voorzien. In die beleidsre-Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 X, nr. 942 actie zullen we (conform Kamerstuk 36 800 X, nr. 91) ook ingaan op deconclusies en aanbevelingen die de Inspectie Veiligheid Defensie (IVD)deed in haar rapport «Dodelijke ongeval met een Fennek».De Minister van Defensie,D. Yes¸ilgöz-ZegeriusDe Staatssecretaris van Defensie,D.G. BoswijkTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 800 X, nr. 943