Programmaplan Natuurherstelverordening

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202533 576NatuurbeleidNr. 465 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ,VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 15 september 2025Sinds 18 augustus 2024 is de Natuurherstelverordening (NHV) van kracht.Europese lidstaten moeten uiterlijk 1 september 2026 een concept-Natuurplan1 indienen bij de Europese Commissie (EC) om hier invullingaan te geven. Een definitief Natuurplan moet vervolgens uiterlijk op1 september 2027 worden ingediend. Lidstaten rapporteren bij deEuropese Commissie over het Natuurplan via een format dat recentelijkgepubliceerd is door de Europese Commissie, zoals als bijlage bij dezebrief is gevoegd. Het kabinet zal ook een publieksversie van hetNatuurplan opstellen voor het brede publiek, belanghebbenden en hetparlement.Met het bijgevoegde programmaplan informeer ik uw Kamer nader overde te doorlopen stappen voor het opstellen van het Natuurplan. Dezestappen beschrijven een zorgvuldige en tijdige implementatie van hetnatuurplan in Nederland. Ondanks de demissionaire status van hetkabinet vragen de verplichte termijnen uit de verordening om voortvarendverder te werken aan de benodigde voorbereiding van het Natuurplan ende daarvoor noodzakelijke randvoorwaarden zoals de benodigdemaatregelen en wetgeving. Het verder vormgeven van het Natuurplan enbijbehorende bekostiging is aan een volgend kabinet. De komendemaanden zal ik de te maken keuzes ambtelijk laten voorbereiden aan dehand van het bijgevoegde programmaplan. Indien eerdere besluitvormingdoor het demissionaire kabinet nodig is om te voldoen aan de Europeseverplichtingen, zal dit plaatsvinden bij reguliere besluitvormingsmo-menten.Het programmaplan «Samen, Sober en Realistisch» omschrijft de stappenrichting het opstellen en indienen van het Natuurplan. Een belangrijk1Met de benaming «Natuurplan» wordt verwezen naar het «Nationaal Herstelplan» zoalsbeschreven in hoofdstuk III van de natuurherstelverordening: verordening (EU) 2024/1234 vanhet Europees Parlement en de Raad van 17 juni 2024 betreffende natuurherstel. kst-33576-465ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 576, nr. 4651 aandachtspunt bij het Natuurplan ligt op de praktische uitvoerbaarheidvan de Nederlandse natuuropgave. Daarom wordt gekozen om geenkoppen op Europese regels en geen overbodige restricties in te bouwenen nadrukkelijk rekening te houden met lastendruk en een gelijk speelveldmet andere EU lidstaten. Het programmaplan is zorgvuldig tot standgekomen met alle belanghebbenden en verantwoordelijke departementen(Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Infrastructuur en Waterstaat,Klimaat en Groene Groei, Defensie), en zorgt voor een gezamenlijk beeldover de te doorlopen stappen en mijlpalen. Het is daarmee de bestuurlijkeopdracht voor de Rijksoverheid («het Rijk») en specifiek het Ministerie vanLandbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur als systeemverantwoor-delijke voor de uitvoering van de NHV.In het bestuurlijk overleg natuur+ hebben de medeoverheden enbetrokken departementen positief geadviseerd over de vaststelling vanhet programmaplan door het kabinet. In het programmaplan worden hetproces, de bijbehorende mijlpalen, de aanpak, inspanningen en samen-werking beschreven om de doelstellingen van de NHV te realiseren. In hetprogrammaplan wordt verder ingegaan op de aanpak voor NHV-natuur-monitoring waarbij ik aandacht wil besteden aan de daadwerkelijke staatvan de natuur door o.a. bodemmetingen, de aanpak voor het Natuurplan,een doorkijk naar de uitvoering, het benodigde wetgevingstraject en definancieringsopgave.Om tot een integrale aanpak te komen, zijn er gezamenlijke uitgangs-punten tussen het Rijk en medeoverheden uitgewerkt. Deze dragen bij aande implementatie van de NHV en het opstellen van het Natuurplan, enzorgen voor een effectieve en consistente uitvoering van de verordening.De uitgangspunten zijn tot stand gekomen vanuit de kernwaarden«samen», «sober» en «realistisch» en dienen als leidraad bij het makenvan strategische keuzes en het vormgeven van het proces om tot eengedragen Natuurplan te komen.Met «samen» bedoel ik dat de implementatie van en het uitvoering gevenaan de NHV een gezamenlijk opgave is van het Rijk, decentraleoverheden, relevante sectoren zoals de land- en tuinbouwsector, visserij,het bedrijfsleven, natuurorganisaties en terreinbeheerders en anderebetrokkenen. Deze spelen ieder een rol bij de totstandkoming implemen-tatie en uitvoering van het Natuurplan. Met «sober» bedoel ik dat wezuiver uitvoeren wat de verordening van Nederland vraagt en doen watnodig is conform de NHV, dit sluit aan bij de motie-Van Campen2. Met«realistisch» bedoel ik dat we inrichten wat nodig is om uitvoering tegeven aan de NHV binnen de (beperkte ruimtelijke) mogelijkheden inNederland en hier het benodigd beleid voor formuleren.Nederland kent een hoogproductieve land- en tuinbouwsector en is eendichtbevolkt en verstedelijkt land, een van de dichtstbevolkte landen vande EU. De ruimte in ons land is en blijft daardoor beperkt. Daarom moetenwe verstandig omgaan met de schaarse ruimte die dit land kent enkoppelkansen benutten. Het kabinet zal de Kamer blijven informeren overde voortgang en waar nodig over voorlopige besluiten bij de uitvoeringvan de Natuurherstelverordening en de verdere vormgeving van hetNatuurplan.De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,J.F. Rummenie2Kamerstuk 21 501-32, nr. 1657.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 33 576, nr. 4652