Uitvoering van de motie van het lid Van Nispen over een extern, aanvullend, onafhankelijk historisch onderzoek instellen naar het handelen van de BVD (Kamerstuk 29924-268)

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202529 924Toezichtsverslagen AIVD en MIVDNr. 283 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN ENKONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 juli 2025Op 12 november 2024 heeft uw Kamer de motie van het lid Van Nispen(SP) (Kamerstuk 29 924, nr. 268) aangenomen inzake het doen vanonafhankelijk, historisch onderzoek naar de Binnenlandse Veiligheids-dienst (BVD). Met deze brief informeer ik u over de uitvoering van dezemotie.Ik hecht grote waarde aan onafhankelijk en wetenschappelijk onderzoek,ook naar de geschiedenis van de BVD. Dit is dan ook een belangrijkereden om in de afgelopen jaren een groot aantal BVD-dossiers over tebrengen naar het Nationaal Archief. Dit maakt grondig en gerichtonderzoek mogelijk, en stelt onderzoekers in staat de in de archiefstukkenvervatte informatie in hun historische context te plaatsen en hierover tepubliceren. Meerdere van deze bij het Nationaal Archief berustendeBVD-dossiers vormen tevens de basis voor de reeks journalistiekeartikelen waaraan in de motie wordt gerefereerd.Het belang dat ik hecht aan onafhankelijk, geschiedkundig onderzoek blijktdaarnaast uit het aanstellen van een historisch adviseur bij de AIVD totwiens taken het stimuleren en faciliteren van historisch-wetenschappelijkonderzoek door derden naar de geschiedenis van de (voorlopers van) deAIVD behoort.Ik neem mij voor een Nederlandse universiteit opdracht te verstrekken omonafhankelijk onderzoek te doen met betrekking tot de vraag op welkewijze de BVD handelde ten opzichte van personen die behoorden totbepaalde maatschappelijke groepen die in de naoorlogse jaren bijzonderebeschermenswaardigheid toekwam, zoals oud-verzetsstrijders, overle-venden van de vernietigingskampen en degenen die politiek werdenvervolgd in landen met een repressief regime (in het bijzonder Indonesiëmidden jaren zestig). Onderdeel van dit onderzoek betreft de herkomstvan schriftelijke bronnen waarop de BVD zich baseerde in zijn onder-zoeken naar personen die tot dergelijke groepen behoorden. kst-29924-283ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 924, nr. 2831 Bij mijn keuze voor deze invulling van het onderzoek heb ik mij gebaseerdop in de motie genoemde thema’s. Vanzelfsprekend kiest de universiteitzijn eigen wetenschappelijke insteek en zal deze ten behoeve van hetonderzoek alle medewerking van de AIVD krijgen, waaronder inzage in bijde AIVD berustende archiefstukken. Archiefstukken die berusten bij deAIVD en naar welke in het onderzoek zal worden verwezen, zullenopenbaar worden gemaakt voor zover de Wiv 2017 daartoe demogelijkheid biedt. Mijn voornemen is om het onderzoek dit najaar vanstart te laten gaan.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,J.J.M. UitermarkTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 29 924, nr. 2832