Actieagenda Auto

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202531 305MobiliteitsbeleidNr. 482 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR ENWATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 december 2024Nederland is altijd in beweging. Goede mobiliteit en bereikbaarheid zijnvan cruciaal belang voor onze samenleving. Voor onze welvaart, onzeeconomie en ons welzijn. Met een groeiende bevolking, meer woningenen groeiende economie groeit ook de behoefte aan mobiliteit. Ook deeisen die daaraan worden gesteld nemen toe, bijvoorbeeld als gevolg vanhet veranderende klimaat of op het terrein van cyberveiligheid. Dekwaliteit (zoals de veiligheid), de betaalbaarheid en de toegankelijkheidvan de infrastructuur en het gebruik ervan vragen daarom continu onzeaandacht.We benaderen bereikbaarheid1 integraal. Vanuit het perspectief datbereikbaarheid een resultante is van ruimtelijke ordening, voorzieningen-en mobiliteitsbeleid. Daarbij kijken we naar zowel fysieke ingrepen alsgedragsmaatregelen en verbinden we de modaliteiten en de netwerken.Zodat de auto, de fiets, het ov en het logistiek vervoer elkaar versterken inplaats van beconcurreren. Met reizigers die goed geïnformeerd zijn en zelfkiezen hoe ze reizen. Liefst comfortabel, veilig en vlot over onze goedeinfrastructuur en met minimale impact op klimaat en leefomgeving, wantdat is de ideale situatie.Veel mensen kiezen voor de auto om naar werk, familie, de dokter of desupermarkt te gaan. Zo’n 70% van alle kilometers in Nederland wordtermee afgelegd. De auto biedt voor velen vrijheid, comfort, snelheid enflexibiliteit. De bezorger, klusbedrijven en transporteurs gebruiken de autoook veel in het vracht- en bestelverkeer. En dat zien we terug in de cijfers.Naar verwachting groeit de automobiliteit tot en met 2029 door met 6 tot12 procent2.1Kamerstuk 31 305, nr. 388: Mobiliteitsvisie 20502Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid: Kerncijfers Mobiliteit 2024 kst-31305-482ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4821 We moeten aan de slag om dit in goede banen te leiden. Ik wil, samen metde Staatssecretaris, zorgen dat de auto zijn belangrijke rol in de bereik-baarheid kan blijven vervullen en dat Nederland kan blijven genieten vande vrijheid die de auto biedt. Dit doen we met de maatregelen in deActieagenda Auto, zoals aangekondigd in het Regeerprogramma. Metdeze brief informeer ik uw Kamer, mede namens de Staatssecretaris, overdeze Actieagenda en over de voortgang bij de verhoging van demaximumsnelheid overdag naar 130 km/u.Actieagenda AutoDe Actieagenda Auto beschrijft mijn zes speerpunten voor de komendejaren:1.Bereikbare woningen en regio’s2.Veilige, betrouwbare wegen3.File-aanpak en voorspelbare reistijden4.Elektrisch rijden5.Slimmere auto’s en veilig rijgedrag6.Duurzaam en innovatief goederenvervoerDeze speerpunten in het hier en nu geven concreet invulling aan deOntwikkelagenda van het Toekomstperspectief Automobiliteit3, waarin delangetermijnvisie en het beleid van het ministerie zijn beschreven.Met de ambities:•Goede bereikbaarheid in alle delen van Nederland, met•schonere, slimmere en veiligere automobiliteit en•een betrouwbaar, veilig en toekomstbestendig hoofdwegennet.Deze ambities zijn in de speerpunten uitgewerkt naar maatregelen voor deurgente opgaven in de komende jaren. In de Actieagenda Auto geef ik ookinvulling aan de inbreng van uw Kamer in het begrotingsdebat IenW.Specifiek aan het verzoek van het lid Heutink (PVV) om een file-aanpak opte nemen in de Actieagenda en de motie4 van het lid Koekoek (Volt) omdeelmobiliteit een plek te geven in de Actieagenda en voorstellen te doenvoor exponentiële groei in het gebruik van deelauto’s.Speerpunt 1: Bereikbare woningen en regio’sDe vraag naar nieuwe woningen is groot. Er wordt de komende jarendaarom veel gebouwd. Om die woningen bereikbaar te maken en tehouden wordt geïnvesteerd in (weg)infrastructuur en slimme mobiliteits-oplossingen. Daarbij zetten we ook in op de groei van autodelen, hetontwikkelen van mobiliteitshubs waar verschillende modaliteitensamenkomen en starten we pilots met hoogwaardige, snelle bussen (BusRapid Transit) die gebruik maken van de snelwegen. Zo vergroten we dekeuze voor de reiziger.3Kamerstuk 31 305, nr. 387: Ontwikkelagenda Toekomstperspectief Automobiliteit4Kamerstuk 36 600 XII, nr. 53: motie Deelmobiliteit van het lid Koekoek (Volt)Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4822 Speerpunt 2: Veilige, betrouwbare wegenDe topkwaliteit van onze wegen is internationaal bekend, maar de wegenraken op leeftijd en hebben groot onderhoud nodig om een betrouwbarebasiskwaliteit te bieden. De instandhouding heeft de komende jarenprioriteit voor het ministerie en ook andere wegbeheerders staan hierbijvoor een forse opgave. Tegelijkertijd blijven we investeren in hetverbeteren van de verkeersveiligheid op wegen.Het hoofdwegennet heeft een structurerende werking voor de ruimtelijkeontwikkeling en de inrichting van andere netwerken. En de reiziger denkten reist van deur tot deur. Daarom willen we dat (auto)mobiliteit struc-tureel wordt betrokken bij gebiedsontwikkeling en kijken we samen metandere wegbeheerders en vervoerders naar de aansluiting tussen dehoofdwegen, onderliggende wegen en andere netwerken. Ieder vanuit deeigen verantwoordelijkheid.Speerpunt 3: File-aanpak en voorspelbare reistijdenDe automobiliteit groeit door en tegelijkertijd zal het onderhoud aan deweg tot overlast leiden. Uw Kamer heeft gevraagd om de files aan tepakken en de bereikbaarheid in alle delen van Nederland op orde tehouden, want elke regio telt. We doen wat wél kan. Zo willen we elk jaaréén van de gepauzeerde aanlegprojecten herstarten, verkennen we samenmet de regio aanvullende kleine maatregelen aan de weg om de filedrukop de snelwegen te verlichten, nemen we maatregelen om hinder bijwegwerkzaamheden te beperken en werken we aan de landelijke spreidenen mijden-aanpak. Ook hier combineren we de modaliteiten en netwerkenom de deur tot deur reis voor eenieder te optimaliseren.Speerpunt 4: Elektrisch rijdenDe mobiliteitssector verduurzaamt snel. Dit blijft nodig om zicht te houdenop klimaat-neutrale mobiliteit in 2050. Met meer oplaadmogelijkhedenvoor alle typen elektrische voertuigen: (bestel)auto’s, vrachtauto’s enbussen. Daarnaast werken we aan de uitdagingen om voor goedenetspanning te zorgen.Het is van belang dat autorijden voor iedereen betaalbaar blijft. Wewerken daarom aan een plan voor hervorming van autobelastingen en degerelateerde CO2-reductie. Veel instrumenten om de auto betaalbaar tehouden vallen buiten de directe invloedssfeer van het Ministerie vanInfrastructuur en Waterstaat. Zoals de belastingen, de aanschafkosten ende afschrijvingen van de auto. Daarom zullen we in het Kabinet en aanandere tafels aandacht blijven vragen voor het belang van betaalbareautomobiliteit.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4823 Speerpunt 5: Slimmere auto’s en veilig rijdenTechnologische ontwikkelingen maken auto’s slimmer en veiliger. Webenutten de kansen die de ontwikkelingen bieden, maar bewaken ook derandvoorwaarden zoals privacy en cyberveiligheid. Rijhulpsystemenbieden nu al extra veiligheid voor de bestuurder en in-car meldingen vianavigatieapps kunnen de bestuurder waarschuwen voor spookrijders,wegwerkzaamheden, naderende files en nood- en hulpdiensten. Voor mijstaat de gebruiker daarbij voorop. Daarnaast zetten we in op veiligrijgedrag, met campagnes als BOB en MONO, en zorgen we voor goededigitale reis- en routeinformatie.We kijken ook naar de toekomst van de auto. In verschillende landen, ookbinnen Europa, rijden auto’s al (deels) zelf. Deze ontwikkelingen komenook op ons af. Daarom bereiden we ons voor op een toekomst waarin deauto steeds meer zelf kan. Denk aan een auto die ons voor de deur af kanzetten en daarna zelf gaat parkeren of iemand anders ophaalt als deelauto.Of dat een auto je naar werk, familie of voorzieningen kan brengen als jeer zelf geen bezit, of wanneer het besturen ervan lastiger wordt.We maken het testen met geautomatiseerd vervoer in Nederland juridischmogelijk en passen hiervoor, waar nodig, de wetgeving aan. Daarbij kijkenwe ook hoe we in de toekomst geautomatiseerd vervoer kunnen inpassenin het verkeer. We zijn in gesprek met de betrokken partijen (bijvoorbeeldmedeoverheden, kennisorganisaties en andere belanghebbenden) omNederland voor te bereiden op deze verandering en het belang van deindustrie, de werkgelegenheid en de concurrentiepositie van Nederlanden de regio’s te waarborgen. Ook bereiden we een bredere maatschappe-lijke dialoog voor.Speerpunt 6: Duurzaam en innovatief goederenvervoerOok het goederenvervoer over de weg groeit door. Daarom is verduur-zaming en een efficiënter goederenvervoer van belang. We gaan pilotsuitvoeren voor veilige introductie van extra lange vrachtwagens, de SuperEco Combi. En we werken aan betere digitale samenwerking tussenbedrijven en overheden voor een efficiëntere logistiek.De vrachtwagenheffing draagt bij aan subsidies voor dezero-emissietrucks, waterstoftankstations en laadinfrastructuur. En metnieuw beleid voor de verzorgingsplaats van de toekomst willen we ervoorzorgen dat die mee-ontwikkelen met de vraag van de automobilist envrachtwagenchauffeur. Zo maken we de logistiek toekomstbestendig.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4824 Verhoging van de maximumsnelheid overdag naar 130 km/uHet verhogen van de maximum snelheid naar 130 km/uur is alsKabinetsprioriteit ook onderdeel van de Actieagenda Auto. In hetregeerprogramma is opgenomen dat het kabinet de maximumsnelheid opde snelweg – daar waar dat kan – wordt verhoogd naar 130 km/u.In de brief van 7 oktober 20245 heb ik de aanpak, uitgangspunten,werkwijzen en planning geschetst om zo snel mogelijk op een aantalspecifieke trajecten de maximumsnelheid overdag te verhogen naar130 km/u. Ik heb toegezegd uw Kamer op de hoogte te houden van devoortgang op dit dossier.Zoals aangegeven waren er voor de eerste batch vier kansrijke trajecten inbeeld waar de maximumsnelheid overdag mogelijk op korte termijnverhoogd zou kunnen worden naar 130 km/u. De afgelopen periode zijndeze vier trajecten in detail onderzocht. Hierbij is onder andere gekekennaar de aspecten stikstof, geluid, luchtkwaliteit en verkeersveiligheid.Zoals ook in de Actieagenda is vermeld.Inmiddels zijn de onderzoeken voor drie van deze vier trajecten afgerond.Uit de resultaten van de onderzoeken volgt dat de maximumsnelheidoverdag op de volgende trajecten op korte termijn verhoogd kan wordennaar 130 km/u:Nr.TrajectLengte11A7 – Afsluitdijk tussen Stevinsluizen en LorentzsluizenCa. 44 km2A7 tussen aansluiting Winschoten en de grens met DuitslandCa. 24 km3A6 tussen aansluiting Lelystad Noord en de KetelbrugCa. 18 km1 Dit is de lengte in totaal voor beide rijrichtingen. Als in deze kolom 44 km lengte is opgenomen,dan wordt de snelheid verhoogd op ca. 22 kilometer in rijrichting A en ca. 22 km in rijrichting B(in totaal dus ca. 44 km) Ten opzichte van de trajecten die in de vorige Kamerbrief zijn gemeld,heeft één grote wijziging in trajectlengte plaatsgevonden: Uit de toets opgeluidreferentiepunten bleek dat een verhoging van de maximumsnelheidnaar 130 km/u overdag op het traject A7 tussen knooppunt Zuidbroek ende grens met Duitsland zou leiden tot een overschrijding van hetgeluidproductieplafond. Om overschrijding te voorkomen kan demaximumsnelheid op een kleiner deel van de A7 worden verhoogd danbeoogd, namelijk op het traject A7 tussen aansluiting Winschoten en degrens met Duitsland. De verhoging van de maximumsnelheid leidt op deandere wegen niet tot een overschrijding van de geluidproductieplafonds.5Kamerstuk 32 646, nr. 45: Voortgang verhoging maximumsnelheid autosnelweg naar130 km/uurTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4825 Op het traject tussen knooppunt Zuidbroek en aansluiting Winschoten kande maximumsnelheid overdag naar verwachting verhoogd worden na2028, zodra op dit traject groot onderhoud door RWS is uitgevoerd.Vandaag heb ik voor de drie hierboven benoemde trajecten een ontwerp-verkeersbesluit getekend. Publicatie hiervan in de Staatscourant volgt injanuari 2025. Dan zal ook de zienswijze-procedure starten. Na hetverwerken van de ingediende zienswijzen kunnen de definitieve verkeers-besluiten in Q1 2025 vastgesteld worden, waarna de bebording op dezetrajecten zo spoedig mogelijk aangepast zal worden. De inzet is dat demaximum snelheid van 130 km/u overdag op deze trajecten dan uiterlijkQ2 2025 plaats kan vinden.Voor het traject A37 tussen knooppunt Holssloot en aansluitingZwartemeer wordt het detailonderzoek naar verwachting in januari 2025afgerond. Als uit deze onderzoeken blijkt dat de maximumsnelheid daarook verhoogd kan worden zal ik ook voor dit traject het ontwerpverkeers-besluit tekenen.Na vaststelling van de verkeersbesluiten voor de trajecten in deze eerstebatch, start het onderzoek naar de mogelijkheid de maximumsnelheidoverdag te verhogen op een aantal trajecten in een volgende batch. Zodrahierover meer duidelijkheid is, wordt uw Kamer daarover geïnformeerd.Na vaststelling van de verkeersbesluiten voor de trajecten in deze eerstebatch start in een tweede batch het onderzoek naar andere mogelijketrajecten waar tot nader order met dezelfde uitgangspunten (dus binnende huidige randvoorwaarden voor stikstof en geluid) de snelheid overdagook naar 130 km/u verhoogd kan worden. Zodra hierover meer duide-lijkheid is, wordt uw Kamer daarover geïnformeerd.Werken aan langetermijnvisieMet de Actieagenda, de zes speerpunten en de concrete maatregelenzetten we de komende jaren stappen richting de ambities in de Ontwikkel-agenda van het Toekomstperspectief Automobiliteit. Daarbij zien we datde wereld in rap tempo verandert. Maatschappelijke en technologischeontwikkelingen volgen elkaar snel op en daarop willen we anticiperen.Daarom doen we binnen de Ontwikkelagenda van het Toekomstper-spectief Automobiliteit onderzoek naar de auto, de gebruiker en deinfrastructuur richting 2050. De eerste resultaten van deze onderzoeken6hebben een plek gekregen in de Actieagenda. Zo verkennen we in 2025samen met onze partners wat een functionele benadering van hethoofdwegennet kan opleveren voor efficiënt wegbeheer en voor debereikbaarheid en ontwikkeling van de regio’s. Zodat «de Ringen» rond degrote steden blijven draaien, regio’s ontsloten zijn en (inter)nationalegoederen- en militaire corridors goed functioneren. Met het oog optoekomstbestendige keuzes, binnen de schaarse ruimte en middelen engericht op de brede welvaart.Daarnaast brengen we ontwikkelingen rond de auto richting 2050 in kaart.Digitalisering, automatisering, elektrificatie en andere ontwikkelingengaan het mobiliteitssysteem beïnvloeden. Daarom brengen we de impactervan in kaart en organiseren de randvoorwaarden waar nodig. Wewerken in een breed internationaal speelveld aan de automobiliteit eninfrastructuur. Dus verkennen we ook nieuwe vormen van samenwerkingen marktbenadering. We staan daarbij als Nederland goed op de kaart en6Kamerstuk 31 305, nr. 451: Voortgang Toekomstperspectief AutomobiliteitTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4826 werken nauw samen met industriepartijen, zoals autofabrikanten ennavigatiediensten, om slimme toepassingen te ontwikkelen.De Actieagenda zal regulier geactualiseerd worden op basis van nieuweinzichten, monitoring en resultaten van de Integrale Mobiliteitsanalyse. Zoverbinden we de korte en (middel)lange termijn en werken we aan eendynamische agenda. Ik wil de voortgang van de Actieagenda regelmatigsamen met de partners bespreken en aanvullen, zodat we de krachtenbundelen rond de speerpunten. Ieder vanuit eigen verantwoordelijkheid.Ik wil uw Kamer tweejaarlijks informeren over de voortgang en dan ookeen update geven van de Actieagenda.Zo werken we aan goede bereikbaarheid in alle delen van Nederland. Metbetrouwbare, veilige en toekomstbestendige wegen en met duurzame,slimme en veilige automobiliteit. Waarbij Nederland voor de vrijheid, deflexibiliteit en het comfort van de auto kan blijven kiezen.De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,B. MadlenerTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 31 305, nr. 4827