Bekendmakingen diverse regelingen op het gebied van woningbouw

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202632 847Integrale visie op de woningmarktNr. 1393 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING EN RUIMTE-LIJKE ORDENING Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 4 december 2025De woningnood in Nederland is op dit moment een van de grootsteopgaven. Door een tekort aan woningen is het voor veel mensen moeilijkom een passende woning te vinden. In heel Nederland moeten er snelmeer (betaalbare) woningen bij komen. Om aan de vraag te voldoen,wordt er samen met de Woontop partners gewerkt aan het opschalen vande realisatie van nieuwe woningen naar 100.000 woningen per jaar.De realisatie van die 100.000 woningen per jaar gaat om de nieuwbouwvan zowel huur- als koopwoningen en ook om het beter benutten vanbestaande gebouwen. Twee derde van de nieuwe woningen moetenbetaalbaar zijn. Het gaat daarbij om sociale huur (30%), middenhuur enbetaalbare koop.Dit kabinet heeft voor de woningbouwopgave tot 2030 € 5 miljardbeschikbaar gesteld. Daarnaast investeert dit kabinet € 2,5 miljard voorhet ontsluiten van woningbouwlocaties via het Mobiliteitsfonds bij hetMinisterie van IenW. Over de besteding van die € 2,5 miljard en debesteding van het Gebiedsbudget van VRO bent u op 10 november jl.geïnformeerd.1Dit jaar heb ik verschillende regelingen getroffen om de woningbouwfinancieel te ondersteunen, onder andere de Woningbouwimpuls (Wbi),de Regeling Woningbouwversnelling Metropoolregio Eindhoven (WMRE),en de Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen (RHA). Op grond van dezeregelingen zullen nog dit jaar middelen worden uitgekeerd aangemeenten om de bouw van betaalbare woningen te stimuleren. Hiermeedraag ik bij aan de bouw van ruim 16.500 woningen in heel Nederland.Een stap richting de 100.000 woningen per jaar.1Kamerstuk 32 847, nr. 1389 kst-32847-1393ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 13931 In mijn brief van 19 mei jl.2 heb ik een toelichting gegeven over debesteding van de € 5 miljard voor woningbouw via de verschillendefinanciële regelingen in het samenhangende financieel instrumentariumten behoeve van de woningbouwopgave. Zoals aangekondigd in die briefheb ik een samenhangend instrumentarium van vier regelingen geïntro-duceerd: de Realisatiestimulans, de Woningbouwimpuls, het Gebieds-budget en de regeling grondverwerving voor gemeenten (voorheenGrondfaciliteit). Met dit samenhangend en overzichtelijke pakket aanregelingen maak ik de financiële ondersteuning van de woningbouw vooriedere gemeente beschikbaar en laagdrempelig.De Realisatiestimulans is een nieuwe regeling die dit kabinet heeftontwikkeld. Met de Realisatiestimulans wordt eenvoudige uitvoerbarefinanciële ondersteuning geïntroduceerd voor iedere toegevoegdebetaalbare woning, zowel via nieuwbouw als via het beter benutten vande bestaande woningvoorraad.Ik ben dan ook zeer verheugd dat deze regeling inmiddels vastgesteld engepubliceerd is.3 Komende maanden zal ik vol inzetten op de implemen-tatie en het informeren van gemeenten om gebruik te maken van dezefinanciële stimulans. Hierover meer later in deze brief.De middelen die dit Kabinet beschikbaar heeft gesteld voor woningbouw,worden via het samenhangende instrumentarium ten behoeve van dewoningbouwopgave besteed. Ik ben dan ook niet voornemens om, bijoverschrijding van het budget van € 2 miljard bij de Binnenhofrenovatie,extra middelen hiervoor te vinden in de gereserveerde € 5 miljard voor dewoningbouw. Ik geef hiermee invulling aan de motie Welzijn.4Woningbouwimpuls (Wbi) 7e trancheDe Woningbouwimpuls bestaat sinds 2020. Gemeenten kunnen voorwoningbouwprojecten die aan gestelde voorwaarden voldoen (onderandere per aanvraag minimaal 200 woningen en 50% betaalbarewoningen) een bijdrage vragen om het project financieel haalbaar temaken. Het Rijk dekt in deze projecten maximaal 50% van het publiekefinanciële tekort.Van 15 september tot en met 8 oktober jl. heb ik het aanvraagloket van deWoningbouwimpuls opengesteld voor de 7e tranche. Voor deze tranchevan de Woningbouwimpuls was € 120 miljoen (incl. btw) beschikbaar. Indeze ronde zijn 24 aanvragen ingediend door 23 gemeenten. De totaalgevraagde bijdrage was ca. € 71,6 miljoen. Ondanks de financiëlenoodzaak moet ik helaas constateren dat er minder aanvragen zijningediend dan dat er budget beschikbaar is. Dit leidt voor 2025 dus totonderuitputting. De onderuitputting is op basis van onze prognose (ziemeegezonden pijplijnonderzoek van Brink in de bijlage) onverwacht. Detiming van de openstelling van het loket heeft hierin waarschijnlijk eengrote rol gespeeld. Deze ronde Woningbouwimpuls viel namelijkgedeeltelijk in het zomerreces en gelijktijdig met de voorbereidingen vangemeenten op de regeling Woningbouw op korte Termijn (Wokt) van hetMinisterie van IenW. Het pijplijnonderzoek laat zien dat een aanvullendebijdrage uit de Woningbouwimpuls ook in de toekomst noodzakelijk is.In de beoordeling van de aanvragen heb ik mij laten adviseren door deonafhankelijke Toetsingscommissie Woningbouwimpuls (hierna:Toetsingscommissie). Zij hebben de noodzaak, efficiëntie en effectiviteit2Integrale visie op de woningmarkt | Tweede Kamer der Staten-Generaal3Staatscourant 2025, 36777 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen4Kamerstuk 36 740 VII, nr. 17Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 13932 van de aanvragen beoordeeld. Als onderdeel van het criterium effectiviteitis onder andere bovenmatige betaalbaarheid beoordeeld. Dit heeft deToetsingscommissie gedaan door te kijken of er sprake is van eenprogramma met meer dan twee derde betaalbaar. Indien dat het geval is,is gekeken of dit programma passend is in de regio en of daar regionaalafstemming over heeft plaatsgevonden. Ook is er meegenomen of eengemeenten niet systematisch en evident meer betaalbare woningenrealiseert dan twee derde, terwijl dat niet noodzakelijk is om de regionaledoelen te realiseren. De aanbiedingsbrief van de Toetsingscommissie methaar advies en een toelichting op de wijze van beoordelen is als bijlage bijdeze brief gevoegd. Op advies van de Toetsingscommissie heb ik beslotenom 16 van de 24 aanvragen toe te kennen. Deze projectaanvragenontvangen samen ca. € 48,7 miljoen incl. btw aan rijksmiddelen, waarvoorruim 6.700 woningen (waarvan ca. 76% betaalbaar) worden gebouwd. Ikben blij dat ik deze gemeenten de komende tijd financieel kan onder-steunen in de woningbouwopgave.Voor de resterende projectaanvragen kon om diverse redenen, ondanksde geboden mogelijkheid om evidente fouten te herstellen, helaas geenpositief advies worden gegeven. De Toetsingscommissie constateertdesalniettemin dat het merendeel van deze aanvragen goed aansluit bij dedoelstellingen van de Woningbouwimpuls en moedigt gemeenten aan omaan de slag te gaan met het verbeteren van de aanvragen voor devolgende tranche. Hiervoor is, indien nodig, begeleiding vanuit hetministerie beschikbaar. Het aanvraagloket van de 8e tranche opent naarverwachting op 27 februari 2026 en sluit op 13 maart 2026.Voorafgaand aan deze 8ste tranche worden het Besluit Woningbouw-impuls 2020 en de Regeling Woningbouwimpuls 2020 gewijzigd. Dezewijziging is noodzakelijk, zodat de Woningbouwimpuls beter uitwerkt insamenhang met de Realisatiestimulans. Zowel het besluit als de regelingtreden naar verwachting vanaf 1 januari 2026 in werking.Woningbouwversnelling metropoolregio Eindhoven (WMRE)In samenwerking met de provincie Noord-Brabant, ASML en de betrokkengemeenten heeft het Rijk afspraken gemaakt om te investeren in deMetropoolregio Eindhoven. Onder de noemer «Project Beethoven» isgewerkt aan een pakket aan maatregelen waarmee € 2,51 miljard in deregio wordt geïnvesteerd. Een deel van deze afspraken ziet op hetrealiseren van extra betaalbare woningen. Bovenop de regionalewoondeal moeten 17.000 extra zelfstandige woningen en 2.280 extraonzelfstandige studenteneenheden worden gerealiseerd. Het Rijk draagt50% van de financiële middelen bij om dit te bereiken.Uitkomsten WMRE tranche 1Vanaf 2025 tot en met 2029 is er voor bovengenoemd doel € 122,5 miljoenbeschikbaar binnen het Ministerie van Volkshuisvesting en RuimtelijkeOrdening. Deze middelen kunnen door de betrokken gemeenten wordenaangevraagd via een nieuwe regeling: Regeling specifieke uitkeringWoningbouwversnelling metropoolregio Eindhoven (WMRE). De WMRE isgeïnspireerd op de Woningbouwimpuls en werkt vergelijkbaar, maar dantoegespitst op de Metropoolregio Eindhoven. De WMRE dekt maximaal75% van het financiële publieke tekort in woningbouwprojecten metminimaal 40 woningen, waarvan tenminste 50% betaalbaar. Ik heb hetloket van de eerste tranche gelijktijdig met de Woningbouwimpulsopengesteld (15 september jl. tot en met 8 oktober jl.). Voor deze tranchevan de WMRE was € 23,75 miljoen (incl. btw) beschikbaar. In deze rondezijn 10 aanvragen ingediend door 9 gemeenten. De totaal gevraagdebijdrage was ca. € 35 miljoen. Ik vind het goed te zien dat deze regelingTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 13933 direct in de eerste tranche al aansluit bij de behoefte: door de populariteitvan deze regeling is het budget overtekend.In de beoordeling van de aanvragen heb ik mij ook laten adviseren doorde onafhankelijke Toetsingscommissie Woningbouwimpuls. Ook hierhebben zij noodzaak, efficiëntie en effectiviteit van de aanvragenbeoordeeld. De aanbiedingsbrief van de Toetsingscommissie met haaradvies en een toelichting op de wijze van beoordelen is als bijlage bij dezebrief gevoegd. Op advies van de Toetsingscommissie heb ik besloten om6 van de 10 aanvragen toe te kennen. Deze projectaanvragen ontvangensamen ruim € 22,2 miljoen incl. btw aan rijksmiddelen, waarvoor ca. 1.700woningen (waarvan ca. 82% betaalbaar) worden gebouwd.De resterende projectaanvragen zijn om diverse redenen niet positiefbeoordeeld. De Toetsingscommissie constateert desalniettemin dat hetmerendeel van deze aanvragen goed aansluit bij de doelstellingen van deWMRE en moedigt gemeenten aan om de aanvragen te verbeteren, zodatdeze mee kunnen lopen in de volgende tranche. Hiervoor is, indien nodig,begeleiding vanuit het ministerie beschikbaar. Het aanvraagloket van dezenieuwe ronde opent naar verwachting gelijktijdig met de Woningbouw-impuls op 27 februari 2026 en sluit op 13 maart 2026.Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen (RHA, regulier enstudententranche)De RHA stelt gemeenten in staat om versneld huisvesting te realiserenvoor aandachtsgroepen door een financiële bijdrage te leveren aan debouw van nieuwe woonvormen. Het gaat dan om huisvesting voorbijvoorbeeld dak- of thuisloze mensen, of arbeidsmigranten. Invoorgaande kabinetten is met de RHA voor € 151,9 miljoen aan bijdragenverleend. Hiermee is een bijdrage geleverd aan de (toekomstige) realisatievan 23.031 woningen. In 2025 is er € 30 miljoen beschikbaar gesteld voorde reguliere RHA-tranche en € 30 miljoen voor een extra RHA-tranchespecifiek gericht op het realiseren van met name (onzelfstandige)studentenwoningen. Bij de reguliere RHA is bijna € 28 miljoen aanaanvragen ingediend en is er voor € 25,3 miljoen toegekend. Dit bedragdraagt bij aan de bouw van 2.805 woningen. Er is hier dus sprake van eengeringe onderbesteding. De aanvragen voor de RHA-tranche specifiekgericht op studenten hebben een omvang van € 55,7 miljoen. In deRHA-tranche voor studenten zijn aanvragen ontvangen voor een hogertotaalbudget dan er beschikbaar was. Ik heb tot mijn genoegen hetplafondbedrag voor deze tranche kunnen verhogen tot maximaal€ 49 miljoen in de Tweede suppletoire begroting 2025, hierdoor worden2.322 onzelfstandige woonruimten en 3.124 zelfstandige woonruimtenvoor studenten gerealiseerd. De beide tranches van dit jaar dragen bij aande bouw van 8.251 woningen.In de bijlage staan de volledige overzichten van alle gemeenten die eenbijdrage ontvangen uit de reguliere RHA en de RHA gericht op studenten.Voor de RHA is dit vooralsnog de laatste tranche. Het is de bedoeling datde RHA zal worden voortgezet door gebruik te maken van de Realisatie-stimulans.RealisatiestimulansNadat de contouren van de Realisatiestimulans in de Kamerbrief«Financieel instrumentarium woningbouw» van 19 mei jl. met u zijngedeeld5, is de regeling Realisatiestimulans van 14 juli 2025 tot en met5 september 2025 ter consultatie aangeboden. Er zijn in totaal 41 reactiesop de conceptregeling ontvangen. Deze reacties waren overwegend5Kamerstuk 32 847, nr. 1344Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 13934 positief. Het streven naar een financiële regeling die de woningbouwstimuleert, zonder zware bestuurlijke lasten, wordt gewaardeerd. Dat iseen mooi en positief signaal. De regeling is op 5 november 2025 gepubli-ceerd in de Staatscourant.6Het doel van de Realisatiestimulans is het met beperkte bestuurlijke lastenfinancieel ondersteunen van gemeenten in heel Nederland bij hetrealiseren van betaalbare woningen. Gemeenten ontvangen een bijdragevan € 7.000 excl. btw voor iedere betaalbare woning waarvan de bouwstart in de periode 2025–2029. Meer informatie voor gemeenten heb ikgepubliceerd in een handreiking.7 Hiermee geef ik ook invulling aan demotie Peter de Groot c.s., doordat de Rijksmiddelen zijn geoormerkt voorbetaalbare (koop)woningen.8De middelen die gemeenten ontvangen, kunnen (facultatief) vervolgensweer geïnvesteerd worden in toekomstige woningbouw. Voor de bouwvan woningen waarvoor eerder een bijdrage is uitgekeerd vanuit hetMinisterie van VRO, bijvoorbeeld via de Woningbouwimpuls of deStartbouwimpuls. Voor deze woningen is de Realisatiestimulans nietbeschikbaar.Elke woning teltBij de Realisatiestimulans geldt dat elke betaalbare woning in heelNederland telt. Met de Realisatiestimulans worden ook betaalbarewoningen in kleine projecten beloond, transformatie- en optop-projectenvallen daar eveneens onder. Om de regeling zo eenvoudig mogelijk tehouden wordt geen onderscheid gemaakt in type woning of bewoner. Ookvoor betaalbare woningen die gerealiseerd worden voor aandachts-groepen, zoals dakloze mensen, is een bijdrage van € 7.000. beschikbaar.Zo wordt invulling gegeven aan de motie Grinwis c.s.9Aanvullende bijdrage Realisatiestimulans (opslagen)Voor bepaalde woningen krijgen gemeenten in de toekomst een aanvul-lende bijdrage, ook wel een opslag genoemd. Dit gaat met name om derealisatie van zorggeschikte- en geclusterde woningen, waarvan de kostenbeduidend hoger liggen dan voor de realisatie van reguliere betaalbarewoningen. Ook voor ambtelijke capaciteit bij medeoverheden zijnmiddelen binnen de Realisatiestimulans gereserveerd. In het eersteuitkeringsjaar zijn deze middelen nog niet beschikbaar, omdat gemeentenvoor deze woningen nog aanspraak kunnen maken op bestaandefinanciële regelingen. Het gaat daarbij om de RHA, de Stimuleringsre-geling Flex- en Transformatiewoningen, de StimuleringsregelingZorggeschikte Woningen, de Stimuleringsregeling OntmoetingsruimtenOuderen en de Flexpoolregeling. Wanneer deze regelingen komen tevervallen, zullen in de Realisatiestimulans de middelen beschikbaarkomen om dit op te vangen.Voor woningen in de 20 Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid(NPLV)-gebieden zijn vanuit de Realisatiestimulans nu al aanvullendemiddelen beschikbaar. Er is in totaal € 180 miljoen beschikbaar gesteldvoor de periode 2025–2029 voor maatregelen voor het verbeteren van de6Regeling van de Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening van 4 november 2025nr. 2025-0000035295, houdende regels met betrekking tot het verstrekken van een specifiekeuitkering ten behoeve van de stimulering van de bouw van betaalbare woningen (Tijdelijkeregeling realisatiestimulans).7Handreiking Realisatiestimulans | Home | Volkshuisvesting Nederland8Kamerstuk 36 512, nr. 86.9Kamerstuk 32 847, nr. 1357Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 13935 openbare ruimte en collectieve maatschappelijke voorzieningen.Daarnaast is er € 50 miljoen beschikbaar gesteld voor de versterking vanambtelijke capaciteit.Mede naar aanleiding van de motie van lid Wijen-Nas10 is bij het opstellenvan de regeling ook gekeken naar andere kwetsbare gebieden, met namenaar de regio’s uit het Nationaal Programma Vitale Regio’s (NPVR). Met dekomst van de Realisatiestimulans worden de regio’s meer ondersteundvoor woningbouw dan in het verleden. Met de Realisatiestimulans is ergeen sprake meer van een minimaal aantal woningen per project ofandere aanvullende voorwaarden. De bestuurlijke lasten zijn medehierdoor enorm verlaagd. Er is daarnaast met de regio’s verkend of en hoede woningbouwopgave afwijkt van de rest van Nederland. Uit degevoerde gesprekken blijkt dat er op dit moment nog onvoldoendeeenduidig beeld is van de noodzaak van een aanvullende bijdrage voor deNPVR. De eventueel noodzaak zal in het kader van NPVR nader wordenonderzocht. Ik beschouw de motie daarmee als afgedaan.Met deze brief heb ik u geïnformeerd over hoe ik op korte termijn dewoningbouwopgave financieel ondersteun. Bijdragen op grond van deWoningbouwimpuls, WMRE en de RHA worden nog dit jaar uitgekeerd.De Realisatiestimulans keert vanaf 2026 voor 4 jaren jaarlijks uit. Omstraks een volledige registratie te kunnen aanleveren, is voor hetgemeenten belangrijk nu al na te gaan hoeveel betaalbare woningen zijngestart in 2025. De jaarlijkse opgave van woningen waarvan de bouw isgestart wordt aangeleverd via het reguliereSiSa-verantwoordingsmoment.Ik hoop u op korte termijn ook te informeren over de voortgang vanprojecten die in het verleden een bijdrage hebben gekregen uit diversewoningbouwregelingen.De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,M.C.G. Keijzer10Kamerstuk 32 847, nr. 1251Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 32 847, nr. 13936