Openstaande vragen AO inzake WAO van 5 november 2008

29389VergrijzingenhetintegraleouderenbeleidNr.13BRIEFVANDESTAATSSECRETARISVANSOCIALEZAKENENWERKGELEGENHEIDAandeVoorzittervandeTweedeKamerderStaten-GeneraalDenHaag,20november2008TijdenshetalgemeenoverlegmetdeVasteKamercommissieSZWop5novemberjl.iseenaantalvragenopenblijvenstaan.Ikhebtoegezegddezevragenalsnogschriftelijktebeantwoorden.Metdezebriefgeefikinvullingaandezetoezegging.HetCDAheeftgevraagdwatdewerkingisvandevermogenstoetsindeWWBvoorouderenmeteenpartnertoeslag.DeWWBgeldtalslaatstevoorzieninginhetstelselvansocialezekerheid.Bijstandwordtverleendindieneenbelanghebbendeinzodanigeomstandighedenverkeertofdreigttegeraken,dathijnietoverdemiddelenbeschiktomindenoodza-kelijkekostenvanhetbestaantevoorzien.IndeWWBwordeninbeginselalleinkomens-envermogensbestanddelentotdiemiddelengerekend,indiendaaroverwordtbeschiktofredelijkerwijskanwordenbeschikt.DitvloeitvoortuithetcomplementairekaraktervandeWWBenhetuitgangs-puntdateeniederprimairzelfverantwoordelijkisvoordevoorzieninginhetbestaan.Bijhetbepalenvanhetrechtopendehoogtevandebijstandwordtrekeninggehoudenmethetinkomenenhetvermogenvanalleindebijstandbegrepenpersonen.Debijstandwordtnamelijkalsgezinsbij-standverstrekt.Debijstandwordtdusmedetenbehoevevanhetlevens-onderhoudvandeechtgenootofpartnerverstrekt.DitbetekentdatookmethetvermogeneninkomenvandeechtgenootofpartnervandeAOW-gerechtigdebijdebijstandsverleningrekeningmoetwordengehouden.HetCDAheeftgevraagdofdevrijlatingvaninkomstenuitarbeidvoorpersonenmeteenAOW-uitkeringenaanvullendebijstandmogelijkalin2009kanplaatsvinden.ThanswordtvoorbereidhetwetsvoorstelVerzamelwetSZW-wetgeving2009.Ditisdemeestgeredemogelijkheiddebenodigdewetswijzigingterealiseren.Debeoogdeinwerkingtredingvanditwetsvoorstelis1april2009.Omdemetgemeentenafgesprokenimplementatietermijnvandriemaandengestandtedoen,zalwordenvoorgestelddewijzigingintelatengaanop1juli2009.DitgeeftTweedeKamerderStaten-Generaal2Vergaderjaar2008–2009KST1248420809tkkst29389-13ISSN0921-7371SduUitgevers’s-Gravenhage2008TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29389,nr.131 gemeentenvoldoenderuimteomzichhieropvoortebereiden.OokdeSVBheeftvoldoendeaaneenimplementatietermijnvandriemaandenomdenodigevoorbereidingentetreffen.HetCDAheeftgevraagdwatdestandvanzakenismetbetrekkingtotdeoverhevelingvandeuitvoeringvandeaanvullendebijstandaandeSVB.NaoverlegmetdeSVBkanikumeldendatdeSVBingesprekismetdegemeenteAmsterdamovereenoverhevelingvandeuitvoeringvandeaanvullendebijstand.Indebriefdieikhebtoegezegdvoordekerst,metdaarindehoofdlijnenvandekomendewetgeving,zaliknaderingaanopdestandvanzaken.GroenlinksheeftgevraagdwaaromvoorpersonenmeteenAOW-uitke-ringeneenaanvullendebijstandsuitkering,integenstellingtotpersonendieeenuitkeringontvangenopgrondvandeIOAW,eenvermogenstoetsgeldt.DeredenvanhetontbrekenvaneenvermogenstoetsindeIOAWisgelegeninhetkaraktervandeIOAW.DeIOAWisbedoeldalsinkomens-voorzieningvoordeouderewerklozewerknemermeteenlangarbeids-verledenopgrondwaarvanrechtontstaatoploongerelateerdeWW.Hetvermogen,overhetalgemeeneigenwoningbezit,waaroverdezegroepouderenbeschiktisvaakopgebouwduitarbeidsinkomstendieovereenlangetijdzijngenoten.DevrijlatingvanditvermogenvoordeIOAWzorgtervoordatditopgebouwdevermogennadepensioengerechtigdeleeftijdkanwordeningezetalsaanvullingopde(onvolledige)AOWeneventueeleenaanvullendpensioen.DeIOAWeindigtnamelijkop65-jarigeleeftijd.WerklozewerknemersdieeenberoepdoenopdeIOAWmogenhetaanwezigevermogenbehouden,metalsrechtvaardigingdatzijditkunneninzettenophetmomentdatzij65jaarenouderzijn.HiermeeondersteuntdevrijlatingvanhetvermogenbijdeIOAWdezelfstandigebestaansvoorzieningnahet65elevensjaar.Nuvermogen–enookdevermogenvrijlating–(mede)defunctieheeftvan«appeltjevoordedorst»oplatereleeftijd,ligthetnietvoordehandomvermogenbuitenaanmerkingtelatenalsdieleeftijdisbereikt.DeAOWisnahet65elevensjaardebasisvoorzieningenindiendezenietvoldoendeis,zijnhetaanvullendpensioeneneigenvermogendeeerstaangewezenmiddelenominhetbestaantevoorzieneneenberoepopbijstandtevoorkomen.Groenlinksheeftgevraagdeenoverzichttegevenvandeargumentendiepleitenvoorhetafwijzenvaneenpardonregelingtenbehoevevanvoor-maligRijksgenoten.Bijdebriefvan4juliisalsbijlageeennotitieoverdeinkoopregelingtoegevoegd.Indezenotitiewordtookuitgebreidstilge-staanbijdesituatievandevoormaligRijksgenotenenmetnamedeSuri-namers.IkzalhierdebelangrijksteargumentengevenwaaromeenpardonregelingvoorvoormaligRijksgenotenafgeradenmoetworden.Voordevolledigeargumentatieverwijsikunaarvoorgenoemdebijlage.IndeeersteplaatsisvanbelangdatdevoormaligeOverzeeseRijksdelenaltijdzelfverantwoordelijkzijngeweestvooreeneigensocialezekerheids-systeem.DestaatkundigerelatietussenSuriname(tot25november1975),deNederlandseAntillenenNederlandisgeregeldinhetStatuutvoorhetKoninkrijkderNederlanden(Rijkswetvan28oktober1954(Stb.503;PB121).DeNederlandsegrondwetisaanhetStatuutondergeschikt.DeuitgangspuntenvanditStatuutzijnééngezamenlijkeNederlandsenationaliteitvooralleinwonersvanhetKoninkrijk,éénstaatshoofd,ééngemeenschappelijkbuitenlandsbeleidenééngezamenlijkedefensie.VerderzijndelandenvanhetKoninkrijkautonoomenheeftelklandeeneigenregering.OpbasisvanhetStatuutwassamenwerkingopmeerterreinenmogelijk,maarelklandvanhetKoninkrijkisverantwoordelijkvoorhetregelenvandeeigeninterneaangelegenheden,zoalshetsociaalzekerheidsstelsel.TerTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29389,nr.132 illustratie:deNederlandseAntillenheefteeneigensociaalzekerheids-stelseldatafwijktvanhetNederlandsesocialezekerheidsstelsel.DeNederlandseoverheidisdaaromvoordejarendatpersoneninOver-zeeseRijksdelenhebbengewoondnietverantwoordelijkvoorhetpensioen.ZijkrijgendaaromeenkortingophunAOWvan2%vanelkgemistopbouwjaar.IndetweedeplaatsheefthetCollegeGelijkeBehandeling(CGB)inhetvoorjaarvan2007eenoordeeluitgebrachtwaarindevraagisbeantwoordofdeSocialeVerzekeringsbankendeStaateenverbodenonderscheidmakenopgrondvanrasdoordeAOW-aanspraaktekortenvoordejarendatvoormaligRijksgenoten(waaronderSurinamers)nietinhetEuropesegedeeltevanhetKoninkrijkderNederlandenwoondenendoorhenbijwetuittesluitenvandeopbouwvanAOW.InhaaroordeelstelthetCGBwelvastdatersprakeisvaneenindirectonderscheidnaarafkomst.Hetcriterium«ingezetene»leidtnamelijktotindirectonderscheidtussenautochtoneNederlandersenNederlandersvanSurinaamse,maarookvanArubaanseenAntilliaanseafkomst,omdatlaatstgenoemdenvakerdanautochtoneNederlanderstussenhun15een65ebuitenhetRijkinEuropazullenhebbengewoond.HetCGBkomtechtertotdeconclusiedathetgemaakteindirecteonderscheidobjectiefgerechtvaardigdis.Erwordtdusgeenverbodenonderscheidgemaakt.GezienhetvoorgaandeisergeenaanleidingomvoordevoormaligRijks-genoteneenapartevoorzieningtetreffen.Wanneerertocheenapartevoorzieninggetroffenzouworden,bijvoorbeeldeenpardonregeling,stuitditopeenaantalbezwaren.IndeeersteplaatsisvanbelangdatdeAOWeenopbouwverzekeringis.Voorelkjaardatmentussenhet15een65elevensjaarinNederlandwoontofwerktbouwtmen2%AOWop.Hierdoorontstaateenbalanstussendepremiebijdrageenhetuiteindelijkteontvangenpensioen.WanneerervoorvoormaligRijksgenoteneengunstigerregelingkomt,bijvoorbeelddoorhetbiedenvaneenpardon-regelingontstaatongelijkebehandelingtenopzichtevanpersonendiealsingezeteneeenbijdragehebbengeleverdaandeAOWentenopzichtevandiegenendiezichinhetverledentegenhetregulieretariefhebbeninge-kocht.DesolidariteitdiebeslotenligtinhetopbouwkaraktervandeAOWkomthiermeeonderdruktestaan.DaarnaasttreftdeproblematiekvanonvolledigeAOWeenveelbrederegroepdandevoormaligRijksgenoten.Immers,ookbijNederlandersvanTurkse,Marokkaanseofandereherkomstkansprakezijnvaneenonvolle-digeAOW.HettreffenvanvoorzieningenalleengerichtopvoormaligRijksgenoten,zouleidentoteenongelijkebehandelingtenopzichtevanandereNederlandersvanniet-Nederlandseafkomst(maarooktenopzichtevanNederlandersdieinNederlandgeborenzijnenenkelejareninhetbuitenlandhebbengewoond.)Totslothebiktijdenshetalgemeenoverlegaangegeven,datikdeSVBgevraagdhebeenonderzoektedoennaardevraagoferinteresseisbijdedoelgroepvoordeeenmaligeinkoopregeling,wanneerdezezoubestaan.Ikhebutoegezegdhetonderzoekaanutoetezendenenhebhetdaaromalsbijlagebijdezebrieftoegevoegd.1Metbetrekkingtothetonderzoekisvanbelangdatditonderzoekgeenwetenschappelijkonderzoekis.Hetismeereenmarketingonderzoek,zoalsdieookgebruiktwordenvoorcommerciëlefinanciëleproducten.Indergelijkeonderzoekenwordtmenseneerstuitgelegddatzemogelijkeenfinancieelprobleemhebben,inditgevaleenAOW-gat.Daarnawordtgevraagdofzezichhieroverzorgenmakenentenslottewordtgevraagdofzebelangstellinghebbenvooreenoplossing,inditgevaldeeenmaligeinkoopregeling.Doordezeopzetzijnmensensnellergeneigdsociaalwenselijkteantwoorden.Degetoondeinteressemoetvolgensdeonder-zoekersookindatlichtwordenbezien.Ofdeinkoopintentieleidttotfeite-1TerinzagegelegdbijhetCentraalInforma-tiepuntTweedeKamer.TweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29389,nr.133 lijkgebruikisafhankelijkvandefinanciëlemogelijkhedenvanmensenomdegevraagdepremietebetalen.Uithetonderzoekblijktdatwanneerhierrekeningmeewordtgehoudenhetteverwachtengebruikafneemt.Niet-teminisditonderzoekaanleidinggeweestomuittegaanvaneengebruikvandeeenmaligeregelingvan5%,inplaatsvandeeerdereramingentoennogwerduitgegaanvan1–5%.DestaatssecretarisvanSocialeZakenenWerkgelegenheid,A.AboutalebTweedeKamer,vergaderjaar2008–2009,29389,nr.134