Amendement van het lid Van der Plas over een jaarlijkse evaluatie door een door de NLPO in te stellen commissie van de maatschappelijke en culturele effecten

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202636 917Wijziging van de Mediawet 2008 in verband metde versterking van de uitvoering van de publiekemediaopdracht op lokaal niveauNr. 25 AMENDEMENT VAN HET LID VAN DER PLASOntvangen 23 juni 2026 De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:In artikel I, onderdeel QQ, wordt het voorgestelde artikel 2.190 als volgtgewijzigd:1. Het eerste en tweede lid vervallen.2. Het derde lid, eerste zin, wordt vervangen door twee zinnen,luidende: De NLPO stelt een commissie in die tot taak heeft jaarlijks eenonafhankelijke evaluatie te verrichten van de uitvoering van de publiekemediaopdracht op lokaal niveau. De evaluatie besteedt expliciet aandachtaan de mate waarin aandacht wordt gegeven aan streekcultuur en lokaleidentiteit, betrokkenheid van vrijwilligers en lokale organisaties, en demate waarin inwoners van het verzorgingsgebied zich vertegenwoordigdvoelen in het media-aanbod.Toelichting Met dit amendement beoogt de indiener te waarborgen dat de effectenvan de stelselwijziging voor lokale publieke omroepen niet uitsluitendworden beoordeeld op basis van financiële, organisatorische en journalis-tieke criteria, maar ook op basis van de maatschappelijke en culturelefuncties die lokale omroepen vervullen.Lokale publieke omroepen spelen een belangrijke rol in het versterkenvan de lokale gemeenschap, het zichtbaar maken van lokale identiteit, hetin stand houden van streekcultuur en dialecten, het ondersteunen van hetverenigingsleven en het bieden van een platform voor lokale betrok-kenheid. Deze functies vormen een wezenlijk onderdeel van de publiekemediaopdracht op lokaal niveau, maar laten zich niet volledig aflezen uitindicatoren zoals bereik, waardering, financiële gezondheid of dehoeveelheid geproduceerd nieuws. kst-36917-25ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 917, nr. 251 De indiener constateert dat het wetsvoorstel voorziet in een evaluatievan de wet binnen zeven jaar na inwerkingtreding. Gelet op de omvangvan de voorgestelde stelselwijziging acht de indiener dit onvoldoende. Deherinrichting van het lokale omroepbestel, de vorming van grotereverzorgingsgebieden en de concentratie van taken en middelen kunnenleiden tot veranderingen die op termijn moeilijk of niet meer terug tedraaien zijn. Wanneer lokale redacties verdwijnen, vrijwilligersnetwerkenafbrokkelen, lokale betrokkenheid afneemt of aandacht voor streekcultuuren lokale identiteit verloren gaat, is herstel daarvan niet vanzelfsprekendmogelijk. De ontwikkeling van deze maatschappelijke en culturele functieszou daarom gedurende de implementatie van het nieuwe stelsel actiefmoeten worden gevolgd. Tijdige signalering maakt het mogelijk omongewenste effecten vroegtijdig te herkennen en waar nodig bij te sturen,voordat sprake is van onomkeerbaar verlies van lokale verankering.Dit amendement regelt daarom dat jaarlijks wordt gerapporteerd overde effecten van het nieuwe stelsel op de maatschappelijke en culturelefunctie van lokale publieke omroepen. Daarbij kan onder meer aandachtworden besteed aan de zichtbaarheid van kleinere kernen binnenverzorgingsgebieden, de aandacht voor lokale cultuur, streektaal entradities, de betrokkenheid van vrijwilligers en lokale organisaties, demate waarin inwoners zich herkennen in het media-aanbod en de ervarenverbondenheid van inwoners met hun lokale publieke omroep.Het wetsvoorstel voorziet reeds in monitoring en evaluatie door delokale media van het functioneren van het nieuwe stelsel waar het gaatom de media-opdracht in het tweede jaar. De indiener acht het echter vanbelang dat niet uitsluitend wordt gekeken naar de journalistieke, organisa-torische en financiële aspecten van de lokale publieke omroep, maar juistnaar de maatschappelijke en culturele effecten van de stelselwijziging.Daarom regelt dit amendement dat hierover door een door de NLPO in testellen commissie jaarlijks wordt gerapporteerd, zodat tijdig zichtbaarwordt of de schaalvergroting gevolgen heeft voor lokale binding,herkenbaarheid, culturele verankering en de betrokkenheid van inwoners,vrijwilligers en lokale organisaties.Het is dus van belang dat structureel aandacht wordt besteed aan dewijze waarop inwoners zelf de verbondenheid met hun lokale publiekeomroep ervaren. Het succes van lokale publieke media laat zich immersniet uitsluitend afmeten aan bereikcijfers of waarderingsscores. Vanbelang is ook in hoeverre inwoners de omroep ervaren als een herkenbarevertegenwoordiger van hun eigen leefomgeving, gemeenschap enidentiteit. Daarbij kan worden gekeken naar vragen als: voelen inwonerszich voldoende vertegenwoordigd in het media-aanbod, herkennen zij huneigen dorp, wijk of kern terug in de berichtgeving, en ervaren zij de lokalepublieke omroep als een platform dat aansluit bij wat er leeft in hundirecte omgeving? Juist deze vorm van maatschappelijke herkenning enbetrokkenheid vormt een belangrijke indicator voor de mate waarin delokale publieke mediaopdracht daadwerkelijk wordt vervuld.Het is van belang dat niet alleen wordt gemeten of lokale publiekeomroepen financieel gezond zijn en voldoende nieuws produceren, maarook of zij hun functie als drager van lokale identiteit, gemeenschaps-vorming en culturele verbondenheid behouden. Juist deze aspectenonderscheiden lokale publieke omroepen van andere media en vormeneen belangrijk onderdeel van hun maatschappelijke meerwaarde.Van der PlasTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 917, nr. 252