Kabinetsreactie op rapport Amnesty International inzake Iran

Geachte voorzitter, Het kabinet heeft notie genomen van het verzoek van de Vaste Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken van 25 september jl. om een appreciatie door het kabinet van het rapport van Amnesty International “Architects of Atrocities: State Machinery Orchestrating Crimes Against Humanity in Iran’s 2022 Woman Life Freedom Uprising” van 16 september 2026. Amnesty International draagt bewijs aan voor grove mensenrechtenschendingen door het Iraanse regime bij het neerslaan van de Women Life Freedom-protesten na de dood van Mahsa Amini in 2022. Hierbij zouden 377 demonstranten en omstanders zijn gedood, onder wie 56 kinderen, en duizenden mensen slachtoffer zijn geworden van mishandeling en willekeurige detentie. Minderheidsgroepen, in het bijzonder Koerden en Baluchi, werden hierbij extra hard getroffen. Het rapport geeft bovenal een ontluisterend beeld van systematisch geweld door het regime tegen de eigen burgerbevolking. De recente extreme repressie rond de 2025-26 protesten, waar naar schatting vele duizenden burgerslachtoffers vielen, onderschrijft dit beeld. Nederland maakt zich ernstige zorgen over de mensenrechtensituatie in Iran. Het kabinet maakt deze zorgen op verschillende manieren kenbaar, onder meer in bilateraal contact met de Iraanse autoriteiten. Minister-president Jetten heeft dit onderwerp op 24 september jl. aangekaart bij de Iraanse president tijdens de High Level Week van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Ik heb daar onze zorgen eveneens opgebracht in mijn gesprek met de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken. Het kabinet blijft dit thema voorts ook aankaarten in gesprekken met gelijkgezinde landen. Daarnaast spreekt Nederland zich in zowel de Europese Unie (EU) als in de VN-Mensenrechtenraad consequent nadrukkelijk uit over de mensenrechtensituatie in Iran. Het is belangrijk dat internationale aandacht voor dit thema niet verslapt. Dat geldt voor de mensenrechtensituatie in Iran evenals voor andere landen waar deze ernstig onder druk staat. Nederland hecht sterk aan de internationale inzet voor accountability en onderstreept dat de VN hierin een sleutelrol vervullen. Zo maakt Nederland zich in de VN-Mensenrechtenraad jaarlijks sterk voor de mandaatverlenging van de Fact-Finding Mission on Iran en de Speciale Rapporteur over de mensenrechtensituatie in Iran, ten behoeve van onderzoek naar ernstige mensenrechtenschendingen. Nederland pleit, ook gezamenlijk met andere EU-lidstaten, voor volledige en ongehinderde toegang voor de Fact-Finding Mission en de Speciaal Rapporteur. Ook steunt Nederland met 3,5 miljoen euro (periode 2025 t/m 2027) het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN (OHCHR), die onder meer de werkzaamheden van de Fact-Finding Mission faciliteert. Het kabinet blijft volop aandacht houden voor de situatie in Iran en onderschrijft het belang om straffeloosheid tegen te gaan. In dit kader onderzoekt het nadere mogelijkheden om verder bij te dragen aan de verbetering van de mensenrechtensituatie. Daarvoor zijn de bevindingen en aanbevelingen van Amnesty International waardevol. Nederland staat hierover in contact met EU-partners en andere gelijkgezinde landen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken is bovendien voornemens om op korte termijn met Amnesty International in gesprek te gaan over het rapport en de actuele mensenrechtensituatie. De minister van Buitenlandse Zaken, T.B.W. Berendsen Ministerie van Buitenlandse Zaken Onze referentie BZ2632296 Pagina 2 van 2 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Prinses Irenestraat 6 Den Haag Datum 1 oktober 2026 Betreft Kabinetsreactie op rapport Amnesty International inzake Iran Ministerie van Buitenlandse Zaken Rijnstraat 8 2515 XP Den Haag Postbus 20061 Nederland www.minbuza.nl Onze referentie BZ2632296 Pagina 1 van 1