Invulling aanbod COVID-19-vaccinatie naar aanleiding van geactualiseerd Gezondheidsraad advies

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202425 295InfectieziektenbestrijdingNr. 2172 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MEDISCHE ZORG Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 4 april 2024Op 27 maart 2024 heeft de Gezondheidsraad het advies «COVID-19-vaccinatie in 2024» gepubliceerd. Dit advies betreft een actualisatie vanhet advies «Structureel vaccinatieprogramma tegen COVID-19», d.d.28 juni 2023. In deze brief reageer ik op het zojuist verschenen advies enlicht ik mijn besluit over de invulling van het COVID-19-vaccinatieaanbodtoe.AanleidingOp 18 januari jl. heeft de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sportde Gezondheidsraad gevraagd of het advies «Structureel vaccinatiepro-gramma tegen COVID-19» van 28 juni 2023 geactualiseerd dient teworden. Dit is in lijn met de in dit advies opgenomen aanbeveling om hetprogramma jaarlijks te evalueren. Daarbij is de Gezondheidsraad specifiekgevraagd of de COVID-19-vaccinatie vanaf 2024 voor dezelfdedoelgroepen wordt geadviseerd als in het eerdergenoemde advies.Samenvatting adviesIn het geactualiseerde advies benoemt de Gezondheidsraad dat afgelopennajaar en winter de ziektelast door COVID-19 het hoogst was ondermensen van 60 jaar en ouder. In de afgelopen najaarsronde was devaccineffectiviteit tegen ziekenhuisopname bij deze groep tussen de 64 en73%.De Gezondheidsraad geeft aan dat het doel van COVID-19-vaccinatiehetzelfde blijft, te weten het voorkomen van ziekenhuisopname,IC-opname en sterfte door COVID-19. Na analyse van de epidemiologie,ziektelast en vaccineffectiviteit van afgelopen winterseizoen, adviseert deGezondheidsraad komend najaar een COVID-19-vaccinatie voor devolgende groepen:–Mensen van 60 jaar en ouder; kst-25295-2172ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 295, nr. 21721 –Volwassenen en kinderen uit medische hoog-risicogroepen (bijvoor-beeld mensen met een ernstige afweerstoornis);–Volwassenen uit medische risicogroepen die jaarlijks een uitnodigingkrijgen voor de griepprik;–Zorgmedewerkers die direct contact hebben met kwetsbare patiënten.Dit zijn dezelfde doelgroepen als in 2023, met uitzondering vanzwangeren.Tot slot benoemt de raad dat er altijd individuele redenen kunnen zijn omvaccinatie aan te bieden aan personen buiten de gespecificeerdedoelgroepen, bijvoorbeeld op advies van de behandeld arts of als er eenkwetsbaar gezinslid is.ZwangerenDe Gezondheidsraad adviseert COVID-19-vaccinatie niet meer standaardaan te bieden aan alle zwangeren. De toegevoegde waarde van vaccinatievoor deze groep is momenteel beperkt, omdat het risico op ernstige ziekteen (daardoor) vroeggeboortes door COVID-19 lager is dan voorheen. DeGezondheidsraad benoemt twee redenen voor het afgenomen risico opernstige ziekte door COVID-19 onder zwangeren. De eerste reden is dehoge mate van immuniteit door infectie en/of vaccinatie. De tweede redenis dat infecties een minder ernstig beloop hebben bij de huidige omikronvirusvarianten dan bij de eerdere deltavariant. De Gezondheidsraad geeftaan dat zwangeren uit de medische risicogroepen wel in aanmerkingzouden moeten komen voor vaccinatie.Post-COVIDDe Gezondheidsraad heeft ook beoordeeld of het voorkomen vanpost-COVID een doel van vaccinatie zou moeten zijn. De raad stelt vast datpost-COVID een ernstig ziektebeeld kan geven, maar concludeert datvaccinatie niet ingezet moet worden ter voorkoming van post-COVID. Hetis onzeker hoe effectief vaccinatie is tegen post-COVID en hoeveelpost-COVID patiënten hiermee eventueel voorkomen kunnen worden inde huidige epidemiologische situatie. Doorslaggevend hierbij is dat – doorhet ontbreken van specifieke risicofactoren voor het krijgen vanpost-COVID – de gehele bevolking (doorlopend) gevaccineerd zou moetenworden, terwijl onzeker is wat dit zou opleveren.Naast de vraag of het voorkomen van post-COVID een doel van vaccinatiezou moeten zijn, heeft de Gezondheidsraad beoordeeld of patiënten metpost-COVID in aanmerking moeten komen voor vaccinatie. De raadconcludeert dat post-COVID patiënten geen verhoogd risico hebben opernstige ziekte en sterfte door COVID-19 en classificeert post-COVIDpatiënten daarom niet als medische risicogroep. Tot slot concludeert deGezondheidsraad dat er onvoldoende wetenschappelijk bewijs is datvaccinatie van post-COVID patiënten verergering van het ziektebeeld naeen herinfectie met het SARS-CoV-2-virus kan voorkomen. Evenmin zijn erredenen om op grond van de huidige stand van wetenschap vaccinatie afte raden bij deze patiënten.Bereiken van doelgroepenTen slotte raadt de Gezondheidsraad aan om in de komende najaarsrondemeer inspanningen te leveren om alle doelgroepen die in aanmerkingkomen voor een COVID-19-vaccinatie goed te bereiken, de vaccinatie zolaagdrempelig mogelijk beschikbaar te maken en de informatie op dedoelgroepen af te stemmen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 295, nr. 21722 BesluitAllereerst wil ik mijn waardering uitspreken voor het werk dat deGezondheidsraadheeft verricht om in korte tijd tot een zorgvuldig gewogen advies tekomen. Ik heb besloten om dit geactualiseerde advies over te nemen. Ikheb uw Kamer al eerder geïnformeerd over mijn besluit om komendnajaar een vaccinatieronde te organiseren1. Hieronder licht ik de invullingvan de komende najaarsronde en het COVID-19-vaccinatieaanbod buitende najaarsronde toe.Doelgroepen najaarsrondeIn navolging van het geactualiseerde Gezondheidsraadadvies, zullen dekomende najaarsronde mensen vanaf 60 jaar, medische (hoog-) risico-groepen en zorgmedewerkers met direct patiënt-/cliëntcontact inaanmerking komen voor een COVID-19-vaccinatie. Zwangeren komen nietmeer in aanmerking, tenzij zij tot de medische risicogroepen behoren ofzorgmedewerker zijn. Mensen die niet tot de bovenvermelde doelgroepenbehoren, maar bijvoorbeeld vanwege een kwetsbaar gezinslid of opadvies van een behandelend arts toch een COVID-19-vaccinatie willenontvangen, komen ook in aanmerking voor een COVID-19-vaccinatie in denajaarsronde.Aanbod buiten najaarsrondeVoor mensen die op individuele basis worden doorverwezen door hunbehandelend arts, blijft de mogelijkheid bestaan het gehele jaar door eenCOVID-19-vaccinatie te halen. Zwangeren komen met ingang van dedagtekening van deze Kamerbrief niet meer het gehele jaar doorstandaard in aanmerking voor COVID-19-vaccinatie, tenzij ze eenverwijzing hebben van hun behandelend arts.Uitvoering najaarsronde en vaccinkeuzeIk heb het RIVM en GGD GHOR Nederland gevraagd voorbereidingen tetreffen voor de uitvoering van deze nieuwe najaarsronde en hierbij degeleerde lessen uit de eerdere rondes te betrekken. Voor CaribischNederland (Bonaire, Sint Eustatius, Saba) geldt dezelfde aanpak als inNederland.De GGD’en zullen weer een belangrijke rol spelen bij de uitvoering van dekomende najaarsronde. Ik vind het belangrijk dat hierbij wederom eenevenwicht gevonden wordt tussen het vaccineren van doelgroepen opvaccinatielocaties en het tijdig vaccineren van zeer kwetsbare groepen,zoals bewoners van zorginstellingen.De Gezondheidsraad adviseert om de najaarsronde (vroeg) in het najaarplaats te laten vinden. De najaarsronde zal dit jaar wederom een duidelijkestart- en einddatum hebben, waarbij de najaarsronde voor het einde van2024 is afgerond, zodat rond de winterperiode de hoogste antistofniveausbereikt worden. Op dit moment is het nog niet bekend of vaccins wordenaangepast naar aanleiding van nieuwe (omikron)varianten van hetSARS-CoV-2-virus. Hierover zal onder andere de Wereldgezondheidsorga-nisatie (WHO) nog een advies uitbrengen. Het streven is om bij denajaarsronde gebruik te maken van de op dat moment meest recentevaccins in lijn met advies van onder andere de WHO. Over de definitieve1Tweede Kamer,vergaderjaar 2023–2024, 25 295, nr. 2167Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 295, nr. 21723 vaccinkeuze en de daarmee samenhangende start- en einddatuminformeer ik uw Kamer in aanloop naar de najaarsronde.Bereiken doelgroepenHet RIVM informeert de bevolking over de doelgroepen die in aanmerkingkomen voor de najaarsronde en het belang van de COVID-19-vaccinatie.De Gezondheidsraad heeft aangeraden om meer inspanningen te leverenom alle groepen die voor vaccinatie in aanmerking komen goed tebereiken. Ik heb het RIVM gevraagd om deze aanbeveling mee te nemenin het uitvoeringsproces van het RIVM, de GGD’en en GGD GHORNederland.Adviezen om luchtweginfecties te voorkomenIn de communicatie wordt, waar mogelijk, verwezen naar de algemeneadviezen om luchtweginfecties zoals COVID-19 te voorkomen. Dit heeftonder meer tot doel om de bewustwording over het beschermen vanmensen met een kwetsbare gezondheid te vergroten. Daarnaast hebbende adviezen het doel om bewustwording te genereren over het feit datook mensen in goede gezondheid lange tijd klachten kunnen overhoudenna een besmetting met een luchtweginfectie.De Minister voor Medische Zorg,P.A. DijkstraTweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 25 295, nr. 21724