Verslag NAVO Foreign Ministers Meeting (FMM) 3 en 4 december 2024

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202528 676NAVONr. 478 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 16 december 2024Hierbij bied ik u het verslag aan van de NAVO Foreign Ministers Meetingvan 3–4 december 2024.De Minister van Buitenlandse Zaken,C.C.J. Veldkamp kst-28676-478ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 676, nr. 4781 Verslag NAVO Foreign Ministers Meeting (FMM) 3 en 4 december2024 Op 3 en 4 december 2024 kwamen de NAVO-Ministers van BuitenlandseZaken bijeen op het NAVO-hoofdkwartier in Brussel. Deze ForeignMinisters Meeting (FMM) bestond uit drie werksessies. In de eerstewerksessie werd stilgestaan bij de situatie aan de Zuidflank van de NAVO;hierbij was tevens Koning van Jordanië Abdullah II aanwezig. De tweedewerksessie betrof een bijeenkomst van de NATO Ukraine Council, inaanwezigheid van de Oekraïense Minister van Buitenlandse Zaken AndriiSybiha en Hoge Vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veilig-heidsbeleid van de EU (EU HV) Kaja Kallas. De derde werksessie stond inhet teken van de strategische uitdagingen van de NAVO. Deze FMMdiende tevens als voorbereiding op de NAVO-Top in Den Haag op24–25 juni 2025.Werksessie 1: Bijeenkomst met Zuidelijke buurlandenDeze werksessie bood de gelegenheid uitgebreid stil te staan bij hetstrategisch partnerschap van de NAVO met Jordanië en de huidigesituatie in het Midden-Oosten. NAVO-bondgenoten spraken met KoningAbdullah II van Jordanië over de situatie in Gaza en de WestelijkeJordaanoever, en de ontwikkelingen in Syrië en Iran. Verschillendebondgenoten, waaronder de Benelux-landen, onderstreepten ten aanzienvan Israël-Gaza het belang van een onmiddellijk staakt-het-vuren, hetvrijlaten van Israëlische gijzelaars en het toelaten van humanitaire hulp totGaza. Het belang van de twee-statenoplossing werd ook veelvuldiggenoemd. Daarnaast werd onder andere door de Koning van Jordaniëingegaan op de nijpende situatie op de Westelijke Jordaanoever en hetbelang van sancties tegen kolonisten. Tijdens de werksessie verbondendiverse bondgenoten de zuidelijke en oostelijke veiligheidsregio’s metelkaar. Zo wezen zij op het schenden van het NAVO-luchtruim doorRusland met drones van Iraanse makelij en het meevechten van Noord-Koreaanse troepen aan Russische zijde.België heeft tijdens de bijeenkomst namens de Benelux een gezamenlijkeverklaring uitgesproken. Hierin werd de stabiliserende rol die Jordaniëspeelt in de regio en de grote uitdagingen in het Midden-Oosten onder-streept. Nederland kijkt met andere bondgenoten uit naar de opening vanhet eerste NAVO liaison-kantoor in Amman, volgend jaar.Werksessie 2: NATO Ukraine CouncilTijdens de NATO Ukraine Council, waar naast de bondgenoten ook de EUvertegenwoordigd was door EU HV Kaja Kallas, informeerde deOekraïense Minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha de bondge-noten over de stand van zaken aan het front. Minister Sybiha hield eenstevig pleidooi richting bondgenoten om aanvullende wapensystemen enmunitie beschikbaar te stellen om de Russische agressie te kunnenafweren. Ook het herstel van de energievoorziening is van groot belang,om een black out en alle daarmee gepaard gaande risico’s te voorkomen.Minister Sybiha sprak zijn dank uit voor de steun van NAVO-bondgenotenmaar benadrukte dat meer luchtverdedigingscapaciteiten urgent nodigzijn. Tevens riep Sybiha op tot investeringen in de Oekraïensedefensie-industrie.Bondgenoten, waaronder Nederland, reageerden daarop met detoezegging zo snel mogelijk mogelijkheden te verkennen om samen metpartners in die urgente behoefte te voorzien. Wederom onderstreeptenbondgenoten dat de toekomst van Oekraïne in de NAVO ligt.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 676, nr. 4782 Nederland onderstreepte daarnaast dat het voortzetten van onvermin-derde steun aan Oekraïne van het grootste belang is voor zowel Oekraïneals de bredere Euro-Atlantische veiligheid en blijft bondgenoten hiertoeoproepen. Het ging daarbij niet alleen om militaire steun, maar ook omsteun voor met name energie en energie-infrastructuur, alsook omfinanciële steun zoals door het benutten van bevroren Russische centralebanktegoeden.Werksessie 3: Strategische uitdagingenDe derde werksessie stond in het teken van bredere strategischeuitdagingen. Hierin stond de Russische dreiging centraal. In aanloop naarde NAVO-Top in Den Haag in juni 2025 zal gewerkt worden aan eennieuwe strategic approach richting Rusland, zoals overeengekomentijdens de Top in Washington in 2024. Ook werd gesproken over deverschillende landen die de Russische agressie steunen en versterken,zoals Belarus, Iran, Noord-Korea, en China. Ook destabiliserendeactiviteiten die het bondgenootschap bedreigen, waaronder desinformatieen hybride activiteiten, kwamen uitgebreid ter tafel.Er was veel aandacht voor het versterken van de afschrikking van hetbondgenootschap. Bondgenoten zijn het erover eens dat het voor eengeloofwaardige afschrikking en verdediging van het bondgenootschapvan belang is dat alle landen zich inzetten om minimaal 2% van hun bnpaan defensie-uitgaven te besteden. Nederland onderstreepte dat metname Europese bondgenoten een verantwoordelijkheid hebben om hundefensie-uitgaven te verhogen. Voor het voortzetten van de militaire steunaan Oekraïne, het aanvullen van eigen militaire voorraden en het voldoenaan de NAVO-capaciteitsdoelstellingen wezen bondgenoten tevens op denoodzaak tot het vergroten van de defensieproductiecapaciteit. Verschil-lende bondgenoten, waaronder Nederland, benadrukten in dit kader dathet belangrijk is samen te werken met de EU om de industrie teversterken, alsook om de Oekraïense defensie-industrie te versterken.NAVO contact-ambassade JapanTevens informeert het kabinet u via dit verslag over de toezegging om uwKamer nader te informeren over de vraag welke NAVO-lidstaat met diensambassade in Japan fungeert als contactpunt voor de NAVO. Tot en met31 december 2024 is Denemarken de contact-ambassade («contact pointembassy») voor de NAVO in Japan. Bondgenoten bepalen gezamenlijkwelk land de rol van contact-ambassade vervult. Nederland had zich voor2025 met negen andere bondgenoten kandidaat gesteld om de nieuwecontact-ambassade te worden in Japan. Uiteindelijk hebben de bondge-noten besloten Noorwegen en Roemenië (gezamenlijk) aan te wijzen alscontact-ambassades.Nederland vervult bij andere partnerlanden wel de rol van contact-ambassade. Zo is Nederland tot en met 31 december 2024 contact-ambassade in Australië en Nieuw-Zeeland. Vanaf 1 januari 2025 zalNederland voor twee jaar deze rol vervullen in Kazachstan (gezamenlijkmet Duitsland) en in Algerije.Juridische mogelijkheden bij verdachte schepenDaarnaast informeert het kabinet u via dit verslag over de toezegging omuw Kamer nader te informeren over de vraag welke juridische mogelijk-heden op grond van het zeerecht om schepen die zich in zeegebiedenbuiten nationale rechtsmacht bevinden en verdacht gedrag vertonen aante houden of te enteren. Deze mogelijkheden zijn beperkt. OorlogsschepenTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 676, nr. 4783 en overheidsschepen gebruikt voor andere dan commerciële doeleindengenieten immuniteit. Ten aanzien van koopvaardijschepen of daarmeegelijkgestelde schepen bestaan onder het zeerecht beperkte uitzonde-ringen om schepen aan te houden, deze zijn contextafhankelijk.In het kader van hybride oorlogsvoering staat het kabinet zowel bilateraalals in EU-, NAVO- en Noordzee-verband in nauw contact met anderelanden over operationele samenwerking, informatie-uitwisseling over hetdreigingsbeeld, gecoördineerde maatregelen om gedeelde weerbaarheidte versterken en over het nemen van gezamenlijke responsmaatregelen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 676, nr. 4784