Gewijzigd amendement van het lid Straatman c.s. ter vervanging van nr. 12 over een algemene beslisregel voor inzage in adoptiedossiers bij het NA

Brontekst

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2026–202736 889Wijziging van de Archiefwet 1995 ter verruimingvan de mogelijkheden om archiefbescheiden diein een archiefbewaarplaats berusten en diepersoonsgegevens bevatten, ter raadpleging engebruik beschikbaar te stellenNr. 13 GEWIJZIGD AMENDEMENT VAN HET LID STRAATMAN C.S. TERVERVANGING VAN DAT GEDRUKT ONDER NR. 121Ontvangen 22 september 2026 De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:In artikel II, eerste lid, onderdelen a en b, wordt in de voorgesteldeartikelen I na de voorgestelde onderdelen D telkens een onderdeelingevoegd, luidende: DaAan artikel 8.4 worden drie leden toegevoegd, luidende:5. Indien een geadopteerde verzoekt om informatie in andere vorm uitdocumenten met betrekking tot diens adoptie die voor blijvende bewaringbij het Nationaal Archief berusten, laat de rijksarchivaris, voor zover hetverzoek betrekking heeft op informatie waaruit de herkomst enafstamming van bloedverwanten van de geadopteerde tot en met detweede graad blijkt, het belang van de geadopteerde in beginsel zwaarderwegen dan het belang van de bescherming van de persoonlijke levens-sfeer van een ander, behoudens voor zover de persoonlijke levenssfeervan de ander hierdoor onevenredig zou worden geschaad.6. Een geadopteerde van twaalf jaar of ouder kan zelfstandig eenverzoek om informatie uit andere vorm doen als bedoeld in het vijfde lid.7. Het vijfde en zesde lid zijn van overeenkomstige toepassing op eenafstammeling van een geadopteerde die verzoekt om informatie metbetrekking tot de adoptie van diens ouder of grootouder.Toelichting Met dit amendement wordt binnen de Archiefwet 2026 voorzien in eenalgemene beslisregel voor de belangenafweging door de archivaris tenaanzien van de verstrekking van informatie (persoonsgegevens vanderden) aan een geadopteerde en/of diens nakomelingen uit afstands-en/of adoptiedossiers die bij het Nationaal Archief berusten.1Vervanging i.v.m. een wijziging in de ondertekening. kst-36889-13ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2026–2027, 36 889, nr. 131 Op 2 juli 2026 heeft het kabinet excuses aangeboden aan vrouwen dietussen 1956 en 1984 gedwongen werden om hun pasgeboren baby’s af testaan. Nog altijd zijn afstandsmoeders op zoek naar hun kinderen, en zijnkinderen op zoek naar hun moeder. Informatie uit de afstand- en adoptie-dossiers die bewaard worden in o.a. het Nationaal Archief kan voor hendoorslaggevend blijken in de zoektocht naar elkaar en het ontdekken vande eigen ontstaans- en/of familiegeschiedenis. Dat dergelijke informatieover de eigen ontstaansgeschiedenis van groot belang is, volgt ondermeer uit het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en hetInternationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind. De Tweede Kamerheeft reeds uitgesproken volledige toegang tot dossiers te willenbewerkstelligen 1, toch zijn echt grote doordraken tot op heden uitge-bleven.Binnen bestaande wet- en regelgeving lopen geadopteerden tegenbeperkingen en drempels aan bij de inzage van de dossiers aan. In hetPels Rijcken-advies van februari 2025 wordt ingegaan op de bestaandewet- en regelgeving en worden mogelijkheden geschetst om belemme-ringen weg te nemen en inzage mogelijk te maken2. Het kabinet beoogthet advies uit te voeren in de voorgenomen Wet afbouw interlandelijkeadoptie en vereenvoudiging identiteitsherstel. Met dit amendement wordtéén van de in het advies genoemde mogelijkheden versneld ingevoerd.Ten aanzien van de inzage in de bijzondere of strafrechtelijke persoonsge-gevens van derden in afstands- en adoptiedossiers die bij het NationaalArchief berusten, adviseert de landsadvocaat in genoemd advies namelijkhet volgende:«7.20 De wetgever zou de mogelijkheid tot het bieden van inzage in dearchiefbescheiden kunnen verruimen door een specifieke wettelijkegrondslag te creëren voor het raadplegen van bijzondere en/of strafrechte-lijke persoonsgegevens in afstands- en/of adoptiedossiers door geadop-teerden en hun nakomelingen. Ook bij aanwezigheid van een dergelijkegrondslag zal, gezien de rechtspraak van het EHRM en de HR74, evenweleen belangenafweging verricht moeten worden.»Aangezien inmiddels velen van de afstandsmoeders die gedwongenwaren hun pasgeboren baby’s af te staan op leeftijd zijn, zijn de indienersvan mening dat het gewenst is om binnen de Archiefwet 2026 voorzien ineen algemene beslisregel voor de belangenafweging door de archivaristen aanzien van het verstrekken van informatie (persoonsgegevens vanderden) aan een geadopteerde en/of diens nakomelingen uit afstands-en/of adoptiedossiers die bij het Nationaal Archief berusten. Hierbij zijaangemerkt dat, zoals uiteengezet in het voorgenoemde Pels Rijcken-advies, evenwel een belangenafweging verricht zal moeten worden,waarbij de wetgever middels dit amendement borgt dat het belang van degeadopteerde in beginsel zwaarder weegt dan het belang van debescherming van de persoonlijke levenssfeer van de bloedverwant tot enmet de tweede graad, met de waarborg dat het niet tot het onevenredigschaden van de persoonlijke levenssfeer van diegene dient te leiden.StraatmanTijmstraBikkersBikker1Zie motie Michon-Derksen c.s., Kamerstuk 33 836, nr. 114.2Advies inzage afstands- en/of adoptiedossier, bijlage bij Kamerstuk 31 265, nr. 134.Tweede Kamer, vergaderjaar 2026–2027, 36 889, nr. 132

Versie 15719a1eaea996a95c51e43a08c54beea54499ad349f672ddc5729f1ca69f866 · Officiële bron.