Memorie van Toelichting

31358WijzigingvanenigebepalingenvanhetWetboekvanBurgerlijkeRechtsvorderingenhetBurgerlijkWetboekteneindenaasthetindezebepalingengesteldevereistevanschriftelijkheidookruimtetebiedenaandeontwikkelingenophetgebiedvanhetelektronischverkeerNr.3MEMORIEVANTOELICHTINGAlgemeenOp11oktober2005isdoordeTweedeKameraangenomendemotievanhetlidHeemskerk(KamerstukkenII2005/06,30137,nr.17)waarinderegeringwordtverzocht«eenseparatewetswijzigingvoortebereidendiehetmogelijkmaaktdateenverzekeringsovereenkomstopverantwoordewijzeelektronischtotstandkankomenendemogelijkheidbiedt(dusnietdeplicht)dateenpolislangselektronischewegkanwordenafgegeven».Naaraanleidingdaarvanhebikdevoor-ennadelenvandeelektronischeverzekeringspolisnaderonderzocht(zieookdebriefvanmijnambts-voorgangeraandeTweedeKamervan6juli2006,KamerstukkenII2005/06,30137,nr.18).Daarbijismijgeblekendathetaanbevelingverdientdeelektronischeverzekeringspolisondervoorwaardenmogelijktemaken.Deargumentendiepleitenvoorhetmogelijkmakenvaneenelektronischepolisgeldenechterookvoorveelandereonderhandseakten.Inditvoorstelwordtdaaromnietalleendeelektronischeverzeke-ringspolismogelijkgemaaktmaarwordenookbepaaldeandereonder-handseakteninelektronischevormtoegestaan.Hiervoorwordeninditvoorstelnaderevoorwaardengesteld.Tevensverruimtditvoorsteldemogelijkhedendieartikel6:227avanhetBurgerlijkWetboek(BW)biedtvoorhetelektronischtotstandkomenvanovereenkomstendoordateenvandeuitzonderingenuitdatartikelwordtgeschrapt.Ditvoorstelopentvoortsvoordegebruikervanalgemenevoorwaardendemogelijkheidominruimerematedanthansmogelijkis,dezevoor-waardenlangselektronischewegterbeschikkingtestellen.Evenalsdemogelijkheidomeenonderhandseakteinelektronischevormoptemakenkandezeverruimingvoordegebruikerenzijnwederpartijbelang-rijkevoordelenbiedenentoteenaanzienlijkekostenbesparingleiden.GevolgenvoorhetbedrijfslevenendeburgerDitwetsvoorstelisgetoetstopdegevolgendiehetheeftvoorhetbedrijfs-leven.HetVerbondvanVerzekeraarsheeftaangegevendatditwetsvoor-stelpositievegevolgenheeft.Hetwetsvoorsteldraagtbijaaneenefficiënterebedrijfsvoering.MetnameheefthetwetsvoorsteltotgevolgdatdeverzendkostenvanpolissenenalgemenevoorwaardennagenoegTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2007–2008KST1157400708tkkst31358-3ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2008TweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31358,nr.31 wegvallen.Eensubstantiëlebesparingintijdvaltnietteverwachtenomdatwordtaangeslotenbijdebestaandebedrijfsvoering.Daarbijkomtdathettijdsbeslagindepraktijkmeerligtinhetopmakenvandepolis,daninhetverzendendaarvan.Indewijzevanopmakenbrengthetwets-voorstelgeenverandering.Overigenszijndehandelingendiegepaardgaanmethetverzendenvanpolissenenalgemenevoorwaardenaanverzekerdennietopgenomenindenulmetingvanadministratievelastenvoorhetverzekeringsrecht.Daaromzijndeadministratievelastenooknietnadergekwantificeerd.AanhetVerbondvanVerzekeraarsisgevraagdeenberekeningtemakenvandeafnamevankostenalsgevolgvanditwetsvoorstel.Daarbijisgekekennaardewerkelijkeverminderingvandekostenopbasisvanhetactueleaantalpolissen.Indepublicatie«VerzekerdvanCijfers»(VvC)dieisuitgegevendoorhetCentrumvoorVerzekeringsstatistiek(CVS)istevindenhoeveelpolissenerwordenuitgegeven(ziewww.verzekeraars.nl).Hetgaatom3,118miljoenindividuelelevenspolissen(tabel6.5VvC),0,505miljoencollectievelevenspolissen(tabel6.6VvC)en9,392miljoennieuweschadepolissen(exclusiefzorgverzekeringen).Ditbrengthettotaalop13,015miljoenpolissen.Dejaarlijksekostenvanverzendingperpolisinclusiefvoorwaardenbedragen4x0,44euro.Dereductievandekostenzaldan,indienallepolissenenpolisvoorwaardenelektronischworden,13,015x(4x0,44)=22,9miljoeneurobedragen.Voordezorgpoliszoueenmaximalebesparing,indienallepolissenelektronischzoudenworden,van16miljoenx(4x0,44)=28,16miljoeneurobehaaldkunnenworden.Danzijnalleennogmaardeportokosteninaanmerkinggenomen,maardaarnaastzalerookbespaardkunnenwordenopdepostverzending,waaronderpapierenenveloppen.Deverwachtingisdatnietiedereenmeteenzalkiezenvooreenelektroni-schepolisenelektronischealgemenevoorwaardeninplaatsvaneenschriftelijkepolisenschriftelijkealgemenevoorwaarden.Geschatwordtdataanvankelijkdehelftvanhetaantalverzekeringnemerszalkiezenvooreenelektronischepolis.Ditpercentagezalindetoekomsttoenemendoordatvooraljongemensendevoorkeurgevenaancommunicatielangselektronischeweginplaatsvanschriftelijkecommunicatie.Voorhetgebruikmogenmakenvanelektronischepolissenisdeinstemmingdaarmeevandewederpartijvereist.Eendergelijkeinstemming,dieweluitdrukkelijkdienttezijn,kangegevenwordenbijhetsluitenvandeverzekeringsovereenkomst,bijvoorbeelddoorhetaanvinkenvaneendaartoebestemdvakje.Vanwegedezeeenvoudigewijzewaarmeeinstem-mingkanwordenverkregen,zalhetinstemmingsvereistenauwelijksextralastenmetzichmeebrengen.Voorelektronischepolissenwordtdeeisvaneenontvangstbevestiginggesteld.Indiengeenontvangstbevestigingisontvangen,heeftdeverzekeraarnognietvoldaanaanzijnplichttotafgiftevaneenpolis.Deverzekeraarzaleensysteemmoeteninrichtendatbijhoudtvanwelkeelektronischverzondenpolissennoggeenontvangst-bevestigingisontvangen.Eendergelijksysteembrengtenigeeenmaligekostenmetzichmee.Deverzekeringnemer(bedrijfslevenenburger)krijgtmetditwetsvoorsteldemogelijkheidtekiezenvooreenelektronischepolisinplaatsvaneenpapierenpolis.Indiendeverzekeringnemervooreenelektronischepoliskiest,isdebelangrijkstewijzigingvoorhemgelegenindewijzevanbewarenvandepolis.Administratievelasteninhetkadervanverzeke-ringenzijnalleenaandeordealssprakeisvaneenverplichteverzekering,zoalsdewettelijkeaansprakelijkheidsverzekeringvoormotorrijtuigen.Deadministratievelastenbestaanindatgevaluithetarchiverenvanverworvendocumenten.Dezeadministratievelastenwijzigennietdoorditwetsvoorstelomdatdetijdsbelastingvanhetbewarenvanelektronischedocumentenvergelijkbaarismetdetijdsbelastingvanhetbewarenvanpapierendocumenten.NietalleenverzekeraarsmaarookanderebedrijfstakkenkunnengebruikTweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31358,nr.32 makenvanelektronischeonderhandseakten.Dereductievandelastenvoordezegroepenisvanwegedediversiteitvandezegroependegrotehoeveelheidenverscheidenheidvandoorhengebruikteonderhandseaktenniettekwantificeren.Erzijngeengegevensbeschikbaaroverdehoeveelheidonderhandseaktendieperjaarwordenopgemaakt.Deredenenhiervoorzijndatiederondertekendschriftelijkstukdatbestemdistotbewijstedienenalsonderhandseaktewordtaangemerktendezeakteninderegelnietwordengeregistreerd.Duidelijkisweldatditwets-voorstelookvooranderedoelgroepenpositievegevolgenzalhebbenomdathetpartijendemogelijkheidbiedtomdaarwaardeschriftelijkheid-seisbelemmerendwerkt,tekiezenvooreenelektronischeonderhandseakte.ArtikelenArtikelI1.Ingevolgeartikel156vanhetWetboekvanBurgerlijkeRechtsvordering(Rv)iseenakteeenondertekendgeschrift,bestemdomtotbewijstedienen.Aktenzijnonderteverdeleninauthentiekeaktenenonderhandseakten.Authentiekeaktenwordeninhettweedelidvanartikel156Rvomschrevenalsaktenindevereistevormenbevoegdelijkopgemaaktdoorambtenaren,aanwiebijofkrachtensdewetisopgedragenopdiewijzetedoenblijkenvandoorhengedanewaarnemingenofverrich-tingen.Alsauthentiekeaktenwordentevensbeschouwddeakten,waarvanhetopmakenaanambtenarenisvoorbehouden,dochwaarvandewethetopmakeninbepaaldegevallenaananderendanambtenarenopdraagt.Onderhandseaktenzijnvolgenshetderdelidvanartikel156Rvalleaktendienietauthentiekeaktenzijn.Onderhandseaktenleverentenaanzienvandeverklaringvaneenpartijomtrenthetgeendeaktebestemdistenbehoevevandewederpartijtebewijzen,tussenpartijendwingendbewijsopvandewaarheidvandieverklaring.Dwingendbewijswilzeggendathetderechternietvrijstaataandeaktediebewijskrachttoetekennendiehemgoeddunkt.Daarmeeisoverigensnietgezegddattegen-bewijsnietmogelijkis.Ingevolgehettweedelidvanartikel151Rvstaatimmersooktegendwingendbewijstegenbewijsvrij.2.Artikel156aRvzietalleenoponderhandseakten.Dewetkentinverschillendebepalingenhetvereistevaneenonderhandseakte.Onder-handseaktenkunnenzijnvoorgeschrevenalsvormvereistezoalsinhetBWindeartikelen3:94(cessie)en3:95(overdrachtgoederenwaarvoordeoverdrachtnieteldersisgeregeld),3:237en239(bezitloospandrecht),4:95(onderhandseakteuiterstewil),4:97(codicil),7:2(koopwoning)en7A:1576i(huurkoop).Zijkunnenookzijnvoorgeschrevenalsenigbewijs-middel,zoalsinartikel22WVK(oprichtingvennootschap)ofalsbijzonderbewijsstukvooreenovereenkomstzoalsinartikel7:932(verzekerings-polis)enartikel9Zorgverzekeringswet(zorgpolis).Daarnaastwordenonderhandseaktenindepraktijkookgebruiktzonderdatdewetdaartoeverplicht.Tweevandeeisendieaaneenaktewordengesteld,zijndedeonderteke-ningendeschriftelijkheid,kunnenleidentoteenbelemmeringvandemogelijkhedendiehetelektronischverkeerbiedt.Indewetiswelreedsdemogelijkheidvaneenelektronischehandtekeninggecreëerd.Inartikel3:15alid4BW,welkartikelmetdeWetelektronischehandtekeningen,Stb.2003,199,isingevoegd,wordtdeelektronischehandtekeninggedefini-eerd.Eenelektronischehandtekeningiseenhandtekeningdiebestaatuitelektronischegegevensdiezijnvastgehechtaanoflogischgeassocieerdzijnmetandereelektronischegegevensendiewordengebruiktalsmiddelvoorauthentificatie.Artikel3:15alid1BWbepaaltdateenelektronischehandtekeningdezelfderechtsgevolgenheeftalseenhandgeschrevenTweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31358,nr.33 handtekening,indiendemethodediedaarbijisgebruiktvoorauthentifi-catievoldoendebetrouwbaaris,geletophetdoelwaarvoordeelektroni-schegegevenswerdengebruiktenopalleoverigeomstandighedenvanhetgeval.Erbestaanverschillendevormenvandeelektronischehandte-keningwaarvoorverschillendeeisenwordengesteld.Voordeverschil-lendevormenvandeelektronischehandtekeninggeldenverschillendeniveausvanbetrouwbaarheid.Devraagwelkniveauvanbetrouwbaarheidineenconcreetgevalisvereist,hangtafvanhetdoelwaarvoordegege-venswordengebruiktenvanalleoverigeomstandighedenvanhetgeval.Demeesteenvoudigeelektronischehandtekeningisdegewoneelektroni-schehandtekeningdievoldoetaanartikel3:15alid1BW.Demeestgeavanceerdeelektronischehandtekeningisdegekwalificeerdehandteke-ningdievoldoetaanalleeisendieinhettweedelidvanartikel3:15aBWwordengesteld.Daartusseninbestaanverschillendeelektronischehand-tekeningenopeenglijdendeschaalvanmindernaarmeerbetrouwbaar.Alleenvoordegekwalificeerdeelektronischehandtekeninggeldthetrechtsvermoedendatdezeelektronischehandtekeningvoldoendebetrouwbaarisenderhalvedezelfderechtsgevolgenheeftalseenhand-geschrevenhandtekening.Hetderdelidvanartikel3:15aBWbepaaltoverigensdateenmethodevoorauthentificatienietalsonvoldoendebetrouwbaarkanwordenaangemerktopdeenkelegronddatdezenietvoldoetaandeeisensubeenfvanheteerstelid.Hetvijfdelidbepaalttotslotdatpartijenvanhettweedeenhetderdelidkunnenafwijken.Voorelektronischeonderhandseakteninhetalgemeenwordteenelektro-nischehandtekeningalsbedoeldinartikel3:15aBWvereist.Devraagofvooreenbepaaldeonderhandseakteeengewone,eengeavanceerdeofeengekwalificeerdehandtekeningisvereist,hangtafvanhetdoelwaar-voordegegevenswordengebruiktenvanalleoverigeomstandighedenvanhetgeval.Inartikel156aRvwordtdaaromnietbepaaldwelkeelektro-nischehandtekeningisvereist.Andersdanvoordeelektronischehandtekeningkentdewetgeenalge-menebepalingwaarinaangegevenisonderwelkevoorwaardeneenelek-tronischdocumentdezelfderechtsgevolgenheeftalseengeschrift.Wélisvoorspecifiekomschrevengevallenaangegevendatwaardewetdeeisvanschriftelijkheidstelt,daaraanooklangselektronischewegkanwordenvoldaan.Voorbeeldendaarvanzijnartikel6:227aBWbetreffendedetotstandkomingvanovereenkomstenenartikel1021Rvbetreffendedearbitrageovereenkomst.Hetvoorgesteldeartikel156aRvvoorzieterinvooronderhandseaktentebepalenonderwelkevoorwaardendieopeenanderewijzedanschriftelijkkunnenwordenopgemaakt.3.Inheteerstelidvanartikel156aRvwordtbepaalddatonderhandseaktenopanderewijzedanbijgeschriftkunnenwordenopgemaaktopzodanigewijzedathetdegenetenbehoevevanwiedeaktebewijsople-vert,instaatsteltomdeinhoudvandeakteopteslaanopeenwijzediedezeinhoudtoegankelijkmaaktvoortoekomstiggebruikgedurendeeenperiodedieisafgestemdophetdoelwaarvoordeaktebestemdistedienen,endieeenongewijzigdereproductievandeinhoudvandeaktemogelijkmaakt.Indienaandezevereistenisvoldaan,heefteenelektroni-scheonderhandseaktedezelfdebewijskrachtalseenschriftelijkeonder-handseakte.Artikel156a,eerstelid,Rvvereistdatdewijzevanopmakenvandeakteeenongewijzigdereproductievandeinhoudvandeaktemogelijkmaakt.Dezeeisgaatnietzoverdatdegenediedeakteopmaakteenongewijzigdereproductievandeopgeslageninformatiemoetgaran-deren.Deredenhiervoorisdathijgeeninvloedheeftopdekeuzevanhethulpmiddel(CD-rom,USBstick)waaropdegenetenbehoevevanwiedeaktebewijsoplevert,deakteopslaat.Deformuleringvanheteerstelidvanartikel156aRvisinbelangrijkemateontleendaandedefinitievanduurzamedragerzoalsdiewordtgegeveninartikel1:1vandeWetophetfinancieeltoezicht,Stb.2006,475,laatstelijkTweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31358,nr.34 gewijzigdinStb.2006,706.Hetbegripduurzamedragerwordtinartikel1:1Wetophetfinancieeltoezichtgedefinieerdals:eenhulpmiddeldateenpersooninstaatsteltomaanhempersoonlijkgerichteinformatieopteslaanopeenwijzediedezeinformatietoegankelijkmaaktvoortoekomstiggebruikgedurendeeenperiodedieisafgestemdophetdoelwaarvoordeinformatiekandienen,endieeenongewijzigdereproductievandeopge-slageninformatiemogelijkmaakt.HetbegripduurzamedragerisindeWetophetfinancieeltoezichtzogedefinieerddatwordtgegarandeerddatdefunctiesvandeeisvanschrif-telijkheid,bestaandeuithetbiedenvandemogelijkheidtotraadplegenenbewaren,ookwordenvervuldindieninformatieopanderewijzedanschriftelijkwordtverstrekt.4.Dewetschrijftvoorsommigeonderhandseaktenvoordatzijmoetenwordenverschaft.Ditgeldtondermeervoordekoopakte(artikel7:2lid2BW)endeverzekeringspolis(artikel7:932lid1BW,artikel9,eerstelid,Zorgverzekeringswet).Eenonderhandseaktedienietinschriftelijkevormisopgemaakt,zoudepositievandegeneaanwiedeaktemoetwordenverschaft,kunnenschadenwanneerdezelaatstenietdemiddelenheeftomkennistenemenvandeinhoudvandeniet-schriftelijkeakte.Omdieredenbepaalthettweedelidvanartikel156aRvdataaneenwettelijkeverplichtingtothetverschaffenvaneenonderhandseaktealleenopeenanderewijzedanbijgeschriftkanwordenvoldaanmetuitdrukkelijkeinstemmingvandegeneaanwiedeaktemoetwordenverschaft.Eenelektronischepolis,waarondereenelektronischezorgpolis,isdusalleenmogelijkmetuitdrukkelijkeinstemmingvandegeneaanwiedepolismoetwordenverschaft.Deeisvantoestemmingmoetnadrukkelijkonderdeaandachtwordengebracht.Instemmingmetalgemenevoorwaardenwaarineenbepalingisopgenomendatwordtingestemdmeteenelektronischeaktevoldoetdusnietaandeeisvanuitdrukkelijketoestemming.Detoestemmingkanbijvoorbeeldwordengegevendoorhetaanvinkenvaneenhokjeachtereendaartoestrekkendeverklaringopdekoopovereenkomst,deverzekeringsovereenkomstofopeenafzonderlijkformulier.Deeisvantoestemmingtotelektronischeverstrekkingvangegevensisookopgenomeninartikel49vandePensioenwet,Stb.2006,706.Oorspronkelijkwerdvoorgesteldaanartikel7:932lid2BWtoetevoegendateeninstemmingmethetverschaffenvaneenpolislangselektronischewegookzietopwijzigingenindeovereenkomst.DeRaadvanStatemerktterechtopdatvooralleelektronischeonderhandseaktenzoumoetengeldendatinstemmingmetelektronischeverzendingvaneenelektroni-scheonderhandseakteookdeinstemmingmetelektronischeverzendingvaneventuelelaterewijzigingenzoumoeteninsluiten.Omdieredenisaanhetvoorgesteldeartikel156a,tweedelid,Rvtoegevoegddatdeinstemmingmethetverschaffenvaneenonderhandseakteopeenanderewijzedanbijgeschrift,zolangzijnietisherroepen,eveneenszietophetverschaffenvaneengewijzigdeonderhandseakte.Deoorspronkelijkvoorgesteldetoevoegingaanartikel7:932lid2BWkondaarmeevervallen.5.Hetisvangrootbelangdatonderhandseaktenwaarvoordewetvoor-schrijftdatzijmoetenwordenverschaftwerkelijkterbeschikkingkomenvandegeneaanwiedeaktemoetwordenverschaft.Omwerkelijkoverdeelektronischeonderhandseaktetebeschikkendientdeakteophetemail-adresvandegeadresseerdetezijnterechtgekomen.Hetderdelidvanartikel156aRvbepaaltdaaromdataaneenwettelijkeverplichtingtothetverschaffenvaneenonderhandseaktewordtgeachtniettezijnvoldaanzolangdeontvangstvandieaktedoordeontvangernietaandeverschafferisbevestigdindiendeonderhandseakteopeenanderewijzedanbijgeschriftisopgemaakt.TweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31358,nr.35 Vooreendergelijkebevestigingvanontvangstvoldoetookeenautomati-scheontvangstbevestiging.Nietisvereistdathetberichtmetdeelektroni-scheonderhandseakteookdaadwerkelijkisgeopend.Blijfteenontvangstbevestiginguit,danisnietaandewettelijkeplichttothetverschaffenvaneenonderhandseaktevoldaan.Nadatdezewetinwerkingisgetredenzalopbasisvandedanopgedaneervaringwordenbezienofdeontvangstbevestigingvervangenkanwordendooreenberichtvanniet-ontvangst.Eenautomatischebood-schapdateenberichtnietbezorgdkanworden,zaldanmogelijkindeplaatskomenvandeontvangstbevestiging.Daarbijzaldanvooralvanbelangzijnofeenberichtvanniet-ontvangstdezelfdewaarborgenbiedtalseenontvangstbevestiging.Eendergelijkewijzigingzaleenverderebijdrageleverenaandeverminderingvandelastenvoorhetbedrijfs-leven.6.Indiendegenetenbehoevevanwiedeaktebewijsoplevertdezeakteheeftverloren,kanhijingevolgeartikel843a,eerstelid,enartikel843b,eerstelid,Rvvandegenediedebeschikkingheeftoverdezeakteofanderebescheidendietotbewijskunnendienen,verlangendathemtegenvergoedingeennieuwbewijsstukwordtverschaft.Ditgeldtblijkensdezebepalingennadrukkelijkooktenaanzienvanopgegevensdragersaangebrachtegegevens.Tedenkenvaltbijvoorbeeldaanhetverlorengaanvaneenelektronischeakteomdateencomputeronklaarisgeraaktofhetbestandverlorenisgegaan.Indiendegenediedeelektronischeakteheeftverlorennietmeerinstaatisomdezelangselektronischewegteontvangen,ligthetvoordehanddathijdaarvaneenschriftelijkafschriftontvangt.Zonodigkanderechteringevolgeartikel843a,tweedelid,enartikel843b,tweedelid,Rvdegenedieoverdeakteofanderebewijs-stukkendebeschikkingheeftdaartoeveroordelen.Hetzelfdegeldtvanzelf-sprekendookvoordeinartikel7:932lid3BWbedoeldeafgiftevaneenverlorenpolis.7.Terimplementatievanderichtlijninzakeelektronischehandel(PbEUL178van17juli2000,p.1–16)isinartikel6:227alid1BWbepaalddatindienuitdewetvoortvloeitdateenovereenkomstslechtsinschriftelijkevormgeldigofonaantastbaartotstandkomt,ondernaderegesteldevoor-waardenookaandezeeisisvoldaanindiendeovereenkomstlangselek-tronischewegtotstandisgekomen.Inartikel6:227aBWwordenopdezeregeluitzonderingengemaaktvoorbepaaldeovereenkomsten.Deinartikel6:227aBWgenoemdeuitzonderingenbetreffendehetfamilierechtenheterfrechtzijnookopgenomeninartikel156a,vierdelid,Rv.DeRaadvanStatemerktterechtopdatdebijzondereaardvanheterfrechtenhetfamilierechtendedaarbijtebeschermenbelangenopzichzelfnietindewegstaanaanhettoestaanvanelektronischeonderhandseakten.Debezwarentegenhettoestaandaarvanzijnveeleervanpraktischeaard.Geziendenunogbestaandepraktischebelemmeringenvoorondermeerdeambtenaarvandeburgerlijkestandendenotarisomonderhandseaktenandersdanbijgeschriftduurzaamopteslaaniservoorgekozenomingevalvaneenwettelijkeverplichtingtothetopmakenvaneenonder-handseakteophetterreinvanhetfamilierechtofheterfrechtdeeisvanschriftelijkheidvoorlopigtehandhaven.Daarnaastisinartikel156a,derdelid,Rvevenalsinartikel6:227aBWeenuitzonderingopgenomenvooronderhandseaktenbetreffendeovereenkomstenwaarbijpersoonlijkeofzakelijkezekerhedenwordenverstrektdoorpersonendieniethandelenindeuitoefeningvaneenberoepofbedrijf.Hetgaathieromzowelaktendiewordenopgemaaktvandergelijkeovereenkomstenalsomaktentenbewijzevandeuitvoeringvandergelijkeovereenkomsten.Dezeuitzonde-ringisopgenomenmethetoogopdegrotebelangendiekunnenzijngemoeidmethetverstrekkenvanpersoonlijkeofzakelijkezekerhedenendemogelijkbeperktekennisdieeenpersoondieniethandeltindeuitoe-TweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31358,nr.36 feningvaneenberoepofbedrijfheeftvandegevolgenvaneendergelijkehandeling.Devoorwaardeuithetoorspronkelijketweedelidvanartikel6:227aBWluidendedatdeuitzonderingalleengeldtvoorzoverdeaardvandeovereenkomstofvanderechtsbetrekkingwaarvanzijdeeluitmaaktzichdaartegenverzet,isnietovergenomeninartikel156aRvvanwegederechtsonzekerheiddiedezevoorwaardemetzichmeekanbrengen.Deandereuitzonderingendiewordengenoemdinartikel6:227aBWzijnnietovergenomeninartikel156aRv.Aktenwaarvoordewetdetussenkomstvoorschrijftvanderechter,eenoverheidsorgaanofeenberoepsbeoefenaardieeenpublieketaakuitoefent,zijnnietuitgezonderdinartikel156aRvomdatditgeenonderhandse,maarauthentiekeaktenzijn.ArtikelIIArtikel1:88lid3BWArtikel1:88lid1BWschrijftvoorbepaalderechtshandelingenvoordateenechtgenootdetoestemmingdaartoevandeandereechtgenootbehoeft.Onderdeelavanlid1noemtbijvoorbeeldovereenkomstentotvervreemding,bezwaringofingebruikgevingenrechtshandelingenstrek-kendetotbeëindigingvanhetgebruikvaneendoordeechtgenotentezamenofdoordeandereechtgenootalleenbewoondewoningofvanzakendiebijeenzodanigewoningoftotdeinboedeldaarvanbehoren.Artikel1:88lid3BWbepaaltdatdetoestemmingschriftelijkmoetwordenverleend,indiendewetvoorhetverrichtenvanderechtshandelingeenvormvoorschrijft.Eenvoorbeeldvaneenrechtshandelingwaarvoordeweteenvormvoorschrijft,isdekoopvaneentotbewoningbestemdeonroerendezaakalsgenoemdinartikel7:2lid1BW.DeRaadvanStatemerktopdatnietduidelijkiswatdeimplicatiesvanhetvoorgesteldeartikel156aRvzijnvoorartikel1:88BW.NaaraanleidingvanhetadviesvandeRaadvanStateisinhetwetsvoorsteleenwijzigingvanartikel1:88lid3BWopgenomen.Ditwetsvoorstelheefttendoelmeerruimtetebiedenaandeontwikkelingenophetgebiedvanhetelektronischverkeer.Nudaartegengeenbezwarenbestaan,ligthetinderedenaasttoestem-mingbijgeschriftooktoestemmingopelektronischewijzetoetestaanvoorrechtshandelingenwaarvoordeweteenvormvoorschrijft.Opgrondvanditwetsvoorstelmageenechtgenootbijvoorbeelddusooklangselektronischewegaandeandereechtgenoottoestemminggeventotvervreemdingvaneendoordeechtgenotentezamenofdoordeandereechtgenootalleenbewoondewoning.Voorvormvrijerechtshandelingenblijftgeldendatdetoestemmingalsbedoeldinartikel1:88BWookvorm-vrijis.Artikel6:227aBWBovengenoemdartikel6:227aBWbepaaltalsgezegddatindienuitdewetvoortvloeitdateenovereenkomstslechtsinschriftelijkevormgeldigofonaantastbaartotstandkomt,ondernaderegesteldevoorwaardenookaandezeeisisvoldaanindiendeovereenkomstlangselektronischewegistotstandgekomen.Inartikel6:227aBWwordeninhettweedeenderdelidbepaaldeovereenkomstenvandetoepassingvanhetartikeluitge-sloten.Inhettweedelidwordenuitgesloten(1)overeenkomstendierechtendoenontstaanofoverdragentenaanzienvanonroerendezaken,metuitzonderingvanhuurrechtenen(2)overeenkomstenwaarbijpersoonlijkeofzakelijkezekerhedenwordenverstrektdoorpersonendieniethandelenindeuitoefeningvaneenberoepofbedrijf.Deelektroni-schevormisinbeidegevallenalleenuitgeslotenvoorzoverdeaardvandeovereenkomstofvanderechtsbetrekkingwaarvanzijdeeluitmaaktzichdaartegenverzet.DeeersteuitzonderingisondermeervanbelangbijTweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31358,nr.37 dekoopvaneenwoningdooreenconsument.Inartikel7:2BWwordtdaarvoornadrukkelijkdeeisvanschriftelijkheidgesteld.Dezeeersteuitzonderinguitartikel6:227alid2BWbrengtnietmeedateendergelijkekoopovereenkomstnietlangselektronischewegtotstandkankomen.Hetuitgangspuntisdatditwelmogelijkis.Datisalleenandersindienineenconcreetgevaleenrechtsbetrekkingzichdaartegenverzet(zieKamer-stukkenI2001/02,23095,nr.178b,p.4).Deinhettweedelidopgenomenuitzonderingenbehorentotdeuitzonde-ringendieingevolgeartikel9,tweedelid,vanderichtlijnelektronischehandeluitgezonderdmogenworden,derichtlijnverplichtdaartoeniet.Bijdeinvoeringvanartikel6:227aBWiservoorgekozenvoordezeuitzonde-ringeneentussenoplossingtekiezenenzenietintegraalvanhetelektro-nischcontracterenuittesluiten.Deredendaarvanwasdatopdatmomentnietwasteoverzienofopdezeterreinenaltijdeenfunctioneleequivalentvandewaarborgendieindeanalogewereldgelden,aanwezigzouzijn.Detussenoplossingvloeidederhalvevoortuitenerzijdsdewensderechtsontwikkelingendewensvanpartijentotelektronischcontrac-terennietindewegtestaanenanderzijdsdewensnietteveelvooruittewillenlopenopdetechnischeontwikkelingenomtevoorkomendatlangselektronischewegnietdezelfdewaarborgenzoudenkunnenwordengebodenalsindeanalogewereld.Indeliteratuur(Breedveld-deVoogd,«Dekoopvaneenwoningviae-mail»,MvV2005-2,p.30–34)iskritiekgeuitopdeinartikel6:227alid2BWgenoemdeuitzonderingen.Dekritiekluidtdatonduidelijkiswanneertenaanzienvandezetweeovereenkomsteneenelektronischevormmogelijkisomdatonduidelijkiswanneerdeaardvandeovereenkomstofvanderechtsbetrekkingzichtegendeelektronischevormverzet.Methetoogophetbelangbijrechtszekerheidoverondermeerdevraagoftenaanzienvaneenovereenkomsttotkoopvaneenwoningdeelektronischevormgeldigis,wordthettweedelidonderavanartikel6:227aBWgeschrapt.Tenaanzienvandekoopvaneenhuisdooreenconsumentgeldtdusdatartikel7:2lid1voorschrijftdatdeovereenkomsttotkoopvaneenwoningdooreenconsumentschriftelijkwordtaangegaan.Artikel6:227aBWmaakthetmogelijkomdaarwaardeweteenschriftelijkeovereenkomsteist,eenelektronischeovereenkomsttehanteren.Naardehuidigeregelinartikel6:227alid2BWbestaatdezemogelijkheidvaneenelektronischeovereenkomstvoorovereenkomstendierechtendoenontstaanofover-dragentenaanzienvanonroerendezakenechteralleenvoorzoverdeaardvandeovereenkomstofderechtsbetrekkingwaarvanzijdeeluitmaaktzichdaartegennietverzet.Hetwetsvoorstelschraptdebedoeldeuitzonderingbetreffendeonroe-rendezakenuitartikel6:227aBW.Alsgevolgdaarvanwordtdeelektroni-scheovereenkomsttotkoopvaneenwoningdooreenconsumentmoge-lijk,zonderdevoorwaardedatdeaardvandeovereenkomstofderechtsbetrekkingzichdaartegennietverzet.Deuitzonderinguithettweedelidonderbbetreffendeovereenkomstenwaarbijpersoonlijkeofzakelijkezekerhedenwordenverstrektdoorpersonendieniethandelenindeuitoefeningvaneenberoepofbedrijfblijftwelbestaan.Dezeuitzonderingisnoodzakelijkgeziendegrotebelangendiekunnenzijngemoeidmethetverstrekkenvanpersoonlijkeofzakelijkezekerhedenendemogelijkbeperktekennisdieeenpersoondieniethandeltindeuitoefeningvaneenberoepofbedrijfheeftvandegevolgenvaneendergelijkehandeling.Methetoogophetbelangvanpartijenombijhetsluitenvandeovereenkomstzekerheidtehebbenoverdevraagofeenelektronischeovereenkomstmogelijkisofniet,wordtdebijzin«voorzoverdeaardzicherniettegenverzet»welgeschrapt.Deuitzonderingendieblijvenbestaan,wordensamengebrachtineenlid.TweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31358,nr.38 Artikel6:234BW1.Ingevolgeartikel6:233,onderb,BWiseenbedinginalgemenevoor-waardenvernietigbaarindiendegebruikeraandewederpartijnieteenredelijkemogelijkheidheeftgebodenomvandealgemenevoorwaardenkennistenemen.Devraagwanneereenredelijkemogelijkheidwordtgebodenomvandealgemenevoorwaardenkennistenemen,vindtbeantwoordinginartikel6:234BW.Inheteerstelidonderawordtalshoofdregelvooropgestelddathieraanisvoldaanindienalgemenevoor-waardenvoorofbijhetsluitenvandeovereenkomstschriftelijkterhandwordengesteld.Devoordelenvanhetsluitenvanovereenkomstenlangselektronischewegzoudenechtergrotendeelstenietwordengedaanindienvoorofbijhetsluitenvandieovereenkomstdealgemenevoor-waardeninschriftelijkevormterbeschikkingmoetenwordengesteld.Omdezeredenisinhethuidigeartikel6:234lid1ondercBWbepaalddatindiendeovereenkomstlangselektronischewegtotstandkomt,dealge-menevoorwaardenondervoorwaardenookvoorofbijhetsluitenvandeovereenkomstaandewederpartijlangselektronischewegterbeschikkingkunnenwordengesteld.Devoorwaardehiervoorisdatditgeschiedtopeenzodanigewijzedatalgemenevoorwaardendoordewederpartijkunnenwordenopgeslagenenvoorhemtoegankelijkzijntenbehoevevanlaterekennisneming.2.Hethuidigeonderdeelcvanartikel6:234lid1BWkenteenruimtoepassingsgebied.Nietisvereistdatereengeografischeafstandbestaattussendepartijen.Indienderhalveeenovereenkomstlangselektronischewegtotstandkomtterwijlpartijenwelgelijktijdigopdezelfdeplaatsaanwezigzijn,kunnendealgemenevoorwaardenooklangselektronischewegwordenverstrekt.Demogelijkheidomalgemenevoorwaardenlangselektronischewegterbeschikkingtestellen,bestaatnaarhuidigrechtderhalveookindienbijvoorbeeldeentussenpersoonlangselektronischewegdoorhetinvoerenvangegevensophetnetwerkvaneenverzekeraarmeteenverzekeringnemereenovereenkomstsluitterwijldetussenper-soonendeverzekeringnemerzichopzijnkantoorofbijdeverzekering-nemerthuisbevinden.Mendenkebijvoorbeeldookaanhetsluitenvaneenreisovereenkomstmeteenreisorganisatieopeenreisbureau.Daarbijisvanzelfsprekendwelvereistdatdealgemenevoorwaardentelkensvoorofbijhetsluitenvandeovereenkomstterbeschikkingzijngesteld.3.Indieneenovereenkomstevenwelnietlangselektronischewegwordtgesloten,isvolgenshethuidigeartikel6:234BWvereistdatdealgemenevoorwaardenvoorofbijhetsluitenvandeovereenkomstschriftelijkterhandwordengesteld.Hetisevenweldoelmatigomdegebruikerookindiendeovereenkomstschriftelijktotstandkomtondervoorwaardentochdebevoegdheidtegevenomdealgemenevoorwaardenvoorofbijhetsluitenvandeovereenkomstlangselektronischewegterbeschikkingtestellen.Ookdienswederpartijkanerdevoorkeuraangevenomdealgemenevoorwaardenviae-mailteontvangen.Zokanvoorbeidepartijenhetlangselektronischewegterbeschikkingstellenvanzeeromvangrijkealgemenevoorwaardenaanzienlijkminderbezwaarlijkzijn.Ditwetsvoorstelbiedtdemogelijkheidomalgemenevoorwaardenooklangselektronischewegterbeschikkingtestellenalsdeovereenkomstzelfnietlangselektronischewegtotstandkomt.Bijdeeisvanterbeschik-kingstellenkangedachtwordenaanhetopnemenvandeintegraletekstvandealgemenevoorwaardenindebijlagevaneene-mailofaanhetopnemenvaneeninternetlinkineene-maildoormiddelwaarvandewederpartijinéénklikdetekstvandeophaartoepasselijkealgemenevoorwaardenkanraadplegen.HetenkelvermeldenvanhetadresvaneenwebsiteisonvoldoendeomdatdewederpartijvervolgensopdiewebsiteTweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31358,nr.39 nogmoetgaanzoekennaardeophaartoepasselijkealgemenevoor-waarden.4.Indieneenovereenkomstnietlangselektronischewegtotstandkomt,wordtinhetvoorgesteldederdelidvoorhetelektronischterbeschikkingstellenvandealgemenevoorwaardenalsvoorwaardegestelddatdewederpartijhiermeeinstemt.Ditligtalleenalvoordehandvoorhetgevaldewederpartijnietovereencomputerbeschikt.Terbeschermingvandewederpartijmoetdetoestemmingwelnadrukkelijkonderdeaandachtvandewederpartijwordengebracht.Dezeinstemmingisnietvereistvoorovereenkomstendielangselektronischewegtotstandkomen.Indatgevalheeftdewederpartijerimmersvoorgekozenomlangsdezewegtecontracteren.5.Terverduidelijkingvandetekstvanartikel6:234BWishetartikelenigs-zinsherschreven.Indeeersteplaatszijnonderdeelaenbvanheteerstelidvanhethuidigeartikelsamengebrachtinheteerstelidvanhetvoorge-steldeartikel.Indetweedeplaatsisdetekstvanhettweedelidvanhethuidigeartikeltoegevoegdaanheteerstelidvanhetvoorgesteldeartikelomdatdetekstvanhettweedelidvanhethuidigeartikelalleenbetrekkingheeftopdesituatieonderbvanheteerstelidvanhethuidigeartikelennietoponderdeelcvanheteerstelidvanhethuidigeartikel.Daarnaastisookhetderdelidvanhethuidigeartikeltoegevoegdaanheteerstelidvanhetvoorgesteldeartikel.Onderdeelcvanheteerstelidvanhethuidigeartikelisgewijzigdineerdervermeldezinenisneergelegdinhettweedelidvanhetvoorgesteldeartikel.Inhetderdelidvanhetvoorgesteldeartikel234wordtbepaalddatvoorhetopdeinhettweedelidbedoeldewijzebiedenvaneenredelijkemogelijkheidomvandealgemenevoor-waardenkennistenemendeuitdrukkelijkeinstemmingvandeweder-partijisvereistindiendeovereenkomstnietlangselektronischewegtotstandkomt.Artikel7:932BW1.Eenpolisiseenonderhandseakte.Eenonderhandseakteisopgrondvanartikel156Rveenondertekendgeschrift,bestemdomtotbewijstedienen.Inhetinditwetsvoorstelvoorgesteldeartikel156aRvwordtdeelektronischeonderhandseaktemogelijkgemaakt.Eenelektronischeonderhandseaktemoetzijnvoorzienvaneenelektronischehandtekeningalsbedoeldinartikel3:15aBW.Welkevormvaneenelektronischehandte-keningvooreenbepaaldeonderhandseakteisvereist,hangtafvanhetdoelwaarvoordeelektronischegegevenswordengebruiktenvanalleoverigeomstandighedenvanhetgeval.Eenvandedoelenvaneenverze-keringspolisisdeverzekerdedwingendbewijsbiedendathijbepaalderechtenheeftjegensdeverzekeraar.Demethodevoorauthentificatiedieisgebruiktvoordeelektronischehandtekeningonderdepolismoetvoldoendebetrouwbaarzijnomtebewijzendatdeverzekeraarennietiemandandersdepolisheeftondertekend.Eenelektronischepolismoettenminsteevenveelbeschermingbiedenalseenschriftelijkepolis.Datimpliceertdatdeelektronischehandtekeningtenminstenetzobetrouw-baarmoetzijnalsdehandgeschrevenhandtekening.Alleenvoordegekwalificeerdehandtekeningalsbedoeldinartikel3:15alid2BWbestaathetrechtsvermoedendatdezeelektronischehandtekeningvoldoendebetrouwbaarisenderhalvedezelfderechtsgevolgenheeftalseenhand-geschrevenhandtekening.Inartikel7:932lid1BWwordtvooreenelektro-nischepolisdaaromeengekwalificeerdehandtekeningvereist.Hetgaathieromeenvermoedendateenelektronischehandtekeningvoldoendebetrouwbaaris.Nietuitgeslotenisdatineenconcreetgevaltegenbewijsgeleverdkanworden.TweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31358,nr.310 2.Depolisisvoordeverzekeringnemereenbelangrijkdocumentomdathijdaarmeezijnrechtentegenoverdeverzekeraardwingendkanbewijzen.Vanwegedezebewijsfunctieishetvanbelangdatdeverzekeringnemerdebeschikkingheeftoverdepolis.Omwerkelijkovereenelektronischepolistebeschikkendientdezeophetemailadresvandeverzekeringnemertezijnterechtgekomen.Hetzelfdegeldtvoorandereonderhandseaktenwaarvoordewetvoorschrijftdatzijmoetenwordenverschaft.Hetderdelidvanartikel156aRvbepaaltdaaromdataaneenwettelijkeverplichtingtothetverschaffenvaneenonderhandseaktewordtgeachtniettezijnvoldaanzolangdeontvangstvandieaktedoordeontvangernietaandeverschafferisbevestigdindiendeonderhandseakteopeenanderewijzedanbijgeschriftisopgemaakt.Vooreenderge-lijkebevestigingvanontvangstvoldoetookeenautomatischeontvangst-bevestiging.Nietisvereistdathetberichtmetdepolisookdaadwerkelijkisgeopend.Blijfteenontvangstbevestiginguit,danheeftdeverzekeraarnietaanzijnafgifteplichtvoldaan.Hetopeenwebsiteplaatsenvandepoliswaartoedeverzekeringnemerdoorinteloggentoegangkankrijgen,isonvoldoendeomaantenemendatdepolisisafgegeven.Vaneenpolisdieopeenwebsiteisgeplaatst,kanimmersnietwordengezegddatdezeverklaringeneensysteemvoorgegevensverwerkinghebbenbereiktwaarvoordegeadresseerdeverant-woordelijkheiddraagt,ziedebehandelingvanhetvoorstelvanwettotafschaffingprocuraateninvoeringelektronischberichtenverkeer(Kamer-stukkenI,2006–2007,30815,A,p.6).Tegenhetenkelplaatsenvanberichtenopeen(persoonlijke)internetpaginabestaathetbezwaardatdebeheerdervandiepaginawijzigingenkanaanbrengenindepoliswaarnahetvoordeverzekeringnemerzeermoeilijkisomaantetonendatdepolisaanvankelijkandersluidde.Omdezeredenishetvanbelangdatdepolisdaadwerkelijkuitdemachtvandeverzekeraarenindemachtvandeverzekeringnemerkomt.Opdiemanierkandeverzekeraar,evenalsingevalvaneenschriftelijkepolishetgevalis,geenwijzigingenmeeraanbrengenindepolis.Ditlaatuiteraardonverletdatdeverzekeraarnaasthetverzendenvandepolisaandeverzekeringnemerdepolisalsextraserviceooknogopeenwebsitekanzettenwaartoedeverzekering-nemerofdetotuitkeringgerechtigdedoorinteloggentoegangheeft.Overigenszijbenadruktdatwanneerdeverzekeraarnalaateenpolisaftegeven,datnietbetekentdatergeenverzekeringsovereenkomsttussendeverzekeraarendeverzekeringnemertotstandisgekomen.Voordeverzekeringnemerisechterhetbewijzenvanhetbestaanendeinhoudvaneenverzekeringsovereenkomstzonderpolisonmogelijkofveelmoei-lijkerdanmetpolis.Deverzekeringnemerdoeterdaaromgoedaandeelektronischepolis,ennietalleeneenpapierenuitdraaidaarvan,goedtebewaren.Eenpapierenuitdraaivaneenelektronischepolisheeftnamelijkminderbewijskrachtdandeelektronischepoliszelf.Deelektronischepolisheeftdwingendebewijskrachtmaardepapierenuitdraaiheeftvrijebewijskracht.Opgrondvanhettweedelidvanartikel156aRvgeldtdatmethetgevenvandetoestemmingaandeverzekeraaromeenpoliselektronischteverzendenookdetoestemmingwordtgegeveneventuelelaterewijzi-gingenindeovereenkomstelektronischteverzenden,mitsdetoestem-mingindetussentijdnietisherroepen.Deeisvaninstemminglaatdeeisuitartikel156a,derdelid,Rvbetref-fendedeontvangstbevestigingonverlet.Aandeverplichtingtothetmeldenvanwijzigingenindeovereenkomstwordtgeachtniettezijnvoldaanzolangdeontvangstvandiemededelingdoordeontvangernietaandeverschafferisbevestigdindiendemededelingopeenanderewijzedanbijgeschriftisopgemaakt.Doordetoevoegingaanhetderdelidvanartikel932wordtbewerkstelligddatmethetgevenvandetoestemmingaandeverzekeraaromeenpoliselektronischteverzendenookdetoestemmingwordtgegevenomeenTweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31358,nr.311 eventueelnieuwbewijsstukalsbedoeldindeeerstezinvanhetderdelidinelektronischevormaftegeven,tenzijdetoestemmingtussentijdsisherroepen.Artikel7:933lid2BWWanneerdeverzekeraaropgrondvanartikel7:933lid2BWenhetbesluitdatdaaraanuitvoeringgeeftbevoegdismededelingenlangselektroni-schewegtedoen,ishetgerechtvaardigddiebevoegdheidwederkerigtemaken.Voorhetineenbesluitopnemenvanregelsinzakedebevoegd-heidvanondermeerverzekeringnemersenuitkeringgerechtigdenommededelingenaandeverzekeraarlangselektronischewegtedoen,iseenwettelijkebasisvereist.Diebasiswordtverschaftdoordevoorgesteldebepalingtoetevoegenaanartikel7:933lid2BW.DeMinistervanJustitie,E.M.H.HirschBallinTweedeKamer,vergaderjaar2007–2008,31358,nr.312