Reactie op het verzoek van het lid Sneller, gedaan tijdens de Regelingen van Werkzaamheden van 5 en 12 november 2024, over de omgang met de financiële en zakelijke belangen van (aantredende) bewindspersonen

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202528 844Integriteitsbeleid openbaar bestuur en politieNr. 278 BRIEF VAN DE MINISTER-PRESIDENT, MINISTER VAN ALGEMENEZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 6 december 2024Tijdens de regeling van werkzaamheden van 5 en 12 november jl. isverzocht om een brief inzake de omgang met de financiële en zakelijkebelangen van (aantredende) bewindspersonen. In de kabinetsformatie enbij het aantreden van nieuwe bewindspersonen is het voorkomen van deschijn van niet-objectieve besluitvorming, ook in relatie tot zakelijke enfinanciële belangen van cruciaal belang. Het kader hiervoor dateert uit2002, en is nadien, ook op initiatief van de Tweede Kamer, in 2021aangevuld. De door uw Kamer gestelde vragen zijn voor het kabinetaanleiding om het bestaande kader opnieuw tegen het licht te houden enwaar nodig voorafgaand aan een volgende formatie te herzien. In dezebrief licht ik dit besluit nader toe.In het gesprek tussen formateur en kandidaat wordt, om iedere schijn vanniet-objectieve besluitvorming te vermijden, systematisch nagegaan ofbetrokkene zeggenschapsrechten heeft inzake relevante financiële ofzakelijke belangen. Waar dat het geval is dient betrokkene ofwel volledigafstand te doen van deze belangen, ofwel een regeling te treffen waarbijhij/zij de zeggenschapsrechten gedurende de ambtsperiode niet kan of zaluitoefenen. In 2021 heeft mijn voorganger de Kamer voorafgaande aan devorige formatie en naar aanleiding van een motie, gemeld dat bewinds-personen na hun benoeming verplicht zijn om de Kamer zelf te infor-meren over wijzigingen in hun zakelijke en financiële belangen die zij dooromstandigheden, zoals een erfenis, hebben verkregen.De bovenstaande procedure is ook in de formatie van 2024 zorgvuldigdoorlopen en alle bewindspersonen hebben bezien of zij relevantebelangen bezitten, hiervoor zo nodig een regeling voor getroffen en, voorzover nodig deze aan de orde gesteld in het gesprek met de formateur, inaanwezigheid van de aantredend Minister-President. Hierover is deTweede Kamer ook na afloop van de formatie geïnformeerd. Hiermee iszeker gesteld dat er geen sprake is van een geobjectiveerd risico van deschijn van belangenverstrengeling bij de huidige bewindspersonen. Ditgeldt ook voor een tussentijdse benoeming, zoals deze onlangs aan deorde is geweest. kst-28844-278ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 844, nr. 2781 In de afgelopen weken zijn verschillende schriftelijke vragen gesteld aanenkele bewindspersonen over hun financiële en zakelijke belangen, diebeantwoord zullen worden met inachtneming van het vorenstaande.Daarenboven is in diverse regelingen van werkzaamheden verzocht omopenbaarmaking van hun financiële en zakelijke belangen. Dit raakt aanalle bewindspersonen, die onder het hiervoor genoemde beleid zijntoegetreden tot dit kabinet.Laat ik voorop stellen dat ik het bestaande kader evenwichtig acht en dathet tot stand is gekomen in overeenstemming met uw Kamer. Het berustin essentie op een balans in verschillende uitgangspunten waarbij naastde belangen van transparantie en het voorkomen van de schijn vanvooringenomenheid ook recht wordt gedaan aan de bescherming van depersoonlijke levenssfeer, met inbegrip van die van derden zoals partner,gezin en familie, en een gelijke benoembaarheid in de openbare dienst,inclusief de aantrekkelijkheid van de openbare dienst.De integriteit van besluitvorming, en de daarbij horende balans, acht ikoverigens te allen tijde van cruciaal belang wanneer het gaat ombesluitvormingsprocessen die raken aan het openbaar bestuur en depublieke zaak. Dit geldt niet alleen voor bewindspersonen, maar voor allepolitieke betrokkenen bij deze besluitvorming.Voor het bieden van transparantie ten aanzien van alle zakelijke enfinanciële belangen is vereist dat hier een zorgvuldige weging aanvoorafgaat. Gelet op het feit dat de laatste integrale weging van hetbestaande kader plaatsvond in 2002, gelet op bredere ontwikkelingen,zoals de aanbevelingen van GRECO en civielrechtelijke ontwikkelingen, deintroductie van hoorzittingen voor aantredend bewindspersonen, én geletop het bestaande maatschappelijke debat over de transparantie zoals ditin de afgelopen periode ook in de Tweede Kamer heeft plaatsgevonden,zie ik aanleiding om het bestaande kader tegen het licht te houden, tenbehoeve van een volgende formatie. Ik zal uw Kamer tijdig en vooraf-gaand aan een volgende formatie over de uitkomsten hiervan informerenen we gaan hierover graag met de Kamer in gesprek.De Minister-President,Minister van Algemene Zaken,H.W.M. SchoofTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 28 844, nr. 2782