Voortgang versterking Nederlands Register Vastgoed Taxateurs (NRVT)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202532 847Integrale visie op de woningmarktNr. 1372 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING EN RUIMTE-LIJKE ORDENING Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 7 juli 2025Inleiding en evaluatie SEOBetrouwbare en objectieve taxaties zijn belangrijk voor een goede werkingvan de vastgoedmarkt. Enerzijds geeft een taxatie kopers inzicht in dewaarde van hun bezit of boogde aankoop en weerhoudt het hen ervan ommeer te lenen dan verantwoord is. Anderzijds draagt het bij aan hetkunnen maken van de juiste inschatting van kredietrisico’s door financiëleinstellingen. Bij het afsluiten, oversluiten of ophogen van een hypothe-caire lening voor een woning, is het laten uitvoeren van een taxatie danook wettelijk verplicht. Om de betrouwbaarheid en objectiviteit vantaxaties te borgen is het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs (NRVT)opgericht door de taxatiesector (zelfregulering). Zij houdt sinds 1 januari2016 toezicht op de Nederlandse taxatiesector. Het NRVT richt zich op hetbewaken, waarborgen en bevorderen van de onafhankelijkheid, integriteiten kwaliteit van Register-Taxateurs.In 2018 constateerden De Nederlandsche Bank (DNB) en de AutoriteitFinanciële Markten (AFM) dat het toezicht op taxaties door het NRVTonvoldoende effectief was en hebben beide toezichthouders, de Ministervan Financiën en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksre-laties opgeroepen om de fundamentele beginselen van het taxatieberoepin wetgeving op te nemen. In reactie op deze oproep is een werkgroepvan experts van bovengenoemde ministeries, DNB, de AFM, het CentraalPlanbureau (CPB) en Nationale Hypotheek Garantie (NHG) in overleggetreden met het NRVT en zijn afspraken gemaakt over het verbeteren vanhet toezicht.1 Mijn ambtsvoorganger heeft destijds aan uw Kamer detoezegging gedaan om na twee jaar onafhankelijk te laten evalueren ofdeze afspraken hebben geleid tot de gewenste verbetering van het1Kamerstukken II 2017/18, 32 545, nr. 81. kst-32847-1372ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 847, nr. 13721 toezicht.2 In 2024 is deze evaluatie uitgevoerd door onderzoeksbureauStichting Economisch Onderzoek (SEO).SEO concludeert kort samengevat dat het NRVT sinds 2019 een aantalbelangrijke stappen heeft gezet om de kwaliteit en professionaliteit vanhet toezicht op Register-Taxateurs te verbeteren. Tegelijkertijd zijn erenkele zorgen: het NRVT opereert onvoldoende onafhankelijk en isdaardoor onvoldoende in staat het publieke belang van taxaties te borgen.SEO doet op basis van haar constateringen een zestal aanbevelingen omde onafhankelijkheid, effectiviteit en slagvaardigheid van het NRVT teverbeteren:1.Vorm de Centrale Raad (CR) om tot adviesraad;2.Pas verhouding van het NRVT met de overheid en toezichthoudersaan;3.Ga na hoe de verhouding met Nederlands Woning Waarde Instituut(NWWI) kan worden verbeterd;4.Maak de doelstellingen meetbaar en meet vaker;5.Ga na of het mogelijk is de capaciteit van het NRVT uit te bereiden;6.Onderzoek de strengheid uitspraken tuchtbeleid.Op 25 oktober 2024 heb ik de evaluatie van SEO met uw Kamer gedeeld.3Met deze brief informeer ik u, mede namens de Minister van Financiën,over de voortgang ten aanzien van de verschillende aanbevelingen.Aanpassingen in governance NRVT (advies 1 en 2)SEO doet de aanbeveling om de Centrale Raad (CR) van het NRVT, hetorgaan dat bestaat uit Betrokken Partijen en Consulterende Partijen enmedeverantwoordelijk is voor het toetsen en goedkeuren van voorstellenvoor regelgeving binnen het taxatie vak,4 om te vormen tot eenadviesraad. Het inperken van bevoegdheden moet verhelpen datdeelbelangen van sectorpartijen de koers van het NRVT bepalen, ten kostevan het publieke belang van taxaties. Met deze wijziging wordt het NRVTin staat gesteld het publieke belang van taxaties beter te borgen. HetNRVT heeft mij laten weten dit advies op te willen volgen en heeft als doelom per eind dit jaar de statuten hierop aan te passen.Deze voorgenomen statutenwijziging is afhankelijk van de invulling vande tweede aanbeveling van SEO. Omdat met het wegnemen van debeslissingsbevoegdheid van de CR een belangrijke bron van legitimeringvoor het NRVT vervalt, beveelt SEO aan de verhouding tussen de overheiden het NRVT te formaliseren. De afgelopen periode heeft mijn ministerie,gezamenlijk met het Ministerie van Financiën, verkend hoe de relatietussen de overheid en het NRVT kan worden vormgegeven. Allereerst isgekeken naar wat wij als overheid verwachten van een toezichthouder opde taxatiesector. Vervolgens zijn verschillende opties geïdentificeerd voorhet formaliseren van de relatie tussen de overheid en het NRVT, waarmeeop een passende wijze invulling gegeven kan worden aan dezeverwachting. Deze exercitie heeft geresulteerd in twee mogelijke opties:het sluiten van een convenant tussen de overheid en het NRVT en hetoprichten van een Zelfstandig Bestuursorgaan (ZBO).Ik ben voornemens de verhouding tussen de overheid en het NRVT teformaliseren door een convenant te sluiten met het NRVT. Mijninschatting is dat middels een convenant op effectieve wijze afspraken2Kamerstukken II 2021/22, 32 847, nr. 719.3Kamerstukken II 2024/2025, 32 847, nr. 1212.4Hiertoe behoren onder andere: de Belastingdienst, de Waarderingskamer, belangenvereni-gingen voor taxateurs en de Nederlandse Vereniging van Banken.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 847, nr. 13722 kunnen worden gemaakt over de taken en verantwoordelijkheden van hetNRVT als toezichthouder. Bovendien is deze beleidsoptie minder complex,minder kostbaar en sneller te realiseren dan het alternatief. Ook het NRVTis positief over de legitimering als toezichthouder door middel van eenconvenant en verwacht dat deze optie op voldoende draagvlak binnen desector kan rekenen.De komende periode ga ik aan de slag om samen met het NRVT te komentot een passende invulling van het convenant. Daarin zullen onder andereafspraken worden vastgelegd over de verantwoordelijkheden van hetNRVT, de toezichtstaken van het NRVT en afspraken ter versteviging vande organisatie van het NRVT conform de SEO-aanbevelingen. Ik benvoornemens om u na de zomer over dit convenant te informeren.De tweede aanbeveling ziet ook toe op de aanpassing van de verhoudingtussen het NRVT en de toezichthouders AFM en DNB. Voor de invullinghiervan past volgens SEO een adviserend overleg met de twee toezicht-houders, die vanuit een wettelijk mandaat een rol hebben bij het borgenvan kwalitatief goede taxaties. Ik heb daarom gevraagd aan DNB en deAFM of zij mogelijkheden zien tot een vorm van overleg tussen departijen. DNB en AFM zijn bereid dit samen met NRVT te verkennen,waarbij ze het belangrijk vinden dat in de overlegvorm geen sprake is vanrolvermenging aangezien de AFM en DNB toezicht houden op financiëleinstellingen en financiële stabiliteit, en geen toezichthouder zijn optaxateurs. Het overleg zal dan ook enkel kunnen zien op onderwerpen dieraken aan taken van de AFM of DNB.Opvolging aanbevelingen door het NRVT (advies 3 tot en met 6)Verbetering van verhouding tussen het NRVT en NWWIHet Nederlands Woning Waarde Instituut (NWWI) is op dit moment hetenige validatie-instituut dat taxatierapporten van woningen valideert. HetNRVT houdt toezicht op aangesloten taxateurs. In haar risico gebaseerdetoezichtaanpak maakt het NRVT onder meer gebruik van de risicosignalendie voortkomen uit de modellen van het NWWI. Tegelijkertijd houdt hetNRVT ook toezicht op het NWWI. In de praktijk leidt dit zo nu en dan totfrictie. SEO concludeert dat de combinatie van een validatie-instituut dattaxaties van woningen valideert en een toezichthouder die toezicht houdtop Register-Taxateurs niet optimaal is. Daarom adviseert SEO na te gaanhoe de verhouding tussen beide organisaties kan worden verbeterd.Sinds 2024 is de afstemming tussen het NRVT en het NWWI op bestuurlijken operationeel niveau geïntensiveerd. Er is sindsdien regelmatig overlegover risicosignalen vanuit het NWWI, om een risico gebaseerde aanpakdoor het NRVT te bevorderen. Ook is in overleg een hernieuwd auditpro-tocol voor het NWWI vastgesteld. Dit heeft geresulteerd in een betereonderlinge verhouding. Na de publicatie van het SEO-rapport heeft hetgesprek tussen het NRVT en het NWWI op bestuurlijk niveau verderrichting gekregen. Sindsdien is men aan het onderzoeken of verdergaande samenwerking tussen het NWWI en het NRVT mogelijk is. Debesturen van beide organisaties zijn momenteel bezig met uitwerken vaneen gezamenlijke visie, hoe dit vormgegeven kan worden en wat daarvoornodig is. Ik verwacht dat het NRVT en het NWWI eind 2025 hieroverrichtinggevende keuzes kunnen maken.Meten van doelstellingenEen beter functionerend toezicht moet uiteindelijk leiden tot een hogerekwaliteit van taxaties. SEO stelt vast dat de doelstelling van het NRVT nietis vertaald naar uitkomstmaten waar het NRVT op stuurt. Daarmee is hetTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 847, nr. 13723 niet toetsbaar wanneer de kwaliteit in de sector «voldoende» op orde is.SEO adviseert daarom dat het NRVT zowel op microniveau (bijvoorbeeldhet aantal onvolkomenheden in dossiers) als op macroniveau (bijvoor-beeld de mate van overwaardering) een uitkomstmaat kiest en dezestructureel monitort.Conform de aanbeveling van SEO werkt het NRVT aan het meetbaarmaken van de effectiviteit van het toezicht. Het NRVT zal zich de komendeperiode inspannen om in samenspraak met relevante stakeholdersmaatstaven te formuleren. In het convenant zullen er nadere afsprakenworden opgenomen over de maatstaven die toezien op de kwaliteit enbetrouwbaarheid van taxaties en over de publieke rapportage over dezemaatstaven.Uitbreiden van capaciteitSEO doet de aanbeveling om na te gaan of de capaciteit van het NRVT kanworden uitgebreid. Momenteel wordt veel toezichtwerk extern uitbesteed,wat leidt tot beperkte kennisopbouw en daarmee kwalitatief minder goedtoezicht op de lange termijn.Het NRVT geeft aan dat de noodzakelijke versterking van de organisatie ende financiering daarvan de komende jaren een uitdaging zal zijn. Doorminder werk uit te besteden kan geld worden bespaard. Ook de verbe-terde samenwerking met het NWWI moet leiden tot effectievere inzet vancapaciteit. Daarnaast zal de jaarbijdrage vanuit de sector moeten wordenverhoogd. Het NRVT heeft een begrotingsplan opgesteld voor 2025 waarde CR positief op heeft gereageerd. Hierin is een toename van hetpersoneelsbestand opgenomen van 18 FTE in 2024 naar 25 FTE eind 2025.Opvolging aanbeveling door de Stichting NRVT tuchtUit de evaluatie bleek dat bij stakeholders de perceptie was dat deuitspraken van stichting Tuchtrechtspraak NRVT (hierna: NRVT Tucht) telichte sancties bevatten om tot gedragsverandering te leiden. Daarbij gaathet niet alleen om de betrokken taxateur zelf, maar ook om de signaal-werking die uitgaat van de opgelegde sancties.NRVT Tucht heeft aangegeven de conclusie van SEO niet te onder-schrijven. Het bestuur van NRVT Tucht heeft ter onderbouwing alleeerdere uitspraken van het Tuchtcollege bekeken. Hieruit kwam naarvoren dat het opleggen van «lichte» maatregelen geenszins eenuitgangspunt is, maar voor de zwaardere maatregelen geen overeenkom-stige gedragingen zijn geconstateerd. In het SEO-rapport wordt tevensgesproken over mogelijke fraude, maar volgens het bestuur en hetTuchtcollege is er geen uitspraak bekend waarin fraude is vastgesteld. Zevermoeden dat dit berust op een misverstand in de gehanteerdeterminologie van SEO. Ten slotte benadrukt het NRVT Tucht dat een klachtvan een particulier enkel binnen de grenzen van het geding wordtbeoordeeld in het kader van een eerlijk proces. Om te toetsen of er buitende klachtenformulering van de particulier ook andere punten in hettaxatierapport ondermaats zijn, wil het NRVT Tucht dat het NRVT tijdigwordt geïnformeerd over ingediende klachten en de gelegenheid krijgt omzich als toezichthouder in de procedure te voegen. Hierdoor wordt detoezichthoudende rol van het NRVT versterkt en leidt dit tot een verderekwaliteitsverbetering bij Register-Taxateurs.De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,M.C.G. KeijzerTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 32 847, nr. 13724