Amendement van het lid Ellian over oprekken van de maximale insluitingstermijn in het verblijfsregime naar 15 uur

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–202635 501Wijziging van de Wet terugkeer envreemdelingenbewaring en enige andere wettenmet het oog op het handhaven van demogelijkheden om maatregelen te nemen tenaanzien van overlastgevende vreemdelingen, hetverruimen van de mogelijkheden totongewenstverklaring en het verhogen van hetstrafmaximum van artikel 197 van het Wetboekvan Strafrecht (novelle Wet terugkeer envreemdelingenbewaring)Nr. 30 AMENDEMENT VAN HET LID ELLIANOntvangen 21 mei 2026 De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:In artikel I, onderdeel 0Cg, wordt na onderdeel 1 een onderdeelingevoegd, luidende:1a. In het eerste lid (nieuw), onderdeel b, wordt «twaalf uur» vervangendoor «vijftien uur».Toelichting Volgens de memorie van toelichting introduceert de wet een verblijfs-regime vanwege het beginsel van minimale beperkingen voor eenvreemdeling. Dit beginsel zoals omschreven door de regering vloeitechter niet voort uit enige rechtsbron. Het HvjEU heeft In het arrestLandkreis Gifhorn (2022) overwogen dat de inrichting van het regimeduidelijk moet verschillen van strafrechtelijke detentie. In het arrest wordtniet letterlijk overwogen dat beperkingen niet verder mogen gaan danstrikt noodzakelijk, dit is een normatieve interpretatie van diverserechtsoverwegingen van het arrest. Daarbij dient in ogenschouw teworden genomen dat het HvJ een uitleg geeft van artikel 16 Terugkeer-richtlijn, waarin als zodanig geen beginsel van minimale beperkingen isgeformuleerd. Bovendien is aan dit beginsel geen handen en voetengegeven door het HvJEU of de nationale rechter. Daarenboven geldtartikel 16 Terugkeerrichtlijn binnenkort niet meer en wordt onder hetaanstaande EU-migratiepact en de aanstaande Terugkeerverordening demogelijkheden tot sobere detentie aanzienlijk verruimd.De kern voor indiener is dat een verblijfsregime zoals nu geformuleerdin de wet te ruim geformuleerd is, tot veiligheidsrisico’s leidt en tot grotewerkdruk leidt voor DJI. Indiener begrijpt dat het regime voor vreemdelin-genbewaring moet verschillen van een strafrechtelijk regime en aan dit kst-35501-30ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 35 501, nr. 301 uitgangspunt moet ook recht worden gedaan. De wijze waarop hetverblijfsregime nu wordt ingericht is echter een regime van maximalevrijheid. Het voorgestelde artikel 22 bepaalt dat de vreemdeling zichfeitelijk vrij in de inrichting mag begeven en zelf zijn dagindeling magbepalen. Uit de toelichting op dit voorgestelde wetsartikel blijkt dat:Kenmerkend voor het verblijfsregime is dat een vreemdeling meerautonomie ervaart in zijn bewegingsvrijheid en dagbesteding. Dit betekentonder meer dat men zich vrijelijk mag bewegen binnen de inrichting opdaartoe door de directeur aangewezen plaatsen. Verder is men nietgehouden in de gesloten verblijfsruimten te blijven gedurende de dag. Devreemdeling zal in het verblijfsregime slechts tijdens de voor de nachtrustbestemde uren worden ingesloten en twee maal overdag een blokuur. Hetmaximum aantal insluitingsuren is twaalf uur per etmaal.Uit de toelichting op artikel 23 blijkt dat: «In het verblijfsregime zullenvreemdelingen zoveel mogelijk uren in de week toegang tot dagbestedinghebben. De dagbesteding in de inrichting voor vreemdelingenbewaringomvat een waaier aan activiteiten. De inrichtingen voor vreemdelingenbe-waring bieden ten eerste een activiteitenprogramma aan. Zo kunneningeslotenen bijvoorbeeld sporten onder leiding van een instructeur, debibliotheek bezoeken, gesprekken voeren met een geestelijk verzorger,bezoek ontvangen, zelf via de computer educatieve activiteiten onder-nemen, deelnemen aan ontspanningsactiviteiten of aan creatieve ofsociaal-culturele activiteiten onder leiding van een activiteitenbegeleider.Dat de vreemdeling in het verblijfsregime behoudens de voor denachtrust bestemde uren niet meer wordt ingeslotenen betekent tentweede meer keuzevrijheid en flexibiliteit bij het verder zelf invullen vande dagbesteding».In het licht van het waarborgen van de orde en veiligheid in eendetentiefaciliteit is het niet een handhaafbaar uitgangspunt om vreemde-lingen deze vrijheid te geven. Geen enkele detentiefaciliteit in Nederlandwordt op deze manier gedraaid. Een duidelijk omlijnd regime is hetfundament van de veiligheid en orde in een detentiefaciliteit. De wet steltechter een regime van maximale vrijheid voor en indiener acht datonverstandig, ongewenst, risicovol en onuitvoerbaar.Wat indiener betreft moet daarom het voorgestelde artikel 22 van dewet gewijzigd worden dat de ingeslotene zich niet vrijelijk door de geheleinrichting mag begeven. In ieder geval moet dit volgens indienergeëxpliciteerd worden omdat de wet in combinatie met de memorie vantoelichting op dit punt verwarring oproept. Daar komt bij dat het nietuitvoerbaar is alleen voor de nachtelijke uren in te sluiten. In eenstrafrechtelijk regime worden gedetineerden in de regel om 17:00 uur alingesloten. Indiener stelt daarom voor om het maximaal aantal uren vaninsluiting te verruimen tot 15 uur. Met dit amendement wordt dusverankerd dat eerder op de avond insluiting mogelijk is. Dit komt de orde,regelmaat en veiligheid van de detentiefaciliteit ten goede. De druk op hetpersoneel van DJI is immens en zeker bij vreemdelingenbewaringvanwege het vrije kararter ten op zichte van een strafrechtelijke regime.Insluiting met een maximum van 12 uur is simpelweg niet uitvoerbaar oplange termijn. Daarmee bestaat nog steeds een duidelijke afwijking ten opzichte van het strafrechtelijke regime, zeker indien in ogenschouw wordtgenomen het verschil in vrijheden die vreemdelingen in bewaring hebbenten opzichte van gedetineerden in het strafrecht. Het aantal ingeslotenuren is daarin niet leidend volgens indiener, maar de totale wijze waarophet regime is ingericht.EllianTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 35 501, nr. 302